Alphen-Chaam

Gemeente
Alphen-Chaam
West-Brabant Baronie en Markiezaat
Noord-Brabant

Alphen-Chaam gemeentehuis Alphen NB Willibrordplein 1 [640x480].jpg

Alphen-Chaam, gemeentehuis te Alphen (Willibrordplein 1).

Alphen-Chaam, gemeentehuis te Alphen (Willibrordplein 1).

Alphen-Chaam

Terug naar boven

Status

- Alphen-Chaam is een gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Baronie en Markiezaat.

- De gemeente Alphen-Chaam is in 1997 ontstaan uit samenvoeging van de gemeente Chaam, het grootste deel van de gemeente Alphen en Riel (alleen het dorp Riel met bijbehorende buurtschappen is naar de gemeente Goirle gegaan) en het deel van de gemeente Nieuw-Ginneken voorzover gelegen ten zuiden van de A58 (met de dorpen Galder en Strijbeek, plus een aantal buurtschappen).

- De gemeente omvat de dorpen Alphen, Chaam, Galder en Strijbeek, plus een reeks buurtschappen, die bij de respectievelijke dorpen worden beschreven. Een groepje Ulvenhoutse buurtschappen NW van Chaam, die bij de herindeling van 1997 zijn overgegaan naar de gemeente Alphen-Chaam (terwijl de dorpskern van Ulvenhout naar de gemeente Breda is overgegaan), hebben sindsdien in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen BAG, samen met het omliggende buitengebied van het dorp Ulvenhout Z van de A58, de plaatsnaam Ulvenhout AC* toegekend gekregen. Voor nadere toelichting op deze materie zie bij Ulvenhout, kopje Status.
* Waarbij AC staat voor Alphen-Chaam.

Een stukje buitengebied van het dorp Bavel, Z van de A58, dat bij de herindeling van 1997 naar de gemeente Alphen-Chaam is overgegaan (terwijl de dorpskern van Bavel naar de gemeente Breda is overgegaan), is voor de postadressen benoemd als plaatsnaam Bavel AC. Voor nadere toelichting op deze materie, Bavel, kopje Status.

- In totaal zijn er in de gemeente Alphen-Chaam 4 dorpen en 31 (delen van) buurtschappen.

- De medewerkers van de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en 'Gilze en Rijen' werken sinds 2016 samen in één ambtelijke organisatie: de ABG-organisatie. Dit is een 'ambtelijke fusie', wat wil zeggen dat de gemeenten als zodanig wel zelfstandig blijven. De ABG-organisatie levert alle producten en diensten voor de 3 gemeenten. Ieder gemeentebestuur zorgt ervoor dat de producten en diensten zijn afgestemd op de lokale behoefte van inwoners, bedrijven en belangenverenigingen. De ABG-organisatie is een 'gemeenschappelijke regeling'.

- Wapen van de gemeente Alphen-Chaam.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alphen-Chaam.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
De naam van de gemeente is samengesteld uit de namen van de twee belangrijkste dorpen in de gemeente; Alphen en Chaam.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Alphen-Chaam ligt ZO van Breda, ZW van Tilburg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- De gemeente Alphen-Chaam is opgericht per 1-1-1997 en als volgt samengesteld:
van Alphen en Riel 1.387 huizen, 3.857 inwoners, 3.980 hectare;
van Chaam 1.427 huizen, 3.783 inwoners, 2.991 hectare;
van Nieuw Ginneken 590 huizen, 1.696 inwoners, 2.353 hectare;
van Breda 4 huizen, 7 inwoners, 11 hectare;
en per 1-1-1998 van Goirle 1 hectare onbewoond gebied.

- De bevolkingsdichtheid van de gemeente is voor Brabantse begrippen zeer laag (100 inwoners per km²). Dat vind je elders in het land eigenlijk alleen maar in Groningen en Fryslân. Dit komt vooral door het grote 'groene' gedeelte van de voormalige gemeente Nieuw-Ginneken (= Galder, Strijbeek en Ulvenhout AC e.o.).

- Tegenwoordig heeft de gemeente Alphen-Chaam ca. 4.000 huizen met ca. 9.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Door het ontstaan van de huidige gemeente Alphen-Chaam zijn oude banden hersteld; Alphen en Chaam hebben eeuwenlang tot dezelfde gemeente en parochie behoord*1. De eenheid van Alphen en Chaam, ontstaan in 1313, zou blijven voortbestaan tot 1810, toen Napoleon bij decreet bepaalde dat Chaam een zelfstandige gemeente werd en Alphen Riel mocht inlijven. Riel behoorde tot op dat moment tot de ‘gemeente’ Hilvarenbeek.
* Zie verder bij Chaam.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Groenvisie gemeente Alphen-Chaam (2013).

- Structuurvisie gemeente Alphen-Chaam (2014).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gemeentelijke monumenten in de gemeente Alphen-Chaam.

- Beeldend kunstenaar en dichter Pien Storm van Leeuwen heeft in 2004 27 zogeheten Poosplaatsen gecreëerd in de gemeente Alphen-Chaam en enkele omliggende kernen. Het betreft rustplekken in het landschap waar in granieten keien, die door de natuur zijn gevormd, gedichtjes zijn gegraveerd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Alphen-Chaam heeft eigenlijk alles wat voor toeristen de moeite waard is: een rijke historie, water, bossen en heide. Je kunt heerlijk dwalen door uitgestrekte bosgebieden. Er zijn vele wandel- en fietspaden van uiteenlopende lengte. Je kunt ook zelf volop pionieren op de diverse dagrecreatieterreinen en picknickplaatsen. De gemeente telt verscheidene campings, bungalowparken, kampeerboerderijen en een jeugdherberg. Je kunt ook vertoeven in een groot recreatiegebied met een zwem- en speelvijver, strand en ligweiden of in het grote zwembad elders in de gemeente. Zie verder bij de kernen Alphen, Chaam, Galder en Strijbeek.

- Natuurvereniging Mark en Leij.

- Om het groene beeld van de gemeente Alphen-Chaam in de toekomst te behouden en versterken is de Groenvisie als handleiding opgesteld. De groenvisie biedt handvatten om actuele ontwikkelingen te sturen en knelpunten op te lossen. Daarnaast geeft de Groenvisie het gewenste beeld op lange termijn weer, zodat gewerkt kan worden aan een toekomstgerichte groenstructuur. De visie op het gemeentelijk groen geeft in woord en beeld weer waar de gemeente Alphen-Chaam naar streeft. De eigen identiteit van de kernen wordt met groen benadrukt. Groen verbindt daarnaast de kernen met het omringende buitengebied door middel van bijvoorbeeld erfbeplantingen en boomgroepen en is van belang met oog voor recreatie, ecologie en educatie. Altijd wordt gestreefd naar een beheerbare groenstructuur die met acceptabele inspanningen in stand kan worden gehouden.

Per kern zijn de huidige en gewenste groenstructuur bepaald. Het betreft op de eerste plaats de hoofdgroenstructuur: groen met hoge waarde voor het dorp (bijv. recreatief, historisch, ecologisch). De elementen die bepalend zijn voor de oriëntatie, sfeer en structuur in de wijken zijn opgenomen in de nevenstructuur. In deze visie zijn concrete maatregelen opgenomen en aanbevelingen gedaan om de groenstructuur te ontwikkelen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Alphen-Chaam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Alphen-Chaam. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter. - Informatiepagina van de gemeenteraad.

- Welzijn: - De Buurtverbinders zijn een groep vrijwilligers die het online dorpsplein OnsAlphenChaam beheren en verbindingen leggen tussen bewoners onderling en tussen bewoners en organisaties. Op dit online dorpsplein zie je alles wat er in de dorpen speelt op het gebied van hulp gevraagd, hulp aangeboden, nieuwtjes, gezellige en sportieve activiteiten, spullen te koop of te leen en nog veel meer. Hiermee willen de initiatiefnemers bereiken dat zowel online als op straat mensen zich meer met elkaar verbinden.

Reactie toevoegen