Harderwijk

Plaats
Stad en gemeente
Harderwijk
Veluwe
Gelderland

harderwijk_collage_2.jpg

Harderwijk, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Harderwijk, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

harderwijk_collage_jan_dijkstra.jpg

Harderwijk, nog een collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Harderwijk, nog een collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Harderwijk.jpg

Harderwijk, Groeten uit, 2013

Harderwijk, Groeten uit, 2013

Harderwijk (5).JPG

Huisjes op de Vischmarkt in Harderwijk

Huisjes op de Vischmarkt in Harderwijk

Harderwijk (3).JPG

Oude bakkerij in de Hoogstraat in Harderwijk

Oude bakkerij in de Hoogstraat in Harderwijk

Harderwijk (4).JPG

Op de Smeepoortenbrink in Harderwijk

Op de Smeepoortenbrink in Harderwijk

Harderwijk (2).JPG

Het Klooster achter de Catharinakerk in Harderwijk

Het Klooster achter de Catharinakerk in Harderwijk

gemeente_harderwijk_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Harderwijk anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Harderwijk anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Harderwijk

Terug naar boven

Status

- Harderwijk is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe.

- De gemeente Harderwijk omvat naast de gelijknamige stad verder nog het dorp Hierden en de buurtschappen Duinen, Frankrijk en Tonsel (deels).

- Wapen van de gemeente Harderwijk.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Harderwijk.

- Onder de stad Harderwijk valt ook de buurtschap Tonsel (deels).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1231 Harderewich, Herderewich, 1262 Harderwyc, 1263 Herderwick, 1292 Harderwike, 1294-1295 Herderwich, 1300 Herderwig, 1665 Harderwyck.

Naamsverklaring
Wordt wel beschouwd als een samenstelling van herder 'hoeder van een kudde' en wijk1 'hoeve, nederzetting, dorp'. Met deze naam is Hardwick (GB, meerdere plaatsen) 'schapenfarm' vergeleken. Men heeft de naam ook opgevat als wijk bij het harde 'vaste, stevige bodem'. Een ondiepte voor Harderwijk heet Het Harde. Verder heeft men nog aan de persoonsnaam Hardheri gedacht. Vergelijk Hierden, Heerde en 't Harde.(1)

Terug naar boven

Ligging

Harderwijk ligt N van Ermelo, ZW van Nunspeet. Stad en gemeente grenzen in het W aan het Veluwemeer en aan de provincie Flevoland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Harderwijk 744 huizen met 5.410 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 634/4.382 (= huizen/inwoners), dorp Hierden 103/957 en buurtschap Tonsel 7/71. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 19.000 huizen met ca. 47.000 inwoners, waarvan ca. 44.000 inwoners in de stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Harderwijk, kun je terecht bij de volgende instellingen:

- Oudheidkundige Vereniging Herderewich wil de kennis van de geschiedenis van deze gemeente behouden en bevorderen en opkomen voor het belang van het historisch karakter van Harderwijk en Hierden. De vereniging houdt lezingen en excursies en werkt mee aan tentoonstellingen. Elk kwartaal verschijnt het Vittepraetje, een kwartaalblad met artikelen over de lokale historie. De vereniging heeft ca. 550 leden. Herderewich heeft van de gemeente de Vischpoort te huur gekregen. De Vischpoort is het thuishonk van de vereniging. Het bestuur stelt de Vischpoort graag beschikbaar aan leden en niet-leden voor het houden van feestjes of recepties e.a. Bekijk hier foto’s van het interieur. Bruidsparen kunnen er terecht met hun fotograaf om bijzondere foto’s te laten maken. Het bestuur wil de Vischpoort verder zoveel mogelijk openstellen voor belangstellenden. De Vischpoort is op aanvraag te bezichtigen en op speciale dagen opengesteld. Zie hiervoor de activiteitenkalender.

- Stadsmuseum Harderwijk is gevestigd in een complex van 3 historische panden. Na een ingrijpende verbouwing in 2014 zijn de panden tot een eenheid gesmeed. De begane grond van het Stadsmuseum is tijdens openingstijden vrij toegankelijk. Ook de vernieuwde museumwinkel is voor iedereen vrij toegankelijk, net als het Cultuurcafé. Het museale deel bevindt zich op de etages, met een in 2014 vernieuwde presentatie van de stadsgeschiedenis. Daarnaast zijn er tijdelijke exposities te vinden op het terrein van kunst, historie of een actueel thema. De collectie omvat ca. 9.000 objecten en 26.000 foto's. De collecties zijn gegroeid rond de thema's archeologie, stadsgeschiedenis, Gelderse Academie, Gelderse Munt, Koloniaal Werfdepot, Belgisch Interneringskamp, Zuiderzeevisserij en klederdrachten. Voor de jeugd is er als extraatje de HizzQuiz, een erfgoedgame dat in het museum op een grote multitouchtafel kan worden gespeeld.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2010 is de Structuurvisie Groene Zoom (het groene gebied tussen de kernen van Harderwijk en Ermelo) vastgesteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Harderwijk heeft 96 rijksmonumenten.

- Harderwijk heeft 309 gemeentelijke monumenten.

- Windkorenmolen De Hoop (Havendijk 2) is een stellingmolen, gebouwd als vervanging van een eerdere molen uit 1911 aan de Strandboulevard, die in 1969 is afgebrand. Hoewel het plan voor herbouw op een andere locatie al snel kwam, heeft dat door diverse omstandigheden lang geduurd. De houten achtkant stamt uit 1779. Toen is de in 1693 in Weesp gebouwde molen na brand herbouwd. In 1913 is de molen gesloopt en vervolgens in Oldenzaal weer opgebouwd ter vervanging van de Bisschopsmolen, een standerdmolen. In 1993 is het houten achtkant van de Molen van Reerink, zoals hij inmiddels heette, aangekocht door de Harderwijker Molenstichting en overgebracht naar Harderwijk. In 1995 is met de opbouw van de molen aan de Vissershaven begonnen. Bij de invaart herinneren de drie gevelstenen aan dit verleden. In 1998 is De Hoop in bedrijf gesteld en in 1999 is hij voor het publiek geopend. Op zaterdagen van 9.00-17.00 uur en en op andere dagen wanneer de molen draait is deze te bezoeken. - Eigen site windkorenmolen De Hoop.

- Sinds mei 2018 is de stad een museum rijker: het Marius van Dokkum Museum. In 2015 exposeerde Van Dokkum in het Stadsmuseum. De tentoonstelling was een enorm succes. Uit het grote aantal bezoekers en de enthousiaste reacties bleek dat het publiek was gevallen voor het werk van Marius van Dokkum. En Marius viel op zijn beurt voor de stad, met z’n mooie pleinen, straatjes en monumenten. Hij voelde zich er zo thuis dat hij samen met het Stadsmuseum op zoek ging naar een geschikte locatie waar hij zijn werk permanent zou kunnen tonen. Zijn oog viel op een van de mooiste panden van de stad: de voormalige Snijkamer van de Universiteit van Harderwijk. Hier ontleedden de professoren destijds onder toeziend oog van hun studenten lichamen tijdens de anatomische lessen.

Als kind wist Van Dokkum al dat hij kunstschilder zou worden. Omdat Van Dokkum op de kunstacademie de voorkeur gaf aan realistisch werk, kreeg hij het advies om door te gaan voor illustrator en vormgever. En daar heeft hij geen spijt van gehad. Hij leerde goed tekenen en zo zegt hij zelf: “het schilderen is me later bijgebracht door collega’s, zoals Henk Helmantel. Zijn werk sloeg bij mij in als een bom. De visie dat het realisme uit de tijd was, werd door zijn schilderijen weersproken. Die waren zeer realistisch en tegelijk van een geweldige kunstzinnigheid.” Na zijn studie kreeg hij een parttimebaan aangeboden bij een papierfabriek in Ugchelen. De vaste inkomsten maakten het mogelijk om de rest van de week voor zichzelf bezig te zijn. Van Dokkum werkt daar nog steeds. “Dat geeft een beetje structuur in mijn leven”. Door zijn werk houdt Van Dokkum bovendien contact met de maatschappij. “In zo’n fabriek zie je van alles rondlopen: van de directeur tot mensen op de werkvloer. Als je veel mensen schildert, moet je ook met mensen omgaan”. Van Dokkum is geïnspireerd door onder andere Sierk Schröder, Henk Helmantel, Maarten ’t Hart (de schilder, niet de schrijver) en door oude meesters als Rembrandt, Hans Holbein, Jan Steen en Jan Vermeer. Ook Diego Velazquez, hofschilder van de Spaanse koning Philips IV, boeit hem enorm.

- Gevelstenen in Harderwijk.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Dolfinarium Harderwijk.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van een wandeling door Harderwijk, door Jan Dijkstra uit Houten. Wellicht ter inspiratie om deze stad ook zelf eens 'in het echt' te gaan bekijken. Zo kun je thuis alvast bekijken wat je onderweg voor moois kunt tegenkomen.

- Oude foto's en ansichtkaarten van Harderwijk op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Harderwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Harderwijk.

Reactie toevoegen