Noardeast-Fryslân

Gemeente
Noardeast-Fryslân
Fryslân

noardeast-fryslan_nieuwe_gemeentenaam_bekendmaking.jpg

Burgemeester Bearn Bilker van de gemeente Kollumerland c.a. maakt tijdens een feestelijke bijeenkomst op 17-3-2017 de naam van de nieuwe fusiegemeente als fusie van Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a. bekend: Noardeast-Fryslân. ©www.rtvnof.nl

Burgemeester Bearn Bilker van de gemeente Kollumerland c.a. maakt tijdens een feestelijke bijeenkomst op 17-3-2017 de naam van de nieuwe fusiegemeente als fusie van Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a. bekend: Noardeast-Fryslân. ©www.rtvnof.nl

noardeast-fryslan_bartlehiem_kopie.jpg

De nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân heeft maar liefst 51 dorpen, 56 buurtschappen en 1 stad, alle de moeite waard om eens wandelend of fietsend te bezoeken. 16 ervan laten we hier vast zien. Te beginnen met de landelijk bekende buurtschap Bartlehiem.

De nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân heeft maar liefst 51 dorpen, 56 buurtschappen en 1 stad, alle de moeite waard om eens wandelend of fietsend te bezoeken. 16 ervan laten we hier vast zien. Te beginnen met de landelijk bekende buurtschap Bartlehiem.

noardeast-fryslan_bornwird_kopie.jpg

Bornwird, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Bornwird, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_brantgum_kopie.jpg

Brantgum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Brantgum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_burdaard_kopie.jpg

Burdaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Burdaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_burum_kopie.jpg

Burum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Burum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_dokkum_kopie.jpg

Dokkum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Dokkum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_ferwert_kopie.jpg

Ferwert, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Ferwert, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_foudgum_kopie.jpg

Foudgum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Foudgum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_ginnum_kopie.jpg

Ginnum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Ginnum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_hantum_kopie.jpg

Hantum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Hantum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_jislum_kopie.jpg

Jislum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Jislum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_kollum_kopie.jpg

Kollum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Kollum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_lichtaard_kopie.jpg

Lichtaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Lichtaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_raard_kopie.jpg

Raard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Raard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_reitsum_kopie.jpg

Reitsum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Reitsum, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

noardeast-fryslan_ternaard_kopie.jpg

Ternaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Ternaard, gemeente Noardeast-Fryslân (© Jan Dijkstra, Houten)

Noardeast-Fryslân

Terug naar boven

Status

- Noardeast-Fryslân is een gemeente in de provincie Fryslân.

- De gemeente Noardeast-Fryslân is in 2019 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland en Nieuwkruisland. De ambtelijke organisaties zijn in 2017 reeds gefuseerd, inclusief die van buurgemeente Dantumadiel, die aanvankelijk beoogde mee te gaan in deze herindeling, maar later toch is afgehaakt.

- De gemeente Noardeast-Fryslân is onderdeel van de regio Noordoost Fryslân, die verder ook nog de gemeenten Dantumadiel, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel omvat. De streeknaam wordt veelal met het Nederlandse voorvoegsel geschreven. Maar er zijn ook regionale instanties en samenwerkingsverbanden die de Friese spelling hanteren (voorbeeld), dus dat gaat vast nog wel verwarring geven (bedoelt men in specifieke gevallen nu de gemeente of de regio?).

- In september 2018 is het logo van de nieuwe gemeente feestelijk onthuld. Het logo verbeeldt het veelzijdige karakter van de gemeente. Letterlijk en figuurlijk. Letterlijk, in de vorm van speciaal ontwikkelde karakters (lettertype ‘Noardeast-Fryslân’) in het logo. Figuurlijk, omdat ze symbool staan voor de bijzondere onderscheidende kwaliteiten van de gemeente en inwoners: grutsk, iepen, behelpsum, rêst, trochsetters, romte en mienskip. De nieuwe huisstijl is tot stand gekomen door samen met bureau Junction op zoek te gaan naar wat de nieuwe gemeente bindt en bijzonder maakt. Dat bleek een combinatie van karakteristieke kenmerken van de omgeving en de karaktervolle inwoners van de nieuwe gemeente.

- In het op 2 januari 2019 onthulde wapen van de gemeente Noardeast-Fryslân zijn de wapens van de drie voormalige gemeenten verwerkt. Het groen in het wapen verwijst naar het agrarische karakter van de gemeente. De indeling van het wapen geeft aan dat het om een kustgemeente gaat. De ster met zes punten zat ook al in de wapens van de voormalige gemeenten. De kroon van drie bladeren en tweemaal drie parels staat in de Friese tradities bekend als de grietenijkroon. Die is overgenomen van de gemeenten Kollumerland c.a. en Dongeradeel.

- De gemeente Noardeast-Fryslân omvat de stad Dokkum, de dorpen Aalsum, Anjum, Augsbuurt, Blije, Bornwird, Brantgum, Burdaard, Burum, Ee, Engwierum, Ferwert, Foudgum, Ginnum, Hallum, Hantum, Hantumhuizen, Hegebeintum, Hiaure, Holwerd, Jannum, Jislum, Jouswier, Lichtaard, Lioessens, Kollum, Kollumerpomp, Kollumerzwaag, Marrum, Metslawier, Morra, Munnekezijl, Nes, Niawier, Oosternijkerk, Oostmahorn, Oostrum, Oudwoude, Paesens-Moddergat (officieel zijn dat er 2), Raard, Reitsum, Ternaard, Triemen, Veenklooster, Waaxens, Wânswert, Warfstermolen, Westergeest, Wetsens, Wierum en Zwagerbosch en de buurtschappen Ald Terp, Aldwâldmersyl, Bartlehiem (deels), Beintemahûs, Betterwird, Boarnwerthuzen, Boatebuorren, Bollingawier, De Bûnte Hûn, De Dellen, De Keegen, De Kolk, De Leegte, De Ryp, De Schans, De Wurden, Dokkumer Nieuwe Zijlen, Dykshoarne, Ezumazijl, Farebuorren, Fiifhuzen bij Ternaard, Fiifhuzen bij Hallum, Fiskbuorren, Fjildbuorren, Halfweg, Hallumerhoek, Hanenburch, Hantumerhoeke, Hantumeruitburen, Hústernoard, Jewier, Keatlingwier, Kletterbuorren, Kollumer Aldsyl, Krabburen, Leechlân, Midhuzen, Mûnebuorren, Nijlân, Reidswâl, Scharnehuizen, 't Skoar, Steenvak, Stiem, Teard, Tergrêft (grotendeels), Ter Lune, Teyebuorren, Tibma, Tilbuorren, Trijeboerehuzen, Weardebuorren, Westerbuorren, Westernijtsjerk, Wie en Zevenhuzen. Dit zijn in totaal 1 stad, 51 dorpen en 56 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Voorafgaand aan de daadwerkelijke herindeling, stonden de vier onder Status genoemde gemeenten gezamenlijk bekend als de DDFK-gemeenten, een samenstelling van de eerste letters van deze gemeenten. Later, na het afhaken van de gemeente Dantumadiel, stonden de drie overgebleven gemeenten bekend als DFK.

Voor het bepalen van de definitieve gemeentenaam was een speciaal ingestelde naamgevingscommissie tot een selectie van drie namen gekomen waar de inwoners vervolgens op konden stemmen. Dat waren: Dokkumerlân, Ie- en Lauwerslân en Noardeast-Fryslân. Deze namen waren het resultaat van een campagne waarbij burgers een naam voor de nieuwe gemeente konden insturen. Daarop kwamen 892 inzendingen binnen, waarvan 646 verschillende. De ‘Kommisje Nammejouwing’, onder leiding van burgemeester Bearn Bilker van Kollumerland c.a., heeft onder andere gekeken naar wettelijke criteria. Verder vielen samengestelde namen of namen die te veel lijken op die van een andere gemeente af, en heeft men de namen beoordeeld op cultuurhistorische verwantschap, relatie met het gebied, gebruiksvriendelijkheid en marketingwaarde.

Op 15 maart 2017, tijdens de Tweede Kamer-verkiezingen, konden de inwoners tegelijkertijd hun stem voor de naam van de nieuwe gemeente uitbrengen. De inwoners brachten 25.917 stemmen uit. Daarvan gingen er 5.262 naar Dokkumerlân, 3.309 naar Ie- en Lauwerslân en 17.346 naar Noardeast-Fryslân. - De nieuwe naam is op 17 maart 2017 feestelijk bekendgemaakt. Zie onder de link een tekstueel verslag plus twee filmpjes. Volgens Ype Papma uit Ferwert, die door het Friesch Dagblad tijdens de verkiezingen naar zijn voor- en afkeuren met betrekking tot de nieuwe gemeentenaam werd gevraagd, hebben de inwoners van de gemeente Ferwerderadiel qua grotere kernen meer banden met Stiens en Leeuwarden en hebben niets met Dokkum, vandaar dat Dokkumerlân hen niet zo zal aanspreken. En het achtervoegsel in Ie- en Lauwerslân vindt hij 'te Gronings en te waterschapachtig'. In 'Ie en Lauwers' had hij zich beter kunnen vinden.

In het Nederlands
Noordoost-Fryslân.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Bij haar oprichting per 1-1-2019 is de gemeente Noardeast-Fryslân als volgt samengesteld:
van de gemeente Dongeradeel: circa 10.000 huizen met circa 24.000 inwoners op een oppervlakte van circa 267 km2;
van de gemeente Ferwerderadiel: circa 3.500 huizen met circa 8.700 inwoners op een oppervlakte van circa 133 km2 en
van de gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland: circa 5.000 huizen met circa 12.800 inwoners op een oppervlakte van circa 116 km2.
In totaal heeft de gemeente Noardeast-Fryslân dus circa 18.500 huizen met circa 45.500 inwoners op een oppervlakte van circa 516 km2 oftewel 51.600 ha.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Waarom gaan we ook alweer herindelen? Omdat de gemeenten in het hele land er steeds meer taken bij krijgen. Taken die heel veel extra verantwoordelijkheden meebrengen. Taken waarvoor de drie afzonderlijke gemeenten in Noardeast-Fryslân te klein zijn en te weinig slagkracht hebben. Neem bijvoorbeeld het Sociaal Domein. Daaronder valt alles wat te maken heeft met Werk & Inkomen, met (jeugd)zorg en met Maatschappelijke Ondersteuning. Op al die gebieden mag je verwachten dat dat op de best mogelijke manier wordt geregeld. Vanaf het allereerste moment dat deze taakuitbreiding eraan zat te komen, hebben de vier DDFK-gemeenten de samenwerking gezocht. En van meet af aan gewerkt naar één aanpak voor alle vier. Een zeer goede samenwerking.

Waarom dan niet gewoon doorgegaan met die samenwerking? Waarom een eind maken aan de rijke geschiedenis van bijvoorbeeld Kollumerland? Omdat er vier verschillende groepen ambtenaren, vier verschillende colleges van B&W en, last but not least, vier verschillende gemeenteraden over gaan. En dan krijg en houd je verschillen. En heel veel overleg. En dus vertraging. Daarom ben ik er in de loop van mijn wethouderschap in Kollumerland alleen maar meer van overtuigd geraakt dat samenwerking prima is, maar dat samenvoeging veel meer duidelijkheid schept. En dan hebben we het alleen nog maar over mijn eigen terrein, het Sociaal Domein.

Straks, in 2021 naar het nu lijkt, komt er nog zo’n grote operatie; de Omgevingswet. Volgens sommigen nog ingrijpender dan de extra taken die we per 2015 erbij kregen. Daarom hebben we besloten om op te gaan in de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân. En daarom kunnen we u beter van dienst zijn vanaf 1 januari 2019. En dan met een beetje weemoed en veel dankbaarheid terugkijken op die mooie tijd toen alles nog kleinschalig kon. Juni 2018, Paul Maasbommel, wethouder Kollumerland c.a. en voorzitter overleg Sociaal Domein DDFK"

De gemeenteraden concludeerden dat een herindeling noodzakelijk is om te komen tot een nieuwe, bestuurlijk sterke gemeente, in een streek die van oudsher verbonden is, en die opgaven als krimp, economie en vitaliteit op juiste schaal samen met de inwoners en ondernemers kan oppakken. "In de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân kunnen we samen bouwen aan de toekomst. Deze gemeente is klaar voor de toekomst met moderne, kwalitatief goede, persoonlijke dienstverlening voor alle inwoners, instellingen en het bedrijfsleven, tegen zo laag mogelijke kosten."

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Het fotoproject ‘Bildtstars en Eigenheimers’ is in november 2018 van start gegaan met tien reusachtige portretfoto’s van lokale aardappelboeren langs de Waddenkust van Noardeast-Fryslân. De portretten, gemaakt door fotograaf Linette Raven, krijgen voor tenminste vijf jaar een plek op boerderijdaken, muren en schuren middenin het landschap. Zo krijgen de aardappelboeren en hun families een gezicht. Welk verhaal willen zij vertellen over het land dat zij bewerken? Over hun cultuur en hun leven? Ontdek het op locatie - met de kop in de wind en op eigen tempo - aan de hand van de beleefroute ‘Bildtstars en Eigenheimers’: een expeditie dwars door een uniek gebied.

De route is te downloaden via de gratis app Routes Friesland Style. De route gidst je langs tien monumentale foto-installaties die je perspectief op het landschap veranderen. Van ver turen de geportretteerde aardappelboeren over de velden. Wat drijft deze harde werkers? Beluister de audiobestanden in de app om meer te weten te komen over hun passie voor het land, het boerenleven en de aardappel. Infobordjes bij de verschillende boerderijen heten je welkom op het erf. De route start in Hallum en eindigt in Anjum. Op de fiets doe je er zo’n twee uur over, maar ook met de auto kun je de foto-installaties prima opzoeken en bewonderen.

Met ‘Bildtstars en Eigenheimers’ herstelt Sense of Place de relatie tussen aardappeleter en aardappelteler: plots staan lokale aardappelboeren oog in oog met het publiek en spelen ze de hoofdrol in hun eigen landschap. De tien portretten langs de Waddenkust van Noardeast-Fryslân vormen slechts het begin van het project. In 2019 volgen nog veel meer blow-up-portretten op verrassende locaties langs de Waddenkust van Fryslân en Groningen. ‘Het landschap is de mensen en de mensen zijn het landschap’, aldus fotograaf Linette Raven. Je moet die mensen alleen nog even leren kennen. Want wie de boer niet kent... tja, die weet het niet! Ga je mee op expeditie? Voortaan schep je niet alleen een frietje of een aardappel op je bord, maar ligt er ook een prachtig verhaal bij!" (bron: Sense of Place)

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Noardeast-Fryslân. - Site over de herindeling van de voorgaande gemeenten tot deze nieuwe gemeente. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Media/nieuws: - RTV NOF is de streekomroep voor Noordoost-Fryslân.

Reactie toevoegen