Ternaard

Plaats
Dorp
Noardeast-Fryslân
Fryslân

ternaard_collage.jpg

Ternaard, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ternaard, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ternaard.JPG

Daar zien we Ternaard al

Daar zien we Ternaard al

Ternaard..JPG

In Ternaard aangekomen

In Ternaard aangekomen

Ternaard. (2).JPG

Dorpsgezicht met de Hervormde kerk van Ternaard

Dorpsgezicht met de Hervormde kerk van Ternaard

Ternaard

Terug naar boven

Status

- Ternaard is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Noardeast-Fryslân. T/m 1983 gemeente Westdongeradeel. In 1984 over naar gemeente Dongeradeel, in 2019 over naar gemeente Noardeast-Fryslân.

- Onder het dorp Ternaard vallen ook de buurtschappen Fiifhuzen, Fiskbuorren, 't Skoar (grotendeels) en Teyebuorren.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Ternaard ligt aan de Waddenzee en ligt verder ZO van het eiland Ameland, ZW van het dorp Wierum, WZW van de dorpen Nes, Moddergat en Paesens, W van de dorpen Oosternijkerk en Lioessens, WNW van de dorpen Hantumhuizen en Morra, NW van de dorpen Niawier, Metslawier en Wetsens, N van de dorpen Hantum en Hiaure, NO van de dorpen Foudgum, Brantgum en Waaxens en ONO van het dorp Holwerd.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Ternaard 130 huizen met 865 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 550 huizen met ca. 1.400 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Het Ternaard-gasveld is een van de 175 kleine gasvelden in Nederland waarvoor de NAM een licentie heeft. De kleine velden spelen een grote rol in de energievoorziening van Nederland, nu en in de nabije toekomst. Het gasveld ligt ten noorden van het gelijknamige dorp. In 1991 is er een proefboring geweest, maar het veld is toen nog niet in productie genomen. De omliggende velden wel; de NAM wint al zo’n dertig jaar gas in dezr omgeving. Mocht de gaswinning plaatsvinden, dan zal dat vanaf een andere plek gebeuren dan de proefboring destijds, namelijk ten oosten van het dorp, tussen de dorpskern en buurdorp Wierum. Deze plek zorgt voor minder hinder en de pijpleiding wordt korter. Er zal schuin geboord worden naar het gasveld op 3,5 kilometer diepte. Het veld ligt voornamelijk onder de Waddenzee. Grote zorgvuldigheid is daarom noodzakelijk, reden waarom de Rijkscoördinatieregeling (RCR) van toepassing is op de besluitvorming.

Het Rijk beschouwt het Omgevingsproces bij Ternaard als een pilot voor het betrekken van de omgeving bij besluitvorming. Met het Omgevingsproces willen het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, gemeente Noardeast-Fryslân, Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en de NAM duidelijke afspraken vastleggen met bewoners en bedrijven, voordat de minister zijn besluit neemt over de gaswinning. Als het doorgaat, onder welke voorwaarden gebeurt dat dan? En wat krijgt de regio er voor terug? Het Omgevingsproces kent twee sporen: een Ontzorgingsspoor en een Investeringsagenda. Het Ontzorgingsspoor gaat om het minimaliseren van risico’s, om monitoring en om afspraken over hulp en vergoeding bij eventuele schade.

In een Investeringsagenda komen afspraken over investeringen door de NAM en andere instanties: in energietransitie, verziltingsproblematiek en sociaal-economische ontwikkeling van het gebied. De Investeringsagenda wordt geleid door de gemeente, de provincie en het Wetterskip; bekijk de Investeringsagenda voor de actualiteiten en ontwikkelingen in dit spoor. De NAM neemt de verantwoordelijkheid voor uitvoering van het Ontzorgingsspoor. In het Ontzorgingsspoor spreekt de NAM vooraf met belanghebbenden over de mogelijke effecten van nieuwe gaswinning en om hiervoor aanvullende afspraken te maken, losstaand van de formele wet- en regelgeving. Het doel is om een afsprakenkader op te stellen dat tegemoetkomt aan de zorgen en wensen vanuit de omgeving." (bron: NAM) Het bedrijf wil de regio voor 60 miljoen euro laten meeprofiteren; jaarlijks 6 miljoen euro, uitgaande van tien jaar lang gas winnen op deze locatie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ternaard heeft 1 rijksmonument, zijnde de Hervormde (PKN) Grutte Tsjerke/Grote Kerk (Tsjerkestrjitte 1). De laatgotische kerk is gebouwd omstreeks het midden van de 16e eeuw. Het schip telt negen traveeën, waarvan de steunberen in 1792 zijn vernieuwd. De huidige toren is in 1871 gebouwd in neoclassicistische stijl, als vervanging van de oude zadeldaktoren. Het interieur van de kerk dateert voor een deel uit de 17e eeuw. Zowel de preekstoel als de herenbank voor de familie Aylva dateren uit deze periode. De familie Aylva bezat twee staten nabij het dorp: de Aylva State en de Herwey State. In de kerk bevinden zich de grafzerken met renaissanceornamenten voor de in 1627 overleden grietman van West- en Oostdongeradeel en gedeputeerde van Friesland Ernst Douwes van Aylva en zijn in 1596 overleden echtgenote Ydt van Herema. Zij bewoonden de Herwey State. De familiewapens van deze vroeger invloedrijke familie in Ternaard bevinden zich op de galerij in de kerk. Het orgel uit 1864 is gemaakt door L. van Dam en Zonen.

- Gevelstenen in Ternaard.

Terug naar boven

Links / voorzieningen / verenigingsleven

- Algemeen: - Site van en over Ternaard.

- Nieuws: - Dorpskrant Thunawurd is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Dorpshuis: - Dorpshuis Tunawerth. "De naam van het dorpshuis is afkomstig van Tunauwarth (hoge grond, (terp) aan het water). Ternaard ligt op twee langwerpige platte terpen op een steenworp afstand van de Waddenzee, 5 km ten oosten van Holwerd, van waar de boot naar Ameland vertrekt, en vanuit Lauwersoog (ca. 25 km) kun je Schiermonnikoog bezoeken. Voor het verenigingsleven is het dorpshuis een belangrijke voorziening. Zalen tot 300 personen zijn te huur voor o.a.: vergaderingen, bruiloften, recepties, personeelsfeesten en overige bijeenkomsten. Ruime parkeergelegenheid in de directe omgeving. Wij verzorgen o.a. koffietafels, broodmaaltijden, warme buffetten, koude buffetten, stamppotbuffetten, bittergarnituur en snacks. Het is mogelijk e.e.a. geheel door ons te laten verzorgen, dan wel eigen consumpties mee te brengen. Ook is het mogelijk om in overleg het bargedeelte te reserveren."

- Onderwijs: - "It Harspit is de Friese naam voor een haarijzer, waarop de boeren in deze regio destijds met een hamer hun zeis of sikkel scherp sloegen. Dit laatste woord brengt ons dan meteen ook op de diepere symboliek voor onze school. Deze school wil een haarspit zijn voor de kinderen om zich te laten ‘opscherpen’. CBS It Harspit in Ternaard biedt kinderen de leerstof in jaarprogramma’s aan. Dat betekent dat alle leerlingen in een bepaald leerjaar dezelfde leerstof krijgen aangeboden. Maar er bestaat verschil tussen leerlingen: in intelligentie en in tempo, in leerstijl en belangstelling. Daar houden leerkrachten rekening mee: het ene kind krijgt extra uitleg of krijgt deels een aangepast programma. Het andere kind mag werken aan de verdieping in de leerstof. Het werken met alle kinderen van de groep aan hetzelfde thema geeft verbondenheid en leidt tot samen leven en samen beleven en tot leren van elkaar. In de groepen één en twee werken de leerkrachten steeds een aantal weken rondom een thema. In dit thema komen verschillende activiteiten aan de orde zoals spreken en luisteren, woordenschat, getalbegrip en tellen, ordenen, bewegingsonderwijs, muziek, dans en drama. Leerkrachten volgen en observeren de kinderen en werken aan de voorbereiding op het leren lezen, schrijven en rekenen.

In de groepen drie tot en met acht werken leerkrachten aan de hand van methodes voor alle leervakken. Werken aan betrokkenheid, verantwoordelijkheid en zelfstandigheid Werken met kinderen is hen prikkelen tot nadenken: voorbeelden noemen, door vragen stellen tot oplossingen komen, een stappenplan leren uitvoeren. In de groep is de leerkracht hiermee bezig; met de hele groep, met een kleine groep of met een enkel kind. Zo leren kinderen zelfstandigheid. Zo leren ze eigen mogelijkheden kennen. Kinderen leren aan de ene kant in afhankelijkheid van hun leerkracht die de expert en de gids is. Aan de andere kant leren ze onafhankelijk van de leerkracht te worden en initiatief te nemen in hun eigen leerproces. Het uitgangspunt voor het dagelijks handelen komt tot uiting in de slogan: CBS It Harspit in Ternaard: onderwijs voor elkaar, met elkaar!"

- Muziek: - "Muziekvereniging Euphonia Ternaard is opgericht in 1922 en staat onder leiding van Paulus de Jong. Wij repeteren op dinsdagavond in het Dorpshuis voor concoursen, concerten en festivals. Zo staat er elk jaar een donateursconcert op de agenda, het federatiefestival van Dongeradeel-West en nog enkele andere activiteiten zoals de muzikale begeleiding van kerkdiensten en de Dodenherdenking op 4 mei. Ook gaat Euphonia elk jaar naar de Nederlandse Brassband Kampioenschappen in Tivoli-Vredenburg te Utrecht. In 2015 werden we kampioen in de 4e divisie. Ben je nieuwsgierig geworden en wil je eens een kijkje nemen, je bent altijd welkom bij onze optredens of op een dinsdagavond."

- Sport: - "SVT (Sport Vereniging Ternaard) is opgericht in 1977, omvatte toen een gymnastiek- en een volleybal-afdeling, en dat is nog altijd zo. Gymnastiekles is er voor kinderen vanaf 3 jaar t/m groep 4. De kinderen zijn verdeeld in 2 groepen. De eerste groep zijn de jongsten vanaf 3 jaar t/m groep 2. De oudere groep zijn de kinderen van de basisschool groepen 3 en 4. De afdeling volleybal bestaat uit: Minicirculatie volleybal voor de basisschooljeugd vanaf groep 3. Hierbij wordt op verschillende niveaus de basisbeginselen van de volleybalsport aangeleerd. Elk niveau hoger wordt er weer iets uitgebreider toegewerkt naar het volleybal zoals dit door volwassenen wordt gespeeld. Het begint met door gooien en vangen het samenspelen te leren. Gaandeweg gaat dit over in overspelen, opslaan passen enzovoort. Jeugdvolleybal voor jongeren vanaf het voortgezet onderwijs. Op dit moment zijn er twee jeugdteams bestaande uit meisjes die naast de trainingen uitkomen in de competitie van de Nederlandse Volleybalbond in het rayon Dokkum / Drachten. Bij de senioren is er een damesteam dat uitkomt in de competitie van de Nederlandse Volleybalbond in het rayon Dokkum / Drachten."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ternaard en - idem kerk.

Reactie toevoegen