Altena

Gemeente
Altena
West-Brabant Land van Heusden en Altena
Noord-Brabant

altena_gemeente_fictief_plaatsnaambord_kopie.jpg

De gemeente Altena is in 2019 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem. (© gemeente Altena)

De gemeente Altena is in 2019 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem. (© gemeente Altena)

altena_gemeente_kaart_kopie.jpg

De nieuwe gemeente Altena, die in 2019 is ontstaan, vormt een mooie 'waard': rondom omgeven door waterlopen, vergelijkbaar met de Bommelerwaard O ervan. (© gemeente Altena)

De nieuwe gemeente Altena, die in 2019 is ontstaan, vormt een mooie 'waard': rondom omgeven door waterlopen, vergelijkbaar met de Bommelerwaard O ervan. (© gemeente Altena)

Altena

Terug naar boven

Status

- Altena is een gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Land van Heusden en Altena. Het gemeentehuis is gevestigd in het voormalige pand van de Rabobank te Almkerk.

- De gemeente Altena is in 2019 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem.

- De gemeente Altena omvat de stad Woudrichem, de dorpen Almkerk, Andel, Babyloniënbroek, Drongelen, Dussen, Eethen, Genderen, Giessen, Hank, Meeuwen, Nieuwendijk, Rijswijk, Sleeuwijk, Uitwijk, Veen, Waardhuizen, Werkendam en Wijk en Aalburg en de buurtschappen Baan, Biesheuvel, Bronkhorst, Buurtje, Duizend Morgen, Eng, Hagoort, Hill, Hoef, Hoekeinde, Keizersveer (deels), Kerkeinde, Kievitswaard, Kille, Korn, Moleneind, Oudendijk, Peerenboom, Schans, Spijk, Stenenheul, Steurgat, Uppel, Vierbannen, Vijcie, 't Zand en Zandwijk. Dat zijn bij elkaar 1 stad, 18 dorpen en 27 buurtschappen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Altena. - De gemeente heeft de oude plaatsnaamborden in het voorjaar van 2019 vervangen door nieuwe portalen, omdat veel oude borden of portalen beschadigd waren en zij een uniforme uitstraling belangrijk vindt. In totaal gaat het om ongeveer 190 portalen. De nieuwe borden zijn tevens voorzien van de dialectnaam, wat voorheen bij een beperkt aantal plaatsen - met name in de toenmalige gemeente Woudrichem - reeds het geval was. De oude borden zijn deels geschonken aan de desbetreffender lokale dorpshuizen, en deels voor 25 euro verkocht aan inwoners, die erop konden intekenen. De opbrengst is geschonken aan een lokaal goed doel.

- Het logo van de gemeente Altena, dat zich o.a. aan de gevel van het gemeentehuis bevindt, is aldaar op 20 december 2018 onthuld.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Door een speciaal ingestelde naamgevingscommissie* zijn uit 807 inzendingen die door de inwoners zijn ingestuurd vijf namen geselecteerd die het meest aan de daarvoor opgestelde criteria voldeden. Die namen waren Almerwaard, Altena, Biesbosch, Maas en Merwe en Altena Biesbosch. De drie gemeenteraden hebben laatstgenoemde suggestie laten afvallen. Vervolgens konden de inwoners stemmen op de overgebleven vier namen. Met een overweldigende meerderheid (70%) kozen de inwoners voor de naam Altena. De gemeenteraden hebben op 12 december 2016 formeel conform besloten. Overigens hadden zij vooraf reeds aangegeven zich aan de uitslag van de laatste stemronde te zullen conformeren.
* De commissie stond onder leiding van René Bastiaanse, directeur van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Verder bestond de commissie uit deskundige streekgenoten.

Het was belangrijk dat deze naam nog op tijd zou meegaan in het Herindelingsadvies aan de minister, om per de fusiedatum, 1-1-2019, van kracht te kunnen worden. Als dat niet was gelukt zou namelijk de nieuwe gemeenteraad pas het besluit over een nieuwe naam kunnen nemen. En die kan dan wettelijk pas (minimaal) een jaar nadien ingaan. In de tussentijd geldt dan als voorlopige gemeentenaam de naam van de grootste fusiepartner. En zo'n overgangstijd moet je niet willen als het niet nodig is.

Oude en nieuwe werknamen
Zolang er nog geen sprake is van een daadwerkelijke - inwerkingtreding van een - fusie, is er voorafgaand vaak sprake van een 'werknaam' voor het desbetreffende samwerkingsverband. In dit geval is in 2011 de werknaam 'Samenwerkende Gemeenten AWW' (= Aalburg, Werkendam en Woudrichem) vastgesteld om de destijds afgesproken ‘niet-vrijblijvende samenwerking’ ook in de naamgeving vorm te geven. Later, na het besluit van de gemeenten om te willen fuseren per 1-1-2019, is de werknaam AWW2019 geworden. Na de verkiezing van de nieuwe gemeentenaam (zie daarvoor hiervóór, onder het kopje Naamgeving) is de werknaam aangepast naar Altena2019.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Altena ligt in het NW van de provincie, en grenst in het W aan de Zuid-Hollandse gemeente Dordrecht, in het N ook en aan de Zuid-Hollandse gemeenten Hardinxveld-Giessendam en Gorinchem, in het O aan de Gelderse Bommelerwaard en in het Z aan de Brabantse gemeenten Heusden, Waalwijk, Geertruidenberg en Drimmelen.

De gemeente Altena vormt geografisch gezien een mooie 'waard' (een grondgebied dat geheel door waterlopen wordt omgeven, net als bijvoorbeeld de Bommelerwaard O ervan), en grenst in het W aan de Biesbosch, in het N aan de Nieuwe Merwede, de Boven Merwede en de Afgedamde Maas, in het O eveneens aan laatstgenoemd water en aan het Heusdens Kanaal en in het Z aan de Bergsche Maas.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Altena is bij haar oprichting in 2019 als volgt samengesteld:
van de gemeente Aalburg: circa 5.000 huizen met circa 12.500 inwoners, op een oppervlakte van circa 53 km2;
van de gemeente Werkendam: circa 11.000 huizen met circa 26.500 inwoners, op een oppervlakte van circa 122 km2 en
van de gemeente Woudrichem: circa 6.000 huizen met circa 14.500 inwoners, op een oppervlakte van circa 52 km2.
In totaal circa 22.000 huizen met circa 53.000 inwoners, op een oppervlakte van circa 227 km2, oftewel 22.700 ha. De gemeente is daarmee qua oppervlakte de grootste gemeente van de provincie Noord-Brabant.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van het grondgebied van de gemeente Altena, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Erfgoed Altena is een samenwerkingsverband van organisaties en verenigingen in het Land van Heusden en Altena die zich bezighouden met de geschiedenis en cultuurhistorie van de streek. De belangrijkste doelstelling van deze instelling is het stimuleren van de interesse in de geschiedenis van de regio door het organiseren van diverse activiteiten. De regionale organisatie van de Open Monumentendagen is er daar een van.

- Streekarchief Langstraat Heusden Altena. Op de site van het Streekarchief kun je o.a. zoeken in meer dan 100.000 gedigitaliseerde krantenpagina's van kranten uit de regio.

- De Stichting Historische Reeks Land van Heusden en Altena is in 1990 opgericht. Hun doel is om de geschiedenis van de streek bekend te maken bij een breed publiek. Eenmaal per jaar geven ze een boek uit. Het streven is om in de Reeks een diversiteit aan onderwerpen aan bod te laten komen. Zo wordt er gepubliceerd over middeleeuwse geschiedenis, waterstaatkundige geschiedenis, kerkgeschiedenis, de Tweede Wereldoorlog, politieke geschiedenis enz. Ze geven regelmatig een themadeel uit. Bijvoorbeeld over de Watersnoodramp van 1953, de agrarische geschiedenis en een bundel speciaal voor het onderwijs.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Om gemeenten te kunnen samenvoegen moet er een officiële wet gemaakt en vastgesteld worden door het rijk. Deze wet wordt voorafgegaan door een traject dat start met het maken van een Herindelingsontwerp. In dit geval was daar een schets in opgenomen van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem, die liet zien waarom samenvoeging gewenst was. Overeenkomsten en verschillen zijn in beeld gebracht en het ontwerp gaf uitleg over de sfeer, de geschiedenis, de maatschappelijke, de ruimtelijke en de economische kenmerken van alle drie de gemeenten. Daarnaast werd gekeken naar de opgaven die in de toekomst op de nieuwe gemeente afkomen. In het Herindelingsontwerp gemeente Altena stonden ook de doelen beschreven die de drie gemeenteraden wilden bereiken met deze fusie. Deze doelen gaan onder andere over het minder kwetsbaar maken van de gemeentelijke organisatie en het vergroten van de bestuurskracht. De volgende stap in het proces was het Herindelingsadvies van de gemeenten via de provincie aan de minister, nadat de ingekomen zienswijzen naar aanleiding van het Herindelingsontwerp zijn afgehandeld. Er waren slechts elf zienswijzen, die voor het merendeel ook nog bestonden uit een tip voor de toekomst, en niet zozeer bezwaar maakten tegen de fusie.

- Eén nieuwe gemeente werd in dit geval een smeltkroes van drie 'oude' gemeenten met 21 woonplaatsen, met ieder een eigen identiteit en een eigen karakter, met eigen eisen, wensen en eigenschappen. Hoe moest die gemeente er straks uitzien? Die vraag leverde heel wat vervolgvragen op. Immers, het karakter, het DNA van de nieuwe gemeente wordt bepaald door de zorg voor elkaar, door verkeersveiligheid, door wonen, door scholing, door duurzaamheid, werkgelegenheid, openbaar vervoer, door... waardoor eigenlijk níét? Daarom is van mei tot oktober 2016 door 26 visiegroepen, met daarin circa 200 betrokken inwoners uit de drie gemeenten, gewerkt aan de Toekomstvisie gemeente Altena. De visie is een gezamenlijk perspectief van gemeenschap en gemeente.

De visie is een kompas voor de nieuwe gemeente. Zingeving, geborgenheid en identiteit worden steeds belangrijker. Mensen zoeken plekken om zich thuis te kunnen voelen in een hectische, onoverzichtelijke wereld. In de gemeenschappen van de nieuwe gemeente zijn die waarden nog volop aanwezig. Het is aan de nieuwe gemeente om die te koesteren en te benutten, zodat het er goed toeven blijft. Per definitie is onzeker wat de toekomst precies gaat brengen. Veel van de opgaven die voor ons liggen vragen om antwoorden die we nog niet precies kennen en die we samen zullen moeten vinden. Om die zoektocht te ondersteunen, hebben bestuurders en inwoners gezocht naar een houvast, een kompas dat helpt bij het bouwen van de nieuwe gemeente. Dat kompas vormt de kern van de Toekomstvisie gemeente Altena.

- "De nieuwe Omgevingswet voor de fysieke leefomgeving komt eraan. Daarmee wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling makkelijker maken en meer ruimte bieden aan lokale initiatieven in de samenleving. Kort gezegd: alles wat kan en mag in de fysieke leefomgeving eenvoudiger en beter organiseren. Een van de instrumenten van de nieuwe wet is de Omgevingsvisie. De omgevingsvisie bevat het strategische beleid voor de leefomgeving. Je kunt ook zeggen dat dit de de hoofddoelen van onze gemeente zijn. We maken vanaf nu geen apart beleid meer voor thema’s als wonen, verkeer, industrie, landbouw of milieu. Dit beleid komt nu bij elkaar te staan in één document: de Omgevingsvisie gemeente Altena (onder de link vind je de concept-versie).

De rijksoverheid heeft dit zo ingesteld, omdat je als burger of ondernemer dan sneller weet waar je aan toe bent als je een initiatief hebt. Wat we zien is dat de samenleving verandert en inwoners en ondernemers steeds makkelijker zelf initiatieven nemen en plannen aandragen. De gemeente wil de uitvoering hiervan met dit nieuwe beleid makkelijker gaan maken en loopt hiermee vooruit op de nieuwe Omgevingswet. Deze visie wordt daarom anders dan anders. We nemen de vraagstukken uit de samenleving als uitgangspunt voor deze visie. Natuurlijk betrekken we daarbij het werk dat verzet is bij het opstellen van de Toekomstvisie Altena. De vragen en thema’s uit deze Toekomstvisie die gaan over de fysieke leefomgeving, zijn aangevuld en concreter gemaakt tijdens interviews die gehouden werden met inwoners, organisaties en ondernemers." (bron: gemeente)

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Altena. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter. - Website van de gemeenteraad. - Vacatures en stagemogelijkheden bij de gemeente.

- Media/nieuws: - Nieuws m.b.t. de kernen van de gemeente Altena op de site van huis-aan-huiskrant Het Kontakt (die via deze link ook online is te lezen, ook oudere nummers). - Elke week publiceert de gemeente in Het Kontakt de Gemeentepagina, met daarin de officiële publicaties, nieuwsberichten en andere informatie. Een keer in de maand gaat de gemeente uitgebreider op een onderwerp in. Deze vind je in het AltenaKatern. Beide zijn via de links ook online te lezen.

- RTV Altena omvat de onderdelen Radio A-FM en Altena TV. Laatstgenoemde zendt digitaal uit op kanaal 40 van Ziggo in de gemeenten Altena, Gorinchem en het gebied van de voormalige gemeente Giessenlanden in de huidige gemeente Molenlanden. Wij zijn een vrijwilligersorganisatie, die jou graag dagelijks op de hoogte houdt van het laatste nieuws uit de regio. Daarnaast brengen we diverse reportages over activiteiten uit de regio. Je kunt 24 uur per dag, 7 dagen in de week het laatste nieuws bekijken op de kabelkrant en genieten van beelden uit jouw leefomgeving. Daarnaast is op de achtergrond van de kabelkrant radio A-FM te beluisteren, de beste muziekmix afgewisseld met ieder kwartier van de dag informatie uit jouw leefomgeving, in de vorm van lokaal nieuws op het halve uur en regio info blokken. De kabelkrant wordt afgewisseld met videoreportages van activiteiten, nieuws en informatie uit de regio.

- OKÉ FM is er om te informeren, inspireren en verbinden. Als publieke omroep willen wij de burgers van het Land van Heusden en Altena en de Bommelerwaard verrijken en de samenleving versterken. Er is ruimte voor de in het uitzendgebied gevestigde verenigingen, stichtingen en anderen uit de samenleving die zich willen presenteren aan het publiek. Ook is er ruimte voor hun evenementen en activiteiten en andere organisaties die zich willen promoten en het publiek willen informeren. Wij informeren onze luisteraars over het laatste regionieuws ("Het gesprek van de dag"), geven informatie over cultuur, kunst, sport, maatschappelijke zorg en welzijn. In het radioprogramma-aanbod zijn eveneens een aantal mooie muziek-, nieuws- en sportprogramma’s opgenomen.

- Welzijn: - Stichting GSW Altena is in 2016 onder de naam GSW (Gratis Shoppen Werkendam) opgericht door Autje van der Lee. Vanuit haar drive om mensen te helpen die het niet breed hebben, deed zij een oproep op Facebook wie er hulp nodig had én wie er kon helpen. Er meldden zich tientallen gezinnen én vrijwilligers. In 1,5 jaar bouwde Autje met haar team een weggeefwinkel op in haar tuin. Daar werd alles uitgestald wat door mensen met een bredere beurs werd gebracht. Ook gingen de deuren van haar huis open en kregen mensen een lekker bakje koffie en een luisterend oor. Op een gegeven moment werden haar huis en tuin te klein en was de weggeefwinkel te veel afhankelijk van de weersomstandigheden. Wat nu? De biologische groenteboer uit Werkendam stelde belangeloos een kleine loods ter beschikking, voor een half jaar. De hulpvragen bleven komen en GSW verhuisde graag opnieuw. Nu naar de Vierlinghstraat, een grote loods van 400 m2. Daar zit nu de GSW Weggeefshop.

Inmiddels helpt het GSW-team meer dan 1.000 gezinnen in het Land van Heusden en Altena door middel van allerlei diensten, altijd met gesloten beurs. Autje heeft aan passie en drive niets verloren, ondanks haar eigen beperkingen (waarover je onder de link onder haar naam meer kunt lezen): "Stilzitten is geen optie, zoveel mensen in Nederland hebben het heel moeilijk. Door samen sterk te staan en te delen in goederen, diensten en talenten is GSW uitgegroeid tot een gewaardeerd platform waarop mensen delen en anderen brede ondersteuning vinden. Door overschotten en tekorten bij elkaar te brengen, blijkt the sky the limit. Wees welkom en doe mee met dit prachtige initiatief. Wie ons ook op geldelijke wijze wil steunen, kan via de website een donatie doen. Ook sponsoren zijn van harte welkom!" Aldus Autje.

Reactie toevoegen