Reitsum

Plaats
Dorp
Noardeast-Fryslân
Fryslân

Reitsum.JPG

Bijna in Reitsum

Bijna in Reitsum

Reitsum (2).JPG

Reitsum, een klein, vredig dorp

Reitsum, een klein, vredig dorp

Reitsum (3).JPG

De Hervormde (PKN) kerk van Reitsum

De Hervormde (PKN) kerk van Reitsum

Reitsum

Terug naar boven

Status

Reitsum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Noardeast-Fryslân. T/m 2018 gemeente Ferwerderadiel.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ws. 822-ca. 825 kopie 1150-1158 in Richeim, 944 kopie 1150-1158 Reisheim, 1314 Reisim, 1465 Reysem, 1511 Reysim, Resum.

Naamsverklaring
Enkelen zien in het eerste deel de persoonsnaam Ric, geworden tot Reitse, anderen gaan uit van het Germaanse bijvoeglijk naamwoord rîkja-* 'machtig', beide overigens etymologisch identiek. Het tweede deel is het Oudfriese hem = heem 'woonplaats, woning', door de schrijver in het klooster Fulda verhoogduitst tot heim.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Reitsum ligt ZO van Ferwert, rond de Flieteperdyk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Reitsum 11 huizen met 88 inwoners. Rond 1990 staan er 32 huizen incl. 5 boerderijen. Sinds die tijd is het dorpje relatief fors gegroeid, sindsdien zijn er nl. 19 huizen bijgebouwd. Tegenwoordig heeft het dorp dus ca. 50 huizen met ca. 150 inwoners en is daarmee de grootste kern van de Flieterpen, zoals de 4 nabijgelegen dorpen in deze omgeving gezamenlijk bekend staan (naast dit dorp zijn dat verder nog Ginnum, Jannum en Lichtaard).

Terug naar boven

Geschiedenis

Doleantie
Op 11 oktober 1863 doet ds. Johannes Jacobus Asueres Ploos van Amstel hier intrede als predikant van de Hervormde gemeente van Reitsum, Genum en Lichtaard. De vader van ds. Ploos was gemeenteontvanger in Nieuwer- Amstel. Hijzelf was eerst werkzaam in de boekhandel en als notarisklerk. Leter studeerde hij in Utrecht theologie. Hij kreeg zijn eerste beroep uit Otterlo en deed daar op 14 april 1861 intrede. Twee en een half jaar later vertrok hij naar Reitsum. In 1866 aanvaardde hij een beroep naar Anjum, later ook naar Ridderkerk, Groningen en Hilversum. In 1876 ging hij voor de tweede maal naar Reitsum en hield zijn intredepreek over dezelfde tekst als in 1863. Op 10 februari 1886 deelde hij in een vergadering van de Friese vereniging van Gereformeerde predikanten (predikanten in de Hervormde Kerk, die opkwamen voor handhaving van de oude, gereformeerde belijdenisgeschriften) mee dat zijn gemeente de avond te voren het verband met de synodale organisatie had verbroken.

De Doleantie was een feit. Vrijwel de gehele gemeente ging mee. De synode verklaarde op 13 april 1886 de Hervormde gemeente te Reitsum c.a. vacant en droeg de Classis Dokkum op "om te doen wat des kerkeraads is". De ring van Holwerd moest zorg dragen voor vervulling van de predikbeurten. Ds. Ploos bleef gewoon doorpreken in de Hervormde kerk, hoewel hij was geschorst en de band met de gemeente officieel was verbroken. Tot de opening van de Gereformeerde kerk op 10 november 1896 werd er gekerkt in de Hervormde kerk. Ds. Ploos heeft de opening van de nieuwe kerk niet meer mee mogen maken; hij overleed op 2 augustus 1895 en is in Reitsum begraven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Reitsum heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde (PKN) kerk (Flieterpsterdyk 16) en de terp aldaar. De driezijdig gesloten zaalkerk uit 1738 kreeg in 1874 een geveltoren en in 1881 een noordelijke aanbouw. De klok (1612) is gegoten door Hendrik Wegewaert. De kerk is een rijksmonument wegens de mooie preekstoel uit 1638 met trap, achterschot en klankbord. Het orgel uit 1885 is gemaakt door Bakker & Timmenga. Op het kerkhof een zerk van Johannes Jacobus Asuerus Ploos van Amstel (1835-1895), predikant en een van de voormannen van de Doleantie (1886). De kerk is onderdeel van de Protestantse Gemeente Reitsum c.a.. - De laatste paar kerkdiensten kun je hier terugluisteren. - Archiefstukken betreffende de Hervormde Gemeente Reitsum c.a..

- Voor de voormalige Gereformeerde kerk, zie het hoofdstuk Links, kopje Dorpshuis.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Reitsum.

- Nieuws: - Het laatste nummer van dorpskrant De Flieterper Dorpsbode is via de link ook online te lezen (zie de link helemaal onderaan die pagina).

- Dorpshuis: - De voormalige Gereformeerde kerk (Flieterpsterdyk 23) dateert uit 1896 en is in 1981 aan de eredienst onttrokken. Het pand is herbestemd tot Doarpshûs De Fjouwer. Voor zover ons bekend is het dorpshuis niet met een webite of -pagina op het internet aanwezig.

- Onderwijs: - Basisschool De Flieterpen. Oorspronkelijk zijn er in de Flieterpen geen christelijke scholen. De in de 19e eeuw bestaande scholen hadden strikt gezien een openbare signatuur. Deze scholen stonden in Ginnum (Halfweg) en in Lichtaard. Toch werd er in christelijke sfeer les gegeven. In 1875 wordt er in Reitsum toch een bijzondere school gesticht. De scholen in Ginnum en Lichtaard verliezen hierdoor hun functie en worden opgeheven. In 1904 wordt er in het dorp nog een school voor christelijk volksonderwijs gesticht. In de volksmond wordt de eerste school de gereformeerde school en de andere de hervormde school genoemd. In 1956 worden beide scholen verenigd. In augustus 2004 wordt het huidige schoolgebouw in gebruik genomen. De “oude school” (dienstdoend vanaf 1962) is in 2004 afgebroken.

- Sport: - Christelijke Korfbalvereniging Nij Quick Libben, afgekort tot c.k.v. NQL, is in 2011 ontstaan uit een fusie van de korfbalverenigingen Quick uit Burdaard en Nij Libben uit Rinsumageast. In beide dorpen zijn accommodaties, terwijl de jongste jeugd uit Raard en de Flieterpen hun wedstrijden op het sportterrein in Reitsum speelt.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Reitsum.

Reactie toevoegen