Valkenswaard

Plaats
Dorp en gemeente
Valkenswaard
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

valkenswaard eindhovenseweg 1961 [640x480].jpg

Valkenswaard Eindhovenseweg 1961

Valkenswaard Eindhovenseweg 1961

805660 Venbergse watermolen, Valkenswaard.jpg

Valkenswaard, Venbergse watermolen

Valkenswaard, Venbergse watermolen

805661 kano op Dommel,bij Valkenswaard.jpg

Valkenswaard, kano op de Dommel

Valkenswaard, kano op de Dommel

valkenswaard_corso.jpg

Corso Valkenswaard is een dahliaparade van 14 prachtige bloemenwagens, die tezamen met diverse harmonieën en fanfares een prachtig kijk- en luistergenot vormen voor een 30.000-koppig publiek.

Corso Valkenswaard is een dahliaparade van 14 prachtige bloemenwagens, die tezamen met diverse harmonieën en fanfares een prachtig kijk- en luistergenot vormen voor een 30.000-koppig publiek.

NB gemeente Valkenswaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Valkenswaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Valkenswaard in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Valkenswaard

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Valkenswaard.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Valkenswaard.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Valkenswaard.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Valkenswaard.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Valkenswaard (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Valkenswaard is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen.

- De gemeente Valkenswaard is per 1-5-1934 vergroot met de gemeenten Dommelen en Borkel en Schaft.

- De gemeente Valkenswaard omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Borkel en Schaft en Dommelen en de buurtschappen Achterste Brug en Voorste Brug*, Bruggerhuizen** (deels), Deelshurk**, De Kapel*, Heuvel*, Hoek*, Hoeve*, Keersop*** (deels), Klein Borkel* en Zeelberg**. Dit geeft in totaal 3 dorpen (waaronder 1 tweelingdorp) en 10 buurtschappen.
* Vallen onder Borkel en Schaft. ** Vallen onder Valkenswaard. *** Valt onder Dommelen.

- Wapen van de gemeente Valkenswaard.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Valkenswaard.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1200-1225 De Wederde, 14e eeuw Wedert, 1883 Valkensweerd.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Striepersgat.

Terug naar boven

Ligging

Valkenswaard ligt Z van Eindhoven en Waalre, O van Eersel, NO van Bergeijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Valkenswaard 196 huizen met 1.230 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 62/386 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Geenhoven 48/247, Zeelberg 42/276 en Delishurkt 44/321. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 13.000 huizen met ca. 31.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen in de gemeente) Valkenswaard, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Het Valkerij en Sigarenmakerij Museum bestaat uit twee collecties. Het Valkerij Museum geeft een beeld van de valkerij in de periode 1650 tot en met 1850, een periode waarin koningen en hoge adel hun gasten vermaakten met het "vederspel". Het Sigarenmakerij Museum geeft een beeld van de ontwikkeling van de sigarenmakerij in Valkenswaard vanaf 1865 tot de neergang. De schakel tussen Valkerij en Sigarenmakerij is de rijke Engelse valkenier Richard Hamond, een tijd lang in het dorp woonachtig. Bij zijn overlijden in 1845 laat hij een kapitaal van 24.000 gulden na aan Jan van Best, die het in 1865 gebruikt om er een sigarenfabriek mee te starten. Valkenswaard groeit uit tot een van de belangrijkste sigarenplaatsen van Nederland. Bedrijven als Willem II en Hofnar zijn de meest bekende. In het museum is veel te zien over het ambachtelijk sigaren maken. Ook worden er demonstraties gegeven.

In Valkenswaard worden rond 1500 al valken afgericht. De bloeitijd van de valkerij ligt tussen 1700 en 1790. In die tijd zijn de valkeniers van Valkenswaard wereldberoemd. Zij zijn verbonden aan vrijwel alle adellijke hoven van Europa, en begeleiden de edelen en vorsten bij de valkerij. Vooral in Duitsland, Frankrijk en Portugal zijn de Valkenswaarders actief. Deze gouden tijd is erg belangrijk voor de welstand van het dorp. De valkeniers verdienen veel geld, dat ze goed beleggen, en ook krijgen ze allerlei hoge functies. Na de Franse Revolutie is alles afgelopen; een groot deel van de adel verdwijnt en het geld voor de valkerij is op.

- Heemkundekring Weerderheem.

- Stichting Historisch Genootschap Valkenswaard.

- Verhalen over de geschiedenis van Valkenswaard op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Valkenswaard heeft 14 rijksmonumenten.

- Valkenswaard heeft 34 gemeentelijke monumenten.

- De RK Nicolaaskerk en de RK Mariakerk maken sinds 2014 deel uit van de Parochie H. Willibrord, die de gemeenten Valkenswaard en Waalre omvat.

- Mariakapel OL.Vrouw van de drie bruggen.

- De Venbergse Watermolen.

- Gevelstenen in Valkenswaard.

- De brandweertoren aan de Maastrichterweg is in 2013 tot gemeentelijk monument benoemd. Zo'n toren, inmiddels een schaars object in ons land, werd gebruikt om brandweerslangen te drogen te hangen. Inmiddels is dat niet meer nodig omdat de huidige slangen van kunststof zijn.

- In het Nederlands Steendrukmuseum maak je kennis met alle denkbare facetten van het in 1798 door Alois Senefelder uitgevonden vlakdrukprocedé ofwel de steendruk of lithografie. De uitvinding ontketende de tweede grote revolutie na de uitvinding van de boekdrukkunst. Het leerde de mensheid beelden te zien en nam spoedig een ongekend grote vlucht. Vanaf 1800 ook in onze Lage Landen. De geëxposeerde collectie beeldmateriaal en techniek is in soort en omvang uniek in de wereld. Daarbij komen zowel de historische, technische als artistieke kanten van het steendrukken ruim aan bod.

De collectie bevat ook een verscheidenheid aan historische steendrukpersen. Zo is er de drie meter hoge replica van de allereerste houten steendrukpers gemaakt door de uitvinder Alois Senefelder. En daarnaast imposante, 6 ton wegende ‘snelpersen’ uit de 19e en 20e eeuw. Dat alles in werkende staat. Je kunt ook zélf actief bezig zijn: door een ‘proeve van bekwaamheid’ af te leggen in het mengen van kleuren, of bij groepsrondleidingen een steen te drogen en zelfs een steendrukhandpers te bedienen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het carnaval in Valkenswaard is in goede handen bij Stichting Carnavalsviering Striepersgat.

- Kermis (6 dagen in juli).

- Corso Valkenswaard (2e zondag van september) is een dahliaparade van 14 prachtige bloemenwagens (12 meter lang, 4,5 meter breed en 6 meter hoog), die tezamen met diverse harmonieën en fanfares een prachtig kijk- en luistergenot vormen voor een 30.000-koppig publiek. Het Corso is een groot feest, ter herdenking van de bevrijding en ter viering van onze vrijheid. Het Corso kent jaarlijks een centraal thema. Dat thema wordt uitgebeeld in wagens met in totaal 2,5 miljoen dahlia's, in figuratie, in straattheater en in (live-)muziek. Door het jaar heen zijn 14 corsobuurtschappen in de gemeente doende met ontwerp en bouw van de wagens. Bijvoorbeeld de corsobuurtschappen Dommeldal, Hazestraat, Kerkakkers, Kompas, Leenderweg, Oud Dommelen, Reisvenne Oranje, Stadsebergen en Wilhelmina.

- Vogelverschrikkerfestival (oktober).

- Wandeltocht en Valkenloop (weekend begin november). De Valkenloop is naar eigen zeggen 'de groenste loop van Nederland'. De Wandeltocht voor wandelaars en Nordic Walkers voert over prachtige wandelpaden in het groen rondom het dorp. De afstanden waaruit je kunt kiezen zijn 10, 15, 20 en 30 km. Bij de Valkenloop (hardlopen) kun je kiezen uit de afstanden 7,1 / 12,5 / 21,1 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- IVN afdeling Valkenswaard-Waalre organiseert allerlei activiteiten voor jong en ouder op het gebied van natuur- en milieueducatie. Het werkgebied beslaat de genoemde gemeenten plus het dorp Riethoven.

- Natuurgebied De Malpie, ZW van Valkenswaard, is een uitgestrekt heidegebied met verschillende vennen. Eén van die vennen is het Groot Malpieven. Het is een bijzonder ven, dat veel aangedaan wordt door wandelaars en fietsers. Echter, omdat het ven verzuurd en te voedselrijk is, zijn veel van de oorspronkelijke dier -en plantensoorten verdwenen. Er liggen diverse oorzaken aan de verzuring ten grondslag, zoals het stopzetten van de aanvoer van gebufferd kalkrijker water uit de Dommel. Daarnaast zorgen kokmeeuwen voor vermesting. Omdat spontaan herstel niet optreedt, waren herstelmaatregelen noodzakelijk.

Om de waterkwaliteit van het ven te herstellen, is in 2010 een deel van het bos uit het brongebied gerooid, geplagd en bekalkt. Met het verwijderen van het bos op de venrand vermindert het verdrogingeffect en wordt het mogelijk de gewenste oeverbeplanting en het leefgebied te herstellen. Daarnaast zijn pijpenstrootje- en zeggenpollen in het ven verwijderd om te voorkomen dat zich hier opnieuw meeuwen vestigen. Ook is het ven gebaggerd. Er wordt ingezet op een zo natuurlijk mogelijk, duurzaam watersysteem met goede kansen voor een zo groot mogelijke biodiversiteit.

In 2015 is nabij het Groot Malpieven vergraste heide diep gemaaid om nieuwe hei de kans te geven te ontkiemen. Aan de zuidkant van het Brugven aan de Brugseheide zijn berken verwijderd en is het maaisel uit De Malpie uitgestrooid om heideontwikkeling te stimuleren. De Natura 2000-gebieden De Malpie en het Brugven zijn onderdeel van het Transnationaal Landschap de Groote Heide.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Valkenswaard.

- Nieuws uit Valkenswaard e.o. op de site van het Eindhovens Dagblad.

- Valkenswaardse Omroep Stichting (VOS).

- Zorgboerderij 't Brugske.

Reactie toevoegen