Gelderland

Provincie
Gelderland

gelderland reclamekaart stoomververij en chemische wasserij de regenboog [640x480].jpg

Gelderland Reclamekaart stoomververij en chemische wasserij De Regenboog

Gelderland Reclamekaart stoomververij en chemische wasserij De Regenboog

GL Provincie Gelderland in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

provincie Gelderland in ca. 1870 kaart J. Kuijper

provincie Gelderland in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gelderland

Terug naar boven

Eten en drinken

- Wil je vanavond nog lekker uit eten? Met flinke korting? Kijk dan snel of er nog een last minute tafeltje vrij is in een restaurant in Gelderland!

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Veluwe.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Bommelerwaard.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Achterhoek.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Betuwe.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Land van Maas en Waal.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Berg en Dal.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gelderland (online te bestellen).

Terug naar boven

Status en ligging

Streken, regio's en subregio's
De provincie Gelderland ligt in het oosten van ons land. De provincie omvat de 'geografische hoofd-streken' Veluwe in het noorden, midden en westen, Achterhoek en Liemers in het oosten en Bommelerwaard, Betuwe, Land van Maas en Waal en Rijk van Nijmegen in het zuiden.

Verder zijn er nog allerlei subregio's zoals Veluwezoom, Tielerwaard en Gelderse Vallei, en bestuurlijke samenwerkingsverbanden / regio's zoals Stedendriehoek en Arnhem-Nijmegen.

Gemeenten
Anno 2017 omvat de provincie Gelderland nog 54 gemeenten, zijnde:
Achterhoek en Liemers: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Duiven, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Rijnwaarden, Westervoort, Winterswijk, Zevenaar en Zutphen.
Betuwe: Buren, Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Lingewaard, Neder-Betuwe, Neerijnen, Overbetuwe en Tiel.
Bommelerwaard: Maasdriel en Zaltbommel.
Land van Maas en Waal en Rijk van Nijmegen: Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen, West Maas en Waal en Wijchen.
Veluwe: Apeldoorn, Arnhem, Barneveld, Brummen, Ede, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Renkum, Rheden, Rozendaal, Scherpenzeel, Voorst en Wageningen.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen van de geschiedenis van (plaatsen en streken in) Gelderland, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Gelders Archief.

- Audiovisueel Archief Gelderland.

- De site Mijn Gelderland is een rijke bron van informatie over cultuurhistorische aspecten van plaatsen en streken in Gelderland.

- Stichting Gelders Erfgoed.

- Vereniging Gelre.

Terug naar boven

Recentelijke ontwikkelingen

- De provincie Gelderland richt zich voor de periode 2016-2019 op 6 inhoudelijke en geografische aandachtsgebieden. Samen heten ze de gebiedsopgaven. Elk gebied is uniek qua inwoners, ligging en economische en sociale kansen. Voor elk gebied is of wordt met inwoners, gemeenten, ondernemers en maatschappelijke partijen een plan uitgewerkt. De 6 gebieden en hun plannen zijn: Voor Arnhem-Nijmegen wordt de economische kracht versterkt door te werken aan de binnensteden, de campus en de energiesector. Voor Ede-Wageningen wordt gekeken hoe het concept Food Valley optimaal te benutten is met innovatie, vestigingsklimaat en onderwijs. In de Stedendriehoek ligt de nadruk op de profilering als Clean Techregio (gericht op hergebruik, energie en schone arbeid) en drie vliegwielprojecten. Bij de Gelderse corridor staat de economische meerwaarde voor de streek centraal van logistiek, waterveiligheid en natuur. Bij de Veluwe wordt gewerkt aan een gezamenlijke agenda die natuur, landschap, cultuurhistorie en economie elkaar laat versterken. Werken aan economie en leefbaarheid staat centraal voor de Achterhoek met de Agenda Achterhoek 2020 en diens projecten voor werk, wonen en bereikbaarheid. Zie verder de site Ruimte voor Gelderland.

- In 2014 heeft het College van Gedeputeerde Staten de Omgevingsvisie vastgesteld. Het Waterplan, het Provinciaal Verkeer en Vervoer Plan, het Streekplan, het Milieuplan en de Reconstructieplannen zijn herzien en samengebracht in deze nieuwe Omgevingsvisie.

- Rapporten Gelderse Stedenmonitor 2013 en De toekomst van de Gelderse stad.

- Cultuur en erfgoed leveren een wezenlijke bijdrage aan de Gelderse samenleving. Cultuur en erfgoed zijn bouwstenen voor ontwikkeling en bepalen mede de identiteit van Gelderland. Deze visie ligt ten grondslag aan het Programma cultuur en erfgoed Gelderland 2013 - 2016.

- Veel kleine kernen in ons land hebben de afgelopen jaren Dorpsplannen gemaakt of zijn daar nog mee doende. Alleen in Gelderland zijn er inmiddels al meer dan 50 vervaardigd. Een Dorpsplan geeft weer wat de inwoners de komende jaren wenselijke ontwikkelingen voor het dorp vinden. Tips van Vereniging Kleine Kernen (VKK) Gelderland uit reeds verschenen Dorpsplannen, waar andere dorpen hun voordeel mee kunnen doen. Ook de in 2012 verschenen Dorpsplannengids bevat veel ideeën voor dorpen die nog met een Dorpsplan aan de slag gaan.

- In tientallen kleine Gelderse kernen zijn de afgelopen jaren met succes Kulturhusen opgericht. Een Kulturhus is een multifunctionele accommodatie waar verschillende instanties de faciliteiten en kosten delen, waardoor voorzieningen in de kleine kernen kunnen blijven of kunnen terugkeren. Door samenwerking van deze partijeen ontstaan vaak ook weer nieuwe initiatieven. Zie Evaluatie Kulturhusenbeleid provincie Gelderland (2012).

- Visie op Oost Nederland (Gelderland en Overijssel) (2008), gezamenlijk opgesteld door de beide provincies.

- In 2013 is in Gelderland het Kenniscentrum Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen ingesteld. Het centrum ondersteunt instanties die de leefbaarheid in hun dorp willen bevorderen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Op de site Collectie Gelderland kunt u ca. 40.000 objecten uit de verzamelingen van ca. 30 Gelderse musea bekijken.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De provincie Gelderland kent een rijke geschiedenis op het gebied van ambacht en industrie. Eeuwenlang heeft de Gelderse bedrijvigheid zich ontwikkeld volgens regionale patronen met regionale karakteristieken: van de papierscheppers op de Veluwe tot de steenfabrieken langs de grote rivieren, van de stoelenmatters in Culemborg tot de ijzerovens in de Oude IJssel-streek. Ook nu is er in de provincie nog allerlei streekeigen industrie te vinden, vaak met een bijzonder en innovatief karakter. En vaak onbekend bij het grote publiek. De provincie zet zich tegenwoordig op de kaart als het centrum van de maakindustrie. De Maakdagen (weekend begin juni) laten het publiek in dat kader op laagdrempelige wijze kennismaken met de geschiedenis en de actualiteit van de Gelderse maakindustrie en benadrukt de lijn tussen vroeger en nu. Het programma omvat vele tientallen boeiende activiteiten verspreid over de hele provincie, zoals open dagen bij bedrijven, tentoonstellingen, routes, lezingen en workshops over het heden en verleden van de ambachten en industrie.

- Het Geldersch Metal Treffen (GMT) (weekend begin oktober, in Willemeen in Arnhem) is dé jaarlijkse borrel voor de metal- en rockliefhebbers uit Gelderland en omstreken. Anders dan andere festivals staat het ‘treffen’ centraal in het profiel van het evenement. Ontmoeting en gezelligheid, met daarnaast goede bands uit het genre, is waar het om draait. Het GMT staat voor ogen het netwerk van metalliefhebbers in Gelderland en omstreken te versterken. Dit geldt zowel voor de bezoeker van metal-events, als voor de infrastructuur van organisaties en muzikanten.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in de provincie Gelderland, vindt u in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Gelderland (195 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Klompenpaden in de provincie Gelderland.

- Landschapsbeheer Gelderland heeft bewoners van Gelderse landgoederen geïnterviewd, die vertellen over het leven op het landgoed in kwestie in vroeger tijden. 20 interviews zijn in boekvorm verschenen, 20 andere interviews en informatie over het boek vindt onder de link.

- Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen.

- De Waal is de grootste en breedste rivier van Nederland (gemiddeld 350 tot 400 meter breed). Hij wordt gevoed door de Bovenrijn die bij Lobith ons land binnenkomt en gaat na circa 80 km over in de Merwede, op de plaats waar vroeger de Maas in de Waal uitmondde ter hoogte van Slot Loevestein. Bij het Pannerdensch Kanaal vertakt de Rijn zich in de Waal en Neder-Rijn. Waalweelde is een reeks projecten om de Waal en haar oevers duurzaam mooier, veiliger, natuurlijker en economisch sterker te maken. Rapport 'Handreiking Ruimtelijke Kwaliteit voor de Waal' (2009). Dwaalfilm is een site met informatieve filmpjes over cultuurhistorie, natuur en landschap in en rond o.a. de Waal.

- De rivier de IJssel loopt van de Neder-Rijn bij Arnhem in het zuiden, tot Kampen in het noorden en komt daar via het Ketelmeer uit in het IJsselmeer. De IJssel ligt grotendeels in de provincie Gelderland en vormt van Deventer tot Zwolle de grens tussen de provincies Gelderland en Overijssel. De IJssel is in de jaren zestig en zeventig voorzien van oevers van breuksteen, zodat een kronkelend kanaal is ontstaan dat water uit de Rijn naar het IJsselmeer transporteert. De komende jaren worden, net als bij de andere grote rivieren, ook bij de IJssel processen in gang gezet om te zorgen dat de rivier weer gaat leven en bewegen, zodat zij weer buiten haar oevers kan treden, zand kan afzetten, rivierduinen kan maken, geulen kan uitslijten en eilanden kan verplaatsen. Dat is goed voor de natuurontwikkeling én er ontstaat meer ’ruimte voor de rivier', zodat bij hoog water het buitendijkse land volloopt, waardoor het gebied achter de winterdijk beter beschermd is. Nadere informatie over het weer natuurlijker maken van de loop van de IJssel.

- De status Ecologische Hoofdstructuur (EHS) zet niet alle ontwikkelingen in een gebied op slot, maar biedt kansen voor het combineren van natuur met andere functies. Dit toont het boek ‘Combineren met natuur' (2010), een uitgave van de provincie Gelderland. In het boek staan 12 voorbeelden van geslaagde projecten waarbij belangen op het gebied van natuur, landbouw, recreatie toch gecombineerd zijn. Het boek is vooral interessant voor betrokkenen bij de ruimtelijke ontwikkeling van het landelijk gebied: zowel voor particulieren en ondernemers die op zoek zijn naar ruimte voor investeringen, als voor de medewerkers en bestuurders van gemeenten. Het boek Combineren met natuur. Mogelijkheden met de Ecologische Hoofdstructuur in Gelderland is via de link ook online te lezen.

- Gedeputeerde Staten van Gelderland verwachten anno 2015 dat de verwerving van 5.300 hectare nieuwe natuur voor het Gelders deel van het Natuurnetwerk Nederland in 2022 wordt afgerond en de inrichting uiterlijk in 2025. Natuurnetwerk Nederland is de nieuwe aanduiding voor de Ecologische Hoofdstructuur. Met de partners wordt samengewerkt om de verworven gronden in te richten en de maatregelen in het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof uit te voeren.

- Het Natuurbeheerplan Gelderland 2016 geeft de gebieden aan die voor subsidiëring van (agrarisch) natuurbeheer in aanmerking komen. Hierbij gaat het om het beheer van de leefgebieden voor soorten. Verder brengt het Natuurbeheerplan 2016 focus aan op die gebieden waar het meeste natuurresultaat gehaald kan worden in relatie met het Gelders Natuur Netwerk, landschapsbeleid en waterbeleid. Provincies willen meer samenwerking en focus van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer met een hoger natuurresultaat en lagere uitvoeringskosten. Daarom is in het nieuwe stelsel alleen subsidie aan te vragen door gecertificeerde agrarische collectieven. Zo komt er meer focus en samenwerking in het beheer. In Gelderland zijn 3 agrarische collectieven: Veluwe, Achterhoek en Rivierenland.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de Provincie Gelderland.

- Omroep Gelderland. - De omroep op Facebook.

- Het Gelders Genootschap adviseert over ruimtelijke kwaliteit in brede zin. Vanuit een integrale visie adviseren zij over nieuwe bestemmingsplannen, beeldkwaliteitplannen, grootschalige infrastructuur, landschappelijke en stedenbouwkundige ontwikkelingen, over de identiteit van plekken, herstructurering van woonwijken, provinciale streekplannen en mogelijke ontwikkelingen in een gebied op lange termijn.

- Gelderland in Beeld, o.a. 60.000 ansichten.

- De website Gelderse sagen is weliswaar formeel opgeheven, maar middels een 'gearchiveerd' exemplaar ervan onder de link is de site nog wel te bekijken. Veel afbeeldingen zijn weliswaar van de site verdwenen, maar de verhalen staan er nog wel en de links ('blanco plaatjes') naar de verhalen werken nog.

Reactie toevoegen