Vught

Plaats
Dorp en gemeente
Vught
Noordoost-Brabant
Noord-Brabant

vught taalstraat 1904 [640x480].jpg

Vught Taalstraat 1904

Vught Taalstraat 1904

NB gemeente Vught in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Vught in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Vught in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Vught

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vught (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Vught is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Vught is in 1933 vergroot met de gemeente Cromvoirt.

- De gemeente Vught omvat naast het gelijknamige dorp verder nog het dorp Cromvoirt en de buurtschappen Bergenshuizen, Distelberg (deels), Loveren, Molenstraat (deels) en Schorvert (deels).

- Wapen van de gemeente Vught.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Vught.

- Onder het dorp Vught vallen de buurtschappen Bergenshuizen, Loveren (deels), Molenstraat (deels) en Schorvert (deels, één pand).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Vugt, 1883 Vucht, 1901 Vught.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Vught grenst in het N aan 's-Hertogenbosch, in het O aan Sint-Michielsgestel, in het Z aan Boxtel en Esch, in het ZW aan Helvoirt en in het NW aan Vlijmen, en ligt ZO van Drunen, OZO van Waalwijk, W van Maaskantje en Den Dungen en NO van Haaren, Udenhout en Oisterwijk. Door het O van de gemeente loopt de A2, van N naar Z, door het NO de A65 (in het NO zelf) en in het uiterste NO ligt het Knooppunt Vught (A2/A65). De gelijknamige hoofdplaats ligt O in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Vught 292 huizen met 2.536 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 48/1.018 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Taalstraat 33/209, Waterkant 31/187, Vlierd 20/139, Vlasmeer 25/156, Heikant 52/267, Het Eendje 27/171, Vughtse Hoeve 28/186 en Bergenshuizen 28/203. Tegenwoordig heeft de gemeente Vught ca. 10.300 huizen met ca. 26.000 inwoners, waarvan ca. 10.000 huizen met ca. 25.000 inwoners in het gelijknamige dorp.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Vught, kun je terecht bij:

- Vughts Museum.

- Verhalen over de geschiedenis van Vught op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vught heeft als plaats 114 rijksmonumenten.

- Vught heeft 92 gemeentelijke monumenten.

- Anno 2013 werd gebrainstormd over een zinvolle herbestemming voor de Isabellakazerne. Hier is wat recentere gedachtevorming daarover te vinden.

- Grafzerk bij de Vughtse toren.

- Graven van de families Martini, Van Beresteijn en Marggraff.

- RK Begraafplaats Onze Lieve Vrouw Middelares Aller Genaden.

- Gevelstenen in Vught.

- Beschrijving orgel Nederlands Hervormde Lambertuskerk.

- Beschrijving orgel H.Hartkerk.

- De imposante Sint Petruskerk in het centrum van Vught, met neoromaanse en neogotische vormen, dateert uit 1884. Sinds 2005 is de kerk gesloten. Op een dag vielen stukjes steen uit het plafond naar beneden en van het ene op het andere moment ging het gebouw dicht. In 2009 is de kerk helemaal leeggehaald. Een groot deel van de inventaris is naar Brody in Oekraïne gegaan om daar een nieuw kerkgebouw te vullen. De kerk is definitief buiten gebruik. Rooms-katholiek Vught is van vijf naar twee kerken gegaan. De Petruskerk is weliswaar de oudste en mooiste kerk van Vught. Toch is er voor gekozen om in de Heilig Hartkerk verder te gaan, omdat een grote groep mensen daar reeds kerkt en er meer parkeerruimte is. Aanvankelijk waren er plannen om de kerk te slopen. Gelukkig is het gelukt om een zinvolle herbestemming voor de kerk te vinden.

Het parochiebestuur geeft het gebouw in erfpacht. De bedoeling is er een soort cultuurhuis van te maken met het Vughts Historisch Museum, een bibliotheek en een instelling voor kunsteducatie. Er moeten vier verdiepingen in komen, maar het wordt een open constructie zodat de sfeer van de kerk behouden blijft. De kruiswegstatie mag blijven hangen van het bisdom en ook de schilderingen blijven, dat is best bijzonder. De parochie behoudt waarschijnlijk de kleine doopkapel zodat bezoekers een plek houden om een kaarsje te branden.

- Nationaal Monument Kamp Vught is gevestigd op een deel van het voormalige concentratiekamp Vught. Het was het enige SS-concentratiekamp in bezet West-Europa. Er waren in 1943 en 1944 ruim 30.000 mensen gevangen. Voor 12.000 joodse gevangenen was kamp Vught meestal een tussenstation naar vernietigingskampen. Het bezoekerscentrum heeft een expositie over de geschiedenis van Kamp Vught. Het buitenterrein met maquette geeft een idee van de omvang van het terrein. Het crematorium is authentiek, net als de omheining en een gracht die door gevangenen is gegraven. In de gereconstrueerde gevangenenbarak naast de wachttorens krijgt de bezoeker een indruk van het kampleven.

De laatst overgebleven stenen barak van het voormalige concentratiekamp Vught - het is zelfs de laatst overgebleven stenen barak van heel Nederland - is in 2012 gerestaureerd en in 2013 geopend als museum. Het museum besteedt aandacht aan de bewoners uit het verleden. Het rijksmonument was postkamer en kampwinkel in het concentratiekamp Vught (1943-1944), kerk voor geëvacueerde Duitsers (1944), postkamer voor geïnterneerde collaborateurs (1944-1949) en dienstenbarak voor Molukse ex-militairen en hun gezinnen (vanaf 1951).

- De Genie is al 250 jaar het onderdeel van de Koninklijke Landmacht dat het leven en werken van de militairen ondersteunt door middel van de bouw van bruggen en versterkingen, het aanbrengen en ruimen van springladingen en versperringen en het bouwen van onderkomens. Voor de deskundigen van de Genie: pontonniers, pioniers, sappeurs, mineurs, torpedisten en anderen is er geen probleem zonder oplossing. Het woord genie betekent 'scheppend vernuft' en de opstellingen in het Geniemuseum getuigen van de momenten in de geschiedenis waarop militairen maar ook burgers een beroep deden op deze creativiteit. Op het buitenterrein van het museum staan allerlei constructies, bruggen en voertuigen die van 'scheppende vernuft' getuigen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Vughtse Gement is een polder en natuurgebied NW van en gemeente Vught. In het Z grenst het gebied aan het Afwareringskanaal 's-Hertogenbosch-Drongelen, in het O aan dit kanaal, de spoorlijn 's-Hertogenbosch-Eindhoven en het Bossche natuurgebied Bossche Broek, en in het N aan het Bossche natuurgebied de Moerputten. Het noordoostelijk deel van de Vughtse Gement en het gebied van het Engelermeer worden het waterbergingsgebied voor Den Bosch in perioden van hevige regenval. Het al bestaande waterbergingsgebied Bossche Broek blijkt niet voldoende als de wateraanvoer via de Maas en via Aa en Dommel op elkaar 'botsen'. Daarom is extra capaciteit nodig. Rond woningen en boerderijen worden kades aangelegd. Het is de bedoeling dat het water onder de snelweg A59 door kan (N van het Bossche natuurgebied Moerputten). Een deel daarvan moet daarvoor op palen worden gezet. De faunapassage onder de spoorlijn Den Bosch-Eindhoven, net ten oosten van de Vughtse Gement, verbindt dit gebied met het Bossche natuurgebied het Bossche Broek. De faunapassage is in 2009 door Prorail aangelegd. Even verderop komt ook een faunatunnel onder de Randweg door. Het gebied er tussenin wordt ingericht als ecologische verbindingszone.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Vught.

- Fotoreportage van Vught door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2, 3, 4 en 5.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Vught.

- Veiligheid: - Politie Boxtel / Vught / Haaren.

Reacties

(1)

Geachte medewerker,

Ik ben al jarenlang op zoek naar de plaats "Vecht in het Luyckerlant"

In 1630 huwde Claes Theunisz, 'moutmaecker in brouwerij de Hasewint' in Leiden, in de kerk van Koudekerk(aan de Oude Rijn) met Barbara Pouwels. Van bruid en bruidegom wordt bij de aantekening van ondertrouw in Leiden niet vermeld waar ze beiden vandaan komen.

In 1667 staat in een notariële akte in Leiden vermeld dat deze Claes Theunisz Vecht, brouwersknecht, voor zijn neef Anthonis Theri geld in bewaring neemt. Genoemde Anthonis, zo staat er in de akte geschreven, was afkomstig uit "Vecht in het Luyckerlant".

Mijn vraag luidt: is deze plaatsnaam Vecht" bij u bekend en waar lag genoemde plaats? Het prins-bisdom Luik bestreek in verschillende perioden heel wat gebieden in Nederland en België. Men omschreef dat wel als Luyckerlant.

Graag uw reactie,

Vriendelijk groetend, Gerda Vegt

P.S. Opvallend is wel dat de naam Claes Theunisz als Nederlandse naam wordt geschreven, maar in de ondertekening van diverse notariële akten door Claes Theunisz lees ik steeds "Claes Thuin".

Red.:
Dit is inderdaad een lastige: Vught is in diverse spellingen bij ons weten altijd wel met een u en niet met e geschreven dus dat zal hem niet zijn. De enige plaats die er verder op lijkt (in het huidige Nederland) is het dorpje De Vecht: http://www.plaatsengids.nl/de-vecht maar dat is pas in de 19e eeuw ontstaan en zal ook niet in 'Luyckerlant' hebben gelegen. Hopelijk kan een van onze lezers u verder helpen.

Reactie toevoegen