Geertruidenberg

Plaats
Stad en gemeente
Geertruidenberg
West-Brabant Amerstreek
Noord-Brabant

geertruidenberg oude brug 1902 [640x480].jpg

Geertruidenberg Oude Brug 1902

Geertruidenberg Oude Brug 1902

NB gemeente Geertruidenberg in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Geertruidenberg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Geertruidenberg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Geertruidenberg

Terug naar boven

Status

- Geertruidenberg is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek.

- De gemeente Geertruidenberg is in 1997 vergroot met de gemeente Raamsdonk.

- Naast de stad Geertruidenberg en het dorp Raamsdonk omvat de gemeente verder nog het dorp Raamsdonksveer en de buurtschappen De Bergen onder Raamsdonk, De Laan, grotendeels onder Raamsdonk en deels onder Raamsdonksveer, Keizersveer (deels) onder Raamsdonksveer en Statendam (thans grotendeels bedrijventerrein) onder Geertruidenberg. In totaal omvat de gemeente Geertruidenberg dus 1 stad, 2 dorpen en 4 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Geertruidenberg.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Geertruidenberg.

Terug naar boven

Naam

Lokale naamgeving
In de volksmond wordt Geertruidenberg kortweg Berg genoemd. In het lokale dialect: Dun Bèrrig.

Oudere vermeldingen
1213 Mons Sancte Gertrudis, 1283 Sinte Gheerdenbergen, 1491 tsente Geertruydenberghe.

Naamsverklaring
Berg
'terreinverheffing, hoogte' genoemd naar de heilige Gertrude. (1)

Terug naar boven

Ligging

Geertruidenberg ligt N van Oosterhout, W van Waalwijk, grenst in het N aan de Bergsche Maas en de Biesbosch, in het O aan de A27, in het Z aan de A59 en is de meest westelijke plaats van de Langstraat.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had de gemeente Geertruidenberg 298 huizen met 1.694 inwoners, verdeeld in stad Geertruidenberg 291/1.652 (= huizen/inwoners) en buurtschap Statendam 7/42.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Geertruidenberg ca. 8.000 huizen met ca. 21.000 inwoners. De stad Geertruidenberg heeft ca. 3.000 huizen met ca. 7.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als u zich nader wilt verdiepen in de gescbiedenis van (de kernen in de gemeente) Geertruidenberg, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:

- Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe.

- Museum De Roos is gespecialiseerd in de geschiedenis van Geertruidenberg. De collecties omvatten o.a. archeologische voorwerpen uit Geertruidenberg, cartografische, genealogische en geschiedkundige werken, informatiedragers en literatuur die betrekking hebben op Geertruidenberg, topografische werken en andere voorwerpen die een sterke associatie hebben met Geertruidenberg. Daarnaast zijn er nog collecties betreffende Admiraal Zoutman, St. Gertrudis van Nijvel (patroonheilige van de stad) en Juliana de Lannoy, dichteres en voormalig bewoonster van het pand 'De Roos'.

- Verhalen over de geschiedenis van Geertruidenberg op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Geertruidenberg heeft een beschermd stadsgezicht met o.a. 90 rijksmonumenten. Een groot deel concentreert zich aan de Elfhuizen, Markt, Venestraat en Vismarktstraat.

- Geertruidenberg heeft 21 gemeentelijke monumenten.

- Geertruidenberg is o.a. bekend vanwege de grote Amercentrale (1245 MW elektriciteit, 600 MW warmte), die al van verre te zien is en die een groot deel van Zuid-Nederland van energie voorziet. De Amercentrale is opgericht in 1952 en later uitgebreid. De centrale, eigendom van Essent, wordt in principe op steenkool gestookt maar er was anno 2010 al sprake van meestook van 30 procent biomassa, in 2015 op te voeren tot 50 procent. Dit moet bijdragen aan vermindering van de CO2-uitstoot en het halen van de klimaatdoelstellingen.

- Nabij de bekende Amercentrale staat de oudere en kleinere Dongecentrale (121 MW elektriciteit) (opgericht in 1919 en later uitgebreid), destijds de eerste provinciale elektriciteitscentrale in Noord-Brabant. Delen van de Dongecentrale zijn rijksmonument (met name machinegebouw, ketelhuis, filtergebouw en transformatorstation). Eigenaar Essent heeft de centrale in 2012 overgedragen aan de nationale organisatie BOEi, de maatschappij tot behoud en herbestemming van industrieel erfgoed in Nederland. Het gaat om de elektriciteitscentrale zelf, de filterfabriek, de kantoorgebouwen en de 7 karakteristieke arbeiderswoninkjes. Het openhouden van de centrale, die als standby voor de Amercentrale fungeerde en in 2012 buiten gebruik is gesteld, was geen optie. De kosten voor zowel een nieuwe centrale als het opknappen van de oude centrale waren te hoog. BOEi richt zich als non-profit organisatie op de herbestemming van oude fabrieksgebouwen. Voor de Dongecentrale heeft BOEi verschillende bestemmingen voor ogen. Zo denkt zij aan een outdoorcentrum, binnenspeeltuin, bowlingcentrum, horecafuncties, tot een werkplek voor kunstenaars. De daadwerkelijke nieuwe bestemmingen hangen af van marktpartijen, die verzocht worden met plannen te komen. De komende jaren wordt de Dongecntrale in fasen gerestaureerd. Het Filterhuis is in 2016 als eerste gereed gekomen.

- Gevelstenen in Geertruidenberg.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage over Geertruidenberg van Kees Wittenbols.  Zie onderaan de pagina ook deel 2, 3, 4, 5 en 6.  Aan het eind vindt u ook interessante krantenartikelen over Geertuidenberg.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Geertruidenberg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Geertruidenberg.

- Media / nieuws: - Omroep Drimmelen is te ontvangen in de gelijknamige gemeente en in de gemeenten Breda, Oosterhout, Geertruidenberg en Etten-Leur.

Reactie toevoegen