Deurne

Plaats
Dorp en gemeente
Deurne
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

NB gemeente Deurne en Liessel in ca. 1870 kaart J. Kuijper.gif

gemeente Deurne en Liessel in ca. 1870 kaart J. Kuijper.

gemeente Deurne en Liessel in ca. 1870 kaart J. Kuijper.

Deurne

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Deurne.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Deurne (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Deurne is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland.

- De gemeente Deurne is in 1926 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten "Deurne en Liessel" en Vlierden. Naast deze dorpen omvat de gemeente Deurne - de hoofdplaats is overigens het gelijknamige dorp - nog de dorpen Helenaveen en Neerkant. Ook Walsberg en Zeilberg, kernen die inmiddels aan Deurne zijn vastgegroeid, worden - in ieder geval door de inwoners - nog steeds als dorp beschouwd. De gemeente Deurne omvat verder nog de buurtschappen Baarschot, Bankert (deels), Beersdonk (grotendeels), Belgeren, Bleijs, Bottel, Breemortel, Bruggen, De Voorstad, De Weijer (deels), Halte, Hanenberg, Heieind, Heimolen, Heitrak (grotendeels), Kaweide (deels), Kerkeind, Kulert, Leensel (grotendeels), Merlenberg, Molenhof (grotendeels), Pannenschop, Schans, Schelm, Schouw (deels), Sloot, Vloeieind, Voort en Vreewijk. In totaal dus 7 dorpen en 29 buurtschappen.

- Onder het dorp Deurne vallen, ook voor de postadressen, de buurtschappen Bankert (deels), Bleijs, Bottel, Breemortel, Bruggen, Halte (grotendeels), Hanenberg, Heieind, Heimolen (grotendeels), Kaweide (deels), Kerkeind (grotendeels), Kulert (deels), Merlenberg, Molenhof (grotendeels), Schouw (deels), Vloeieind, Voort (grotendeels) en Vreewijk. Dat zijn er dus 18. Voor de postadressen vallen ook de dorpen Walsberg en Zeilberg, de andere delen van de buurtschappen Kerkeind, Kulert en Voort en de buurtschap Pannenschop onder het dorp Deurne.

- Wapen van de gemeente Deurne.

- Wapen van de voormalige gemeente Deurne en Liessel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Deurne.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Deurnenaar.

In het dialect
Volgens Wikipedia en volgens een lokale Facebookpagina (zie hieronder het hoofdstuk Beeld): Deurze. Volgens (1): Deurse, waarbij zij aantekent: "De plaatselijke benaming Deurse suggereert een uitspraak met een suizende r, vergelijk Deursen."

Oudere vermeldingen
721 kopie 12e eeuw Durninum, 1069 kopie 12e eeuw Durna, 1110 Thurne, 1312 kopie 1350 Dorne.

Naamsverklaring
Gaat waarschijnlijk terug op purninum*, afleiding bij purnu* 'doorn, doornstruik' en dan: 'plaats bij de doornstruiken'. (2)
* Gereconstrueerde vorm.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Peelstrekersrijk.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Deurne ligt in het ZO van Brabant en grenst in het Z aan de gemeente Asten en de provincie Limburg (Meijel), in het O aan de provincie Limburg (gemeenten Venray en Horst aan de Maas), in het N aan de gemeente Gemert-Bakel en in het W aan de gemeente Helmond. Door het Z van de gemeente loopt de A67, van W naar ZO. De gelijknamige hoofplaats ligt N in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Deurne en Liessel 586 huizen met 3.448 inwoners, verdeeld in de dorpen Deurne 180/1.272 (= huizen/inwoners) en Liessel 112/537 en de buurtschappen Meulenhof 12/70, Wasberg 60/295, Zeilberg 73/399, Vrekwijk 53/298, Vloeijeind 19/97, Bottel 9/51, Heitrak 14/85, Moosdijk 47/304 en Bruggen 7/40. Tegenwoordig heeft de gemeente Deurne ca. 12.600 huizen met ca. 31.500 inwoners, waarvan ca. 9.700 huizen en ca. 24.500 inwoners in het gelijknamige dorp (dit is inclusief de aantallen voor de dorpen Walsberg en Zeilberg).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de gemeente) Deurne, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Heemkundekring H.N. Ouwerling, bestudeert en publiceert m.b.t. de geschiedenis van de kernen van de gemeente Deurne.

- Docu-Data-Deurne, heeft als doel om de teksten van zo veel mogelijk historische bronnen met betrekking tot Deurne of Deurnenaren voor de onderzoeker beschikbaar te stellen.

- DeurneWiki, een bijzonder project waarbij de inwoners in gezamenlijkheid werken aan de opbouw van een historische encyclopedie van Deurne en de andere kernen in de gemeente.

- Verhalen over de geschiedenis van Deurne op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Verhalen over de geschiedenis van Deurne en Liessel op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Het begon in Vreekwijk. De ontwikkeling van Deurne 700-1300. Een historisch-geografische en toponymische studie (Ton Spamer, Deurnese Historische Reeks nr. 11, 2014) is via de link online te lezen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Rijksmonumenten in de kern Deurne.

- Deurne heeft 30 gemeentelijke monumenten.

- Sint-Jozefparochie heeft 3 gemeentelijke monumenten.

- Holten's Molen.

- Watermolen.

- Mariakapel.

- Protestantse begraafplaats Helmondseweg.

- Gevelstenen in Deurne.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De nationaal bekende Fiets4daagse De Peel (juli) kun je starten vanuit Meijel, Deurne, Stiphout of Weert. Er doen jaarlijks ca. 10.000 deelnemers uit heel Nederland aan mee. De fietsroutes voeren onder andere door het Nationaal Park De Groote Peel in de Peel, het Recreatiedomein Maasvallei en de Kempen met onder andere het Nationaal Park Hoge Kempen in Belgisch Limburg. Dit is afhankelijk van de gekozen startplaats. De routes (je kunt kiezen uit de afstanden 30, 45 en 60 km) zijn beschreven en bewegwijzerd. Naast het fietsen worden er in de regio allerlei nevenactiviteiten georganiseerd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Wieger is de culturele huiskamer voor de kleine muzen. Het is een inspirerende ontmoetingsplaats die invulling geeft aan creativiteit, ontplooiing, zingeving en reflectie. Een plek voor kunstbeleving en kunstbeoefening, waar inspireren en verbinden centraal staat. Er worden tentoonstellingen, evenementen en podiumactiviteiten georganiseerd voor jong en oud.

- Het gebied de Peelvenen ligt op de grens van de provincies Noord-Brabant en Limburg en bestaat uit de Deurnse Peel, Mariapeel en Groote Peel. Peelvenen is een van de laatste gebieden in Nederland waar nog hoogveen voorkomt. Hoogveen bestaat uit een bovenlaag van levende planten, vooral veenmos, en daaronder een laag met afgestorven plantenresten van soms wel 6 meter dik. Beter bekend als de brandstof turf. Na de grootschalige turfwinning in de jaren vijftig zijn veel afgegraven gronden ontgonnen en bestemd als landbouwgrond. Ruim 4000 hectare afgegraven hoogveen in deze regio is niet ontgonnen en vormt nu de natuurgebieden Deurnse Peel, Mariapeel en Groote Peel.

De Landinrichting Peelvenen heeft tot doel om de inrichting van het gebied te verbeteren. Belangrijk is het herstel van het hoogveen naast ontwikkeling van landbouw, recreatie en toerisme. Ook is er aandacht voor de leefbaarheid en de cultuurhistorie van het gebied.

- In het uiterste NO van de gemeente Deurne, Z van Vliegveld De Peel, ligt het peelrestant De Bult, onderdeel van de voor het overige 7 km naar het Z gelegen Deurnese Peel. De Bult ligt als een eiland in een sterk ontwaterd landbouwgebied. Dit heeft geleid tot verdroging. De Bult is een Natura 2000-gebied en door de provincie aangemerkt als Natte Natuurparel. In 2015 is in De Bult gewerkt aan verdrogingsbestrijding. De waterlopen binnen de Bult zijn ondieper gemaakt en de grenssloten ten NW en ZW zijn gedempt. Het dempen van de sloten zorgt ervoor dat het water langer in het gebied blijft en niet meteen wordt afgevoerd. Er zijn grondwallen aangelegd en lekdicht gemaakt. Ook zijn er 5 stuwen aangelegd.

Deze maatregelen zorgen voor een stabieler waterpeil. De heikikker, poelkikker, levendbarende hagedis en het spiegeldikkopje profiteren van deze inrichting. Van de gekapte bomen uit het gebied zijn snippers gemaakt. Deze snippers zijn vermengd met schoon zaagsel waarmee een aantal sloten ondieper is gemaakt. Het mengsel van snippers en zaagsel heeft nagenoeg dezelfde eigenschappen als hoogveen, wat het waterschap hier beoogt terug te krijgen. Door dit mengsel te gebruiken is het de bedoeling dat de hoogveenontwikkeling versneld wordt. Het is de eerste keer dat Waterschap Aa en Maas het gebruik van snippers en zaagsel uitprobeert om een sloot te dempen in hoogveengebied.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van de kernen in de gemeente Deurne op Facebook. Het betreft een pagina waar iedereen wel alles kan zien, maar waar alleen leden reacties kunnen plaatsen.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Deurne.

- Media / nieuws: - Deurne Media Groep (DMG) levert elke dag het laatste nieuws uit de gemeente. Dagelijks wordt er vanuit het Cultuurcentrum uitgezonden via radio, internet en kabel. - Weekblad voor Deurne.

- Zorg: - Zorghoeve Bij de Hoeve.

Reactie toevoegen