Oisterwijk

Plaats
Dorp en gemeente
Oisterwijk
Hart van Brabant
Noord-Brabant

oisterwijk rommeldam kasteel van markies de canteclaer 1957 [640x480].jpg

Oisterwijk Rommeldam Kasteel van Markies De Canteclaer 1957

Oisterwijk Rommeldam Kasteel van Markies De Canteclaer 1957

NB gemeente Oisterwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Oisterwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Oisterwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Oisterwijk

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oisterwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Oisterwijk is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Hart van Brabant. Het dorp is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Oisterwijk is in 1997 vergroot met gemeente en dorp Moergestel en met de buurtschap Heukelom, die voorheen onder de gemeente Berkel-Enschot viel, en die nu een formele woonplaats is met een eigen postcode (5059). Naast deze kernen omvat de gemeente nog de Moergestelse buurtschappen Broekzijde, Den Opslag (deels), Heikant, Heiligeboom, Heuvelstraat, Hild, Molenakkers, Stokske, Vinkenberg en Zelt en de Oisterwijkse buurtschappen Belvert (deels) en De Logt. In totaal zijn dit 2 dorpen en 13 buurtschappen. Verder ligt het grootste deel van het grote landgoed met boerenhoeven (samen met een deel van de buurtschap) Belvert in de gemeente Oisterwijk.

- Wapen van de gemeente Oisterwijk.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Oisterwijk.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Veel mensen van buiten deze streek, die deze plaatsnaam niet eerder hebben horen uitspreken, spreken hem uit als Oisterwijk. Begrijpelijk, want zo staat het er immers ook, maar onjuist. Je moet deze plaatsnaam namelijk uitspreken als Oosterwijk. Hoe komt dat? "Oisterwijk betekent eenvoudig 'wijk in het oosten'. De spelling van de lange oo als oi of oe heeft een lange traditie (evenals die van de aa als ae en die van de uu als ue of uy). Tot aan de spelling-Siegenbeek (1804) en in België zelfs tot aan de spelling van De Vries en Te Winkel (1863) waren vormen als oirbaar en doet voor oorbaar en dood heel normaal. Inmiddels komen de i en e niet meer voor als verlengingsteken. De schrijfwijze van eigennamen is echter vaak behoudend. In sommige familienamen en plaatsnamen zijn de oude spellingen gehandhaafd.

Vooral in België vinden we nog veel familienamen met deze oude klinkerspelling, zoals Van Aertselaer. Maar ook in Nederland komen dergelijke vormen voor: Taets van Amerongen, Beelaerts van Blokland. In België vinden we dergelijke vormen niet meer in plaatsnamen, maar in Nederland nog wel: niet alleen bij Oisterwijk, maar ook bij Oirschot en Goirle." Aldus de Taalunie op Taaladvies.net.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Oisterwijk grenst in het W aan de A65 en Berkel-Enschot, in het N aan Udenhout, Biezenmortel en Haaren, in het O aan Natuurreservaat Kampina (dat ook deels binnen de gemeente ligt), Boxtel, Lennisheuvel en Spoordonk, in het Z aan Haghorst en Biest-Houtakker en in het ZW aan Safaripark Beekse Bergen en buitengebied van de stad Tilburg, en ligt O en NO van Goirle, O van Tilburg, ZW van Vught, NW van Oirschot en Best en NO van Hilvarenbeek. De A58 loopt door het Z van de gemeente, van W naar ZO; het Knooppunt De Baars (A58/A65) ligt direct W van de gemeente. De hoofdplaats Oisterwijk ligt N in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Oisterwijk 263 huizen met 2.040 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 195/1.560 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Kerkhoven 30/192, De Logt 5/46, Balsvoort 2/17, Hondsberg 4/37, Kleine Heide 12/67, 't Spijk 4/34 en Klein Oisterwijk 11/87. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 10.300 huizen met ca. 25.500 inwoners, het gelijknamige dorp heeft tegenwoordig ca. 7.800 huizen met circa 19.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Heemkundekring De Kleine Meijerij (o.a. Oisterwijk).

- Verhalen over de geschiedenis van Oisterwijk op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In de jaren twintig van de vorige eeuw was leerfabriek KVL (Koninklijke Verenigde Leder) in Oisterwijk de grootste van Nederland en zelfs van Europa. Op het hoogtepunt van het bedrijf werkten er 1200 mensen. Na vele reorganisaties sloot de onderneming in 2000 haar deuren. 'Kwartiermaker' Ben ten Hoven heeft de panden de afgelopen jaren heringericht en herbestemd. Het complex bruist nu weer van leven. Er zijn o.a. ambachtelijke bedrijven gevestigd. Ook vindt op het terrein woningbouw plaats. - Diaserie van de oude KVL fabrieken in Oisterwijk door Loes Westgeest.

- Vele inwoners van o.a. de wijk Westend maken zich anno 2017 grote zorgen over de geplande komst van een megastal aan de rand van die wijk. Volgens hen - en volgens ons - zijn er vele redenen waarom je dat niet zou moeten willen. De Facebookpagina 'Geen megastal in het Westend' wordt verzorgd door Actiecomité Westend en Omwonenden Oisterwijk en heeft als doel de zorgen te delen en relevante informatie over deze kwestie te verschaffen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oisterwijk heeft 37 rijksmonumenten.

- Oisterwijk heeft 150 gemeentelijke monumenten.

- Kerkhovense Molen.

- Mariakapellen.

- Gevelstenen in Oisterwijk.

- Beschrijving orgel Sint-Petrus Bandenkerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Intents Festival (weekend begin juni, in 2018 voor de 15e keer).

- Kermis (juli).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In Bezoekerscentrum Oisterwijk vind je uitleg over het beheer van de Oisterwijkse Bossen en Vennen. Natuurmonumenten wil van de monotone naaldbossen een meer gevarieerd bos maken met verschillende loofbomen en struiken van allerlei leeftijden. Dat is niet alleen voor de dieren en planten interessant, maar ook voor de wandelaar is het spannender. Een deel van de expositie gaat over de Kampina. Kijk zelf welke planten en dieren zich op een natte heide thuis voelen en welke op een droge heide. Tot slot gaat een deel van de tentoonstelling over het riviertje de Beerze dat in de jaren zestig is rechtgetrokken en nu weer kronkelt. Bezoekerscentrum Oisterwijk is ook het startpunt voor heel veel excursies. Wandelexcursies, fietsexcursies, korte excursies, lange excursies, avondexcursies, excursies met de boswachter en excursies met specialisten, bijvoorbeeld een paddenstoelenspecialist. Verder zijn er regelmatig workshops met onderwerpen als fotografie, kaart & kompas en schilderen in de natuur. - Diaserie Oisterwijkse bossen en vennen door Loes Westgeest.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Oisterwijk door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2, 3, 4,5 en 6.

- Oisterwijk in Beeld wil d.m.v. beeld (video/foto) met ondersteunende tekstuele informatie een toevoeging zijn aan bestaande media over deze gemeente. Een platform bieden voor verenigingen, maar ook inwoners, om interessante zaken over Oisterwijk voor inwoner en bezoeker te bieden. Onder de link vind je hun Facebookpagina. Aldaar vind je ook de link naar hun site.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Oisterwijk. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Nieuws: - Nieuws uit de kernen van de gemeente Oisterwijk op Facebook.

Reactie toevoegen