Geertruidenberg

Plaats
Stad en gemeente
Geertruidenberg
West-Brabant Amerstreek
Noord-Brabant

NB gemeente Geertruidenberg in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Geertruidenberg in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Geertruidenberg in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Geertruidenberg

Terug naar boven

Status

- Geertruidenberg is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek.

- De gemeente Geertruidenberg is in 1997 vergroot met de gemeente Raamsdonk.

- Naast de stad Geertruidenberg en het dorp Raamsdonk omvat de gemeente verder nog het dorp Raamsdonksveer en de buurtschappen De Bergen, De Laan, Keizersveer (deels) en Statendam. In totaal omvat de gemeente dus 1 stad, 2 dorpen en 4 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Geertruidenberg.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Geertruidenberg.

Terug naar boven

Naam

Lokale naamgeving
In de volksmond wordt de stad kortweg Berg genoemd. In het lokale dialect: Dun Bèrrig.

Oudere vermeldingen
1213 Mons Sancte Gertrudis, 1283 Sinte Gheerdenbergen, 1491 tsente Geertruydenberghe.

Naamsverklaring
Berg
'terreinverheffing, hoogte' genoemd naar de heilige Gertrude. (1)

Terug naar boven

Ligging

Geertruidenberg ligt N van Oosterhout, W van Waalwijk, grenst in het N aan de Bergsche Maas en de Biesbosch, in het O aan de A27, in het Z aan de A59 en is de meest westelijke plaats van de Langstraat.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Geertruidenberg 298 huizen met 1.694 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 291/1.652 (= huizen/inwoners) en buurtschap Statendam 7/42. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 8.000 huizen met ca. 21.000 inwoners. De gelijknamige stad heeft ca. 3.000 huizen met ca. 7.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de gescbiedenis van (de kernen in de gemeente) Geertruidenberg, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe is in 1974 opgericht om in het Dongemondgebied de heemkunde en de geschiedenis in zijn totaliteit te behartigen. Wij ervaren dat de belangstelling voor de geschiedenis van stad en streek toeneemt. Er zijn steeds meer belangstellenden die de weg naar de Kring weten te vinden of naar de Kring worden verwezen voor vragen en onderzoeken. Met regelmaat nemen bedrijven, scholen en scholieren die informatie willen hebben over specifieke onderwerpen, contact op met onze Kring. Ook steeds meer jeugdige belangstellenden zijn geïnteresseerd in de geschiedenis en historie van ons gebied. Bij onze Kring kunnen ook zij deelnemen aan een van onze werkgroepen, excursies of veldwerk.

Onze leden ontvangen vier keer per jaar het tijdschrift De Dongebode. Dit tijdschrift wordt zeer gewaardeerd om zijn deskundige artikelen over uiteenlopende onderwerpen uit de geschiedenis van Geertruidenberg, Raamsdonksveer en Raamsdonk en de omgeving van deze woonkernen.Wil je onze Kring eens bezoeken?, kom dan gewoon eens naar de ontmoetingsplaats voor onze leden. In onze eigen werkruimte in de officierswoning van Cultureel Centrum De Schattelijn ben je op maandagavond tussen 19.30 en 22.00 uur van harte welkom. De ingang van de officierswoning is recht tegenover de ingang van de bibliotheek."

- Museum De Roos is gespecialiseerd in de geschiedenis van Geertruidenberg. De collecties omvatten o.a. archeologische voorwerpen, cartografische, genealogische en geschiedkundige werken, informatiedragers en literatuur, topografische werken en andere voorwerpen die een sterke associatie hebben met de stad. Daarnaast zijn er nog collecties betreffende Admiraal Zoutman, St. Gertrudis van Nijvel (patroonheilige van de stad) en Juliana de Lannoy, dichteres en voormalig bewoonster van het pand 'De Roos'.

- Verhalen over de geschiedenis van Geertruidenberg op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Op Wiki Midden-Brabant vind je informatie over verleden en heden van Tilburg, Udenhout, Geertruidenberg, Raamsdonk en Raamsdonksveer.

- Stichting Veers Erfgoed, Stichting Museum De Roos en Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe, die elk op hun eigen manier binnen de gemeente ijveren voor koestering van de historische aspecten van de kernen en van de totale gemeente, richten om de beurt de vitrine in, die opgesteld staat in de nieuwe Bibliotheek aan de Keizersdijk, om de bezoekers te informeren over het rijke verleden van de 3 kernen van de gemeente Geertruidenberg. De vitrines rouleren in een bepaalde frequentie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Geertruidenberg heeft een beschermd stadsgezicht met o.a. 90 rijksmonumenten. Een groot deel concentreert zich aan de Elfhuizen, Markt, Venestraat en Vismarktstraat.

- Geertruidenberg heeft 21 gemeentelijke monumenten.

- Geertruidenberg is o.a. bekend vanwege de grote Amercentrale (1245 MW elektriciteit, 600 MW warmte), die al van verre te zien is en die een groot deel van Zuid-Nederland van energie voorziet. De Amercentrale is opgericht in 1952 en later uitgebreid. De centrale, eigendom van Essent, wordt in principe op steenkool gestookt maar er was anno 2010 al sprake van meestook van 30 procent biomassa, in 2015 op te voeren tot 50 procent. Dit moet bijdragen aan vermindering van de CO2-uitstoot en het halen van de klimaatdoelstellingen.

- Nabij de bekende Amercentrale staat de oudere en kleinere Dongecentrale (121 MW elektriciteit) (opgericht in 1919 en later uitgebreid), destijds de eerste provinciale elektriciteitscentrale in Noord-Brabant. Delen van de Dongecentrale zijn rijksmonument (met name machinegebouw, ketelhuis, filtergebouw en transformatorstation). Eigenaar Essent heeft de centrale in 2012 overgedragen aan de nationale organisatie BOEi, de maatschappij tot behoud en herbestemming van industrieel erfgoed in Nederland. Het gaat om de elektriciteitscentrale zelf, de filterfabriek, de kantoorgebouwen en de 7 karakteristieke arbeiderswoninkjes. Het openhouden van de centrale, die als standby voor de Amercentrale fungeerde en in 2012 buiten gebruik is gesteld, was geen optie. De kosten voor zowel een nieuwe centrale als het opknappen van de oude centrale waren te hoog. BOEi richt zich als non-profit organisatie op de herbestemming van oude fabrieksgebouwen. Voor de Dongecentrale heeft BOEi verschillende bestemmingen voor ogen. Zo denkt zij aan een outdoorcentrum, binnenspeeltuin, bowlingcentrum, horecafuncties, tot een werkplek voor kunstenaars. De daadwerkelijke nieuwe bestemmingen hangen af van marktpartijen, die verzocht worden met plannen te komen. De komende jaren wordt de Dongecntrale in fasen gerestaureerd. Het Filterhuis is in 2016 als eerste gereed gekomen.

- Gevelstenen in Geertruidenberg.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage over Geertruidenberg van Kees Wittenbols.  Zie onderaan de pagina ook deel 2, 3, 4, 5 en 6.  Aan het eind vind je ook krantenartikelen over de stad.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Geertruidenberg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Geertruidenberg.

- Media/nieuws: - Omroep Drimmelen is te ontvangen in de gelijknamige gemeente en in de gemeenten Breda, Oosterhout, Geertruidenberg en Etten-Leur.

Reactie toevoegen