Eersel

Plaats
Dorp en gemeente
Eersel
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

NB gemeente Eersel in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Eersel in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Eersel in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Eersel

Terug naar boven

Status

- Eersel is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen.

- De gemeente Eersel is in 1923 vergroot met de gemeente Duizel en Steensel en in 1997 met de gemeente Vessem, Wintelre en Knegsel.

- De gemeente Eersel omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Duizel, Knegsel, Steensel, Vessem en Wintelre, en de buurtschappen Bijsterveld, Boksheide, Broekenseind (deels), Donk, Driehuis, Driehuizen, Hees, Heike, Hoef, Hoekdries, Hoogstraat, Kreiel, Maaskant, Meer, Meerven, Molenveld, Mosik, Mostheuvel, Rietven, Schadewijk, Scherpenering (deels), Sneidershoek, Spijkert, Stevert, Stokkelen, Veneind en Wolfshoek. In totaal zijn dat 6 dorpen en 27 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Eersel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Eersel.

- Onder het dorp Eersel vallen ook de buurtschappen Boksheide, Hees, Hoogstraat, Molenveld, Schadewijk, Spijkert en Stokkelen. Dat zijn er in totaal 7.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Eersel, die op de kaart ongeveer de vorm van een "8" heeft, grenst in het W aan Grenspark De Kempen, Hapert en Hoogeloon, in het N aan Middelbeers, Oostelbeers en Oirschot, in het O aan Eindhoven Airport, Oerle, Veldhoven en Riethoven en in het Z aan Bergeijk, 't Loo en Weebosch, en ligt ZW van Best en W van Eindhoven en Valkenswaard. De A67 loopt door het Z van de gemeente, van ZW naar ZO. De gelijknamige hoofdplaats ligt in het ZW van de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Eersel 167 huizen met 965 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 47/297 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Den Dijk 46/263, Boxheide 18/88, Stokkelen 20/104, Schadewijk 27/153 en Hees 9/60. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 8.000 huizen met tegen de 19.000 inwoners, waarvan ca. 4.000 huizen met ca. 10.000 inwoners in het gelijknamige dorp.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Eersel, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Heemkundige Studiekring De Acht Zaligheden heeft als doel het bestuderen van de geschiedenis van onze woonomgeving en de daarover opgedane kennis vastleggen, bewaren en bekendmaken. Primair richten wij ons op ons eigen werkgebied. Dat omvat de gemeente Eersel met name betreffende het gelijknamige dorp plus de dorpen Duizel en Steensel, de gemeente Bergeijk met name betreffende de dorpen Riethoven en Westerhoven, de gemeente Bladel met name betreffende het dorp Hoogeloon en de gemeente Veldhoven met uitzondering van het dorp Zeelst. Dit op het eerste oog geografisch wat merkwaardige gebied vindt zijn oorsprong in het verleden. Wij zijn namelijk kort na de Tweede Wereldoorlog begonnen als vereniging voor het hele gebied ten zuidwesten van Eindhoven, dat bekend staat als de Kempen, ook wel aangeduid als de streek van de Acht Zaligheden. Onze naam ontlenen we er nog aan. In de loop der tijd deed de ontwikkeling zich voor dat groepen zich meer wilden specialiseren. Zodoende zijn in goed overleg een aantal nieuwe historische verenigingen en stichtingen ontstaan. Ons huidige werkgebied vormt daardoor als het ware een ‘residu’ van het oorspronkelijke werkgebied.

Voor hun onderzoek maken onze commissies en studiegroepen, maar ook individuele leden, gebruik van gegevens uit bibliotheken en archieven, van wat uit overlevering naar ons toe komt, wat afleesbaar is uit monumenten, uit toponiemen (veldnamen), uit flora en fauna, enzovoorts. De gegevens worden bewaard in velerlei vormen, zoals aantekeningen, databanken, foto, film en geluidsbanden. De kennis wordt toegankelijk gemaakt via digitale systemen en systematische opslag. De kennis wordt ook verspreid via boeken, via publicaties in tijdschriften en via lessen, lezingen, tentoonstellingen en excursies."

- Verhalen over de geschiedenis van Eersel op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Kempenmuseum De Acht Zaligheden in Eersel geeft een indruk van het agrarische leven in de Kempen van ca. 1850 tot ca. 1950, met name voor het deel van de Kempen dat De Acht Zaligheden wordt genoemd: het leven in en rond de boerderij, sociaal-economische kant en de invloed van het geloof. Het museum heeft een uitgebreide verzameling Brabantse machines, gereedschappen en textiel. In werkplaatsen zijn verschillende beroepen te zien: klompenmaker, timmerman en wagenmaker. De sigarenindustrie, voor dit gebied erg belangrijk, komt ook aan bod. Buiten in 'den hof' is een rijk bloemenhof, kruidentuin en een deel met oude landbouwgewassen. Voor wie het leuk vindt staat een groot aantal oude volksspelen klaar die men naar hartelust mag gebruiken.

"Het pareltje van de Kempen bevindt zich aan de Kapelweg in Eersel. Een authentieke Kempische boerderij met heerlijke moestuin, geurige kruidentuin en rustgevende boomgaard. Hier liggen de wortels van de hedendaagse Kempenaar die zich in de loop der jaren ontwikkelde van keuterboer tot agrarisch manager en van smokkelaar tot sigarenindustrieel. Het museum is niet alleen geschikt om individueel te bezoeken, maar ook zeer aantrekkelijk voor groepen als families, vrienden of collega’s. Speciaal voor deze groepen is er de interactieve MuseumSnuffel. Kennis, kunde, teamwork en inspanning zijn vereist om deze speurtocht tot een goed einde te brengen. De ideale manier om elkaar op informele wijze beter te leren kennen in een inspirerende culturele omgeving.

Liever op pad met de fiets, tandem of step, dan is Goed Geboerd een echte aanrader. Gedurende deze loeiende middag ga je koeien schilderen, krijg je een leuke rondleiding bij een melkveehouderij met echte robots en ga je proeven van een heerlijk melkproduct. Wat dat is blijft nog even een verrassing. Voor meer informatie kijk op de website. Het is ook zeker aan te bevelen om de Agenda in de gaten te houden want de prachtige tuin is zeer regelmatig gastheer van allerhande activiteiten. Er is eigenlijk altijd wel wat te beleven in het museum. Beugelen, kegelen en steltlopen is namelijk voor alle leeftijden..."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Vanaf 2013 wordt in Eersel het nieuwe landgoed Zandhoef gerealiseerd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Eersel heeft 19 rijksmonumenten.

- Eersel heeft 49 gemeentelijke monumenten.

- De RK Sint-Willibrorduskerk (Kerkstraat 31) stamt oorspronkelijk van voor 1480 en is oorspronkelijk mogelijk een eenvoudig houten optrekje geweest, gesticht door de Abdij van Echternach. De toren dateert uit de tweede helft van de 14e eeuw. Begin 16e eeuw is de kerk uitgebreid met een ‘dwarspand’. Van 1648 tot 1812 was de kerk hervormd. In 1924 is de kerk verbouwd door architect Donders uit Tilburg. Tussen 1930-1931 is de kerk aan de oostkant uitgebreid onder leiding van architect H.W. Valk uit 's-Hertogenbosch. Daarbij sneuvelde het oorspronkelijke koor en hij maakte de uitbreiding van Donders weer gedeeltelijk ongedaan. Het pronkstuk van de kerk is het monumentale orgel. Het is in 1972 heheel gerestaureerd. Het is een combinatie van werk van twee beroemde orgelbouwers: Bernard Petrus van Hirtum uit Hilvarenbeek (1838) en de gebroeders Smits uit Reek (1852).

- Mariakapellen.

- Gevelstenen in Eersel.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Kermis Eersel (gedurende 5 dagen eind juni/begin juli).

- "Iedere zomer staat het centrum drie donderdagen lang in het teken van shoppen, snuffelen en cultureel vermaak. Met de gezellige Markt en Nieuwstraat als decor weten inmiddels evenveel toeristen als inwoners uit de Kempen jaarlijks de weg te vinden naar deze bijzondere zomermarkt. Geheel volgens traditie vinden drie donderdagen achter elkaar de Toeristendagen Eersel plaats (eind juli/begin augustus, in 2019 voor de 35e keer). Van 11.00 tot 17.00 uur zijn de marktkramen geopend en de toegang is zoals altijd gratis! De Toeristendagen zijn niet te vergelijken met een gewone braderie. Er zijn weliswaar ruim 140 kraamhouders die hun zeer uiteenlopende handelswaar aanprijzen, maar het is de aanvulling van de diverse vormen van straattheater die zorgen voor een perfecte en unieke combinatie. Tel daar de Bourgondische sfeer van de horeca met hun vele gezellige terrassen met live muziek bij op en zestig enthousiaste ondernemers die hun winkeldeuren wagenwijd open hebben staan voor publiek en je hebt een mooi buitenevenement dat jaarlijks maar liefst 45.000 bezoekers trekt."

- Paperclip Festival (op een zaterdag eind augustus, in 2020 voor de 12e keer).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De door het IVN uitgezette Natuurhistorische fietsroute Veldhoven - Vessem (52 km) voert je door de buitengebieden van deze dorpen en die van Knegsel, Wintelre en Steensel. De route voert je langs tientallen natuurgebieden en bijzondere landschapselementen, die in de fietsroute allemaal worden beschreven. De route gaat voor een groot deel over onverharde paden en mijdt de bebouwde kommen. Voor kinderen zijn eenvoudige, vrijblijvende opdrachten opgenomen.

- Vogelwerkgroep De Kempen heeft in voorjaar 2017 6 landbouwpercelen van de gemeente Eersel ingezaaid met speciaal samengestelde kruiden- en plantenmengsels, om zo een grotere verscheidenheid aan vogels naar de Kempen te doen trekken. De gemeente heeft voor dit project 5 hectare tijdelijk uit het reguliere pachtaanbod gehaald. De gemeente mist hierdoor pachtinkomsten, maar daar staan maatschappelijke baten tegenover. "We willen laten zien dat er op akkers ruimte te maken is voor akkervogels", aldus een woordvoerster van de gemeente. De werkgroep heeft een meetsysteem ontwikkeld om te toetsen of hun aanpak werkt. Direct na het inzaaien is de vogelstand bepaald. Later worden deze tellingen herhaald. De Vogelwerkgroep voert dezelfde metingen uit op akkers die bij boeren in bedrijf zijn, en op kale percelen, zodat een goede vergelijking mogelijk wordt. (bron: Eindhovens Dagblad, 12-10-2017)

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Eersel door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2 en 3.

- Diaserie Streekmuseum en wandeling in Eersel door Loes Westgeest.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Eersel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Eersel. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Media / nieuws: - KempenTV is de lokale omroep voor de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden.

- Voortgezet onderwijs: - Het Rythovius College is een school voor mavo, havo, vwo en gymnasium. Sinds schooljaar 2010-2011 kunnen leerlingen van het Rythovius al in het eerste leerjaar in een Kunst & Cultuur-, Science- of Sportklas instappen. De eerste 3 leerjaren zijn er doorlopende programma’s in deze richtingen. Daarmee biedt het Rythovius kinderen de ruimte om direct aan de slag te gaan met hun individuele talenten. Dat is een regionale primeur waar de school best trots op is.

- Zorg: - Zorgboerderij Weidezicht. - Zorghoeve JMEZ.

- Veiligheid: - Brandweer Eersel.

Reactie toevoegen