Noord-Brabant

Provincie
Noord-Brabant

noord-brabant_gemeentenamen_voorstel_1949.gif

De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Ged. Staten N.-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse, onhandige spellingen zitten opgescheept...

De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Ged. Staten N.-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse, onhandige spellingen zitten opgescheept...

NB Provincie Noord-Brabant in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Provincie Noord-Brabant in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Provincie Noord-Brabant in ca. 1870, kaart J. Kuijper

noord-brabant_actuele_kaart_2016_kopie.jpg

Noord-Brabant met zijn gemeenten anno 2016

Noord-Brabant met zijn gemeenten anno 2016

Noord-Brabant

Terug naar boven

Status

- Noord-Brabant is een provincie. De hoofdplaats van de provincie is 's-Hertogenbosch.

- De provincie Noord-Brabant is niet eenduidig in streken / regio's in te delen. Dat komt omdat oude streekbenamingen geleidelijk buiten gebruik raken of van omvang wijzigen, en nieuwe streeknamen en regionale samenwerkingsverbanden in opkomst zijn, die deels met elkaar en met de oude streeknamen kunnen overlappen.

Zo kiest de Provincie Noord-Brabant tegenwoordig pragmatisch op grond van geografie en politieke en economische samenwerking voor een indeling in 4 regio's, die door de geografische ligging worden aangeduid, zijnde Noordoost (waarbinnen zij de subregio's Meierij, As50 en Land van Cuijk onderkent), Zuidoost, Hart van Brabant (voorheen Midden-Brabant) en West.

Andere, oudere en ook nog altijd gangbare regio's en subregio's zijn bijvoorbeeld Baronie en Markiezaat in het ZW, Land van Heusden en Altena in het NW, Kempen in het Z, en Peelland in het ZO.

Verder zijn er nog regionale samenwerkingsverbanden zoals Metropoolregio Eindhoven en BrabantStad.

En dan is er in het kader van plattelandsontwikkeling nog sprake van 12 streeknetwerken.

- In de loop der jaren heeft een groot aantal gemeentelijke herindelingen plaatsgevonden. Uit welke gemeenten de huidige gemeenten zijn voortgekomen, vind je bij de desbetreffende gemeenten. Met name in 1997 heeft een grote provinciebrede herindeling plaatsgevonden. Anno 2019 zijn er nog 62 gemeenten in Noord-Brabant, zijnde Alphen-ChaamAltenaAsten, Baarle-Nassau, Bergeijk, Bergen op Zoom, Bernheze, Best, Bladel, Boekel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Cranendonck, Cuijk, Deurne, Dongen, Drimmelen, Eersel, Eindhoven, Etten-Leur, Geertruidenberg, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Gilze en Rijen, Goirle, Grave, Haaren, Halderberge, Heeze-Leende, Helmond, 's-Hertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Laarbeek, Landerd, Loon op Zand, Meierijstad, Mill en Sint Hubert, Moerdijk, 'Nuenen, Gerwen en Nederwetten', Oirschot, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Reusel-De Mierden, Roosendaal, Rucphen, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, Someren, Son en Breugel, Steenbergen, Tilburg, Uden, Valkenswaard, Veldhoven, Vught, Waalre, Waalwijk, Woensdrecht en Zundert.

- In 2010 zijn nieuwe welkomstborden geplaatst aan de grenzen waar je de provincie Noord-Brabant binnenkomt. De borden hebben een andere, frissere 'look and feel' gekregen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving provincie
Af en toe duikt er een voorstel op om de naam van de provincie te wijzigen in Brabant. Hoewel de provincie in de praktijk vaak kortweg al zo genoemd wordt, ligt dit gevoelig en zijn er zowel veel voor- als tegenstanders. Een voorstel d.d. november 2013 tot verandering van de naam in 'Brabant' heeft het dan ook niet gehaald.

Plaatsnaamgeving
De afgelopen eeuw is al vaak gepoogd onze plaatsnamen te moderniseren, o.a. meer conform de uitspraak. Helaas was er veel weerstand, o.a. bij Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, waardoor we nu nog altijd met veel ouderwetse onhandige spellingen zitten opgescheept... In reactie op een voorstel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in 1949 tot modernisering van een 50-tal Noord-Brabantse plaatsnamen, laten zij weten: "... dat zij onvoorwaardelijk afwijzend staan ten opzichte van iedere wijziging van aardrijkskundige namen in deze provincie." Zie voor welke namen het o.a. betreft en voor de reactie van de provincie Noord-Brabant, het artikel op deze pagina uit de Helmondse Courant d.d. 31 mei 1949.

Carnavalsnamen
Noord-Brabant is een van dé carnavalsprovincies van ons land. Tijdens carnaval hebben veel plaatsen alternatieve namen. Zie hiervoor de kaart Carnavalsnamen in Noord-Brabant.

Terug naar boven

Brabants

- Sinds 2014 is er het kwartaaltijdschrift Brabants. Op de site vind je o.a. een Luisterbox, waar je per nummer een aantal verhalen van inwoners in het dialect van hun plaats kunt beluisteren.

- 'n Lutske Brabants is een site over het Brabants dialect.

- In mei 2018 gaf prof. dr. Jos Swanenberg een college over taal, cultuur en identiteit in Noord-Brabant op de Universiteit van Tilburg. Via de link kun je dit college terugkijken.

Terug naar boven

Ligging

- De provincie Noord-Brabant ligt in het zuiden des lands, en grenst in het NW aan de provincie Zuid-Holland, in het N aan de provincie Gelderland, in het O aan de provincie Limburg, in het Z aan België, en in het W aan de provincie Zeeland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De provincie Noord-Brabant heeft ca. 1.130.000 huizen met ca. 2.500.000 inwoners op een oppervlakte van ca. 4.916 km2 land. Verder is er nog ca. 165 km2 water.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in aspecten van de geschiedenis van (plaatsen en streken in) Noord-Brabant, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Brabants Historisch Informatie Centrum.

- De Brabant-Collectie is een unieke en diverse verzameling over heden en verleden van Noord-Brabant en bestaat uit boeken, tijdschriften, handschriften, oude drukken, kaarten, prenten en tekeningen, kranten en foto's.

- Noordbrabants Museum te 's-Hertogenbosch.

- Brabants Heem is de overkoepelende organisatie voor de ca. 120 heemkundekringen in Noord-Brabant. - Brabants Heem op Facebook.

- Erfgoed Brabant is een samenwerkingsverband van instellingen die zich inzetten voor het behoud en het creatief benutten van het cultuurhistorisch erfgoed in de provincie. Een van de speerpunten van deze organisatie is het collectief en duurzaam digitaal toegankelijk maken van erfgoed, zowel collecties als verhalen. Voor het toegankelijk maken van collecties is de Brabant Cloud ontwikkeld; een duurzame digitale infrastructuur, die op een semantische manier zorgt voor het vastleggen, bewaren én delen van alle culturele erfgoedinformatie van de provincie. Denk daarbij aan collecties, monumenten, personen, organisaties, verhalen, plaatsen en historische gebeurtenissen. De toepassing ontsluit alle erfgoedinformatie die nu nog vaak zit opgesloten in versnipperde, lokale database-systemen van de verschillende heemkundekringen, musea, archieven en bibliotheken die de provincie rijk is.

Op Brabantserfgoed.nl verbinden ze die erfgoedcollecties aan verhalen. De lijn die ze daarin volgen, als actieve partner in het Netwerk Digitaal Erfgoed, is die van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed. Brabantserfgoed.nl biedt dus een podium aan mensen en organisaties die hun erfgoedcollecties en -verhalen willen delen. Ontdek het in 2018 vernieuwde Brabantserfgoed.nl en grasduin door een kleine miljoen collectie-items, 400 artikelen, 30 achtergrondteksten en 200+ biografieën. Beluister ook de Brabants Erfgoed Podcast: Wat behoort tot erfgoed en waarom? Robin Hoeks ontvangt elke week een gast in zijn uitzending om deze vragen te beantwoorden.

- De Henk Beijers Archiefcollectie omdat een enorme collectie bronnenmateriaal en publicaties over de plaatsen in het oosten van Noord-Brabant, als resultaat van 40 jaar speurwerk door amateurhistoricus Henk Beijers.

- Historische Vereniging Brabant.

- Reportage over de bevrijding van Noord-Brabant aan het einde van de Tweede Wereldoorlog (okt./nov. 1944) in tekst, beeld en films uit die tijd.

- De Wandeling (1999-2004) is misschien wel het populairste tv-programma van Omroep Brabant ooit. Het publiek zat wekelijks massaal aan de buis gekluisterd als René Bastiaanse (directeur van het BHIC) zijn wandelschoenen aantrok om het cultuurhistorische erfgoed en de natuur van Noord-Brabant te bespreken. Het programma dankte zijn populariteit voor een groot deel aan de onvermoeibare presentator die alle feiten op een originele manier over wist te brengen. Via de link aan het begin van deze alinea kun je alle ruim 200 uitzendingen terugkijken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2021 wordt de nieuwe Omgevingswet van kracht. Die vereenvoudigt de regels voor de leefomgeving. De wet maakt ruimte voor ontwikkelingen, innovatie en duurzaamheid. En ze verzekert de kwaliteit van die omgeving. Gekoppeld aan de Omgevingswet, moeten gemeenten, provincies en rijk ieder een eigen Omgevingsvisie hebben.

Hoe moet Noord-Brabant er in 2050 uitzien? En wat moeten we daarvoor in 2030 al voor elkaar hebben? Over die vragen gaat de Brabantse Omgevingsvisie, als fundament voor de nieuwe Omgevingswet. Met een eigen visie op de leefomgeving wil de provincie het wonen, werken en recreëren in Brabant nog aantrekkelijker maken. Door met elkaar te zorgen voor een gezonde, veilige en mooie omgeving. In een complexe samenleving, die hecht aan ruimte voor eigen initiatief, maar ook veel wetten en regels kent, biedt de nieuwe Omgevingswet de kans om dit beter én eenvoudiger te doen.

Het gedroomde Brabant is in de toekomst welvarender, meer verbonden, klimaatzeker en vernieuwend. Een Brabant waarin het goed wonen, werken en recreëren is. Dat is het doel van de Omgevingsvisie. Met uiteenlopende initiatieven wordt hieraan hard gewerkt. Door ondernemers, overheden en Brabanders die zich betrokken voelen bij hun leefomgeving.

- De gemeenteraadsverkiezingen, zoals die van maart 2018, zijn hét moment om je uit te spreken over belangrijke, lokale zaken. Maar deze lokale zaken worden beïnvloed door grotere trends en ontwikkelingen, van buiten de gemeentegrenzen. Denk aan de nieuwe mogelijkheden die technologische ontwikkelingen brengen, of vraagstukken over klimaat, economie of groeiende tegenstellingen. BrabantKennis ging op zoek naar deze vragen én antwoorden en heeft hier in maart 2018 een 'reisgids' van gemaakt voor toekomstige politici en bestuurders in Noord-Brabant. Op het 'kraakvlak' van globale trends en lokale eigenheid brengen zij de nieuwe (gemeentelijke) opgaven in beeld. In de (via de link ook online te lezen) ‘Toekomstgids voor Brabantse gemeenten’ kijken ze vooruit en brengen ze de toekomst dichterbij - in woord, beeld en getal. Lees hoe toekomstpsycholoog Tom Kniesmeijer (initiator TrendRede) globale uitdagingen koppelt aan lokale kansen, en andersom. Laat je verrassen door interviews met (inter)nationale en lokale pioniers. Doe je voordeel met handige 'reistips en inpaklijsten'. Ontdek avontuurlijke, Brabantse initiatieven. En laat je verleiden te formeren voor de toekomst!

- Versnelling van de woningbouwproductie, vernieuwing en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en het ombouwen van leegstaand vastgoed naar woningen. Dat zijn belangrijke doelen van de Brabantse Agenda Wonen. Met deze agenda geven Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant aan welke accenten er de komende jaren liggen bij het bouwen en wonen en hoe de provincie zich hiervoor gaat inzetten.

De woningmarkt in Noord-Brabant kent grote uitdagingen. Zo moet de woningvoorraad - vanaf medio 2017 - de komende 10 tot 15 jaar met 11%, oftewel zo’n 120.000 woningen, toenemen. De afgelopen jaren zijn te weinig woningen gebouwd. Bovendien verandert de vraag naar woonruimte sterk. Zo bestaat ruim 40% van de huishoudens in 2040 uit eenpersoonshuishoudens en is er een grote behoefte aan kleinere, betaalbare woonruimten. Ook het bouwen van voldoende woningen voor het middensegment op de woningmarkt - betaalbare koop en middeldure huur - blijft punt van aandacht. Verder vragen initiatieven voor nieuwe woonvormen als flexwonen, tiny houses, tijdelijk wonen en nieuwe combinaties van wonen, werken en zorg steeds vaker van overheden om experimenteerruimte te bieden.

Gemeenten staan als eerste overheid aan de lat voor de woningmarkt. De provincie heeft naast een regisserende rol ook een kennis- en adviesfunctie, bijvoorbeeld door elke 3 jaar de bevolkings- en woningbehoefteprognose te actualiseren. Vanuit haar regierol wil de provincie de samenwerking tussen gemeenten versterken. Tot nu toe maakte de provincie jaarlijks met iedere gemeente afzonderlijk afspraken over het aantal te bouwen woningen. Voortaan wil de provincie afspraken maken met subregio’s; clusters van gemeenten waarbinnen de meeste verhuisbewegingen plaatsvinden. Zij vraagt alle subregio’s in Noord-Brabant om in 2018, samen met relevante partijen op de woningmarkt en de provincie, een regionaal perspectief op wonen te ontwikkelen.

In plaats van op aantallen, ligt de nadruk daarin veel meer op de kwalitatieve samenstelling van de plannen. Ofwel: wie bouwt waar, wanneer en voor welke doelgroep? De bevolkings- en woningbehoefteprognose is richtinggevend voor de subregio als geheel, wat betekent dat de verwachte woningbehoefte binnen de subregio (her)verdeeld kan worden. Verschillende subregio’s in Noord-Brabant, zoals het Stedelijk Gebied rond Eindhoven, West-Brabant-West en het Land van Cuijk hebben de afgelopen tijd al stappen gezet om tot nauwere samenwerking op de woningmarkt te komen.

Woningbouw is in Noord-Brabant het enige type vastgoed waar de komende jaren nog een behoorlijke vraag naar is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld winkels, kantoren en maatschappelijk vastgoed. “Woningbouw kan daarom ook vrijwel als enige een substantiële bijdrage leveren aan maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken als verduurzaming en het terugdringen van leegstand”, aldus gedeputeerde Erik van Merrienboer (Ruimte). “Na 2030 neemt de groei van de woningbehoefte sterk af, en verdwijnt ook de kans om werk te maken van transformatie. Dus de urgentie om in de komende paar jaar de vraag naar woningen slim te benutten is heel groot.”

In de regionale woningbouwafspraken wil de provincie daarom prioriteit geven aan plannen voor herbestemming van leegstaande gebouwen of plannen voor inbreidingslocaties. Een principe dat ook iets kan betekenen voor bestaande woningbouwplannen, die dan niet, pas later of na aanpassing kunnen worden gerealiseerd. Ook voert de provincie een brede inventarisatie uit naar potentiële transformatielocaties in steden en dorpen. Bij complexe transformaties kan de provincie mee investeren via Ontwikkelbedrijf Noord-Brabant. Concrete keuzes daarvoor worden in de loop van 2018 gemaakt. (bron: Provincie Noord-Brabant)

- Het boek Het Nieuwste Brabant (2014) is de start van het project over de toekomst van Noord-Brabant. Het boek is een verzameling essays en interviews van gerenommeerde wetenschappers, ondernemers en visionairs, geschreven op initiatief van de commissaris van de Koning, Wim van de Donk. Ze geven de eerste aanzet tot reflectie over de toekomstige ontwikkeling van Brabant en de Brabantse samenleving, aan de hand van vier thema's: 'Het Nieuwste Ondernemen', 'Het Nieuwste Verbinden', 'Het Nieuwste Verbeelden' en 'Het Nieuwste Organiseren'. Onder de link vind je de 'longread', een digitale versie van het boek.

- De afgelopen jaren hebben gemeenten diverse taken overgeheveld gekregen die voorheen door het Rijk of door de provincies werden uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Jeugdzorg en WMO/AWBZ die in 2015 van de provincie naar de gemeenten zijn overgedragen. Om hierop goed voorbereid te zijn en de toekomstbestendigheid van gemeenten in Noord-Brabant te versterken, is eind 2011 het project Veerkrachtig Bestuur in Brabant van start gegaan, een gezamenlijk initiatief van de Vereniging van Brabantse Gemeenten (VBG) en de Provincie. Gedeputeerde Staten van Brabant hebben voor het project een adviescommissie en klankbordgroep ingesteld. Het project heeft per regio een rapport opgeleverd met aanbevelingen voor de bestuurlijke inrichting van de regio's in de nabije toekomst: - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in West-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Midden-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Noordoost-Brabant'. - Rapport 'Veerkrachtig bestuur in Zuidoost-Brabant'.

De conclusies van de hiervoor genoemde 4 rapporten zijn verwoord in het in juni 2013 verschenen rapport Veerkrachtig Bestuur in Brabant. Een advies voor de versterking van regionale samenwerkingskracht in Noord-Brabant.

In een brief d.d. 17 mei 2016 aan de gemeenten in Noord-Brabant, getiteld '(Veer)Krachtig Bestuur: stand van zaken en hoe samen verder' doet de provincie verslag van hoe alle Brabantse gemeenten er anno 2016 voorstaan op het gebied van samenwerking, bestuurlijke fusie of herindeling.

- Op de site Plattelandsontwikkeling Noord-Brabant kun je lezen over de honderden projecten die zijn en worden uitgevoerd in het kader van de herinrichting, reconstructie of 'revitalisering' van het platteland in de provincie. De Provincie gaat daarbij te werk volgens de principes 1) versterken van de samenhang, 2) participatie en betrokkenheid, 3) overheid stuurt op proces en 4) ruimte voor initiatieven. Zie ook de Toekomstvisie platteland Noord-Brabant (2011).

- Voor een 70-tal dorpen in de provincie is een Integraal Dorpsontwikkelingsplan (iDOP) vervaardigd. Een iDOP bevat plannen om de leefbaarheid in een dorp te behouden en te vergroten, bijv. op het gebied van wonen, zorg, voorzieningen, werken, recreatie, verkeer. Onder de link vind je een overzichtskaart met nadere informarie en resultaten per dorp.

- Community Art Brabant (CAB) is een platform van organisaties en personen die werken aan nieuwe creatieve oplossingen om de leefbaarheid in wijken en de kwaliteit van leven onder burgers te verbeteren. Hierin kan erfgoed ook een grote rol spelen. Vanuit Kunstbalie ondersteunt een aantal medewerkers het platform Community Art Brabant. Daarin verbinden ze professionals uit verschillende domeinen en verbeteren ze de werkpraktijk, zodat er meer mooie projecten op het gebied van community art kunnen plaatsvinden. Om meer duidelijkheid te geven over community art heeft Simone Vos een artikel geschreven voor CAB. Het artikel is in twee delen gepubliceerd. Zie hier deel 1 en deel 2.

Terug naar boven

Veehouderij

- Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben op 14 juni 2017 hun voorstel gepresenteerd voor een maatregelenpakket dat versneld moet leiden tot een zorgvuldige veehouderijsector in Noord-Brabant. De maatregelen verbeteren de natuur en de leefomgeving en bieden meer ruimte voor innoverende veehouders en economische groeimogelijkheden voor andere sectoren. Het maatregelenpakket is mede gebaseerd op gesprekken met belanghebbende partijen in de mestdialoog en rond het stikstof-convenant. Bovendien heeft het college onderzoek laten doen naar de effecten van het nieuwe beleid met betrekking tot de toekomst van de veehouderijsector en de bescherming van de natuur en leefomgeving. Provinciale Staten bespreken op 7 juli 2017 het grootste deel van het maatregelenpakket; voor enkele maatregelen ligt de beslissingsbevoegdheid bij het college zelf.

Uitgangspunt voor het nieuwe beleid is het streven naar een gezonde bodem, schone stallen en een circulaire economie. Het is nodig mest zo snel mogelijk stabiel te maken, voordat het wordt opgeslagen of aangewend. Dat scheelt in de uitstoot van ammoniak en geur, levert minder gezondheidsrisico's op en maakt het klimaat in de stallen gezonder voor dier en boer. Mest stabiel maken kan door bewerken op het veehouderijbedrijf zelf. Mestbewerking op grotere schaal zien Gedeputeerde Staten als een industriële activiteit die enkel op een geschikt bedrijventerrein thuishoort. Het college wil meer capaciteit voor mestbewerking, maar wil geen aanzuigende werking voor mest uit andere delen van Nederland. Het nieuwe plafond wordt: 100% van het mestoverschot in Noord-Brabant.

Veedichtheid reguleren
Een systeem van 'staldering' in Oost- en Midden-Brabant moet een verdere belasting van gebieden met een hoge veedichtheid voorkomen en tegelijkertijd leegstand van stallen tegengaan. Er komen 6 stalderingsgebieden. Een veehouder mag binnen 'zijn' gebied uitsluitend nieuwe dierenverblijven bouwen als hij binnen datzelfde gebied verouderde dierenverblijven die in gebruik zijn, sloopt. Voor iedere 10 m2 nieuwe stal moet 11 m2 bestaande stal gesloopt worden. Om de stalderingsregeling eenvoudig uitvoerbaar te maken en de kosten voor veehouders zo laag mogelijk te houden, komt er een verplicht stalderingsloket. Staldering geldt niet voor melkvee, schapen en nertsen.

Ammoniakuitstoot terugdringen
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen de Verordening natuurbescherming op een aantal punten aanscherpen om de ammoniakuitstoot door de veehouderij sneller en vergaand terug te dringen. De emissie-eisen voor nieuwe stallen worden stapsgewijs strenger. Bovendien wordt de reikwijdte van deze emissievoorschriften uitgebreid tot rundvee en geiten. Deze aanpassing wordt direct van kracht. Veehouders met verouderde stallen moeten er versneld voor zorgen dat deze worden gemoderniseerd. Bedrijven die nu al voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting moeten uiterlijk op 1 januari 2022 voldoen aan de Verordening natuurbescherming. Uiterlijk op 1 januari 2020 moeten ze daarvoor een ontvankelijke en vergunbare aanvraag hebben ingediend. Stallen die nu nog niet aan het landelijke Besluit emissiearme huisvesting voldoen, moeten uiterlijk op 1 januari 2020 zijn aangepast. Deze stallen moeten dan ook voldoen aan de strengere normen van de Verordening Natuurbescherming. Volgens onderzoek leidt deze aanscherping tot minder stikstof die vanuit de veehouderijen in de Natura 2000-gebieden terecht komt.

Met hulp van de provincie Noord-Brabant werkt De Hoeve Innovatie vanaf eind 2017 aan vernieuwende stalsystemen die de uitstoot van ammoniak bij de bron aanpakken. “De provincie wil snelheid maken”, aldus gedeputeerde Anne-Marie Spierings. “Met experimenteerstallen en  wetenschappelijk onderzoek verwachten we binnen enkele jaren een goed en betaalbaar alternatief te hebben voor luchtwassers." De Hoeve Innovatie realiseert de stalsystemen voor alle diercategorieën: kraamzeugen, guste/dragende zeugen, gespeende biggen en vleesvarkens. Het stalsysteem is gebaseerd op dagontmesting. Dit moet voorkomen dat ammoniak ontstaat in de leefomgeving van het dier. De Hoeve neemt geen patent op de stalsystemen en zal alle informatie en onderzoeken actief delen op Stalvandetoekomst.nl. Hierdoor kunnen andere veehouders gebruikmaken van de stalsystemen en ervaringen. De verwachting is dat in de eerste helft van 2019 de eerste meetresultaten gerapporteerd kunnen worden en dat nog voor 2020 de emissiefactor is opgenomen in de Regeling Ammoniak en Veehouderij. Ook andere veehouders kunnen het systeem dan toepassen. Het stalsysteem Stal van de Toekomst zorgt naast minder ammoniakuitstoot ook voor minder geur, fijnstof en methaan. En het kost minder energie. Spierings: “Dit stalsysteem draagt dus niet alleen bij aan het beschermen van de natuur en de omgeving, maar zorgt ook voor schonere lucht in de stal. Dit is goed nieuws voor de dieren, de boer en de buren.” (bron: Provincie Noord-Brabant, 29-11-2017)

Ruimte voor excellerende bedrijven
Ondernemers die een overlastsituatie opruimen, kunnen aanspraak maken op een groter bouwblok dan normaal. Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen ook meer uitbreidingsruimte geven aan boeren die voorop lopen in duurzaam werken en een zeer hoge score hebben in de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) hebben. De BZV is een instrument dat is ontwikkeld om inzichtelijk te maken of, en in welke mate, veehouderijen zorgvuldig werken. De BZV is vereenvoudigd en de normscore gaat omhoog. Dat betekent dat bedrijven meer moeite zullen moeten doen om aan de BZV te kunnen voldoen. Hoge scores gaan extra perspectief bieden in andere regelingen.

Meer ontwikkelruimte voor andere sectoren
De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) reguleert nieuwbouw of groei van bedrijven - niet alleen agrarische. Deze ontwikkelingsruimte dreigt zonder maatregelen op te raken, waardoor economische ontwikkelingen stil komen te liggen. Met de voorgenomen aanscherping van de Verordening Natuurbescherming gebruiken veehouderijbedrijven minder ruimte en blijft er meer over voor economische ontwikkelingen in andere sectoren in Noord-Brabant. De maatregelen leiden tot een forse vermindering van de ammoniakemissie uit stallen. De extra bescherming van 4 Natura 2000-gebieden met zeer kwetsbare natuur uit de beleidsregel PAS is dan ook vanaf 1 januari 2020 niet meer nodig.

Ondersteuning veehouders
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben een set voorzieningen ontwikkeld die individuele veehouders kunnen helpen om keuzes te maken en concrete stappen te zetten: 1) Een publiek/privaat investeringsfonds kan met leningen veehouders helpen om versneld te verduurzamen. Ook helpt dit fonds bij de ontwikkeling van nieuwe, schone stalsystemen. De verwachting is dat er in totaal circa 30 miljoen euro nodig is voor dit fonds. De provincie wil hier substantieel aan bijdragen als andere partijen dat ook doen. 2) Bevordering van ontwikkeling en introductie van innovatieve stalsystemen die de uitstoot van ongewenste stoffen bij de bron aanpakken. Met het rijk, andere provincies en het bedrijfsleven wordt samengewerkt om nieuwe systemen snel te testen met formele proefstallen en vervolgens toegelaten te krijgen. 3) Een ondersteuningsnetwerk dat stoppende veehouders gaat ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn een collectieve aanpak van sloop en asbestsanering of hulp bij herbestemming van de bedrijfslocatie. Voor nadere informatie zie de notitie 'Versnelling transitie veehouderij. Samenhangend pakket maatregelen voor zorgvuldige veehouderij'. (bron: Provincie Noord-Brabant, 14-6-2017)

Gedeputeerde Staten geven met een pakket van €75 miljoen aan ondersteunende maatregelen een ferme bijdrage aan de versnelling van de transitie in de veehouderij. Deze maatregelen werken door op belangrijke maatschappelijke doelen als verbetering van de leefomgeving in het buitengebied, dierenwelzijn, veiligere stallen en het terugdringen van criminaliteit. Het maatregelenpakket biedt ontwikkelperspectief voor innoverende duurzame boeren van de toekomst en aan stoppende veehouders. (bron: Provincie Noord-Brabant, oktober 2017)

- De Provincie Noord-Brabant, ZLTO en Leren en Werken hebben in 2018 het programma ‘Een nieuw toekomstperspectief voor stoppende agrarische ondernemers’ ontwikkeld. Veehouders en hun personeel, die besluiten te stoppen met hun onderneming, worden daarmee begeleid naar een nieuwe toekomst op de arbeidsmarkt. Tijdens het programma werken de veehouders en hun personeel gedurende 6 maanden met een coach aan persoonlijke doelen om hen in hun kracht te zetten richting de arbeidsmarkt. De ondernemer start met een intakegesprek met een coach van ZLTO. Deze coach begeleidt de ondernemer het gehele programma. Tijdens het intakegesprek wordt de behoefte van de ondernemer gepeild en een programma op maat samengesteld. Het programma is onderdeel van een pakket aan ondersteunende maatregelen die de veehouderij helpt versneld te verduurzamen. Andere voorbeelden van ondersteunende maatregelen zijn stimulering van stalinnovaties, financiële steun voor jonge boeren en een ondersteuningsnetwerk voor boeren die willen omschakelen. (bron: Provincie Noord-Brabant, 27-9-2018)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Noord-Brabant zet zich o.a. op de kaart als 'Vincent van Gogh-provincie'; 39 locaties in Brabant hebben sinds 30 oktober 2017 een officiële status als Van Gogh Monument. 9 gemeenten (Nuenen, Etten-Leur, Tilburg, Zundert, Moerdijk, Breda, Eindhoven, Haaren en Laarbeek), 3 erfgoedorganisaties, de Provincie Noord-Brabant en Stichting Van Gogh Brabant hebben op die datum het Convenant Van Gogh Monumenten ondertekend. Hiermee onderschrijven zij de bijzondere status van de locaties. Het verhaal van Vincent van Gogh is in Brabant nog tastbaar aanwezig. Voor veel Van Goghliefhebbers over de hele wereld is dit verhaal een bron van inspiratie. Niet alleen zijn werk, maar ook de plekken waar Van Gogh heeft gewerkt en gewoond, trekken meer en meer bezoekers. Voor het behoud van deze bijzondere locaties is breed draagvlak nodig.

Op initiatief van Van Gogh Brabant is door een groep experts, onder leiding van Het Noordbrabants Museum en met ondersteuning van het Van Gogh Museum Amsterdam, gewerkt aan de ontwikkeling van criteria voor Van Gogh Monumenten. Op basis hiervan is in Noord-Brabant een inventarisatie van het meest waardevolle Van Gogh erfgoed gemaakt en zijn de 39 monumenten geselecteerd. Actualiteiten over Van Gogh in Brabant vind je op de Facebookpagina 'Van Gogh in Brabant' en de daar gelinkte website.

- De Brabantse Orgelfederatie (BOF) heeft tot doel het culturele erfgoed dat het orgel vormt in stand te houden, en de orgelcultuur in het algemeen en die van Noord-Brabant in het bijzonder te bevorderen. Zij wil dit bereiken door de interesse voor het orgel te vergroten, door de samenwerking tussen de Brabantse orgelkringen te stimuleren en door het organiseren van activiteiten op orgelgebied. Op hun site vind je beschrijvingen in tekst en beeld van ca. 200 Brabantse kerken en natuurlijk vooral hun orgels. Deze hebben wij overigens ook reeds gelinkt op onze plaatspagina's in kwestie.

- Site met foto's van alle kapellen, kastelen (in opbouw), klokkenstoelen en molens in Noord-Brabant.

- Foto's van alleenstaande kerktorens in Noord-Brabant, met toelichting sinds wanneer en waarom deze torens 'eenzaam' zijn.

- Het Bisdom van 's-Hertogenbosch heeft in 2009 een project afgerond, waardoor je bij 250 kerken van dit bisdom (dat globaal Oost-Brabant beslaat plus enkele plaatsen in het nabijgelegen Gelderland) een zogeheten "virtuele 360 graden tour" kunt maken. Je kunt op de hierna genoemde site een van de kerken selecteren en een filmpje starten dat het kerk-interieur 360 graden rond laat zien. Site 360 graden tour in 250 kerken van het Bisdom van 's-Hertogenbosch.

- Artikel over de neogotische kerken in Noord-Brabant.

- De Zuiderwaterlinie is het Brabantse gedeelte van de historische Zuiderfrontier, die van het Zeeuwse Sluis tot Grave bij Nijmegen liep. Het is een aaneenschakeling van vestingsteden, forten, schansen en inundatievlaktes. De Zuiderwaterlinie is een 16e-eeuwse militaire verdedigingslinie. De Zuiderwaterlinie loopt grofweg van Bergen op Zoom via Willemstad en Breda naar Geertruidenberg en 's-Hertogenbosch om uiteindelijk in Nijmegen te eindigen. De indertijd wereldberoemde vestingbouwer Menno van Coehoorn heeft er rond 1700 een samenhangend geheel van gemaakt. In geval van vijandelijke dreiging van buiten kon men grote stukken land onder water zetten. De Zuiderwaterlinie is niet alleen belangrijk militair erfgoed, maar markeert ook nog altijd een culturele grens tussen Noord en Zuid, zand en klei, protestant en rooms-katholiek: voorbij de Zuiderwaterlinie begint een andere wereld.

In 2016 heeft Erfgoed Brabant samen met 24 andere gemeenten en andere organisaties een intentieovereenkomst getekend over de Zuiderwaterlinie. De ondertekenaars willen deze oudste, langste en meest benutte waterlinie van Nederland samen op de kaart te zetten. Er zijn o.a. al plannen voor een Lange Afstand Wandelpad, markeringen bij bezienswaardigheden en gezamenlijke promotie. Tot het partnerschap behoren o.a. de provincie Noord-Brabant, alle 14 gemeenten langs de linie, de Brabantse Waterschappen, de ANWB, Staatbosbeheer en Brabants Landschap.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag in oktober 2016 heeft de 1e editie van het Ons Brabant Festival plaatsgevonden. Deze dag stond geheel in het teken van de Brabantse gemoedelijkheid. Dialect, zang, theater, film, muziek, historie, Brabantse humor, de Brabantse hap en heel veel Brabantse gezelligheid vormden samen een goedgevuld Brabants programma. De Cacaofabriek, Het Kasteel, Bibliotheek Helmond-Peel, Theater Speelhuis en het Jan Visser Museum waren de festival-locaties. Het festival was gratis toegankelijk, en er was ook nog een gratis EHAD busdienst die je van locatie naar locatie bracht. Hopelijk wordt dit een jaarlijks evenement.

- Op een zaterdag in oktober is er de Dag van de Brabantse Volkscultuur, waar ieder jaar een ander thema wordt uitgediept.

- Op een zondag half december (in 2017 voor de 29e keer) is er van 16.00-18.00 uur de traditionele Volkskerstzang in de hal van het Provinciehuis in Den Bosch. Dit samenzang-evenement trekt ieder jaar een groot aantal bezoekers uit de hele provincie en is mogelijk door de medewerking van orkesten en koren uit Brabant en de inzet van tal van vrijwilligers. Jaarlijks staat de Volkskerstzang in het teken van een ander goed doel. De Commissaris van de Koning, Wim van de Donk, leest elk jaar voor uit het kerstevangelie.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in deze provincie, vind je in de - via de link ook online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Noord-Brabant (177 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Natuurnetwerk Brabant is onderdeel van Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)). Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Hierdoor kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden. Zo wordt de biodiversiteit (het totaal aan planten en dieren) bevorderd. Ongeveer 90% van het Natuurnetwerk Brabant wordt gevormd door bestaande natuurgebieden zoals bijvoorbeeld de Biesbosch en de Maashorst. Maar er zitten nog steeds veel gaten in het netwerk. Vaak in de verbindingen tussen de gebieden, die juist zo belangrijk zijn. Alleen zo kunnen dieren en planten van het ene gebied naar het andere.

Vanwege de klimaatverandering veranderen hun leefomstandigheden en wordt dat nog urgenter. Zij moeten zich kunnen verplaatsen om genoeg voedsel te kunnen blijven vinden en zich voort te planten. Het Natuurnetwerk is er niet alleen voor planten en dieren, maar ook voor mensen die willen genieten, recreëren en ontspannen. Waar gaten in het netwerk zitten, nodigt de provincie andere partijen uit om nieuwe natuur aan te leggen. Om initiatiefnemers te helpen nieuwe natuur te maken is het Groen Ontwikkelfonds Brabant opgericht. Zowel particulieren en bedrijven als overheden en natuurorganisaties kunnen hier terecht voor geld, grond en advies voor hun initiatief. In sommige gebieden voert de provincie ook zelf natuurprojecten uit.

- Bekijk online hoe het is gesteld met de natuur, het milieu en het water in Noord-Brabant via de in oktober 2017 gerealiseerde website Brabant in Zicht. De site wordt voortdurend up to date gehouden door de provincie Noord-Brabant en de Brabantse waterschappen. In tekst, kaarten, foto’s en grafieken geeft Brabant In Zicht antwoorden op vragen als: Hoe ontwikkelt zich de waterkwaliteit in Brabant? Hoe staat het met de veiligheid langs de grote rivieren? Hoe staat het met de biodiversiteit in Brabantse natuurgebieden en in het agrarisch landschap? De informatie is gebaseerd op meetgegevens van de provincie, waterschappen en andere organisaties. Provincie en waterschappen gebruiken de informatie onder andere om hun beleid op te baseren en te evalueren. Voorheen brachten provincie en waterschappen periodieke rapportages van deze gegevens naar buiten. De website geeft nu iedereen de mogelijkheid om op elk moment actuele gegevens te raadplegen, op een toegankelijke en visueel aantrekkelijke manier. Ook medewerkers van gemeenten, terreinbeheerders, belangengroeperingen en kennisinstituten kunnen deze gegevens gebruiken om beleid op te baseren of om onderzoek te doen. De website bevat nu de meetgegevens over natuur, water en milieu. Op termijn worden ook meetgegevens over andere beleidsthema’s, zoals agrofood, toegevoegd.

- IVN Brabant werkt als beroepsorganisatie en met 5.000 betrokken IVN-vrijwilligers aan een duurzame samenleving. Ze laten jong en ouder de natuur beleven: in de achtertuin en in natuurgebieden zoals Nationale Parken. Dit doen ze in samenwerking met een enorm netwerk van professionals: terreinbeheerders, recreatiesector, onderwijs, kinderopvang, gezondheidsinstellingen, overheden en andere partners.

- Natuurgebieden in Noord-Brabant van Natuurmonumenten.

- Blog van de Staatsbosbeheer-boswachters in Noord-Brabant.

- In Noord-Brabant zijn enorm veel vrijwilligers actief in en voor de natuur. Deze ‘Groene Helden’ dragen bij aan een groene en gezonde leefomgeving. Via persoonlijke portretten zet de provincie een aantal van hen in het zonnetje. Zo inspireert en informeert de provincie anderen over Brabantse natuur.

- Voorstel grondstrategie t.b.v. realisatie Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013). - Grondnota Ecologische Hoofdstructuur Noord-Brabant (2013).

- In 2013 zijn in Brabant de eerste zogeheten Natuurpoorten gerealiseerd. Het netwerk van Brabantse natuurpoorten groeit de komende jaren naar circa 30 in 2015. Natuurpoorten zijn herkenbare knooppunten in de natuur. Bezoekers vinden er altijd ruime parkeergelegenheid, een horecavoorziening, een informatiebord met fiets- en wandelroutes en informatie over de natuur en cultuurhistorie in de omgeving.

- Rapport 'Toestand van de Brabantse natuur' (2012).

- Rapport 'Toestand van het Brabantse milieu' (2012).

- Evaluatierapport reconstructie Brabantse zandgronden (2010).

- Facebookpagina met actualiteiten over natuurbruggen (ecoducten) in Noord-Brabant.

- Met de nieuwe Verordening Ruimte wil de provincie Noord-Brabant o.a. de uitbreiding van een veehouderij alleen nog toestaan als wordt omgebogen naar een landschappelijk en maatschappelijk goed ingepaste veehouderij. In de nieuwe verordening staat dat een dialoog met de omgeving een eerste harde voorwaarde is om een vergunningaanvraag bij de gemeente in behandeling te nemen. De Brabantse Milieufederatie (BMF) heeft een handreiking voor burgers opgesteld om die dialoog zinvol te kunnen voeren.

- Informatie over recreatief fietsen in Noord-Brabant.

- Sinds 2011, toen de Rijkssubsidie kwam te vervallen, subsidieert de provincie gescheperde schaapskuddes. De provincie kent een toeslag voor gescheperde schaapskuddes toe aan de terreinbeherende organisaties. Zij kunnen vervolgens schaapherders inhuren voor de begrazing van heideterreinen. Dit bevordert de kwaliteit van de Brabantse heide.

- Gedeputeerde Staten hebben in maart 2017 naar aanleiding van een motie die daarom verzocht, onderzocht of en hoe de provincie kan bijdragen aan de continuïteit van de veerverbindingen in Brabant. Het college stelt vast dat de Provincie een taak kan vervullen waar de veerdiensten een schakel zijn in het fietsnetwerk. Veerdiensten met een lokaal karakter vallen niet in die categorie. Veerdiensten die in financiële nood zijn kan de Provincie eenmalig financieel ondersteunen. Voorwaarde daarbij is dat deze een toegevoegde maatschappelijke functie heeft, bijvoorbeeld op het gebied van sociale veerkracht of vrijetijdseconomie.

- Bosgroep Zuid Nederland is een coöperatieve vereniging zonder winstoogmerk. Het werkgebied strekt zich uit over de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. De leden zijn eigenaar van bos en/of natuurterreinen. Hieronder vallen zowel particulieren, landgoedeigenaren en gemeenten, als natuurbeschermingsorganisaties en enkele kloosterordes. Bosgroep Zuid Nederland heeft ca 375 leden. De Bosgroep ondersteunt haar leden op diverse manieren bij de ontwikkeling, inrichting en beheer van hun bos- en natuurterreinen. Dat kan in de vorm van inhoudelijk of strategisch advies over bos-of natuurbeheer of het opstellen van inrichtingsplannen of subsidie aanvragen. Ook kunnen zij de uitvoering in het veld voor hun rekening nemen, of inzet van vrijwilligers hierin organiseren. Door haar vele contacten kan de Bosgroep prima een intermediaire rol vervullen; tussen verschillende partijen of eigenaren binnen een gebied, tussen een gemeente en vrijwilligers, tussen een eigenaar en de overheid etc. De meerwaarde van de Bosgroep is dat zij deskundige en integrale ondersteuning kan bieden van het begin van het proces tot aan de daadwerkelijke uitvoering, hoe groot of klein ook.

- Het inrichten en herstellen van natuurgebieden neemt vanaf 2019 overal in Noord-Brabant een grote vlucht. Provincie, waterschappen en terreinbeherende organisaties gaan natuurgebieden robuuster maken en kwalitatief verbeteren voor een betere biodiversiteit. Met de werkzaamheden zijn vele miljoenen gemoeid; geld dat grotendeels van het Rijk en de provincie komt. Zo hebben Gedeputeerde Staten inn december 2018 een kleine € 21 miljoen beschikbaar gesteld aan waterschap De Dommel. Daarmee worden hydrologische en ecologische aanpassingen verricht in de Natura 2000-gebieden Kempenland-West, Leenderbos, Groote Heide en De Plateaux.

Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Natuurmonumenten en de waterschappen hebben ook plannen klaarliggen voor natuurherstel in onder meer Brabantse Wal, Ulvenhoutse Bos, Strabrechtse Heide, Loonse en Drunense Duinen, Kampina en Oisterwijkse Vennen, Vlijmens Ven, Regte Heide en Groote Heide. Het gaat hierbij voornamelijk om herstelmaatregelen in heideterreinen en graslanden, zoals extra maaien, begrazing met schaapskuddes en plaggen. Ook staan verbeteringen aan vennen op het programma, zoals baggeren en bomen verwijderen van de oevers. Met deze werkzaamheden is nog eens ongeveer € 30 miljoen gemoeid. Als gevolg van landbouw, industrie en verkeer komt er te veel stikstof in de natuur. Daarom is de overheid in 2015 gestart met het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Met deze aanpak wil de overheid het overschot aan stikstof beperken en natuurherstel mogelijk maken. Veel van de genoemde natuurherstelmaatregelen gebeuren in het kader van het PAS en moeten uiterlijk in 2021 klaar zijn. (bron: Provincie Noord-Brabant, 5-12-2018)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noord-Brabant (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Provincie: - Officiële site van de Provincie Noord-Brabant. - Nieuws van de Provincie op Facebook. - Nieuws van de Provincie op Twitter.

- Kleine kernen: - Vereniging Kleine Kernen Noord-Brabant.

- Overige verenigingen: - OTMV (Oude Tractoren en Motoren Vereniging) Noord-Brabant stelt zich ten doel het verzamelen en restaureren van historisch interessante trekkers, stationaire motoren en daarbij behorende werktuigen. Door het jaar heen organiseren zij diverse evenementen en beurzen in de provincie.

- Sport: - De provincie Noord-Brabant heeft in mei 2018 de campagne Uniek Sporten Brabant gelanceerd, om het sporten voor mensen met een beperking te promoten en te faciliteren. Gedeputeerde Henri Swinkels: “We willen voor 2020 50.000 mensen met een beperking aan het sporten / in beweging krijgen. Sporten is belangrijk voor iedereen, maar voor mensen met een beperking misschien nog meer. Sporten is gezond, het is goed voor je lichaam, je leert andere mensen kennen, en het is natuurlijk gewoon heel leuk.."

Op UniekSportenBrabant.nl is alle informatie samen gebracht die zinvol is voor iemand met een beperking die in Noord-Brabant wil gaan sporten. Er kan contact worden gelegd met sportcoaches, en er staat op waar het mogelijk is gratis attributen te lenen om te sporten. Swinkels: “Want ook dat is een drempel: kijken of je een sport wel leuk vindt, is niet zo simpel als je daarvoor eerst een heel dure sportrolstoel aan moet schaffen. Via Wheels2Sport wordt het mogelijk gemaakt zo'n voorziening te lenen. Dat is een van de initiatieven die we ondersteunen. We willen belemmeringen wegnemen, zodat iedereen die dat wil kan gaan sporten of bewegen.” De campagne richt zich op potentiële sporters, maar ook op personen die met hen te maken hebben, zoals onderwijsinstellingen, fysiotherapeuten en huisartsen, en op de sociale omgeving van mensen met een beperking, zoals vrienden, familie en collega's. De provincie werkt hiervoor samen met diverse partners, zoals Brabant Sport en het Fonds Gehandicaptensport.

- Genealogie: - Op het stamboom-gedeelte van de BHIC-site (Brabants Historisch Informatie Centrum) kun je zoeken in een bestand met meer dan 15 miljoen personen die ooit in Noord-Brabant hebben gewoond.

Reactie toevoegen