Ald Terp

Plaats
Buurtschap
Noardeast-Fryslân
Fryslân

ald_terp_plaatsnaambord.jpg

Ald Terp is een buurtschap in de gemeente Dongeradeel

Ald Terp is een buurtschap in de gemeente Dongeradeel

ald_terp_nijlanswei_graspad_kopie.jpg

De puinweg Nijlânswei, in de buurtschap Ald Terp, gaat al snel over in een graspad, waarover je naar de N358 of naar de buurtschap Nijlân kunt lopen.

De puinweg Nijlânswei, in de buurtschap Ald Terp, gaat al snel over in een graspad, waarover je naar de N358 of naar de buurtschap Nijlân kunt lopen.

Ald Terp

Terug naar boven

Status

- Ald Terp is een buurtschap in de provincie Fryslân, gemeente Noardeast-Fryslân. T/m 1983 gemeente Oostdongeradeel (van 1812 t/m 30-9-1816 gemeente Ee). In 1984 over naar gemeente Dongeradeel, in 2019 over naar gemeente Noardeast-Fryslân.

- De buurtschap Ald Terp valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Ee.

- De buurtschap Ald Terp ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oudterp. De buurtschap heeft plaatsnaamborden met alleen de Friestalige naam (dus kennelijk is dat dan de voorkeursspelling, die wij dan ook hanteren), hoewel de dorpsnamen in de gemeente Dongeradeel formeel Nederlandstalig zijn.

Oudere vermeldingen
Vroege 16e eeuw Alderterp, Older Torp. De kaart van Eekhoff (1850) rekent ook het (zeer oude) Obbema tot de nederzetting die dan als Oudterp wordt vermeld. Op de kaart van 1718 vind je die naam ook al, maar dan wordt Obbema (oorspronkelijk een familienaam, die een huisnaam werd) wél apart aangegeven.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Ald Terp ligt NO van het dorp Ee, NO van de buurtschap Tibma, rond de splitsing Tibsterwei - Nijlânswei (een puinweg, die even verder overgaat in een graspad, en daarmee doodloopt, behalve voor wandelaars). De buurtschap ligt verder NNW van het dorp Engwierum, OZO van het dorp Jouswier, ZO van de dorpen Metslawier en Morra, ZZW van het dorp Anjum en ZW van het dorp Oostmahorn en het Nationale Park Lauwersmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Ald Terp omvat slechts enkele panden, met ca. 10 inwoners

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De terp van Ald Terp (bij Tibsterwei 15) is een archeologisch rijksmonument. De terp wordt gedateerd omstreeks de 7e eeuw. Het is een niet bijzonder hoge, maar wel uitgestrekte en vrijwel onbebouwde terp. Uit oude kaarten blijkt dat de bebouwing uit nooit meer dan enkele huisjes heeft bestaan. De terp is maar beperkt afgegraven, wellicht door het ontbreken van een opvaart, waarlangs de terpaarde gewoonlijk werd afgevoerd.

- De onder Naam vermelde oorspronkelijke Obbemastate is verdwenen. Alleen de fundamenten zijn nog herkenbaar. Aan de voet van Ald Terp ligt de huidige boerderij Obbemasate uit 1878. In 1511 komt Poppe Obbema in stukken voor als eigenaar en bewoner van een stins op deze plek. In 1512 wordt deze state door de Saksen bezet, vanwege het gerucht dat de graaf van Oostfriesland het gebied wil aanvallen. Poppe Obbema overlijdt in 1516 als gevolg van een schot in zijn arm dat hij oploopt tijdens een gevecht in Rinsumageest. De volgende eigenaar van wie de naam bekend is, is Lijwe (Lieuwe) van Wytsma, die in stukken uit 1576 wordt genoemd als eigenaar en bewoner. Wytsma vlucht in 1580 naar het Belgische Leuven nadat is ontdekt dat hij en zijn echtgenote geheime Rooms Katholieke samenkomsten houden. Wytsma weigert het oude geloof af te zweren. Na zijn dood in 1619 keert zijn vrouw terug in Ald Terp.

In de Hervormde kerk in Ee hangt een ruitvormig rouwbord van zoon Gerryt Wytsma, die in 1652, net als zijn vader als overtuigd Rooms Katholiek overlijdt. De state verdwijnt in de loop der tijd uit de vele koopakten die bekend zijn van Obbema. In de 18e eeuw is nog sprake van een ‘huizing en schuur’. Uit 1878 is een aanbesteding bekend ‘wegens het afbreken eener bestaande Huizing en Schuur en het bouwen eener nieuwe Stelphuizing'.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelroute Nijlân - Dokkum (12,4 km) voert je o.a. door Ald Terp.

Reactie toevoegen