Veenklooster

Plaats
Dorp
Kollumerland en Nieuwkruisland
Fryslân

veenklooster_collage.jpg

Veenklooster, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Veenklooster, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Veenklooster. (4).jpg

De bijzonder mooie Kleasterwei in Veenklooster. Foto Jan Dijkstra.

De bijzonder mooie Kleasterwei in Veenklooster. Foto Jan Dijkstra.

Veenklooster. (2).jpg

Het Veenkloosterbos. Foto Jan Dijkstra.

Het Veenkloosterbos. Foto Jan Dijkstra.

Veenklooster. (3).jpg

It Lytse Slot op De Brink in Veenklooster. Foto Jan Dijkstra.

It Lytse Slot op De Brink in Veenklooster. Foto Jan Dijkstra.

veenklooster_fogelsangh_state.jpg

Veenklooster, Fogelsangh State.

Veenklooster, Fogelsangh State.

veenklooster_fogelsangh_state_koetshuis.jpg

Veenklooster, koetshuis Fogelsangh State.

Veenklooster, koetshuis Fogelsangh State.

Veenklooster

Terug naar boven

Status

- Veenklooster is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland.

- Het kleine dorp Veenklooster werkt op veel gebieden samen met het grotere buurdorp Kollumerzwaag. Zo is er bijv. een gemeenschappelijk Plaatselijk Belang (zie hieronder onder het kopje Links).

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Feankleaster.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Veenklooster ligt ZO van de dorpen Triemen, Westergeest en Driezum, ZZW van het dorp Oudwoude, ZW van het dorp Kollum, NW van het het dorp Buitenpost, NNO van de dorpen Twijzel en Kootstertille, NO van de dorpen Zwagerbosch en Twijzelerheide, ONO van het dorp De Westereen en O van het dorp Kollumerzwaag.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Veenklooster 10 huizen met 66 inwoners onder het dorp Oudwoude en 31 huizen met 206 inwoners onder het dorp Westergeest. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 45 huizen met ca. 115 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2010 is de rondweg om Veenklooster gereedgekomen. Hierdoor wordt het dorpscentrum ontlast.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Veenklooster heeft 26 rijksmonumenten.

- Museum De Brink is gevestigd in een monumentale stelpboerderij uit 1870. In 1985 begonnen als landbouwmuseum maar uitgegroeid tot een museum dat zich daarnaast ook meer en meer richt op de Friese Wouden. De Noardlike Fryske Wâlden; uitgeroepen tot één van de Nationale Landschappen van Nederland. Graag nemen we u mee door dit prachtige landschap met het geriefhout als leidraad. Verder een complete verzameling oude landbouwwerktuigen en gereedschappen. Het toont hoe en waarmee de boer en de boerin vroeger werkten, de technische ontwikkelingen en het dagelijks leven op het platteland tussen 1850 en 1950. Binnen- maar ook buitenbeleving voor het hele gezin met de kompas/speurroute of zelf iets lekkers maken boven het kampvuur.

- Molen museum De Brink.

- Fogelsangh State is een 17e-eeuws landhuis dat een beeld geeft van het leven van de Friese adel. De State bevat stijlkamers, een keuken, een koperslagerswerkplaats, een jachtkamer, een slaapkamer, een collectie glas en porselein, kinderspeelgoed, rijtuigen en arrensleden. Fogelsangh State is eigenlijk geen museum, maar een opengesteld particulier buitenhuis. Sinds de bouw in 1646 is het in particuliere handen geweest, het vererfde steeds, werd nooit verkocht en is nu eigendom van Kyra Livia baronesse van Harinxma thoe Slooten, die het vruchtgebruik van het huis heeft ondergebracht in de Stichting Fogelsangh State.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Tijdens Pinksterfeest Veenklooster is er van alles te doen. Vier dagen lang activiteiten voor iedereen met een veelzijdig en gevarieerd programma. Of het nu gaat om samenzang, genieten van het bezinningspad in het bos of een fietstocht, het is de plek waar iedereen zich thuis voelt. Waar we samen Pinksteren vieren! Voor de jongste bezoekers hebben we een speciaal kinderprogramma. Terwijl jij geniet van de dienst in het bos, worden de kinderen vermaakt met kidspraise, theater en leuke activiteiten. Natuurlijk is er ook samen als gezin van alles te beleven zoals een kinderroute in het bos, spellen, schminken, knutselen... Te veel om op te noemen. Voor jongeren en jongerenwerkers is er FUNklooster, dé plek voor ontmoeting, nieuwe vriendschappen en FUN. De naam spreekt voor zich. Met muziek, dans, workshops, sport & spel en nog veel meer is plezier gegarandeerd!

- Doarpsfeest (september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "De openbare ruimte van het dorpslint Veenklooster - Kollumerzwaag - De Westereen (= voorheen Zwaagwesteinde) maakt in de huidige situatie een versnipperde en rommelige indruk. Het profiel kent grote verschillen; van lommerrijk en statig in de omgeving van Veenklooster tot een brede asfaltbaan met versteende bermen in de omgeving van De Westereen. Er is niet of nauwelijks een relatie met het achterliggende landschap. Verblijfsplekken met een mogelijke collectieve betekenis worden ingenomen door de auto, omringd door de blinde muren van een supermarkt. Zou dit ook anders kunnen? Kunnen specifieke maatregelen bijdragen aan een aangenamer en meer uitnodigende dorpse openbare ruimte? Wij denken dat vanuit de historie van de plek, de betekenis van collectieve dorpsruimtes en de bijzondere landschappelijke ligging het lint van ‘Zwaag’ een grote kwaliteitsimpuls kan krijgen. In het boekje 'Zwaech. Kansen voor versterking van de kwaliteit van het dorpslint' laten we zien hoe met relatief eenvoudige maatregelen een eerste stap in het denken kan worden gezet. Leeuwarden, 10 december 2008. Atelier Fryslân, werkplaats voor ruimtelijke kwaliteit."

"Het dorpslint Veenklooster - Kollumerzwaag - De Westereen ligt in een karakteristiek landschap. Het lint vormt een onderdeel van de noordelijke ‘zandlob’ in Fryslân die eindigt in het zeekleilandschap ten westen van het Lauwersmeer. In het plangebied zijn aan de randen nog veenrestanten aanwezig. Juist de verscheidenheid aan landschapstypes die in Kollumerland bij elkaar komen maakt dat hier grote kansen liggen voor de ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit.

Van oudsher was het landschap voelbaar vanuit het dorpslint. Kuierroutes en kerkepaden zorgden voor een fijnmazig netwerk en voor verbindingen tussen het dorp en de omgeving. Het dorpslint zelf was continu in beeld en verschijningsvorm. Aan het lint was een aantal plekken bijzonder die uitnodigde tot verblijf; de omgeving van de kerk in Kollumerzwaag en in Veenklooster het nog steeds prachtige landgoed Vogelsangstaete. In de huidige situatie is van de vanzelfsprekende drie-eenheid landschap, lint en plek niet veel meer over. Het landschap is nog maar beperkt toegankelijk. Verbindingen tussen het dorpslint en het achterliggende landschap zijn er niet of nauwelijks. Het lint zelf is vooral ingericht als doorgaande autoweg, waarbij tegelijkertijd met allerlei kunstgrepen wordt geprobeerd de snelheid te remmen. Dit leidt tot een versnipperd en onrustig beeld, dat in schril contrast staat met de lommerrijke eenvoud van het lint uit het verleden. Collectieve plekken die aanzetten tot verblijf en ontmoeting zijn er wel, maar zijn niet uitnodigend ingericht.

Zijn er kansen om met respect voor het verleden en de randvoorwaarden uit het heden tot een kwaliteitsimpuls te komen voor de openbare ruimte van het dorpslint Veenklooster - Kollumerzwaag - De Westereen? Wij denken dat dit met relatief eenvoudige middelen mogelijk moet zijn. De ingrepen zijn terug te voeren op de eerder benoemde drie schaalniveaus." Aldus de inleiding van het hierboven gelinkte rapport.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Veenklooster (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Veenklooster.

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Kollumerzwaag en Veenklooster.

Reactie toevoegen