Noord-Brabant

Provincie
Noord-Brabant

noord-brabant_gemeentenamen_voorstel_1949.gif

De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Ged. Staten N.-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse, onhandige spellingen zitten opgescheept...

De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Ged. Staten N.-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse, onhandige spellingen zitten opgescheept...

NB Provincie Noord-Brabant in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Provincie Noord-Brabant in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Provincie Noord-Brabant in ca. 1870, kaart J. Kuijper

noord-brabant_actuele_kaart_2016_kopie.jpg

Noord-Brabant met zijn gemeenten anno 2016

Noord-Brabant met zijn gemeenten anno 2016

Noord-Brabant

Terug naar boven

Status

- Noord-Brabant is een provincie. De hoofdplaats van de provincie is 's-Hertogenbosch.

- De provincie Noord-Brabant is niet eenduidig in streken / regio's in te delen. Dat komt omdat oude streekbenamingen geleidelijk buiten gebruik raken of van omvang wijzigen, en nieuwe streeknamen en regionale samenwerkingsverbanden in opkomst zijn, die deels met elkaar en met de oude streeknamen kunnen overlappen.

Zo kiest de Provincie Noord-Brabant tegenwoordig pragmatisch op grond van geografie en politieke en economische samenwerking voor een indeling in 4 regio's, die door de geografische ligging worden aangeduid, zijnde Noordoost (waarbinnen zij de subregio's Meierij, As50 en Land van Cuijk onderkent), Zuidoost, Hart van Brabant (voorheen Midden-Brabant) en West.

Andere, oudere en ook nog altijd gangbare regio's en subregio's zijn bijvoorbeeld Baronie en Markiezaat in het ZW, Land van Heusden en Altena in het NW, Kempen in het Z, en Peelland in het ZO.

Verder zijn er nog regionale samenwerkingsverbanden zoals Metropoolregio Eindhoven en BrabantStad.

En dan is er in het kader van plattelandsontwikkeling nog sprake van 12 streeknetwerken.

- In de loop der jaren heeft een groot aantal gemeentelijke herindelingen plaatsgevonden. Uit welke gemeenten de huidige gemeenten zijn voortgekomen, vind je bij de desbetreffende gemeenten. Met name in 1997 heeft een grote provinciebrede herindeling plaatsgevonden. Anno 2019 zijn er nog 62 gemeenten in Noord-Brabant, zijnde Alphen-Chaam, Altena, Asten, Baarle-Nassau, Bergeijk, Bergen op Zoom, Bernheze, Best, Bladel, Boekel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Cranendonck, Cuijk, Deurne, Dongen, Drimmelen, Eersel, Eindhoven, Etten-Leur, Geertruidenberg, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Gilze en Rijen, Goirle, Grave, Haaren, Halderberge, Heeze-Leende, Helmond, 's-Hertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Laarbeek, Landerd, Loon op Zand, Meierijstad, Mill en Sint Hubert, Moerdijk, 'Nuenen, Gerwen en Nederwetten', Oirschot, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Reusel-De Mierden, Roosendaal, Rucphen, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, Someren, Son en Breugel, Steenbergen, Tilburg, Uden, Valkenswaard, Veldhoven, Vught, Waalre, Waalwijk, Woensdrecht en Zundert.

- In 2010 zijn nieuwe welkomstborden geplaatst aan de grenzen waar je de provincie Noord-Brabant binnenkomt. De borden hebben een andere, frissere 'look and feel' gekregen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving provincie
Af en toe duikt er een voorstel op om de naam van de provincie te wijzigen in Brabant. Hoewel de provincie in de praktijk vaak kortweg al zo genoemd wordt, ligt dit gevoelig en zijn er zowel veel voor- als tegenstanders. Een voorstel d.d. november 2013 tot verandering van de naam in 'Brabant' heeft het dan ook niet gehaald.

Plaatsnaamgeving
De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse onhandige spellingen zitten opgescheept... In reactie op een voorstel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in 1949 tot modernisering van een 50-tal Noord-Brabantse plaatsnamen, laten zij weten: "... dat zij onvoorwaardelijk afwijzend staan ten opzichte van iedere wijziging van aardrijkskundige namen in deze provincie." Zie voor welke namen het o.a. betreft en voor de reactie van de provincie Noord-Brabant, het artikel op deze pagina uit de Helmondse Courant d.d. 31 mei 1949.

Carnavalsnamen
Noord-Brabant is een van dé carnavalsprovincies van ons land. Tijdens carnaval hebben veel plaatsen alternatieve namen. Zie hiervoor de kaart Carnavalsnamen in Noord-Brabant.

Terug naar boven

Brabants

- Sinds 2014 is er het kwartaaltijdschrift Brabants. Op de site vind je o.a. een Luisterbox, waar je per nummer een aantal verhalen van inwoners in het dialect van hun plaats kunt beluisteren.

- 'n Lutske Brabants is een site over het Brabants dialect.

- In mei 2018 gaf prof. dr. Jos Swanenberg een college over taal, cultuur en identiteit in Noord-Brabant op de Universiteit van Tilburg. Via de link kun je dit college terugkijken.

- "Brabantse dialecten hebben veel woorden en uitdrukkingen die we in het Nederlands niet kennen. Weet jij wat ze betekenen? 'Bij wijze van... za'k mar zegge' is een spel waaraan jij ook kunt deelnemen. Kies onder de link voor de opgave met het hoogste cijfer. Lees het verhaal in een Brabants dialect dat eindigt met een woord waarvan wij je vragen of je weet wat het betekent. Je kunt het verhaal in dialect ook beluisteren."

Terug naar boven

Ligging

- De provincie Noord-Brabant ligt in het zuiden des lands, en grenst in het NW aan de provincie Zuid-Holland, in het N aan de provincie Gelderland, in het O aan de provincie Limburg, in het Z aan België, en in het W aan de provincie Zeeland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De provincie Noord-Brabant heeft ca. 1.130.000 huizen met ca. 2.500.000 inwoners op een oppervlakte van ca. 4.916 km2 land. Verder is er nog ca. 165 km2 water.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor nadere informatie over de geschiedenis van (plaatsen en streken in) Noord-Brabant kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), gevestigd in de Citadel in 's-Hertogenbosch: is het geheugen van de provincie Noord-Brabant; is hét centrum voor de geschiedenis van deze provincie; is hét centrum voor lokale geschiedenis in Noordoost-Brabant; is hét centrum voor genealogie in de provincie; beheert ruim 1.500 archieven en collecties (bijna 40 kilometer papier en perkament); helpt niet alleen particulieren, maar ook organisaties, instellingen, gemeenten, waterschappen en provinciale instellingen met al hun vragen op het gebied van archieven en cultuurhistorie.

- De Brabant-Collectie is een unieke en diverse verzameling over heden en verleden van Noord-Brabant en bestaat uit boeken, tijdschriften, handschriften, oude drukken, kaarten, prenten en tekeningen, kranten en foto's.

- Noordbrabants Museum te 's-Hertogenbosch.

- Brabants Heem is de overkoepelende organisatie voor de ca. 120 heemkundekringen in Noord-Brabant. Het 4x per jaar verschijnende tijdschrift van Brabants Heem, De Koerier, is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Erfgoed Brabant is een samenwerkingsverband van instellingen die zich inzetten voor het behoud en het creatief benutten van het cultuurhistorisch erfgoed in de provincie. Een van de speerpunten van deze organisatie is het collectief en duurzaam digitaal toegankelijk maken van erfgoed, zowel collecties als verhalen. Voor het toegankelijk maken van collecties is de Brabant Cloud ontwikkeld; een duurzame digitale infrastructuur, die op een semantische manier zorgt voor het vastleggen, bewaren én delen van alle culturele erfgoedinformatie van de provincie. Denk daarbij aan collecties, monumenten, personen, organisaties, verhalen, plaatsen en historische gebeurtenissen. De toepassing ontsluit alle erfgoedinformatie die nu nog vaak zit opgesloten in versnipperde, lokale database-systemen van de verschillende heemkundekringen, musea, archieven en bibliotheken die de provincie rijk is.

Op Brabantserfgoed.nl verbinden ze die erfgoedcollecties aan verhalen. De lijn die ze daarin volgen, als actieve partner in het Netwerk Digitaal Erfgoed, is die van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed. Brabantserfgoed.nl biedt dus een podium aan mensen en organisaties die hun erfgoedcollecties en -verhalen willen delen. Ontdek het in 2018 vernieuwde Brabantserfgoed.nl en grasduin door een kleine miljoen collectie-items, 400 artikelen, 30 achtergrondteksten en 200+ biografieën. Beluister ook de Brabants Erfgoed Podcast: Wat behoort tot erfgoed en waarom? Robin Hoeks ontvangt elke week een gast in zijn uitzending om deze vragen te beantwoorden.

- De Henk Beijers Archiefcollectie omdat een enorme collectie bronnenmateriaal en publicaties over de plaatsen in het oosten van Noord-Brabant, als resultaat van 40 jaar speurwerk door amateurhistoricus Henk Beijers.

- Historische Vereniging Brabant.

- Reportage over de bevrijding van Noord-Brabant aan het einde van de Tweede Wereldoorlog (okt./nov. 1944) in tekst, beeld en films uit die tijd.

- "De hele provincie Noord-Brabant, geen gemeente uitgezonderd, is tijdens de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met de gevolgen van de luchtoorlog die de geallieerden met Nazi-Duitsland hebben gevoerd. Om Brabant zelf is natuurlijk gevochten, zowel in de meidagen van 1940 als tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland tussen september en november 1944. Bij die strijd zijn ook veel vliegtuigen neergestort. Maar veruit de meeste crashes hielden verband met de strategische bombardementen op Duitsland. En Brabant kreeg daarmee te maken doordat het nu eenmaal op de route ligt van Engeland naar het Rijnland. Er zijn daardoor hier relatief veel vliegtuigen neergekomen, de hele oorlog door. De website Luchtoorlog 1940-1945 wil het grote verhaal van die luchtoorlog boven Brabant vertellen, maar vooral ook de vele kleine verhalen, over jongemannen die hun leven hebben gegeven, over daden van moed, over gewone Brabanders die gecrashte “piloten” hielpen uit handen van de Duitsers te blijven en terug te keren naar hun onderdeel, over onschuldige burgers die plotseling geconfronteerd werden met brandende vliegtuigen die uit de hemel vielen of met zwaar verminkte lijken in hun roggeveld."

- De Wandeling (1999-2004) is misschien wel het populairste tv-programma van Omroep Brabant ooit. Het publiek zat wekelijks massaal aan de buis gekluisterd als René Bastiaanse (directeur van het BHIC) zijn wandelschoenen aantrok om het cultuurhistorische erfgoed en de natuur van Noord-Brabant te bespreken. Het programma dankte zijn populariteit voor een groot deel aan de onvermoeibare presentator die alle feiten op een originele manier over wist te brengen. Via de link aan het begin van deze alinea kun je alle ruim 200 uitzendingen terugkijken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "De coalitiepartijen VVD, CDA, D66, GroenLinks en PvdA hebben in juni 2019 hun bestuursakkoord ‘Kiezen voor Kwaliteit’ gepresenteerd. De mouwen opstropen en samen aan de slag gaan om ervoor te zorgen dat er in 2030 in Noord-Brabant meer welvaart is voor meer mensen maar met minder druk op de omgeving. Dat vraagt volgens de coalitiepartijen om een provinciebestuur dat nu gericht kiest voor kwaliteit op alle terreinen waar de provincie actief is en waarbij niet gekozen wordt voor het een ten koste van het ander. De samenwerkende partijen willen dat Brabant in 2030 nog steeds een economisch sterke provincie is waarin mensen graag willen wonen, werken en verblijven. Hiervoor moeten nu al ontwikkelingen in gang worden gezet. De coalitie wil daarom de komende bestuursperiode aan de slag met:

een actieplan Arbeidsmarkt voor een goede aansluiting tussen het opleidingsaanbod en de vraag naar (toekomstige) banen en het opstellen van een nieuwe economische visie waarin de innovatieve kracht van de Brabantse economie wordt gekoppeld aan de maatschappelijke opgaven; het versnellen van de aanleg van het Natuur Netwerk Brabant en de daarbij horende ecologische verbindingszones; een toekomstbestendig watersysteem, ingericht op lange periodes van droogte en heftige regenval als gevolg van de veranderingen in het klimaat; de transitie naar kringlooplandbouw waarbij de provincie sociale en technische innovaties stimuleert; een energieneutrale en circulaire samenleving met de Energieagenda 2019 – 2030 als leidraad en waarbij draagvlak in de samenleving belangrijk is; het voortzetten van de aanpak van mobiliteitsknelpunten voor fiets, auto en het OV met een toenemend belang van data en een blijvende inzet op het verbeteren van de verkeersveiligheid; het maximaal inzetten van het woningbouwprogramma om vraagstukken rondom leegstand en krapte op de woningmarkt in dorpen en steden aan te pakken; het versterken van het ‘blijfklimaat’ met aandacht voor cultuur, het behouden van erfgoed en het bevorderen van sport en gezondheid; het maken van een agenda per regio met Brabantse gemeenten en waterschappen met gezamenlijke plannen voor mobiliteit, energie, waterbeheer, natuur en omgevingskwaliteit waarbij gewerkt wordt volgens een nieuwe gebiedsgerichte aanpak; een verbeterde veiligheid door een stevige aanpak van ondermijning.

Het nieuwe bestuur gaat daarbij nog meer dan in het verleden samen met partners plannen maken om in een slim samenspel ambities voor Noord-Brabant te realiseren. Het Bestuursakkoord ‘Kiezen voor Kwaliteit’ biedt daarom ruimte om samen met alle politieke partijen in Provinciale Staten, met andere overheden, kennisinstellingen, marktpartijen en met alle Brabantse burgers het beleid van de provincie verder vorm en inhoud te geven."

- In 2021 wordt de nieuwe Omgevingswet van kracht. Die vereenvoudigt de regels voor de leefomgeving. De wet maakt ruimte voor ontwikkelingen, innovatie en duurzaamheid. En ze verzekert de kwaliteit van die omgeving. Gekoppeld aan de Omgevingswet, moeten gemeenten, provincies en rijk ieder een eigen Omgevingsvisie hebben.

Hoe moet Noord-Brabant er in 2050 uitzien? En wat moeten we daarvoor in 2030 al voor elkaar hebben? Over die vragen gaat de Brabantse Omgevingsvisie, als fundament voor de nieuwe Omgevingswet. Met een eigen visie op de leefomgeving wil de provincie het wonen, werken en recreëren in Brabant nog aantrekkelijker maken. Door met elkaar te zorgen voor een gezonde, veilige en mooie omgeving. In een complexe samenleving, die hecht aan ruimte voor eigen initiatief, maar ook veel wetten en regels kent, biedt de nieuwe Omgevingswet de kans om dit beter én eenvoudiger te doen.

Het gedroomde Brabant is in de toekomst welvarender, meer verbonden, klimaatzeker en vernieuwend. Een Brabant waarin het goed wonen, werken en recreëren is. Dat is het doel van de Omgevingsvisie. Met uiteenlopende initiatieven wordt hieraan hard gewerkt. Door ondernemers, overheden en Brabanders die zich betrokken voelen bij hun leefomgeving.

- De gemeenteraadsverkiezingen, zoals die van maart 2018, zijn hét moment om je uit te spreken over belangrijke, lokale zaken. Maar deze lokale zaken worden beïnvloed door grotere trends en ontwikkelingen, van buiten de gemeentegrenzen. Denk aan de nieuwe mogelijkheden die technologische ontwikkelingen brengen, of vraagstukken over klimaat, economie of groeiende tegenstellingen. BrabantKennis ging op zoek naar deze vragen én antwoorden en heeft hier in maart 2018 een 'reisgids' van gemaakt voor toekomstige politici en bestuurders in Noord-Brabant. Op het 'kraakvlak' van globale trends en lokale eigenheid brengen zij de nieuwe (gemeentelijke) opgaven in beeld. In de (via de link ook online te lezen) ‘Toekomstgids voor Brabantse gemeenten’ kijken ze vooruit en brengen ze de toekomst dichterbij - in woord, beeld en getal. Lees hoe toekomstpsycholoog Tom Kniesmeijer (initiator TrendRede) globale uitdagingen koppelt aan lokale kansen, en andersom. Laat je verrassen door interviews met (inter)nationale en lokale pioniers. Doe je voordeel met handige 'reistips en inpaklijsten'. Ontdek avontuurlijke, Brabantse initiatieven. En laat je verleiden te formeren voor de toekomst!

- Versnelling van de woningbouwproductie, vernieuwing en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en het ombouwen van leegstaand vastgoed naar woningen. Dat zijn belangrijke doelen van de Brabantse Agenda Wonen. Met deze agenda geven Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant aan welke accenten er de komende jaren liggen bij het bouwen en wonen en hoe de provincie zich hiervoor gaat inzetten.

De woningmarkt in Noord-Brabant kent grote uitdagingen. Zo moet de woningvoorraad - vanaf medio 2017 - de komende 10 tot 15 jaar met 11%, oftewel zo’n 120.000 woningen, toenemen. De afgelopen jaren zijn te weinig woningen gebouwd. Bovendien verandert de vraag naar woonruimte sterk. Zo bestaat ruim 40% van de huishoudens in 2040 uit eenpersoonshuishoudens en is er een grote behoefte aan kleinere, betaalbare woonruimten. Ook het bouwen van voldoende woningen voor het middensegment op de woningmarkt - betaalbare koop en middeldure huur - blijft punt van aandacht. Verder vragen initiatieven voor nieuwe woonvormen als flexwonen, tiny houses, tijdelijk wonen en nieuwe combinaties van wonen, werken en zorg steeds vaker van overheden om experimenteerruimte te bieden.

Gemeenten staan als eerste overheid aan de lat voor de woningmarkt. De provincie heeft naast een regisserende rol ook een kennis- en adviesfunctie, bijvoorbeeld door elke 3 jaar de bevolkings- en woningbehoefteprognose te actualiseren. Vanuit haar regierol wil de provincie de samenwerking tussen gemeenten versterken. Tot nu toe maakte de provincie jaarlijks met iedere gemeente afzonderlijk afspraken over het aantal te bouwen woningen. Voortaan wil de provincie afspraken maken met subregio’s; clusters van gemeenten waarbinnen de meeste verhuisbewegingen plaatsvinden. Zij vraagt alle subregio’s in Noord-Brabant om in 2018, samen met relevante partijen op de woningmarkt en de provincie, een regionaal perspectief op wonen te ontwikkelen.

In plaats van op aantallen, ligt de nadruk daarin veel meer op de kwalitatieve samenstelling van de plannen. Ofwel: wie bouwt waar, wanneer en voor welke doelgroep? De bevolkings- en woningbehoefteprognose is richtinggevend voor de subregio als geheel, wat betekent dat de verwachte woningbehoefte binnen de subregio (her)verdeeld kan worden. Verschillende subregio’s in Noord-Brabant, zoals het Stedelijk Gebied rond Eindhoven, West-Brabant-West en het Land van Cuijk hebben de afgelopen tijd al stappen gezet om tot nauwere samenwerking op de woningmarkt te komen.

Woningbouw is in Noord-Brabant het enige type vastgoed waar de komende jaren nog een behoorlijke vraag naar is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld winkels, kantoren en maatschappelijk vastgoed. “Woningbouw kan daarom ook vrijwel als enige een substantiële bijdrage leveren aan maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken als verduurzaming en het terugdringen van leegstand”, aldus gedeputeerde Erik van Merrienboer (Ruimte). “Na 2030 neemt de groei van de woningbehoefte sterk af, en verdwijnt ook de kans om werk te maken van transformatie. Dus de urgentie om in de komende paar jaar de vraag naar woningen slim te benutten is heel groot.”

In de regionale woningbouwafspraken wil de provincie daarom prioriteit geven aan plannen voor herbestemming van leegstaande gebouwen of plannen voor inbreidingslocaties. Een principe dat ook iets kan betekenen voor bestaande woningbouwplannen, die dan niet, pas later of na aanpassing kunnen worden gerealiseerd. Ook voert de provincie een brede inventarisatie uit naar potentiële transformatielocaties in steden en dorpen. Bij complexe transformaties kan de provincie mee investeren via Ontwikkelbedrijf Noord-Brabant. Concrete keuzes daarvoor worden in de loop van 2018 gemaakt. (bron: Provincie Noord-Brabant)

- Het boek Het Nieuwste Brabant (2014) is de start van het project over de toekomst van Noord-Brabant. Het boek is een verzameling essays en interviews van gerenommeerde wetenschappers, ondernemers en visionairs, geschreven op initiatief van de commissaris van de Koning, Wim van de Donk. Ze geven de eerste aanzet tot reflectie over de toekomstige ontwikkeling van Brabant en de Brabantse samenleving, aan de hand van vier thema's: 'Het Nieuwste Ondernemen', 'Het Nieuwste Verbinden', 'Het Nieuwste Verbeelden' en 'Het Nieuwste Organiseren'. Onder de link vind je de 'longread', een digitale versie van het boek.

- De afgelopen jaren hebben gemeenten diverse taken overgeheveld gekregen die voorheen door het Rijk of door de provincies werden uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Jeugdzorg en WMO/AWBZ die in 2015 van de provincie naar de gemeenten zijn overgedragen. Om hierop goed voorbereid te zijn en de toekomstbestendigheid van gemeenten in Noord-Brabant te versterken, is eind 2011 het project Veerkrachtig Bestuur in Brabant van start gegaan, een gezamenlijk initiatief van de Vereniging van Brabantse Gemeenten (VBG) en de Provincie. Gedeputeerde Staten van Brabant hebben voor het project een adviescommissie en klankbordgroep ingesteld. Het project heeft per regio een rapport opgeleverd met aanbevelingen voor de bestuurlijke inrichting van de regio's in de nabije toekomst: - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in West-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Midden-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Noordoost-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Zuidoost-Brabant'.

De conclusies van de hiervoor genoemde 4 rapporten zijn verwoord in het in juni 2013 verschenen rapport Veerkrachtig Bestuur in Brabant. Een advies voor de versterking van regionale samenwerkingskracht in Noord-Brabant. In een brief d.d. 17 mei 2016 aan de gemeenten in Noord-Brabant, getiteld '(Veer)Krachtig Bestuur: stand van zaken en hoe samen verder' doet de provincie verslag van hoe alle Brabantse gemeenten er anno 2016 voorstaan op het gebied van samenwerking, bestuurlijke fusie of herindeling.

- Op de site Plattelandsontwikkeling Noord-Brabant kun je lezen over de honderden projecten die zijn en worden uitgevoerd in het kader van de herinrichting, reconstructie of 'revitalisering' van het platteland in de provincie. De Provincie gaat daarbij te werk volgens de principes 1) versterken van de samenhang, 2) participatie en betrokkenheid, 3) overheid stuurt op proces en 4) ruimte voor initiatieven. Zie ook de Toekomstvisie platteland Noord-Brabant (2011).

- Voor een 70-tal dorpen in de provincie is een Integraal Dorpsontwikkelingsplan (iDOP) vervaardigd. Een iDOP bevat plannen om de leefbaarheid in een dorp te behouden en te vergroten, bijv. op het gebied van wonen, zorg, voorzieningen, werken, recreatie, verkeer. Onder de link vind je een overzichtskaart met nadere informarie en resultaten per dorp.

- Community Art Brabant (CAB) is een platform van organisaties en personen die werken aan nieuwe creatieve oplossingen om de leefbaarheid in wijken en de kwaliteit van leven onder burgers te verbeteren. Hierin kan erfgoed ook een grote rol spelen. Vanuit Kunstbalie ondersteunt een aantal medewerkers het platform Community Art Brabant. Daarin verbinden ze professionals uit verschillende domeinen en verbeteren ze de werkpraktijk, zodat er meer mooie projecten op het gebied van community art kunnen plaatsvinden. Om meer duidelijkheid te geven over community art heeft Simone Vos een artikel geschreven voor CAB. Het artikel is in twee delen gepubliceerd. Zie hier deel 1 en deel 2.

"Gemeenten in de provincie Noord-Brabant moeten voorkomen dat er een wildgroei ontstaat aan XXL-distributiecentra. Er moeten meer eisen worden gesteld aan de vestiging van deze 'dozen' want anders dreigt onze provincie de rafelrand van de Randstad te worden”, stelt adviesorgaan BrabantAdvies, waar onder meer de Brabantse SER en de Provinciale Raad voor de Leefomgeving deel van uitmaken. Volgens BrabantAdvies staat van de 1750 distributiecentra die Nederland naar schatting rijk is, 43% in de provincie Brabant. Naar aanleiding van deze constatering waarschuwt BrabantAdvies dat logistiek in Brabant onontkoombaar is vanwege de ligging op de route Schiphol, Rotterdam, Antwerpen, en ook richting Duitsland, maar dat gemeenten zich veel nadrukkelijker moeten afvragen wat de toegevoegde waarde is voor de lokale economie.

Pieter Van Geel, voorzitter van de Provinciale Raad voor de Leefomgeving van BrabantAdvies: "We plukken er de economische vruchten van. Logistiek is méér dan grote distributiecentra. Maar als we willen voorkomen dat Noord-Brabant de rafelrand van de Randstad wordt, dan moeten we eisen stellen aan de ruimtevragers. Niet alles kan overal en altijd. Laten we aansturen op hoogwaardige terreinen die aansluiten op de lokale economie en omgeving en waar we randvoorwaarden stellen aan bijdragen in de energietransitie, klimaatadaptatie en een gezonde werkomgeving."

Om van de uitvoering van werklocatiebeleid een succes te maken, is het samenspel tussen verschillende schaalniveaus van overheden, met gemeenten primair aan zet, ondernemers en omgeving hard nodig. De capaciteit bij gemeenten staat stevig onder druk. Toch zal ook door gemeenten, eigenstandig én in regionaal verband, nagedacht moeten worden over de invulling van werklocatiebeleid: vanuit economisch perspectief, in ruimtelijke afweging en om werklocaties onderdeel te maken van verduurzaming. De Provincie Noord-Brabant kan gemeenten faciliteren in de uitvoering met kennis, kunde en gerichte flexibele inzet bij vraagstukken. De vraag is ook hoe we borgen dat in tijden van financiële druk of zodra het economische tij weer keert, het kortetermijnbelang van gronduitgifte prioriteit heeft en dat kwaliteitscriteria weer snel van tafel gaan. Van belang is allereerst dat de gemeentelijke grondbedrijven crisisbestendig zijn. Om kwaliteitscriteria ten behoeve van energietransitie, circulariteit en revitalisering te borgen, is bovendien een verkenning naar passende vormen van borging gewenst. Bijvoorbeeld in financiële doorberekening van de criteria binnen de verschillende exploitatie van grond, bouw en gebruik of in eisen ‘op maat’ bij vergunningverlening." Aldus enkele van de conclusies uit het rapport 'Brabantse werklocaties toekomstproof. Opgaven richting 2030', door BrabantAdvies, september 2019.

Terug naar boven

Agrarisch

- "FoodUp! Brabant bestaat uit mensen die mee willen bouwen aan een nieuw voedselsysteem, waarbij gezond, eerlijk en lekker voedsel centraal staat. Voedsel dat goed is voor mens, dier en omgeving. Én een eerlijke prijs oplevert voor wie ze maakt. Vanuit deze gedachte, voedseltransitie, organiseert FoodUp! Brabant bijeenkomsten, start bewustwordingsprojecten, verbindt het onderwijs met ‘voedselvragen’ en helpt ondernemers die een nieuwe stap willen maken. Bouw mee aan voedsel dat deugt! FoodUp! Brabant verbindt jou met andere mensen en partijen, zodat een idee ook verder komt. Wat we nodig hebben zijn concepten met lef. Concepten die alle schakels van boer tot burger waarde bieden. Met als doel een moderne, duurzame agro & foodsector met toekomst, waar iedereen zich prettig bij voelt.

Aan de slag met het FoodUp! team!: Ideeën zijn meer dan welkom. Maak een profiel aan, deel je gedachten en vind inspirerende partners. Zoek je iemand, wil je een idee verder brengen, concreter maken of toetsen? Het team van FoodUp! kan je verder helpen of in contact brengen met interessante mensen. We beginnen in Noord-Brabant, maar niets bindt ons aan provinciegrenzen. Ben of ken je iemand uit Groningen, de Achterhoek of Rotterdam? Van harte welkom! FoodUp! Brabant maakt onderdeel uit van de Uitvoeringsagenda Brabantse Agrofood."

- "Wij zijn de Landbouw Innovatie Campus: We dragen geen oplossingen aan, maar leren jou als boer om nieuwe ideeën te ontwikkelen. Een idee dat past bij jou, je bedrijf én je omgeving, een idee dat zorgt voor brood op de plank. Dat doen we met creatief en out-of-the-box denken. Designers en andersdenkende, onafhankelijke adviseurs helpen daarbij. We leren jou die nieuwe ideeën ook werkelijkheid te laten worden. Hoe regel je financiering? Hoe zet je je nieuwe product in de markt? Dat doen we eerst samen met jou maar daarna ook samen met andere relevante partijen uit de keten. Zodat er straks een businessplan ligt waarmee je uit de voeten kunt.

We ondersteunen docenten en bestuurders in het middelbaar en hoger onderwijs in Brabant bij het toerusten van hun studenten om te kunnen werken aan een ecologisch, economisch en maatschappelijk gedragen voedselsysteem. Dat doen we onder meer door studenten van verschillende opleidingen samen met praktijkvragen aan de slag te laten gaan; studenten in contact te brengen met nieuwe ketens en netwerken en boeren die anders zijn gaan werken; en door scholen te helpen met het opnemen van nieuwe kennis en inzichten uit de praktijk in hun onderwijs. We ontwikkelen nieuwe kennisnetwerken voor boeren die we koppelen aan het onderwijs, om de nieuwste inzichten ook voor boeren toegankelijk te maken via bijvoorbeeld masterclasses en kruisbestuiving plaats te laten vinden. Garanties voor succes? Die geven we niet. Want dat hangt helemaal af van jouw kwaliteiten en inzet. We helpen je wel die kwaliteiten te ontwikkelen; de kennis, vaardigheden en houding die nodig zijn om anders te kunnen gaan werken. De Landbouw Innovatie Campus is een initiatief van het team FoodUp! Brabant. Het is onderdeel van de Uitvoeringsagenda Brabantse Agrofood van de provincie Noord-Brabant.

Waarom doen we dit? Boeren staan voor enorme uitdagingen. Ze moeten innovatief zijn en milieubewust, rekening houden met hun omgeving en de consument, en dat ook allemaal op een economische duurzame manier. Fundamentele veranderingen vragen nieuwe competenties. Bij grote uitdagingen helpt ook een onafhankelijke blik van buitenaf. De Landbouw Innovatie Campus wil boeren handvatten geven om mee te bewegen maar wel zelf de regie te houden. Dat doen we in trajecten waarin boeren centraal staan. Wij vliegen alleen de juiste mensen in – mensen die net even anders denken dan jij – en helpen je zo op weg."

- "In opdracht van de provincie Noord-Brabant heeft CLM Onderzoek en Advies in 2019 een Kennismatrix Natuurinclusieve Landbouw ontwikkeld. De matrix bevat tal van maatregelen en heeft als doel bedrijfscoaches handvatten te bieden om zo agrariërs te kunnen adviseren op weg naar een natuurinclusieve landbouwpraktijk. De matrix bevat de thema’s bodem, water, landschap en biodiversiteit. De matrix is opgedeeld in verschillende lagen. In laag 1 vindt men de onderwerpen/doelen (27) van de verschillende thema’s. In laag 2 staan de concrete maatregelen (76) behorend bij de onderwerpen/doelen in laag 1 en worden de maatregelen gewaardeerd op effectiviteit. In laag 3 worden deze maatregelen verder uitgewerkt. Ook zijn hier links naar externe bronnen met verdere informatie. Tenslotte zijn de verschillende lagen aan elkaar gekoppeld, zodat je kunt doorklikken, wat de gebruiksvriendelijkheid bevordert.

Typische maatregelen zijn bijvoorbeeld rond de thema’s bodem: bodemverdichting tegengaan; waterkwaliteit: mestkwaliteit- en toediening verbeteren; landschap: bevorderen diversiteit grasland - kruidenrijk grasland; en biodiversiteit: bevorderen natuur op het erf. De provincie Noord-Brabant ondersteunt bedrijven die ‘om willen schakelen’ naar een meer natuurinclusieve landbouw. Bedrijven die hierin zijn geïnteresseerd krijgen de hulp van een ondernemerscoach. Voor het maken van een businessplan voor een meer natuurinclusieve bedrijfsvoering kunnen zij subsidie krijgen. De matrix kan hen helpen om keuzes te maken uit de verschillende mogelijkheden. De kennismatrix is niet uitsluitend nuttig voor ondernemerscoaches, maar kan voor iedere ondernemer een nuttige bron van informatie zijn." (bron: CLM Onderzoek en Advies, juni 2019)

- Van 2012-2017 is ongeveer 1,4 miljoen m2 aan agrarische gebouwen op 2.400 locaties in Brabant leeg komen staan. De komende tien jaar komt daar nog 2,5 miljoen m2 bij. In 2030 staat daarmee naar verwachting 1 op de 4 stallen en schuren in de provincie leeg. Het rapport 'Actualisatie leegstand agrarisch vastgoed Noord-Brabant' (met bijbehorende factsheet) (2019) van Wageningen Environmental Research bevestigt deze prognose opnieuw. Van de agrarische bedrijven die anno 2019 in Brabant actief zijn, hebben ruim 4.000 bedrijven een bedrijfshoofd dat 55 jaar of ouder is. Ongeveer 60% van deze bedrijven heeft geen potentiële opvolger. Naar verwachting zullen veel van deze bedrijven, op ongeveer 3.000 bedrijfslocaties, de komende 10 jaar stoppen. De helft van de stallen krijgt waarschijnlijk een nieuwe functie, als nevenlocatie van een ander agrarisch bedrijf, of een andere - niet-agrarische - bestemming. De andere helft van de vrijkomende stallen en schuren, komt naar verwachting leeg te staan. Tussen 2012 en 2030 groeit de leegstand daarmee met een oppervlakte van in totaal circa 4 miljoen m2 aan gebouwen.

De agrarische gebouwen die de komende 10 jaar vrij komen zijn groter en moderner dan de gebouwen uit de afgelopen 5 jaar. De meeste gebouwen die tussen 2012 en 2017 vrij kwamen dateren uit de ‘asbestperiode’ (1965-1993). Stallen en schuren die de komende tien jaar vrij komen zijn gemiddeld twee keer zo groot. Het beschikbaar stellen van kennis en data over leegstand is een belangrijk onderdeel van de Brabantse Aanpak Leegstand. De Monitor agrarische leegstand Noord-Brabant biedt de mogelijkheid de data ook per gemeente en per wijk of kern te raadplegen. (bron: Provincie NB, 17-4-2019)

- Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben op 14 juni 2017 hun voorstel gepresenteerd voor een maatregelenpakket dat versneld moet leiden tot een zorgvuldige veehouderijsector in Noord-Brabant. De maatregelen verbeteren de natuur en de leefomgeving en bieden meer ruimte voor innoverende veehouders en economische groeimogelijkheden voor andere sectoren. Het maatregelenpakket is mede gebaseerd op gesprekken met belanghebbende partijen in de mestdialoog en rond het stikstof-convenant. Bovendien heeft het college onderzoek laten doen naar de effecten van het nieuwe beleid met betrekking tot de toekomst van de veehouderijsector en de bescherming van de natuur en leefomgeving. Provinciale Staten bespreken op 7 juli 2017 het grootste deel van het maatregelenpakket; voor enkele maatregelen ligt de beslissingsbevoegdheid bij het college zelf.

Uitgangspunt voor het nieuwe beleid is het streven naar een gezonde bodem, schone stallen en een circulaire economie. Het is nodig mest zo snel mogelijk stabiel te maken, voordat het wordt opgeslagen of aangewend. Dat scheelt in de uitstoot van ammoniak en geur, levert minder gezondheidsrisico's op en maakt het klimaat in de stallen gezonder voor dier en boer. Mest stabiel maken kan door bewerken op het veehouderijbedrijf zelf. Mestbewerking op grotere schaal zien Gedeputeerde Staten als een industriële activiteit die enkel op een geschikt bedrijventerrein thuishoort. Het college wil meer capaciteit voor mestbewerking, maar wil geen aanzuigende werking voor mest uit andere delen van Nederland. Het nieuwe plafond wordt: 100% van het mestoverschot in Noord-Brabant.

Veedichtheid reguleren
Een systeem van 'staldering' in Oost- en Midden-Brabant moet een verdere belasting van gebieden met een hoge veedichtheid voorkomen en tegelijkertijd leegstand van stallen tegengaan. Er komen 6 stalderingsgebieden. Een veehouder mag binnen 'zijn' gebied uitsluitend nieuwe dierenverblijven bouwen als hij binnen datzelfde gebied verouderde dierenverblijven die in gebruik zijn, sloopt. Voor iedere 10 m2 nieuwe stal moet 11 m2 bestaande stal gesloopt worden. Om de stalderingsregeling eenvoudig uitvoerbaar te maken en de kosten voor veehouders zo laag mogelijk te houden, komt er een verplicht stalderingsloket. Staldering geldt niet voor melkvee, schapen en nertsen.

Ammoniakuitstoot terugdringen
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen de Verordening natuurbescherming op een aantal punten aanscherpen om de ammoniakuitstoot door de veehouderij sneller en vergaand terug te dringen. De emissie-eisen voor nieuwe stallen worden stapsgewijs strenger. Bovendien wordt de reikwijdte van deze emissievoorschriften uitgebreid tot rundvee en geiten. Deze aanpassing wordt direct van kracht. Veehouders met verouderde stallen moeten er versneld voor zorgen dat deze worden gemoderniseerd. Bedrijven die nu al voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting moeten uiterlijk op 1 januari 2022 voldoen aan de Verordening natuurbescherming. Uiterlijk op 1 januari 2020 moeten ze daarvoor een ontvankelijke en vergunbare aanvraag hebben ingediend. Stallen die nu nog niet aan het landelijke Besluit emissiearme huisvesting voldoen, moeten uiterlijk op 1 januari 2020 zijn aangepast. Deze stallen moeten dan ook voldoen aan de strengere normen van de Verordening Natuurbescherming. Volgens onderzoek leidt deze aanscherping tot minder stikstof die vanuit de veehouderijen in de Natura 2000-gebieden terecht komt.

Met hulp van de provincie Noord-Brabant werkt De Hoeve Innovatie vanaf eind 2017 aan vernieuwende stalsystemen die de uitstoot van ammoniak bij de bron aanpakken. “De provincie wil snelheid maken”, aldus gedeputeerde Anne-Marie Spierings. “Met experimenteerstallen en wetenschappelijk onderzoek verwachten we binnen enkele jaren een goed en betaalbaar alternatief te hebben voor luchtwassers." De Hoeve Innovatie realiseert de stalsystemen voor alle diercategorieën: kraamzeugen, guste/dragende zeugen, gespeende biggen en vleesvarkens. Het stalsysteem is gebaseerd op dagontmesting. Dit moet voorkomen dat ammoniak ontstaat in de leefomgeving van het dier. De Hoeve neemt geen patent op de stalsystemen en zal alle informatie en onderzoeken actief delen op Stalvandetoekomst.nl. Hierdoor kunnen andere veehouders gebruikmaken van de stalsystemen en ervaringen. De verwachting is dat in de eerste helft van 2019 de eerste meetresultaten gerapporteerd kunnen worden en dat nog voor 2020 de emissiefactor is opgenomen in de Regeling Ammoniak en Veehouderij. Ook andere veehouders kunnen het systeem dan toepassen. Het stalsysteem Stal van de Toekomst zorgt naast minder ammoniakuitstoot ook voor minder geur, fijnstof en methaan. En het kost minder energie. Spierings: “Dit stalsysteem draagt dus niet alleen bij aan het beschermen van de natuur en de omgeving, maar zorgt ook voor schonere lucht in de stal. Dit is goed nieuws voor de dieren, de boer en de buren.” (bron: Provincie Noord-Brabant, 29-11-2017)

Ruimte voor excellerende bedrijven
Ondernemers die een overlastsituatie opruimen, kunnen aanspraak maken op een groter bouwblok dan normaal. Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen ook meer uitbreidingsruimte geven aan boeren die voorop lopen in duurzaam werken en een zeer hoge score hebben in de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) hebben. De BZV is een instrument dat is ontwikkeld om inzichtelijk te maken of, en in welke mate, veehouderijen zorgvuldig werken. De BZV is vereenvoudigd en de normscore gaat omhoog. Dat betekent dat bedrijven meer moeite zullen moeten doen om aan de BZV te kunnen voldoen. Hoge scores gaan extra perspectief bieden in andere regelingen.

Meer ontwikkelruimte voor andere sectoren
De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) reguleert nieuwbouw of groei van bedrijven - niet alleen agrarische. Deze ontwikkelingsruimte dreigt zonder maatregelen op te raken, waardoor economische ontwikkelingen stil komen te liggen. Met de voorgenomen aanscherping van de Verordening Natuurbescherming gebruiken veehouderijbedrijven minder ruimte en blijft er meer over voor economische ontwikkelingen in andere sectoren in Noord-Brabant. De maatregelen leiden tot een forse vermindering van de ammoniakemissie uit stallen. De extra bescherming van 4 Natura 2000-gebieden met zeer kwetsbare natuur uit de beleidsregel PAS is dan ook vanaf 1 januari 2020 niet meer nodig.

Ondersteuning veehouders
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben een set voorzieningen ontwikkeld die individuele veehouders kunnen helpen om keuzes te maken en concrete stappen te zetten: 1) Een publiek/privaat investeringsfonds kan met leningen veehouders helpen om versneld te verduurzamen. Ook helpt dit fonds bij de ontwikkeling van nieuwe, schone stalsystemen. De verwachting is dat er in totaal circa 30 miljoen euro nodig is voor dit fonds. De provincie wil hier substantieel aan bijdragen als andere partijen dat ook doen. 2) Bevordering van ontwikkeling en introductie van innovatieve stalsystemen die de uitstoot van ongewenste stoffen bij de bron aanpakken. Met het rijk, andere provincies en het bedrijfsleven wordt samengewerkt om nieuwe systemen snel te testen met formele proefstallen en vervolgens toegelaten te krijgen. 3) Een ondersteuningsnetwerk dat stoppende veehouders gaat ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn een collectieve aanpak van sloop en asbestsanering of hulp bij herbestemming van de bedrijfslocatie. Voor nadere informatie zie de notitie 'Versnelling transitie veehouderij. Samenhangend pakket maatregelen voor zorgvuldige veehouderij'. (bron: Provincie Noord-Brabant, 14-6-2017)

Gedeputeerde Staten geven met een pakket van €75 miljoen aan ondersteunende maatregelen een ferme bijdrage aan de versnelling van de transitie in de veehouderij. Deze maatregelen werken door op belangrijke maatschappelijke doelen als verbetering van de leefomgeving in het buitengebied, dierenwelzijn, veiligere stallen en het terugdringen van criminaliteit. Het maatregelenpakket biedt ontwikkelperspectief voor innoverende duurzame boeren van de toekomst en aan stoppende veehouders. (bron: Provincie Noord-Brabant, oktober 2017)

- De Provincie Noord-Brabant, ZLTO en Leren en Werken hebben in 2018 het programma ‘Een nieuw toekomstperspectief voor stoppende agrarische ondernemers’ ontwikkeld. Veehouders en hun personeel, die besluiten te stoppen met hun onderneming, worden daarmee begeleid naar een nieuwe toekomst op de arbeidsmarkt. Tijdens het programma werken de veehouders en hun personeel gedurende 6 maanden met een coach aan persoonlijke doelen om hen in hun kracht te zetten richting de arbeidsmarkt. De ondernemer start met een intakegesprek met een coach van ZLTO. Deze coach begeleidt de ondernemer het gehele programma. Tijdens het intakegesprek wordt de behoefte van de ondernemer gepeild en een programma op maat samengesteld. Het programma is onderdeel van een pakket aan ondersteunende maatregelen die de veehouderij helpt versneld te verduurzamen. Andere voorbeelden van ondersteunende maatregelen zijn stimulering van stalinnovaties, financiële steun voor jonge boeren en een ondersteuningsnetwerk voor boeren die willen omschakelen. (bron: Provincie Noord-Brabant, 27-9-2018)

- "Stichting Brabants Burgerplatform Minder Beesten is een netwerk van burger- en milieugroepen in Noord-Brabant en omgeving. Wij zetten ons in voor een forse afname van het aantal dieren in de intensieve veehouderij. Leefbaarheid, volksgezondheid, dierwelzijn in de veehouderij en versterking van de biodiversiteit zijn speerpunten. Het platform verzet zich tegen de bouw van mestfabrieken. De volgende groepen zijn bij het platform aangesloten: ABC Milieugroep (Baarle-Nassau, Alphen, Riel); Behoud Leefbaarheid Molenakkers (Moergestel); Stichting tot behoud van het Halsters Laag en het Buitengebied Wouw; Benegora (Woensdrecht); Bernhezer Buitenwacht; Bewoners Oirschot-De Beerzen; Bewonersgroep Hilvarenbeek; Vereniging Natuur & Milieu Hilvarenbeek; Chijnsgoed in Gevaar (Maarheeze); Groen en Heem (Valkenswaard); Groen Graspeel; Groen Kempenland; Houd Heeze-Leende Leefbaar; Leefmilieu Veghel-Erp; Mens, Dier en Peel; Milieuvereniging Land van Cuijk; Milieuwerkgroep Kempenland; Reactiegroep de Bleieven (Sint-Oedenrode), Stichting Tegengas (Sint-Oedenrode); Stop de Mestfabriek (Landhorst); Stop de Stank (Deurne); Werkgroep Behoud de Peel; Brouwhuis Belang (Helmond, bij mestfabriek Den Ouden); Werkgroep Biomineralen (mestfabriek Roosendaal); Natuur- en Milieuvereniging Heusden; Verontruste bewoners d’n Eind Riethoven. Limburg: Behoud de Parel (Grubbenvorst); Behoud woonomgeving De Paes (Horst); Ecologische werkgroep Weert-Zuid; Groen Weert; Kerngroep Limburg Gezonder; Leefbaar Buitengebied Nederweert; Stichting Gezonde woonomgeving Leudal; Gezond Leefmilieu Venray. Overig: Megamestvergister Groenlo Nee; Leefbaar Buitengebied Gelderland; Stichting Fijn Wonen Schoofbandweg (Rossum GL); Max5odeur (nationaal); Vereniging Leefmilieu (nationaal); Leefbaar Buitengebied - Stichting VROM (Vroomshoop)."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden/cultureel erfgoed

- Noord-Brabant zet zich o.a. op de kaart als 'Vincent van Gogh-provincie'; 39 locaties in Brabant hebben sinds 30 oktober 2017 een officiële status als Van Gogh Monument. 9 gemeenten (Nuenen, Etten-Leur, Tilburg, Zundert, Moerdijk, Breda, Eindhoven, Haaren en Laarbeek), 3 erfgoedorganisaties, de Provincie Noord-Brabant en Stichting Van Gogh Brabant hebben op die datum het Convenant Van Gogh Monumenten ondertekend. Hiermee onderschrijven zij de bijzondere status van de locaties. Het verhaal van Vincent van Gogh is in Brabant nog tastbaar aanwezig. Voor veel Van Goghliefhebbers over de hele wereld is dit verhaal een bron van inspiratie. Niet alleen zijn werk, maar ook de plekken waar Van Gogh heeft gewerkt en gewoond, trekken meer en meer bezoekers. Voor het behoud van deze bijzondere locaties is breed draagvlak nodig.

Op initiatief van Van Gogh Brabant is door een groep experts, onder leiding van Het Noordbrabants Museum en met ondersteuning van het Van Gogh Museum Amsterdam, gewerkt aan de ontwikkeling van criteria voor Van Gogh Monumenten. Op basis hiervan is in Noord-Brabant een inventarisatie van het meest waardevolle Van Gogh erfgoed gemaakt en zijn de 39 monumenten geselecteerd. Actualiteiten over Van Gogh in Brabant vind je op de Facebookpagina 'Van Gogh in Brabant' en de daar gelinkte website.

- De Brabantse Orgelfederatie (BOF) heeft tot doel het culturele erfgoed dat het orgel vormt in stand te houden, en de orgelcultuur in het algemeen en die van Noord-Brabant in het bijzonder te bevorderen. Zij wil dit bereiken door de interesse voor het orgel te vergroten, door de samenwerking tussen de Brabantse orgelkringen te stimuleren en door het organiseren van activiteiten op orgelgebied. Op hun site vind je beschrijvingen in tekst en beeld van ca. 200 Brabantse kerken en natuurlijk vooral hun orgels. Deze hebben wij overigens ook reeds gelinkt op onze plaatspagina's in kwestie.

- Site met foto's van alle kapellen, kastelen (in opbouw), klokkenstoelen en molens in Noord-Brabant.

- Foto's van alleenstaande kerktorens in Noord-Brabant, met toelichting sinds wanneer en waarom deze torens 'eenzaam' zijn.

- Het Bisdom van 's-Hertogenbosch heeft in 2009 een project afgerond, waardoor je bij 250 kerken van dit bisdom (dat globaal Oost-Brabant beslaat plus enkele plaatsen in het nabijgelegen Gelderland) een zogeheten "virtuele 360 graden tour" kunt maken. Je kunt op de hierna genoemde site een van de kerken selecteren en een filmpje starten dat het kerk-interieur 360 graden rond laat zien. Site 360 graden tour in 250 kerken van het Bisdom van 's-Hertogenbosch.

- Artikel over de neogotische kerken in Noord-Brabant.

- De Zuiderwaterlinie is het Brabantse gedeelte van de historische Zuiderfrontier, die van het Zeeuwse Sluis tot Grave bij Nijmegen liep. Het is een aaneenschakeling van vestingsteden, forten, schansen en inundatievlaktes. De Zuiderwaterlinie is een 16e-eeuwse militaire verdedigingslinie. De Zuiderwaterlinie loopt grofweg van Bergen op Zoom via Willemstad en Breda naar Geertruidenberg en 's-Hertogenbosch om uiteindelijk via Grave bij Nijmegen te eindigen. De Zuiderwaterlinie verbindt 11 historische Brabantse vestingsteden met elkaar. Het is een samenhangend stelsel van waterstaatkundige werken, landschap en militaire werken.De indertijd wereldberoemde vestingbouwer Menno van Coehoorn heeft er rond 1700 een samenhangend geheel van gemaakt. In geval van vijandelijke dreiging van buiten kon men grote stukken land onder water zetten. De Zuiderwaterlinie is niet alleen belangrijk militair erfgoed, maar markeert ook nog altijd een culturele grens tussen Noord en Zuid, zand en klei, protestant en rooms-katholiek, de harde en de zachte ‘g’: voorbij de Zuiderwaterlinie begint een andere wereld. De Zuiderwaterlinie vertelt ruim 350 jaar Brabantse militaire historie, van het eind van de middeleeuwen tot en met de Koude Oorlog en de bijzonder posities die Brabant heeft gehad als buffer voor Holland. Het is daarmee een belangrijk icoon voor Brabant.

In 2016 heeft Erfgoed Brabant samen met 24 andere gemeenten en andere organisaties een intentieovereenkomst getekend over de Zuiderwaterlinie. De ondertekenaars willen deze oudste, langste en meest benutte waterlinie van Nederland samen op de kaart te zetten. Er zijn o.a. al plannen voor een Lange Afstand Wandelpad, markeringen bij bezienswaardigheden en gezamenlijke promotie. Tot het partnerschap behoren o.a. de provincie Noord-Brabant, alle 14 gemeenten langs de linie, de Brabantse Waterschappen, de ANWB, Staatbosbeheer en Brabants Landschap.

Vanaf 2019 investeert de provincie ruim € 2 miljoen in projecten binnen de Zuiderwaterlinie. Het gaat in totaal om 19 projecten, die samen de Zuiderwaterlinie als samenhangend geheel verder moeten versterken. De provincie investeert samen met de gemeenten langs de Linie meerjarig in het langste en meest benutte militaire erfgoed van Europa. In deze subsidie is geld gereserveerd voor 19 projecten in de 5 stellingen: West-Brabantse Waterlinie (€ 225.000); Willemstad (€ 589.250); Breda-Geertruidenberg (€ 270.000); Heusden-’s-Hertogenbosch (€ 764.250); Grave-Ravenstein (€ 497.500). De bijdrage van de provincie is onder voorbehoud van een soortgelijke investering van de gemeenten langs de Linie in de projecten. Gedeputeerde Henri Swinkels (Leefbaarheid en Cultuur): “Ik ben trots op de samenwerking die rond de Zuiderwaterlinie tot stand is gebracht. Inmiddels, en dat is te danken aan de inspanningen van alle partners, is de Zuiderwaterlinie een begrip in Brabant en ver daarbuiten. Het is fantastisch dat we met deze gezamenlijke investering de herkenbaarheid, toegankelijkheid en het behoud van dit machtige Brabantse erfgoed over de hele linie nog verder versterken.” (bron: Provincie Noord-Brabant, april 2019)

- "Het Brabants erfgoed wordt bedreigd. Dat geldt met name voor het landelijk erfgoed: boerderijen, molens, buitenplaatsen, landgoederen en het landschap in het algemeen. De ondertekenaars van het in april 2019 verschenen Manifest Brabants Landelijk Erfgoed roepen de provinciale beleidsmakers op om verdere aantasting van het Brabants landelijk erfgoed te voorkomen. Zij hebben daarvoor vier concrete actiepunten: van het bewustmaken van de waarde van het erfgoed tot maatregelen op het gebied van planning en bescherming.

Het manifest wijst op het belang van bewustwording van de rijke Brabantse geschiedenis, die is terug te zien in het erfgoed dat nog aanwezig is. Erfgoed heeft een positieve uitstraling op de omgeving. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de aanwezigheid van erfgoed tot een verhoging van de welvaart in de omgeving leidt. Het Brabants erfgoed is niet alleen in steden - zoals Den Bosch en Breda - aanwezig, maar ook in het landelijk gebied. Als het landelijk erfgoed te weinig erkend wordt, dreigt dat te verdwijnen: er wordt een weg aangelegd door een traditioneel cultuurlandschap of een loods gebouwd vlak naast een molen. Soms is dat onvermijdelijk, maar meestal zijn er andere oplossingen mogelijk die de aantasting van het erfgoed voorkomen. Een beleid dat duidelijk daarop gericht is, zal dus de welvaart en het welzijn in onze provincie ten goede komen." De ondertekenaars van het manifest zijn: Brabants Heem, De MolenStichting Noord-Brabant, Erfgoedvereniging Bond Heemschut Brabant, Monumentenhuis Brabant, Stichting de Brabantse Boerderij, Stichting het Noordbrabants Landschap, Stichting Vrienden van Brabantse Landgoederen en Werkgroep Immaterieel Erfgoed Brabant. (bron: De Ergoedstem)

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag in oktober 2016 heeft de 1e editie van het Ons Brabant Festival plaatsgevonden. Deze dag stond geheel in het teken van de Brabantse gemoedelijkheid. Dialect, zang, theater, film, muziek, historie, Brabantse humor, de Brabantse hap en heel veel Brabantse gezelligheid vormden samen een goedgevuld Brabants programma. De Cacaofabriek, Het Kasteel, Bibliotheek Helmond-Peel, Theater Speelhuis en het Jan Visser Museum waren de festival-locaties. Het festival was gratis toegankelijk, en er was ook nog een gratis EHAD busdienst die je van locatie naar locatie bracht. Hopelijk wordt dit een jaarlijks evenement.

- Op een zaterdag in oktober is er de Dag van de Brabantse Volkscultuur, waar ieder jaar een ander thema wordt uitgediept.

- Op een zondag half december (in 2017 voor de 29e keer) is er van 16.00-18.00 uur de traditionele Volkskerstzang in de hal van het Provinciehuis in Den Bosch. Dit samenzang-evenement trekt ieder jaar een groot aantal bezoekers uit de hele provincie en is mogelijk door de medewerking van orkesten en koren uit Brabant en de inzet van tal van vrijwilligers. Jaarlijks staat de Volkskerstzang in het teken van een ander goed doel. De Commissaris van de Koning, Wim van de Donk, leest elk jaar voor uit het kerstevangelie.

- Sinds 1997 is er de jaarlijkse wedstrijd het Brabants Kerstgedicht, voor schrijvers uit heel Noord-Brabant die zich door Kerstmis laten inspireren. Sinds 1997 was het gedurende 10x in Ravenstein, daarna gedurende 12x in Boxmeer. Die organisatoren koppelden er wel de voorwaarde aan dat het gedicht moest worden geschreven in het dialect van de plaats van de schrijver. Dat was voorheen niet zo. Toen was het al goed als het gedicht zich in Brabant afspeelde. Jaarlijks komen er tientallen gedichten binnen die door een jury worden beoordeeld. Twintig deelnemers kregen een uitnodiging om naar Boxmeer te komen om hun gedicht voor te dragen. Carel Thijssen en Mientje Wever uit Boxmeer moesten er na editie 2018 wegens privéomstandigheden mee stoppen en hoopten dat anderen het stokje zouden overnemen. Dat is gelukkig gebeurd: Noud Bongers en Annette Raemakers halen het Brabants Kerstgedicht vanaf editie 2019 naar Lith.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in deze provincie, vind je in de - via de link ook online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Noord-Brabant (177 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Natuurnetwerk Brabant is onderdeel van Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)). Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Hierdoor kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden. Zo wordt de biodiversiteit (het totaal aan planten en dieren) bevorderd. Ongeveer 90% van het Natuurnetwerk Brabant wordt gevormd door bestaande natuurgebieden zoals bijvoorbeeld de Biesbosch en de Maashorst. Maar er zitten nog steeds veel gaten in het netwerk. Vaak in de verbindingen tussen de gebieden, die juist zo belangrijk zijn. Alleen zo kunnen dieren en planten van het ene gebied naar het andere.

Vanwege de klimaatverandering veranderen hun leefomstandigheden en wordt dat nog urgenter. Zij moeten zich kunnen verplaatsen om genoeg voedsel te kunnen blijven vinden en zich voort te planten. Het Natuurnetwerk is er niet alleen voor planten en dieren, maar ook voor mensen die willen genieten, recreëren en ontspannen. Waar gaten in het netwerk zitten, nodigt de provincie andere partijen uit om nieuwe natuur aan te leggen. Om initiatiefnemers te helpen nieuwe natuur te maken is het Groen Ontwikkelfonds Brabant opgericht. Zowel particulieren en bedrijven als overheden en natuurorganisaties kunnen hier terecht voor geld, grond en advies voor hun initiatief. In sommige gebieden voert de provincie ook zelf natuurprojecten uit.

Voortvloeiend uit het Bestuursakkoord “Kiezen voor kwaliteit” van het provinciaal bestuur krijgt de realisatie van het Natuurnetwerk Brabant een impuls. 6 partijen: de 3 Brabantse Waterschappen, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten hebben in 2019 afspraken gemaakt over het in een hoger tempo aanleggen van nieuwe natuur. Ze hebben daarbij ook aangegeven in welke gebieden zij de natuurrealisatie - en in combinatie daarmee het herstel van het watersysteem - op zich nemen. De aanleg van nieuwe natuur is nodig om de biodiversiteit te laten toenemen. Gedeputeerde Grashoff van Natuur, Water en Milieu: "Deze overeenkomst is een eerste stap om de aanleg van het Brabantse natuurnetwerk te versnellen. Want we willen er echt vaart in gaan brengen." Een kaart toont de gebieden binnen het Natuurnetwerk Brabant waar 1 van de 6 partijen als trekker optreedt.

Als trekker organiseren deze partijen een gebiedsproces om de nieuwe natuur te realiseren. Zij betrekken organisaties en particulieren daarbij. Ook nemen zij initiatief om gronden te verwerven en in te richten voor de natuur. Vaak zal dit gepaard gaan met het aanpassen van het watersysteem. In de gebiedsprocessen zullen zij kansen benutten en rekening houden met mogelijkheden voor o.a. de agrarische sector, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. De uitvoering vindt de komende jaren (tot 2028) plaats. Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten zijn bereid om in een groot deel van de nieuwe natuurgebieden ook het langjarige beheer van de natuur op te pakken. De provincie en haar partners proberen huidige eigenaren of particulieren, stichtingen en andere organisaties te enthousiasmeren voor het langjarig beheren van natuur. Dit vergroot de maatschappelijke betrokkenheid bij natuur.

Dankzij de afspraken wordt de komende jaren in veel gebieden binnen het Natuurnetwerk Brabant de natuuraanleg zichtbaar. Landbouwgronden worden omgevormd tot natuur. Behalve de zes organisaties die concrete afspraken hebben gemaakt, werken sinds 2012 nog vele andere partijen aan de aanleg van nieuwe natuur. Zoals een aantal gemeenten, landgoedeigenaren, particulieren, Stichting Duurzaamheidsvallei en ARK-natuurontwikkeling. Ook landbouworganisatie ZLTO wil in enkele gebieden natuuraanleg organiseren. De aan te leggen nieuwe natuur gaat deel uitmaken van het Natuurnetwerk Brabant: het geheel van met elkaar verbonden natuurgebieden. Een zo robuust mogelijke natuur is van groot belang voor de biodiversiteit. Planten en dieren krijgen zo meer ruimte en kunnen makkelijker van het ene naar het andere gebied. Dat is belangrijk voor de voedselbeschikbaarheid en een gezonde voortplanting. Maar het Natuurnetwerk Brabant is ook belangrijk voor de Brabantse samenleving en economie. (bron: Provincie Noord-Brabant, september 2019)

- Bekijk online hoe het is gesteld met de natuur, het milieu en het water in Noord-Brabant via de in oktober 2017 gerealiseerde website Brabant in Zicht. De site wordt voortdurend up to date gehouden door de provincie Noord-Brabant en de Brabantse waterschappen. In tekst, kaarten, foto’s en grafieken geeft Brabant In Zicht antwoorden op vragen als: Hoe ontwikkelt zich de waterkwaliteit in Brabant? Hoe staat het met de veiligheid langs de grote rivieren? Hoe staat het met de biodiversiteit in Brabantse natuurgebieden en in het agrarisch landschap? De informatie is gebaseerd op meetgegevens van de provincie, waterschappen en andere organisaties. Provincie en waterschappen gebruiken de informatie onder andere om hun beleid op te baseren en te evalueren. Voorheen brachten provincie en waterschappen periodieke rapportages van deze gegevens naar buiten. De website geeft nu iedereen de mogelijkheid om op elk moment actuele gegevens te raadplegen, op een toegankelijke en visueel aantrekkelijke manier. Ook medewerkers van gemeenten, terreinbeheerders, belangengroeperingen en kennisinstituten kunnen deze gegevens gebruiken om beleid op te baseren of om onderzoek te doen. De website bevat nu de meetgegevens over natuur, water en milieu. Op termijn worden ook meetgegevens over andere beleidsthema’s, zoals agrofood, toegevoegd.

- IVN Brabant werkt als beroepsorganisatie en met 5.000 betrokken IVN-vrijwilligers aan een duurzame samenleving. Ze laten jong en ouder de natuur beleven: in de achtertuin en in natuurgebieden zoals Nationale Parken. Dit doen ze in samenwerking met een enorm netwerk van professionals: terreinbeheerders, recreatiesector, onderwijs, kinderopvang, gezondheidsinstellingen, overheden en andere partners.

- Natuurgebieden in Noord-Brabant van Natuurmonumenten.

- Blog van de Staatsbosbeheer-boswachters in Noord-Brabant.

- In Noord-Brabant zijn enorm veel vrijwilligers actief in en voor de natuur. Deze ‘Groene Helden’ dragen bij aan een groene en gezonde leefomgeving. Via persoonlijke portretten zet de provincie een aantal van hen in het zonnetje. Zo inspireert en informeert de provincie anderen over Brabantse natuur.

- Voorstel grondstrategie t.b.v. realisatie Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013). - Grondnota Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013).

- In 2013 zijn in Brabant de eerste zogeheten Natuurpoorten gerealiseerd. Het netwerk van Brabantse natuurpoorten groeit de komende jaren naar circa 30 in 2015. Natuurpoorten zijn herkenbare knooppunten in de natuur. Bezoekers vinden er altijd ruime parkeergelegenheid, een horecavoorziening, een informatiebord met fiets- en wandelroutes en informatie over de natuur en cultuurhistorie in de omgeving.

- Rapport 'Toestand van de Brabantse natuur' (2012).

- Rapport 'Toestand van het Brabantse milieu' (2012).

- Evaluatierapport reconstructie Brabantse zandgronden (2010).

- Facebookpagina met actualiteiten over natuurbruggen (ecoducten) in Noord-Brabant.

- Met de nieuwe Verordening Ruimte wil de provincie Noord-Brabant o.a. de uitbreiding van een veehouderij alleen nog toestaan als wordt omgebogen naar een landschappelijk en maatschappelijk goed ingepaste veehouderij. In de nieuwe verordening staat dat een dialoog met de omgeving een eerste harde voorwaarde is om een vergunningaanvraag bij de gemeente in behandeling te nemen. De Brabantse Milieufederatie (BMF) heeft een handreiking voor burgers opgesteld om die dialoog zinvol te kunnen voeren.

- Informatie over recreatief fietsen in Noord-Brabant.

- Sinds 2011, toen de Rijkssubsidie kwam te vervallen, subsidieert de provincie gescheperde schaapskuddes. De provincie kent een toeslag voor gescheperde schaapskuddes toe aan de terreinbeherende organisaties. Zij kunnen vervolgens schaapherders inhuren voor de begrazing van heideterreinen. Dit bevordert de kwaliteit van de Brabantse heide.

- Gedeputeerde Staten hebben in maart 2017 naar aanleiding van een motie die daarom verzocht, onderzocht of en hoe de provincie kan bijdragen aan de continuïteit van de veerverbindingen in Brabant. Het college stelt vast dat de Provincie een taak kan vervullen waar de veerdiensten een schakel zijn in het fietsnetwerk. Veerdiensten met een lokaal karakter vallen niet in die categorie. Veerdiensten die in financiële nood zijn kan de Provincie eenmalig financieel ondersteunen. Voorwaarde daarbij is dat deze een toegevoegde maatschappelijke functie heeft, bijvoorbeeld op het gebied van sociale veerkracht of vrijetijdseconomie.

- Bosgroep Zuid Nederland is een coöperatieve vereniging zonder winstoogmerk. Het werkgebied strekt zich uit over de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. De leden zijn eigenaar van bos en/of natuurterreinen. Hieronder vallen zowel particulieren, landgoedeigenaren en gemeenten, als natuurbeschermingsorganisaties en enkele kloosterordes. Bosgroep Zuid Nederland heeft ca 375 leden. De Bosgroep ondersteunt haar leden op diverse manieren bij de ontwikkeling, inrichting en beheer van hun bos- en natuurterreinen. Dat kan in de vorm van inhoudelijk of strategisch advies over bos-of natuurbeheer of het opstellen van inrichtingsplannen of subsidie aanvragen. Ook kunnen zij de uitvoering in het veld voor hun rekening nemen, of inzet van vrijwilligers hierin organiseren. Door haar vele contacten kan de Bosgroep prima een intermediaire rol vervullen; tussen verschillende partijen of eigenaren binnen een gebied, tussen een gemeente en vrijwilligers, tussen een eigenaar en de overheid etc. De meerwaarde van de Bosgroep is dat zij deskundige en integrale ondersteuning kan bieden van het begin van het proces tot aan de daadwerkelijke uitvoering, hoe groot of klein ook.

- Het inrichten en herstellen van natuurgebieden neemt vanaf 2019 overal in Noord-Brabant een grote vlucht. Provincie, waterschappen en terreinbeherende organisaties gaan natuurgebieden robuuster maken en kwalitatief verbeteren voor een betere biodiversiteit. Met de werkzaamheden zijn vele miljoenen gemoeid; geld dat grotendeels van het Rijk en de provincie komt. Zo hebben Gedeputeerde Staten inn december 2018 een kleine € 21 miljoen beschikbaar gesteld aan waterschap De Dommel. Daarmee worden hydrologische en ecologische aanpassingen verricht in de Natura 2000-gebieden Kempenland-West, Leenderbos, Groote Heide en De Plateaux.

Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Natuurmonumenten en de waterschappen hebben ook plannen klaarliggen voor natuurherstel in onder meer Brabantse Wal, Ulvenhoutse Bos, Strabrechtse Heide, Loonse en Drunense Duinen, Kampina en Oisterwijkse Vennen, Vlijmens Ven, Regte Heide en Groote Heide. Het gaat hierbij voornamelijk om herstelmaatregelen in heideterreinen en graslanden, zoals extra maaien, begrazing met schaapskuddes en plaggen. Ook staan verbeteringen aan vennen op het programma, zoals baggeren en bomen verwijderen van de oevers. Met deze werkzaamheden is nog eens ongeveer € 30 miljoen gemoeid. Als gevolg van landbouw, industrie en verkeer komt er te veel stikstof in de natuur. Daarom is de overheid in 2015 gestart met het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Met deze aanpak wil de overheid het overschot aan stikstof beperken en natuurherstel mogelijk maken. Veel van de genoemde natuurherstelmaatregelen gebeuren in het kader van het PAS en moeten uiterlijk in 2021 klaar zijn. (bron: Provincie Noord-Brabant, 5-12-2018)

- Vandaag de dag is de boomkikker niet meer weg te denken uit de Brabantse natuur. Die situatie was zo’n tien jaar geleden wel anders. Dat het nu zo goed gaat met de boomkikker in Brabant hebben we te danken aan de inspanningen van en samenwerking tussen Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provincie Noord-Brabant en een zeer betrokken werkgroep met vrijwilligers. Vanuit het herintroductieproject zijn de afgelopen jaren maar liefst 7.000 à 8.000 boomkikkers gekweekt en in vijf Brabantse natuurgebieden uitgezet. In de film ‘Nieuwe kansen voor de boomkikker in Brabant’ hoor en zie je hier meer over.

- "Bijen hebben een waarschuwende functie, net zoals vroeger de kanariepietjes in de mijnen. Als die van hun stokje gingen was het tijd voor de mijnwerkers om naar boven te gaan. De huidige gezondheidsproblemen van de bijen geven aan dat de natuur in bepaalde delen een onleefbaar gebied aan het worden is. Verschraling van de natuur zorgt ervoor dat er niet meer voldoende verschillende soorten stuifmeel in de 'schijf van vijf' van de bijen zitten. Daar lijdt hun gezondheid onder. Hierdoor zijn ze minder weerbaar tegen pesticiden en varroa-mijt. Help bijen daarom aan een bont bloeiend landschap zodat ze weer gezond worden. Een bij haalt haar voedsel in een gebied van een straal van 3 tot 4,5 kilometer rondom haar bijenwoning. Dat is een oppervlakte van zo’n 30 km² = 3000 hectare! Dit gebied wordt het drachtgebied van de bijen genoemd. De taak van imkers is voor bijen zorgen. Maar het is onmogelijk voor de imkers om te zorgen dat zo’n groot drachtgebied vol met de juiste bloemen, bomen, struiken en planten komt te staan zodat de bijen voldoende te eten hebben.Tijd dus om (slimmer) samen te werken! Stichting Food4Bees zet zich in de provincie Noord-Brabant in om in samenwerking met gemeenten, inwoners en bedrijven hun groene gebieden bijvriendelijker in te richten. Inmiddels zijn al vele projecten succesvol gerealiseerd."

Terug naar boven

Beeld

- Het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) heeft in 2019 rond de bij ansichtkaartenverzamelaars bekende, nostalgische kaartenreeks ‘Brabants Dorpsleven’ een website gemaakt met meer dan 400 prentbriefkaarten uit deze reeks. Voor deze ansichtkaartenreeks werd het rauwe boerenleven vastgelegd, maar dan wel met een 'gouden randje' van poffers en zondagse kleding, mooie meisjes en schattige boerenkinderen. Meestal werden de opnames in scene gezet: boerinnen zetten hun zondagse poffer op bij het voeren van de kippen en kinderen mochten voor deze ene keer meerijden op de hondenkar. Toch geven de foto’s van Brabantse mensen in hun omgeving een uniek inkijkje in het leven en werken van Brabanders van begin 20e eeuw; een periode waarin het versturen en verzamelen van prentbriefkaarten een ware rage was en de ene na de andere uitgever zich grif op deze nieuwe markt begaf. Fotografie was in die tijd nog bijzonder en fotografen en uitgevers wisten wat de mensen mooi vonden én wat goed verkocht.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noord-Brabant (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Provincie: - Officiële site van de Provincie Noord-Brabant. - Nieuws van de Provincie op Facebook. - Nieuws van de Provincie op Twitter.

- Kleine kernen: - Vereniging Kleine Kernen Noord-Brabant.

- Overige verenigingen: - OTMV (Oude Tractoren en Motoren Vereniging) Noord-Brabant stelt zich ten doel het verzamelen en restaureren van historisch interessante trekkers, stationaire motoren en daarbij behorende werktuigen. Door het jaar heen organiseren zij diverse evenementen en beurzen in de provincie.

- Sport: - De provincie Noord-Brabant heeft in mei 2018 de campagne Uniek Sporten Brabant gelanceerd, om het sporten voor mensen met een beperking te promoten en te faciliteren. Gedeputeerde Henri Swinkels: “We willen voor 2020 50.000 mensen met een beperking aan het sporten / in beweging krijgen. Sporten is belangrijk voor iedereen, maar voor mensen met een beperking misschien nog meer. Sporten is gezond, het is goed voor je lichaam, je leert andere mensen kennen, en het is natuurlijk gewoon heel leuk.."

Op UniekSportenBrabant.nl is alle informatie samen gebracht die zinvol is voor iemand met een beperking die in Noord-Brabant wil gaan sporten. Er kan contact worden gelegd met sportcoaches, en er staat op waar het mogelijk is gratis attributen te lenen om te sporten. Swinkels: “Want ook dat is een drempel: kijken of je een sport wel leuk vindt, is niet zo simpel als je daarvoor eerst een heel dure sportrolstoel aan moet schaffen. Via Wheels2Sport wordt het mogelijk gemaakt zo'n voorziening te lenen. Dat is een van de initiatieven die we ondersteunen. We willen belemmeringen wegnemen, zodat iedereen die dat wil kan gaan sporten of bewegen.” De campagne richt zich op potentiële sporters, maar ook op personen die met hen te maken hebben, zoals onderwijsinstellingen, fysiotherapeuten en huisartsen, en op de sociale omgeving van mensen met een beperking, zoals vrienden, familie en collega's. De provincie werkt hiervoor samen met diverse partners, zoals Brabant Sport en het Fonds Gehandicaptensport.

- Welzijn: - "Ieder mens heeft een laatste wens. Nog een laatste maal het ouderlijk huis zien, naar familie toe of een dagje naar het strand. Het lijken wensen die heel eenvoudig te vervullen zijn, maar voor mensen die niet lang meer te leven hebben, is dat echt niet altijd vanzelfsprekend. WensAmbulance Brabant brengt terminaal zieke mensen nog één keer naar hun favoriete plek. Men wordt die dag begeleid door professionele vrijwilligers. De ambulances zijn uitgerust met comfortabele brancards. Ook kan een familielid in de ambulance mee. Het vervoer met de ambulance is kosteloos. Ken je iemand die ernstig ziek is of heb je zelf nog een laatste wens? WensAmbulance Brabant regelt het graag!" In april 2019 is door de provincie aan de stichting voor hun inzet de Gouden Duim toegekend.

- Duurzaamheid: - "De provincie Noord-Brabant heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn, met 100% duurzame energie en een reductie van 90% van de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. Dat betekent een groener, schoner en duurzamer Brabant. Bekijk de publicatie over de Energieagenda 2019-2030, met onder andere de ambities en de energietransitie van Brabant. Het Uitvoeringsprogramma Energie 2020-2023 beschrijft hoe de provincie richting geeft aan de uitvoering van de Energieagenda en hoe zij in deze bestuursperiode bijdraagt aan de energietransitie.

Transitie heeft volop impact en biedt vele kansen
De provincie ziet dat de Brabantse energietransitie kansen kan bieden voor iedereen. Zo zorgt ontwikkeling (en uitrol) van Brabantse energie(systeem)-innovaties voor inkomsten en banen. Daarbij gaat het niet alleen om nieuwe verdienmodellen, maar juist ook om het haalbaar en betaalbaar maken van duurzame energie voor iedereen. Hierbij blijft bovendien een groter deel van de uitgaven aan ons energiesysteem in de regio. Met het Uitvoeringsprogramma zet de provincie daarom in op versnelling en verbreding van de energietransitie. Ook de inzet van de Brabanders - inwoners, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties - is nodig om deze systeemverandering te laten lopen en slagen. De overgang naar het nieuwe energiesysteem heeft immers impact op hoe we reizen (elektrisch rijden), wonen (over op nieuwe warmtesystemen) en werken (nieuwe processen).

Strategische lijnen en transitiepaden
Om flexibel te kunnen inspelen op veranderende omstandigheden en behoeften van partners, zet de provincie in op hoofdlijnen, en dus niet op een dichtgetimmerd pakket aan projecten en maatregelen. Om de Brabantse energietransitie te realiseren, volgen we de strategische lijnen die we in de Energieagenda 2019-2030 hebben uitgezet: mobiliseren van de samenleving; selectief en slim stimuleren van koplopers, en; slim integraal combineren. Deze strategische lijnen helpen om binnen de 5 transitiepaden Elektriciteit, Industrie, Gebouwde omgeving, Landbouw en Mobiliteit focus aan te brengen in de activiteiten die we doen. Sommige thema’s en activiteiten zijn echter transitiepad-overstijgend, omdat ze niet specifiek zijn voor 1 transitiepad, maar wel van groot belang zijn voor het slagen van de energietransitie. Deze zogeheten doorsnijdende thema’s zijn daarom ook in het Uitvoeringsprogramma beschreven: Sociale Innovatie, Technische Innovatie, Regionale Energiestrategieën, Digitalisering en Arbeidsmarkt & Scholing. Gedeputeerde Staten hebben in oktober 2019 het Uitvoeringsprogramma Energie 2020-2023 vastgesteld en leggen het voor aan Provinciale Staten. Volgens planning beslissen zij daar eind november 2019 over. Daarna kan de realisatie van het Uitvoeringsprogramma starten." (bron: Provincie Noord-Brabant, oktober 2019)

- Klimaat: - Het schoolplein van Basisschool De Schatkist/SKOzoK in Budel heeft in voorjaar 2019 een grote metamorfose ondergaan en is de 100e school in Noord-Brabant die aan de slag is gegaan met de subsidie 'Schoolplein van de toekomst'. De basisschool heeft 500 m2 stenen verruild voor een groen, klimaatbestendig plein met meer bomen en planten en natuurlijke speel- en waterelementen. Rubberen tegels zijn vervangen door boomschors. Stenen zijn eruit gegaan; bomen, struiken en planten erin. Er zijn meer speelgelegenheden gecreëerd door het plaatsen van heggen waar de leerlingen kunnen spelen en zich verstoppen. Het klimaatbestendig maken van het plein was een belangrijk onderdeel van het plan. De gemeente Cranendonck sluit hierbij aan door het regenwater af te koppelen en te verwerken op het speelplein middels een wadi, het aanleggen van ringleidingen en het verwijderen van bestrating zodat regenwater goed in de grond kan zakken.

Met lesmaterialen worden de leerlingen bewust gemaakt van het klimaat, de veranderingen en de gevolgen hiervan. Dankzij het groene schoolplein ervaren ze dit nu ook in hun directe omgeving in de praktijk. De leerlingen gaan de natuur zien en beleven door middel van moestuintjes, vogelhuisjes en insectenhotels. En ze merken zelf waar een groen schoolplein goed voor is: water wordt niet afgevoerd via het riool, maar gaat naar de planten. Bomen bieden schaduw in de zomer, zodat er lekker gespeeld kan worden. Zie ook deze video van de feestelijke ingebruikname van het vernieuwde schoolplein. De subsidie ‘Schoolplein van de toekomst’ is voor basis- en middelbare scholen die hun terrein gezond, klimaatbestendig en natuurlijk avontuurlijk inrichten. De Provincie, de vier Brabantse waterschappen, het Prins Bernhard Cultuurfonds, IVN en Jong Leren Eten legden hiervoor 3,5 miljoen euro bij elkaar. Scholen met een goed plan voor aanleg, onderhoud en inpassing in de lessen, kunnen een aanvraag doen voor een bijdrage van maximaal 70% van de kosten, met een maximum van 14.000 euro. De regeling loopt nog tot december 2021 en er is anno voorjaar 2019 nog budget voor minimaal 150 groene schoolpleinen. (bron: Provincie Noord-Brabant, 11-4-2019)

- Verkeer: - Elk jaar zijn er bijna 8000 ongelukken met wild in Nederland, waarvan 1000 in Noord-Brabant. Het gaat dan meestal om reeën en zwijnen. NUL verkeersdoden Brabant is daarom in voorjaar 2019 een voorlichtingscampagne gestart. Doel is om Brabantse automobilisten bewust te maken van het gevaar van overstekend wild. Om dat te bereiken, zijn uitingen van de campagne op veel plekken te zien. Zowel offline als online. Als wegbeheerder neemt de provincie diverse maatregelen om aanrijdingen met wild te voorkomen. Denk aan brede bermen langs de weg (die regelmatig gemaaid worden voor goed zicht), het open houden van het bos, wildbeheer en het plaatsen van waarschuwingsborden. Extra maatregel is het plaatsen van motto-borden op 16 trajecten waar veel wild voorkomt. Daarop staan een springende ree, of een ree en een wild zwijn (afhankelijk van waar deze voorkomen) én de tekst ‘Wij steken zomaar over’. Op sommige plekken hangt de provincie bij wijze van pilot ook speciale wildspiegels op. De resultaten worden nauwkeurig gemonitord. Verschillende Brabantse gemeenten gaan banners gebruiken, bijvoorbeeld voor uitvalswegen richting provinciale wegen. En in deze video wordt uitgelegd hoe aanrijdingen met wild zoveel mogelijk voorkomen kunnen worden en hoe te handelen bij overstekend wild.

- Genealogie: - Op het stamboom-gedeelte van de BHIC-site (Brabants Historisch Informatie Centrum) kun je zoeken in een bestand met meer dan 15 miljoen personen die ooit in Noord-Brabant hebben gewoond.

Reactie toevoegen