Bergeijk

Plaats
Dorp en gemeente
Bergeijk
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

bergeijk molen t hof [640x480].jpg

Bergeijk Molen, ´t Hof

Bergeijk Molen, ´t Hof

NB gemeente Bergeijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Bergeijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Bergeijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Bergeijk

Terug naar boven

Status

- Bergeijk is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen.

- De gemeente Bergeijk is in 1997 vergroot met de gemeenten Luyksgestel, Riethoven en Westerhoven.

- De gemeente Bergeijk omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen 't Loo, Luyksgestel, Riethoven, Weebosch en Westerhoven, en de buurtschappen Bergeijkse Barrière, Berkt, Boscheind, Boshoven, Braambos, Broekhoven, De Aa, De Pielis, De Rund, Eind, Heiereind, Keersop (deels), Loveren, Muggenhool, Rijt, Sengelsbroek, Spaanrijt, Voort, Walik en Witrijt. Bij elkaar zijn dit 6 dorpen en 20 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Bergeijk.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Bergeijk.

- Onder het dorp Bergeijk vallen ook de buurtschappen Bergeijkse Barrière, Berkt en Muggenhool. Voor de postadressen vallen ook de dorpen 't Loo en Weebosch en de bijbehorende buurtschappen De Aa, De Pielis (grotendeels), De Rund, Spaanrijt en Witrijt onder het dorp Bergeijk

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Bergeijk ligt ZW van Eindhoven, W van Valkenswaard en Z van de A67 en grenst in het W aan België en de Belgische plaats Retie, in het NW aan Bladel, Hapert, Eersel en Steensel, in het N aan Veldhoven, in het NO aan Waalre, in het O aan Dommelen en het tweelingdorp Borkel en Schaft, in het Z aan België en de Belgische plaatsen De Kolonie, Heide-Heuvel en Lommel en in het ZW aan België en de Belgische plaatsen Witgoor en Dessel. Het dorp Bergeijk ligt centraal in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente 331 huizen met 1.800 inwoners, verdeeld in dorp Eikereind of Bergeijk op het Hof 100/561 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Het Loo / Bergeijk op het Loo 70/351, De Broekstraat 60/321, Hooge Berkt 20/113, Lage Berkt 30/138 en Weebosch 51/316. De oorspronkelijke gemeente Bergeijk omvatte verder nog de buurtschappen Rund, Muggenhool, het Voorste Loo, het Middelste Loo, het Achterste Loo, Spaanreit, Groot Wilreit en Klein Wilreit.

- Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 7.000 huizen met ca. 18.000 inwoners, waarvan ca. 3.600 huizen en ca. 9.000 inwoners in het gelijknamige dorp.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Verhalen over de geschiedenis van Bergeijk op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bergeijk heeft 19 rijksmonumenten.

- Bergeijk heeft 27 gemeentelijke monumenten.

- De voormalige Weverij De Ploeg uit 1957 en het omliggende Ploegpark zijn in 2010 tot rijksmonument benoemd. Het complex behoort tot de 100 topmonumenten uit de periode 1940-1958. De open ruimtes van het complex kenmerken zich door langgerekte glasgevels, halfronde sheddaken en de daardoor unieke lichtinval. Het ging ontwerper Gerrit Rietveld dan ook vooral om de ruimtewerking. Het fabriekscomplex ligt in een modernistisch landschapspark, ontworpen door landschapsarchitecte Mien Ruys. De directie van De Ploeg wilde vooral een plezierige en groene omgeving voor de arbeiders. Industrie en natuur moesten hand in hand gaan. Rietveld en Ruys bleken een perfecte match.

Na de sluiting van de weverij in 2007, zijn het gebouw en het bijbehorende park in verval geraakt. Eind 2015 heeft de Bergeijkse onderneming Bruns - gespecialiseerd in het ontwikkelen van interieurs voor musea en tentoonstellingen wereldwijd - het complex gekocht. Zij heeft het complex in 2016 gerestaureerd en herbestemd tot productieruimte en kantoor. De buitenkant bleef intact. Aan de binnenkant zijn hedendaagse kunst en techniek toegevoegd. In het fabriekscomplex van 11.000 m2 zijn de kantoren, de productiehallen en het magazijn van Bruns ondergebracht. Aan de voorkant is Bezoekerscentrum De Ploeg gerealiseerd, als interactieve showroom en expositieruimte.

Wethouder Mathijs Kuijken is er blij mee: “Het was al lange tijd een diep gekoesterde wens van de gemeente dat dit bijzondere complex een herbestemming zou krijgen. Het is dankzij het lef van een Bergeijkse ondernemer en de hulp van de Provincie dat er nu een oplossing is. Sterker nog, de best mogelijke oplossing denk ik. Directeur Jan Burgmans van de fa. Bruns begrijpt de historie van De Ploeg en wil haar allure behouden. De Ploeg en het park zijn van grote waarde voor onze inwoners, niet alleen emotioneel maar ook qua recreatieve waarde.” Het Ploegpark blijft openbaar toegankelijk. In het gebouw wordt een ruimte gewijd aan de architecten Gerrit Rietveld en Mien Ruys, die respectievelijk het complex en hete park ontwierpen. Ook daar kan iedereen een bezoek aan brengen. Om de investering betaalbaar te maken, komen op een deel van het terrein enkele woningen. De woningbouw, geïnspireerd op de stijl van Rietveld, start in de loop van 2017. (bron en zie verder: de reportage in Brabant Magazine, editie maart 2017)

De gemeente Bergeijk zet zich vanaf 2017 op de kaart als Rietveld-gemeente, met o.a. Bezoekerscentrum De Ploeg, een Rietveldwandelroute, een Rietveldsafari en diverse arrangementen.

- Standerdmolen Bergeijk.

- Het Eicha Museum (gevestigd in het Teutenhuis) is het Archeologisch Streekmuseum voor de Nederlandse Kempen. De verzameling geeft een overzichtelijk beeld van ruim 12000 jaar geschiedenis. De vondsten zijn veelal het resultaat van opgravingen in dit gebied, aangevuld met particuliere collecties. Zo zien we hier de stenen gebruiksvoorwerpen van de vroegste zwervers en bewoners van deze streek. Herinneringen aan de Brons- en IJzertijd zijn de grafheuvels en de urnenvelden, die nog in het landschap bewaard zijn. Urnen met crematieresten van de doden zijn hiervan stille getuigen. Aardewerk, glas en sieraden van de Romeinen pronken broederlijk naast die van de Franken. En niet op de laatste plaats komt het gevarieerde middeleeuwse volksaardewerk, alles prachtig gerestaureerd.

- Mariakapellen.

- Museum De Sigarenmaker.

- Beschrijving orgel Protestantse Kerk.

- Beschrijving orgel Sint-Petrus, Banden of Hofkerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Bij de Crazy Cross (op een zaterdag in april, voor auto's, brommers, zijspannen, quads, motoren en buggy's) staat niet de snelheid voorop maar of je een origineel en creatief voertuig hebt. - Reportage Crazy Cross 2015.

- De Oranjerit (op een zondag eind april) is er in twee varianten: een oriëntatierit en een toerrit. De toervariant is voor menners en ruiterequipes. Het is een goed georganiseerde buitenrit van ca. 25-30 km, waar plezier voorop staat. De puzzel-/oriëntatierit is eveneens voor ruiterequipes en menners over een afstand van 25-30 km, die in een vooraf bepaalde snelheid moet worden afgelegd. Sneller of langzamer levert strafpunten op. Dat geldt ook voor de vragen die je tijdens de rit moet oplossen. Foute antwoorden op de vragen leveren eveneens strafpunten op. - Reportage Oranjerit 2015.

- Het Ploegfestival (weekend eind augustus, in 2017 voor de 10e keer) is een muziekfestival met vele live bands en artiesten, en wordt gehouden op een van de fraaiste groene locaties van Nederland: het Ploegpark te Bergeijk, ontworpen door Mien Ruys. Als achtergronddecor en artiestenonderkomen fungeert de prachtige Ploegfabriek. Gratis toegang.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Theater De Kattendans.

- In 2011 heeft ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie) afd. Bergeijk een fietstocht langs een aantal agrarische bedrijven georganiseerd. De 700 enthousiaste bezoekers waren een stimulans om hier een structureel vervolg aan te geven. Na inspiratie te hebben opgedaan bij de prieeltjes van de collega's van ZLTO afd. Boekel, is in Bergeijk het Hooihuiskesproject gerealiseerd, afgeleid van de hooimijt, als vroeger veelgebruikte opslagplaats voor het hooi een kenmerkend beeld op het platteland. Inmiddels staat bij een 9-tal verschillende agrarische bedrijven, verdeeld over drie fietsroutes, een Hooihuiske, waar je af kunt stappen en een filmpje kunt bekijken over het desbetreffende bedrijf. Met deze fietsroutes willen deze agrariërs je graag laten kennismaken met de vele facetten van de agrarische sector. Neem de tijd en geniet van de films, het uitzicht en de rust op het Bergeijkse platteland. Bij elk huiske staat een picknickbank waar je je meegebrachte etenswaren kunt nuttigen. Onderweg kom je ook nog langs culturele en landschappelijke bezienswaardigheden, en kun je verschillende horecagelegenheden aandoen.

- Het in 2014 gereed gekomen project Kavelruil Bergeijk heeft geleid tot meer samenhang en structuur in het voorheen sterk versnipperde buitengebied van de gemeente Bergeijk. Boeren hebben hun grond nu dichter bij huis, met versnipperde akkers geruild tot 1 aaneengesloten akker. Dat is niet alleen praktischer, maar ook efficiënter. Ze hoeven nu minder lang en ver met hun tractor de weg op. Dat scheelt in tijd en kosten. Onder leiding van het Kadaster is in 30 ruilingen 707 hectare grond van eigenaar gewisseld. Van gepachte gronden is 317 hectare geruild en er is 56 hectare natuur (EHS) gerealiseerd.

Naast de voordelen voor de agrarische ondernemers, heeft het project Kavelruil Bergeijk bijgedragen aan de aanleg van de nieuwe ecologische verbindingszone ‘De Goorloop’. Voormalige agrarische percelen maken plaats voor bloemrijke graslanden, vochtige hooilanden en graankruidenpercelen met nieuwe poelen en struiken. Ze dienen als voedsel-, broed- en/of schuilplek voor vogels en andere dieren. Wandelaars kunnen verschillende ommetjes maken om van het gebied te genieten.

Het project Kavelruil Bergeijk maakt deel uit van de herinrichting van het platteland, ook wel reconstructie genoemd. Op veel plaatsen kan de landbouw zich ontwikkelen op duurzame locaties, komen nieuwe natuurgebieden tot stand, krijgen rivieren de ruimte en blijven dorpen leefbaar. Samen zorgen alle projecten voor een vitaal, mooi en schoon platteland voor zowel inwoners als recreanten.

- Bergeijk heeft Goud gewonnen in de verkiezing Groenste Dorp van Europa 2013. - Lipdub Bergeijk Groenste Dorp.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Bergeijk door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bergeijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Bergeijk.

- Media / nieuws: - KempenTV is de lokale omroep voor de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden.

- Sport: - RKVV Bergeijk (voetbal) is opgericht in 1928.

- Overige instanties: - Me On Stage is een stichting in Bergeijk die van oktober t/m juli les geeft in zang, dans en spel, in diverse plaatsen in de regio en in Noord-Limburg, om aan het einde van het seizoen een spectaculaire voorstelling neer te zetten in een professioneel theater. Bij Me On Stage werken ze niet met audities en is ieder kind welkom om mee te doen. De repetities vinden wekelijks plaats en in de lessen besteden ze naast de musicaldisciplines veel aandacht aan de ontwikkeling per individu en richten ze zich op zijn/haar zelfvertrouwen. Ook stimuleren ze het samenwerken en vinden ze het belangrijk dat alle kinderen zichzelf kunnen en durven zijn.

Ze willen graag laten zien dat het bij hen niet draait om wie er kan zingen of dansen. Het gaat bij hen om plezier hebben, vertrouwen hebben in jezelf, samenwerken, contact maken met anderen en een veilige omgeving creëren waarin ieder kind zich kan ontwikkelen op zijn/haar eigen tempo. Tijdes de eindvoorstellingen kan iedereen zien wat de leerlingen afgelopen jaar allemaal geleerd hebben en hoeveel ze zijn gegroeid. De eindvoorstelling kleden ze aan met prachtige kostuums, decor en in een echt theater. Naast Bergeijk verzorgen ze ook curussen in Valkenswaard, Venray, Hapert, Sevenum en Panningen.

- Agrarisch: - Er dreigt een 'invasie' van megastallen in kernen van de gemeente Bergeijk. Het gaat om varkens, kippen en nertsen. De kernen die het betreft zijn De Pielis, Riethoven en Walik. Het comité Stop Megastallen Bergeijk zet zich in om deze invasie waar mogelijk tegen te houden.

Reacties

(1)

Mijn broer J.H. (Hans) Stork uit Castricum geboren 28 oktober 1928 in Amsterdam heeft in augustus 1956 samen met zijn broer B.D. (Ber) Stork geboren 16 augustus 1932 in Amsterdam een scooterreis naar Romandië of Franstalig Zwitserland gemaakt.
Ze gingen via de grensovergang Bergeijkse Barrière.

De groeten van Otto.

Reactie toevoegen