Culemborg

Plaats
Stad en gemeente
Culemborg
Betuwe
Gelderland

culemborg_plaatsnaambord_kopie.jpg

Culemborg is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe.

Culemborg is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe.

gemeente_culemborg_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Culemborg anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Culemborg anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

culemborg_floraliaweg_36_kopie.jpg

Floraliaweg 36. Wilt u zo goed als vrijstaand wonen nabij het historische centrum van Culemborg? STOP DAN MET ZOEKEN! Net iets anders dan de rest van de woningen in de Bloemenbuurt en slechts het bijgebouw is geschakeld. Zie www.muttersmakelaardij.nl

Floraliaweg 36. Wilt u zo goed als vrijstaand wonen nabij het historische centrum van Culemborg? STOP DAN MET ZOEKEN! Net iets anders dan de rest van de woningen in de Bloemenbuurt en slechts het bijgebouw is geschakeld. Zie www.muttersmakelaardij.nl

Culemborg sierstempel Culenburg 1829 (Kopie).jpg

Een van de oude spellingen van Culemborg is Culenburg, getuige dit postale sierstempel van het distributiekantoor op een poststuk uit 1829. Culemborg kreeg pas een poststempel-met-datum in 1847, toen het distributiekantoor werd omgezet in een postkantoor.

Een van de oude spellingen van Culemborg is Culenburg, getuige dit postale sierstempel van het distributiekantoor op een poststuk uit 1829. Culemborg kreeg pas een poststempel-met-datum in 1847, toen het distributiekantoor werd omgezet in een postkantoor.

Culemborg..JPG

De Binnenpoort in Culemborg

De Binnenpoort in Culemborg

Culemborg. (2).JPG

De Slotstraat in Culemborg

De Slotstraat in Culemborg

Culemborg (2).JPG

Molen De Hoop in het centrum van Culemborg op het 't Jacht

Molen De Hoop in het centrum van Culemborg op het 't Jacht

Culemborg_0.JPG

 Het stadhuis in Culemborg krijgt een opknapbeurt

Het stadhuis in Culemborg krijgt een opknapbeurt

Culemborg bunker Molenkade [640x480].jpg

Culemborg, de doorgezaagde bunker aan de Molenkade. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

Culemborg, de doorgezaagde bunker aan de Molenkade. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

Culemborg

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! Kijk hier voor ons aanbod in Culemborg. U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Culemborg is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe.

- De gemeente Culemborg omvat alleen de gelijknamige stad en de W van de stad gelegen buurtschap Goilberdingen. De oude buurtschap Redichem in de gelijknamige polder, NO van de stad, wordt kennelijk niet meer als zodanig beschouwd, want komt niet meer als buurtschap voor in recente atlassen zoals de provincie-atlas Gelderland (1), hoewel de verspreide bebouwing ter plekke nog wel bestaat. Ook de naam van de uiterwaard Redichemse Waard ter plekke - die beschreven wordt in het hoofdstuk Landschap etc. - verwijst naar deze buurtschap.

- Wapen van de gemeente Culemborg.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Culemborg.

- Culemborg heeft niet alleen een reguliere burgemeester (Gerdo van Grootheest), maar ook een Kinderburgemeester. Op 17 oktober 2019 droeg Loet Aardema haar ambtsketen over aan de nieuwe Kinderburgemeester van de stad: Santiago Saija. Kinderburgemeester ben je voor een half jaar. In die tijd heeft de Kinderburgemeester allerlei taken. Denk bijvoorbeeld aan de intocht van Sinterklaas of het aanwezig zijn bij activiteiten op de kinderboerderij. De Kinderburgemeester wordt gekozen door de Kinderraad.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1281 in Kulenburg, castrum dictum Culenburgh, Culenborch, 1353-1354 Culenborgh, 1363-1364 Colemborch, Culemborch, 1472 Culemborch, 1829 Culenburg, 1830 Culenborg, 1883 Kuilenburg, 1887 Culenborg. Historisch geograaf J. Renes opteert voor Redichem als oudste naam van het huidige Culemborg. Bij veel plaatsen zijn in 1883 spellingswijzingen doorgevoerd, die veelal rond 1900 weer zijn teruggedraaid, omdat men kennelijk toch aan de oude spelling gehecht was. Dat zien we hiervoor dus ook. In 1928 adviseert de Interdepartementale Commissie voor de Spelling van Nederlandsche Plaatsnamen aan 'de Ministers van Binnenlandsche Zaken c.a., Onderwijs c.a. en Oorlog c.a.', om de naam Culemborg te veranderen in Kuilenburg. Het gemeentebestuur protesteert daartegen bij de ministeries. In dagblad De Tijd d.d. 22-5-1928 staat daarover vermeld: "Het gemeentebestuur acht de meening der commissie, dat de Nederlanden in het algemeen spreken van Kuilenburg, onjuist. In de tijd dat de graven over deze contrijen regeerden, was de naam Culemborg in zwang. Het gemeentebestuur stelt daarom, zooals de gemeenteraad, op het behoud van deze naam prijs, en verzoekt te willen bevorderen, dat geen vervolg wordt gegeven aan het advies der commissie. De Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw heeft thans aan het gemeentebestuur geantwoord, dat Z. Exc. geen aanleiding kan vinden, bovengenoemde commissie uit te noodigen haar voorstel ten aanzien van de naam dier gemeente te herzien." Uiteindelijk is het dus toch weer de oude spelling gebleven, of geworden...

Naamsverklaring
Betekent burcht aan de kuil 'diepe poel'. In het rivierengebied is kuil een synoniem voor wiel en kolk 'diepe ronde plas, veelal ontstaan bij dijkdoorbraak'. Vergelijk nog de Hoolcule of Hoolcuyl, nu de Hoge Kuil geheten, aan de Achterweg. In 1271 kocht Hubert van Beusichem een hoeve land van de proost van Oud-Munster te Utrecht en bouwde er het kasteel Culemborg.(2)

Uitdrukking i.v.m. Culemborg
De uitdrukking 'naar Kuilenburg vertrekken' betekent 'bankroet gaan'.

Terug naar boven

Ligging

Culemborg ligt ZO van Vianen, NO van Leerdam, NW van Geldermalsen en grenst in het N aan de Lek en de provincie Utrecht en in het W aan de Diefdijk, die hier de grens vormt met de provincie Utrecht (kernen Everdingen en Zijderveld). In het N loopt aan het eind van de Diefdijk de provinciegrens midden door Fort Everdingen, althans volgens de provincie-atlas Gelderland (3). Op de oude gemeenteplattegrond hieronder uit ca. 1870 elders op deze pagina loopt de grens O om het fort heen. Wij vermoeden dat dit niet correct is, omdat bij ons weten er nooit grenscorrecties zijn geweest tussen de gemeenten Culemborg en Everdingen, dan wel de gemeente waar Everdingen sinds 1986 onder viel: Vianen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Culemborg 785 huizen met 4.946 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 666/4.211 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Goilberdingen 70/426 en Redichem 49/309. Tegenwoordig heeft de stad en gemeente ca. 12.000 huizen met ca. 28.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Culemborg heeft in 1318 stadsrechten verkregen, en heeft daarom in 2018 700 jaar stad gevierd. - Op deze Facebookpagina kun je terugkijken wat er door het jaar heen zoal aan jubileumactiviteiten is georganiseerd. Er kwam een stadsmuur en -gracht om ongeregelde bendes en vijandelijke troepen buiten de stad te houden. Tweemaal is de stad in die tijd buiten de bestaande muren uitgebreid. Omstreeks 1370 aan de noordzijde met een schipperskwartier, de zogeheten Havendijk, en twintig jaar later aan de zuidzijde, waar de buurtschappen Lanxmeer en Parijs erbij werden getrokken onder de namen Nieuwstad/Nieuwpoort. Zo ontstond een soort "driestad". Ook de Havendijk en de Nieuwstad werden ommuurd. Het deel van de stadsmuur dat nog staat vormt de oudste nog bestaande originele stadsmuur van Nederland.

Nog altijd luidt elke avond om 21.55 uur de 'papklok', die van oudsher aangeeft dat de poorten bijna sluiten en het tijd is om naar bed te gaan. In het verleden was deze klok het teken dat de mensen die op het land werkten, naar huis mochten om een bord warme pap te eten, vandaar de naam. Maar je moest wel opschieten, want de poorten sloten om 22.00 uur, en gingen niet meer open tot de volgende dag. Aan de laatste telg van het geslacht Van Culemborg heeft de stad veel te danken. Vrouwe Elisabeth stichtte het Elisabeth Gasthuis, een hofje met huizen voor oude mannen en vrouwen, en schoot het geld voor de bouw van het Stadhuis en de toren van de Sint-Janskerk voor. Uit haar erfenis is het Elisabeth Weeshuis gebouwd. Dit weeshuis doet nu dienst als museum en bibliotheek.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden is de heemkundevereniging van Culemborg, genoemd naar de dominee die in 1752 een boek over de geschiedenis van de stad heeft geschreven (waarvoor zie de volgende alinea). Het genootschap is in 1937 opgericht. Het genootschap geeft 3x per jaar (vóór 2011 2x per jaar) het tijdschrift Culemborgse Voetnoten uit, met een schat aan artikelen over de lokale geschiedenis. Via de link zijn de nummers vanaf nr. 1 (1987) tot enkele nummers geleden ook online te lezen. - Inhoudsopgave Culemborgse Voetnoten. - Ook op deze pagina op de site van het genootschap vind je tientallen artikelen over de geschiedenis van de stad.

- Het standaardwerk Historische beschryvinge van Culemborg uit 1752 door A.W.K. Voet van Oudheusden (naar wie de heemkundevereniging dus is genoemd), beslaat maar liefst 752 pagina's en is via de link ook online te lezen.

- Artikel over de vroegste geschiedenis van Culemborg.

- Canon van Culemborg (= de geschiedenis van de stad, verteld aan de hand van de 50 belangrijkste thema's, in chronologische volgorde).

- "De website 'Culemborg zoals het was', in de oorspronkelijke versie, van de in 2018 overleden Jack van der Winkel, was al sinds 2001 voor veel Culemborgers dé plek voor een breed aanbod van tekst, beeld en geluid over de stad in vroeger tijden. De (papieren) uitgave van het magazine 'Het leven in Culemborg' in 2012 en 2013 heeft de interesse voor het verleden van de stad alleen maar doen toenemen. In de Stichting Culemborgzoalshetwas is eind 2013 het werk van Jack van der Winkel samengebracht met de inhoud van het magazine. Met een nieuwe website zijn sindsdien alle (digitale) gegevens ook concreet samengevoegd en wordt enthousiast verder gewerkt aan het verzamelen, bewaren, beheren en toegankelijk houden resp. maken van tekst, beeld en geluid over de stad zoals het in de afgelopen 150 jaar was."

- Diverse wetenswaardigheden uit de geschiedenis van Culemborg (even naar onderen scrollen tot je bij deze plaats bent, of hem opzoeken met ctrl-F).

- In Museum Elisabeth Weeshuis staan de verhalen van de weeskinderen die er vier eeuwen woonden centraal. Ook is er aandacht voor de weeskinderen van nu, en voor de stadsgeschiedenis. Het museum is gevestigd in een bijzonder rijksmonument: het was in 1560 het eerste nieuwgebouwde weeshuis van Nederland. "Het is leuk in het weeshuis! Hoezo leuk in het weeshuis? Het was er toch erg streng en liefdeloos? Of had het leven er ook zonnige kanten? In totaal groeiden hier meer dan 700 kinderen op. Maar waar wonen kinderen zonder ouders nu? We vertellen het je niet alleen, je kunt het zelf ook meemaken! Verkleed je als weeskind, ontdek de enge beestjes in het bed, speel de filmquiz en doe het kinderrechtenspel - een leuk en leerzaam uitje voor de hele familie."

- Kasteel Culemborg is gebouwd rond 1280, het laatste restant is in 1812 gesloopt. De Kasteeltuin is is een archeologisch monument. Er is een expositie van aangetroffen bodemvondsten in de Groene Schuur op het voormalig kasteelterrein.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Een van de recente nieuwbouwwijken in Culemborg is EVA-Lanxmeer. Het bijzondere aan deze wijk is dat de wijk zeer duurzaam is opgezet. "In deze wijk wordt wonen gecombineerd met werken, recreëren, drinkwaterwinning, naar school gaan en voedsel produceren. Een wijk waar we vanaf het eerste uur hoge ambities nastreven op het gebied van cultuurhistorie, landschap, water, energie, gebruik van bouwmaterialen, mobiliteit en bewonersparticipatie in ontwikkeling en beheer van de wijk. EVA-Lanxmeer heeft een groep bewoners aangetrokken die het waardeert om de geboden ruimte te benutten om zelf te ontwikkelen en te beheren. De wijk telt inmiddels 300 huishoudens, die bijvoorbeeld samenwerken in de gezamenlijke tuin van hun hof, in het beheer van het openbaar groen, in het delen van auto’s, in de opwekking van duurzame energie en in de ontwikkeling van Stadsboerderij Caetshage. Lanxmeer trekt jaarlijks enkele duizenden bezoekers, die de wijk inspirerend vinden als voorbeeld voor plannen die ze in hun eigen omgeving willen realiseren."

- De afgelopen jaren is in het W van Culemborg de grote nieuwbouwwijk Parijsch gerealiseerd. Vanaf 2017 wordt, gedurende 10 jaar gefaseerd, de wijk met nog eens bijna 900 nieuwe woningen uitgebreid. De wijk Parijsch heeft een eigen winkelcentrum. De wijk is genoemd naar de ligging in de polders Hoge Prijs en Lage Prijs (voorheen Polder Prijs). Oudere vermeldingen: 1251 Parys, 1258 kopie 17e eeuw Paris, 1294 Parijs. De polder is vernoemd naar de Franse hoofdstad Parijs.(4)

- Het Cultuurplan van de provincie Gelderland beoogt onder meer het cultureel erfgoed in het gebied Tieler- en Culemborgerwaard te beschermen. De uitvoering van het cultuurplan kost uiteraard geld. De studie "Economische waardering van cultuurhistorie. Case studie Tieler- en Culemborgerwaard" onderzoekt wat investeringen in cultureel erfgoed in de Tieler- en Culemborgerwaard opleveren voor de maatschappij. De studie heeft als doel om investeringen in behoud van cultuurhistorie beter te motiveren. Daarbij kan de studie de provincie Gelderland ondersteunen bij de bepaling van de mate waarin het cultuurplan wordt uitgevoerd (luxe of sober). Belangrijke leerpunten van deze MKBA: dit is de eerste Nederlandse studie die probeert de meerwaarde vast te stellen van het investeren in behoud en ontwikkeling van cultureel erfgoed. Voor het in geld uitdrukken van een hoger woongenot door het wonen in een woning met historische kenmerken is de Hedonische Prijsanalyse toegepast.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Culemborg heeft 108 rijksmonumenten. Een deel van de stad is beschermd stadsgezicht.

- Culemborg heeft 212 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) Grote Kerk of Barbarakerk (Grote Kerkstraat 4) is een gotische kruisbasiliek. De kerk is in de 14e eeuw gebouwd en is in 1654 afgebrand en herbouwd. De kerk is van 1963 tot 1968 gerestaureerd. De kerk bevat een hoofdorgel en een orgel in het koor. Het hoofdorgel is in 1719 door orgelbouwer Matthijs Verhofstadt gebouwd. In 1971 is het orgel gerestaureerd. Het is het best bewaard gebleven orgel van Verhofstadt. In 1967 is het koororgel geplaatst. De bouwer van dit orgel is onbekend. Het orgel is eerder gebruikt in Naarden en Baarn. De toren bevat een carillon met 47 klokken. Het speelwerk is van Gispen.

- De RK Sint-Barbarakerk (Markt 50) is een kruiskerk, in 1886 gebouwd ter vervanging van de Sint-Janskerk die te klein en in te slechte staat was. Deze kerk, gewijd aan Sint-Jan de Doper, was voor de Reformatie de parochiekerk van het ten zuiden van de stad gelegen Lanxmeer. De kerk is ontworpen door Petrus Johannes van Genk en gebouwd in neogotische stijl. Naast baksteen is er gebruikgemaakt van natuursteen. In 1991 is de kerk gerestaureerd. Het orgel is in 1861 gebouwd door Christian Gottlieb Friedrich Witte. Dit orgel stond in eerste instantie in de toenmalige Janskerk. In 1886 is het orgel in de Barbarakerk geplaatst. De Barbaratoren heeft een torenspits met flankerende torentjes.

- De geschiedenis van de Oud-katholieke Barbara en Antoniuskerk (Varkensmarkt 18) gaat terug tot 1624. Tijdens de Reformatie was in 1578 de katholieke gemeenschap de Grote Kerk of Sint-Barbarakerk aan de protestantse gemeenschap kwijtgeraakt. Vanaf 1624 hielden zij daarom diensten in een schuilkerk aan de Varkensmarkt, wat oogluikend werd toegestaan. In 1723 sloot de statie zich aan bij de Oud-katholieke kerk. De andere statie in Culemborg bleef wel trouw aan de Rooms-Katholieke Kerk. In 1836 is de huidige kerk gebouwd op de plaats van de schuilkerk uit 1624, onder architectuur van Van der Bie uit Utrecht. Een deel van het interieur, waaronder de preekstoel en de beelden van Jozef en Maria, is afkomstig uit de oude schuilkerk. Het glas in lood in de ramen is in 1905 geplaatst ter vervanging van het oorspronkelijke melkglas. Het orgel uit 1900 is gebouwd door orgelbouwer Johan Frederik Witte. In 1994 en 1995 is de kerk gerestaureerd.

- Molen De Hoop ('t Jach 3) is een in 1854 gebouwde stellingmolen. Begin 20e eeuw is de molen onttakeld, zodat alleen de molenromp overbleef, omdat een stoommachine het werk had overgenomen. Jarenlang is de romp gebruikt als opslagplaats van Aart Uittenbogert, een handelaar in tweedehands goederen, bijgenaamd Aart de Jood. Omstreeks 1980 heeft de gemeente Culemborg de molenromp aangekocht om hem te laten restaureren. In 1993 is de molen weer maalvaardig gemaakt met behulp van delen van het binnenwerk van de Oranjemolen te Lewedorp. Het gevlucht is voorzien van een schrikdraadinstallatie voor het weren van vogels, in het bijzonder aalscholvers. De molen wordt in bedrijf gehouden door vrijwilligers en is zaterdags van 10.00-16.00 uur te bezoeken.

- In 1878 is op de plek van Korenmolen Johanna (Prijsseweg 1) (lokaal beter bekend als "de molen van Schennink") een houten molen gebouwd, die in 1888 echter volledig is afgebrand. Direct daarop is de molen vervangen door de huidige stenen molen. In de loop der jaren zijn er diverse restauraties geweest. De molen is geleidelijk ingebouwd in de uitbreidingsplannen van Culemborg. "De molen is geopend voor publiek op zaterdag van 10.00-16.00uur. Let wel even op de blauwe wimpel, als de wimpel uithangt is molenaar Russ Pulles aanwezig op het terrein. Hij zal dan aan het werk zijn in of rond de molen. Hij laat je graag een kijkje in de molen nemen. Regelmatig vinden er activiteiten plaats op of rond de molen, zoals: verhalen, Nationale Molendag, Open Monumentendag, Kerst. We hebben ook een educatief aanbod voor scholen. Het aanbod is divers, waarbij we het van belang vinden dat kinderen teruggaan naar de kern. Hoe groeit tarwe, hoe maak je meel, hoe ligt het uiteindelijk op je bord als broodje. Informatie en boekingen via NME Culemborg."

- In 2010 is een doormidden gezaagde bunker opgeleverd aan de Molenkade nabij de Diefdijk, op grondgebied van de gemeente Culemborg. Vanaf de middeleeuwse Diefdijk is dwars door de bunker heen een nieuw waterrijk natuurgebied zichtbaar. Het gebied is ingericht om te laten zien hoe de Nieuwe Hollandse Waterlinie vroeger werkte om de vijand tegen te houden. Het doorzagen van de bunker is een kunststuk op zich geweest. De bunker is namelijk gemaakt van gewapend beton van meer dan 2 meter dikte. Het doorzagen met een diamantzaag duurde ruim vier weken. Het projectgebied Molenkade is 75 hectare groot en ligt tussen de snelweg A2, de Diefdijk en de Culemborgse Vliet.

- Het Elvis Presley Museum van Elvis-fans John en Reneé Vink is eind 2002 van start gegaan. Je vindt er een indrukwekkende collectie van o.a. kleding, elpees, en originele Elvis whisky flessen (met speeldoos). - Dit filmpje van het Elvis Presley Museum geeft je alvast een virtuele indruk van wat je er allemaal kunt bewonderen.

- Ondernemers en inwoners hebben in 2014 het initiatief genomen om weer veilig kraanwater te laten komen uit de oude monumentale waterpomp op de Varkensmarkt. De naburige horlogerie heeft gezorgd voor de wateraansluiting. De oude pomp heeft een stukje moderne techniek gekregen: dankzij een sensor komt er water uit de kraan als je je hand of waterfles er onder houdt.

- T.g.v. Culemborg 700 jaar Stadsrechten in 2018 heeft Dingeman Deijs Architecten het waterobject Peilstenen ontworpen. Het is CNC maatwerk met het prachtige Portugese graniet Roriz. De waterelementen symboliseren tevens de eens bereikte waterstanden in de Lek. Fonteintechniek Gruppen heeft het object op de Markt geëngineerd en gerealiseerd.

- Gevelstenen in Culemborg.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- "Van een kleine handelsstad aan de Lek is Culemborg door de eeuwen heen uitgegroeid tot een vrijzinnige stad waar veel te beleven valt. Met 28.000 inwoners is het een krachtige én persoonlijke gemeente. Een grote stad in het klein met een grote verscheidenheid aan inwoners, ondernemers, initiatieven en activiteiten en nog veel meer... De betrokkenheid van inwoners, ondernemers, stichtingen en verengingen is heel groot. Dat is kenmerkend voor onze stad. Er worden overal in de stad initiatieven ontplooid die de stad karakter geven." Aldus de Facebookpagina 'Culemborg Klopt!', die je op de hoogte houdt van wat er binnenkort in de stad allemaal te doen is.

- "De in 2015 opgerichte Stichting De Roos van Culemborg heeft als doel het (doen) stimuleren van beeldende kunst, muziek en literatuur in de driehoek kerk, cultuur en samenleving. De stichting organiseert evenementen, concerten, bijeenkomsten, excursies, cursussen enz. met als invalshoek kunst in het algemeen en gedichten in het bijzonder. De stichting werft aandeelhouders (sympathisanten) die het werk van de stichting met een eenmalige bijdrage op de langere termijn mogelijk maken. Bovendien vraagt de stichting bij elke activiteit een (bij voorkeur) vrijwillige bijdrage gebaseerd op de sympathie van de bezoeker/aanwezige."

- De Vrijstadmarkt word 3x per jaar doorgaans op de laatste zondag van een maand (koopzondag) gehouden, om op die manier de levendigheid van de binnenstad van Culemborg nog meer kleur en inhoud te geven. Tevens zijn er elk jaar 3 kleinschalige Vrijstad-activiteiten.

- "In 2014 was de aftrap van de eerste Kofferbakmarkt in Culemborg. Jan Willem Peterse is een van de oprichters van de succesvolle markt. Hij stond voorheen zelf op veel kofferbakmarkten tot hij dacht: "Ik ga zelf een Kofferbakmarkt organiseren." Na de eerste markt hebben wij enorm veel positieve reacties ontvangen. Daarom is er besloten om vooral door te gaan en maar liefst 4 Kofferbakmarkten per jaar te organiseren. Ons team zit vol gemotiveerde en enthousiaste werknemers. Ze hebben plezier in het werk wat ze op de markt doen en zijn altijd in voor een gezellig praatje. Wij staan op de Kofferbakmarkten van 06:00 tot 16:00 uur voor je klaar."

- "De Tuinpiraten organiseren 5x per jaar een Speeldag voor kinderen van 4-12 jaar in het bos bij De Zandput in Culemborg. Op de speeldag zijn er extra activiteiten, zoals touwslingeren of de modderglijbaan. Het bos is ook buiten de speeldagen open. Heerlijk spelen met zand en water. Klimmen, klauteren en lekker vies worden. Dat kan allemaal tijdens de speeldagen van de Tuinpiraat. De vrijwilligers van de Tuinpiraat zorgen dat het terrein speelklaar is. Er wordt een waterpomp aangesloten, een slackline over een sloot gespannen en slingertouwen opgehangen. Op onze speeldagen maken we een vuurtje, want van spelen krijg je natuurlijk ontzettende trek. Ouders en kinderen kunnen samen hout verzamelen en in stukken zagen voor het vuur. Zo wordt een buitenspeeldag van de Tuinpiraat een doe-dag voor het hele gezin. Buitenspelen kost niets en hoeft ook niet iets te kosten! Onze speeldagen zijn gratis voor het hele gezin. Neem gerust je picknickmand mee. Heb je toch zin in een broodje, marshmellow of een andere Tuinpiraatsnack dan kun je voor € 2,50 een strippenkaart voor 5 consumpties kopen bij “de kajuit” op het terrein."

- "De Kinderbeurs Culemborg organiseert 2x per jaar (maart en september) een kinderbeurs. Inname en verkoop van leuke tweedehands en nieuwe kinderkleding, tweedehands speelgoed en tweedehands gebruiksartikelen o.a. buggy's, autozitjes etc." Een deel van de opbrengst gaat naar goede doelen.

- "De Culemborg City Run (2e paasdag, in 2020 voor de 9e keer) wordt georganiseerd door vrijwilligers van de Culemborgse atletiekvereniging Statina. Op 30 april 1987 organiseerde deze toen nog jonge en kleine vereniging, onder de noemer ‘Oranjeloop’, de eerste loop in het centrum van de stad. Wegens omstandigheden moest de organisatie van dit evenement helaas al na enkele edities worden gestaakt. In de jaren daarna is op diverse locaties en met verschillende benamingen een alternatief georganiseerd, maar het verlangen naar het centrum bleef. Een aantal leden van Statina nam uiteindelijk in 2012 succesvol het initiatief om weer een loop in de binnenstad te organiseren. Vandaar!" Het is een prestatieloop over naar keuze 3, 5 of 10 km. Er is ook een Kidsrun van 1 km.

- Op Koningsdag organiseert Wijkvereniging 't Veld de Trekkertrek Culemborg (in 2020 voor de 21e keer). De geschiedenis van deze Trekkertrek kun je hier lezen. Voor een indruk van dit evenement zie de Aftermovie Trekkertrek editie 2018 (een mooie dronefilm).

- "Feestweekend Culemborg Bijvoorbeeld (juli, in 2020 voor de 32e keer) trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers uit de stad en wijde omgeving. Het evenement is aangekleed met feestavonden, de nationale sloeproeiwedstrijd Respec’ op de Lek, de LKV zwemwedstrijd op open water, de grootste Braderie van de Betuwe en een familiekermis die te bezoeken is vanaf de woensdag voor het feestweekend."

- Culemborg Blues (4e zaterdag in augustus, in 2020 voor de 27e keer) is een gratis toegankelijk bluesfestival, met bijna 20 bands en artiesten op 7 podia.

- Tijdens de Pianowandeling Culemborg (2e zondag in september, in 2020 voor de 6e keer) spelen pianisten op uiteenlopende locaties in de historische binnenstad hun muziek. Alle locaties zijn te voet te bereiken, waarbij de bezoekers naar eigen voorkeur van de ene naar de andere locatie wandelen. De toegang is gratis. Goede amateurpianisten, professionele pianisten en pianodocenten die een bijdrage willen leveren aan dit initiatief, pianisten alleen of samen met andere musici of quatre-mains kunnen zich opgeven voor een volgende editie. Er is ook aandacht en ruimte in het programma voor de leerlingen van pianodocenten. Diverse genres zijn mogelijk: klassiek, blues, jazz, Argentijnse tango en andere wereldmuziek, minimal music etc."

- "Corsoclub Culemborg is een gezellige corsoclub die met zo'n 150 vrijwilligers ieder jaar een grote wagen en een jeugdwagen bouwt voor het Fruitcorso (september) in Tiel."

- "Tijdens Kunstroute Culemborg (weekend in oktober, in 2020 voor de 5e keer) is werk van ruim 40 kunstenaars te zien op zo’n 30 locaties. Van alle kunstenaars is een werk te zien op de centrale locatie in het oude stadhuis: Het Huis van de Stad. In de Grote Kerk of Barbarakerk is werk van een tiental kunstenaars te zien en verspreid over de rest van het centrum - en iets daarbuiten - nemen de overige kunstenaars hun intrek in woonhuizen, winkels, restaurants en niet te vergeten hun eigen ateliers. Op de centrale locatie - en ook bij de kunstenaars zelf - is een genummerde plattegrond te krijgen waarmee je zelf je route kunt samenstellen. Alle locaties zijn tijdens het evenement gratis toegankelijk. In de Grote Kerk of Barbarakerk wordt op zaterdagavond een concert gegeven."

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Landschap, natuur, cultuur en recreatie

- De Stadswandeling Culemborg (4 km) voert je langs een aantal plaatsen en gebouwen die in de boeiende historie van de stad een belangrijke rol hebben gespeeld.

- "Onze veerdienst biedt je 3 voordelen: 1) Door de historische positie van het veer Culemborg-Schalkwijk v.v., die al sinds 1750 wordt verzorgd door Veerbedrijf Mason, scheelt de reisafstand van onze stad naar Houten/Utrecht maar liefst 8,5 kilometer per enkele reis. Omgerekend naar een werkweek van 5 dagen scheelt dit zelfs 85 kilometers minder per week ten opzichte van de snelweg! 2) De route richting Houten en Utrecht is niet alleen korter, maar is ook nog eens sneller dan de verbinding over de snelweg. Zeker tijdens de ochtend- en avondspits kan een flinke tijdswinst worden gerealiseerd. In deze periodes wordt er met dubbele bezetting gevaren om iedereen zo snel mogelijk over te zetten, met minimaal 6 overtochten (heen en weer) per uur. Daarnaast kunnen tijdens de spits flinke files vermeden worden op de vaste knelpunten op de A2 bij Culemborg en de A27 bij Hagestein (knooppunt Everdingen) en Houten. 3) Naast de praktische voordelen is en blijft het natuurlijk ook een ontzettend mooie route. Al is het om even te onthaasten na het werk of als tussenstop tijdens een fietstocht op een mooie zomerdag, het landschap en rivier zijn altijd in beweging. Niet één dag is het zelfde en er zijn altijd weer nieuwe dingen te zien. Veel mensen maken alleen al daarom regelmatig gebruik van het veer." Aldus Veerbedrijf Mason, dat op haar site de slogan hanteert: “Rij niet rond, neem de pont!”

- Sinds 2010 vaart in juli, augustus en september de Liniepont, alleen voor fietsers en voetgangers, van Fort Honswijk naar Fort Everdingen en Werk aan Het Spoel (bij Culemborg) en terug, over de Lek. Het pontje is genoemd naar de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waar de genoemde forten deel van uitmaken.

- In Bartjes Kringloopcentrum in Culemborg zijn nieuwe en gebruikte spullen tegen een lage prijs te koop. Elke maand worden onder een speciaal thema bijzondere artikelen aangeboden; 'BartApart'. Na het winkelen kun je even uitrusten of een praatje maken in de koffiecorner; consumpties €0,25, gratis voor ouderen (65+). Vrijwilligers zijn altijd welkom. Bij Bartjes Kringloopcentrum zijn veel verschillende werkzaamheden te doen; ophaaldienst, sorteren, repareren, schoonmaken, prijzen, verkopen etc. Bartjes Kringloopwinkel is een project dat in het leven is geroepen om maatschappelijke doelen te steunen: met de opbrengst wordt het project Klaartje gefinancierd, vervoer van deur tot deur voor ouderen en mensen met een beperking. Ca. 250 vrijwillige medewerkers vinden in onze projecten een zinvolle dagbesteding. Zie ook de reportage over Bartjes Kringloopwinkel (2016).

- Middels Facebookpagina 'Binnenstad Culemborg' blijf je op de hoogte van nieuws, events, tips, acties en meer over alles wat er te doen en te koop is in de Culemborgse binnenstad. Je vindt er ook praktische informatie over openingstijden, koopzondagen, parkeren en evenementen.

- "Wereldwinkel Culemborg is al sinds 1972 een unieke en inspirerende winkel met bijzondere producten uit niet-westerse culturen. Je vindt hier smakelijke levensmiddelen van hoge kwaliteit zoals koffie, thee, chocola, cacao en honing. Ook voor fraaie cadeaus met een bijzonder ontwerp en design ben je bij de Wereldwinkel op het juiste adres. Van sieraden, wierook en woonaccessoires tot speelgoed, muziekinstrumenten en kunstnijverheid. De producten worden geproduceerd en verhandeld met respect voor mens en milieu. Met je aankoop bevorder je de eerlijke handel en steun je de ontwikkeling van handwevers, zilversmeden, koffieboeren en pottenbakkers en vele anderen, zodat zij in een duurzaam en zelfstandig bestaan voor zichzelf en hun familie kunnen voorzien. Openingstijden: maandag 13:00-17:00 uur, dinsdag t/m zaterdag 10:00-17:00 uur."

- Nieuws van de winkeliers van Winkelcentrum Chopinplein.

- De Culemborgse Markt is er wekelijks op dinsdag.

- De Zaterdagmarkt Culemborg (op de Varkensmarkt, 10-17 uur) is een markt met voornamelijk biologische, boerderij-, streek- en Fair Trade producten. Een tiental standhouders presenteren hun bijzondere kwaliteitsproducten. Van boerenkaas tot ambachtelijk brood, van Betuwe fruit en zelfgemaakte cider tot pure chocola. Alles om een heerlijke maaltijd mee te bereiden, of gewoon om er lekker van te snoepen. Voor een leuk of bijzonder cadeau`tje met een verhaal kun je er ook terecht.

- Sinds 2010 presenteren Peter en Anja Elbertse onder de vlag van 'Theater aan de Slag' concerten op een bijzonder intieme locatie in de binnenstad van Culemborg. Theater aan de Slag is een onafhankelijk theater met voorstellingen en concerten die geheel in eigen beheer worden geprogrammeerd. De oude bakkerij is verbouwd tot privétheater, compleet met garderobe, pauze- of loungeruimte én overdekt terras. Je kunt in dit theater ook zelf 'aan de slag' op het gebied van slagwerk én zang. Kijk onder 'Projecten' voor projectkoren, percussieworkshops, lessen en verhuur. Walter Wilhelm zorgt er voor dat je, onder de titel Storytelling, elke 1e zondag van de even maanden kunt genieten van een concert met wisselende singer/songwriters.

- "De Fransche School is het stadstheater van Culemborg, met een actueel theater- en filmaanbod. Het is een professionele organisatie, ondersteund door ongeveer 70 enthousiaste vrijwilligers. Jaarlijks presenteert De Fransche School ongeveer 200 professionele voorstellingen en films. Daarnaast is het theater een podium voor amateurvoorstellingen, schoolvoorstellingen en tal van andere activiteiten. De programma’s van De Fransche School bieden ontspanning, plezier, schoonheid en troost. Ze verwonderen, verrijken, schuren en prikkelen de geest. De programma’s van De Fransche School halen mensen uit de beslommeringen van alledag, laat ze op een andere manier naar de werkelijkheid kijken. Zo ontstaan verrassende nieuwe inzichten en vinden vele ontmoetingen plaats."

- "Stichting Cultuurfonds Culemborg is opgericht in 2015 en heeft als doelstelling: ‘Het primair voor de inwoners van de gemeente, door middel van financiële ondersteuning, bevorderen en mogelijk maken van een aantrekkelijk, gevarieerd en breed cultureel aanbod binnen de gemeentegrenzen, dat bestemd is voor een divers publiek en openbaar toegankelijk is.’ Het Cultuurfonds ontvangt jaarlijks subsidie van de gemeente. De stichting besteedtt deze subsidie, na aftrek van overheadkosten, in beginsel geheel voor het honoreren van subsidieaanvragen. Daarvoor hanteert de stichting procedures en voorwaarden. Deze zijn vastgelegd in ons Beleidsplan."

- "Bolderburen is het complex rond Molen Johanna aan de Prijsseweg in Culemborg. De naam Bolderburen is gebaseerd op een boek van de in Zweden geboren schrijfster Astrid Lindgren. Bolderburen wordt daarin genoemd als het mooiste dorp van de wereld. Op het terrein van Bolderburen vind je in het rode gebouw de buitenschoolse opvang (BSO) van De Molen: Ons Kindercentrum. In onze Natuurtuin, met als centraal punt de molen, vind je een varken, kippen en konijnen en verschillende speelobjecten: een groot piratenschip, Villa Kakelbont en een piratenhut. De natuurspeelplaats is een plek waar iedereen zijn hart op kan halen met water en zand, verstoppertje spelen, onder begeleiding een vuurtje kan stoken of gewoon lekker kan zitten en genieten. Bolderburen is een ontmoetingsplaats waar het voor jong en oud(er) heerlijk toeven is. Het terrein is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Onze Natuurtuin is geopend: april t/m september dagelijks van 10.00-20.00 uur, oktober t/m maart dagelijks van 10.00-17.00 uur. In het Blauwe gebouw is Buurtcentrum Bolderburen gevestigd. Buurtcentrum Bolderburen is geopend wanneer er activiteiten zijn."

- "Zwembad De Waterlinie in Culemborg is het meest functionele en energiezuinige zwembad van Nederland. Door twee afzonderlijk beweegbare bodems heeft het zwembad plaats voor meerdere doelgroepen tegelijkertijd. De klapwand maakt het zwembad uiterst geschikt voor specifieke doelgroepen, zoals mindervaliden, ouderen, jonge kinderen en reumapatiënten, en voor het geven van zwemlessen aan verschillende groepen. Het bad wordt gezuiverd via 'zout-electrolyse'. Dit, in combinatie met het revolutionaire trommelfiltersysteem (microzeefsysteem), desinfectie middels UV- straling en een tweestromingenfilter, resulteert in kraakhelder water van hoge kwaliteit. Met specialisten is een hoogwaardig, duurzaam en multifunctioneel 21x25-meterbad ontwikkeld. Naast het bad vind je een mooie, overzichtelijk horecagelegenheid met uitzicht over de hele breedte van het zwembad."

- "Natuur- en Vogelwacht Culemborg en omstreken (NVWC) is een vereniging van mensen die in hun vrije tijd met de natuur bezig zijn. De vele leden die de club draaiende houden doen dat ook in hun vrije tijd. Gezelligheid en een goede samenwerking tussen al die enthousiaste leden zorgen ervoor dat men zich graag voor de NVWC inzet. Niet alleen het doel, maar juist ook de goede sfeer zorgt voor een levendige en steeds inspirerende NVWC. De NVWC organiseert activiteiten die openstaan voor iedereen, ook niet-leden dus. Dat kan bijvoorbeeld gaan om lezingen, natuurwandelingen of wilgen knotten. Kijk even op de Agenda voor de activiteiten van de komende tijd. Behalve de activiteiten op de agenda, organiseren de werkgroepen ook diverse eigen activiteiten. Ben je geïnteresseerd in een werkgroep, stuur dan een mailtje aan de coördinator van de desbetreffende werkgroep. Deze neemt dan contact met je op."

- "Natuur en Milieueducatie (NME) is het vakgebied dat mensen stimuleert om keuzes te maken die bijdragen aan een duurzame toekomst. Uitgangspunt daarbij is dat deze ‘duurzame keuzes’ essentieel zijn om de aarde bewoonbaar en leefbaar te houden voor toekomstige generaties. Kinderen en jongeren zijn een belangrijke doelgroep voor NME Culemborg. Want als mensen in hun jeugd voldoende NME ervaringen hebben opgedaan, is de kans het grootst dat zij als volwassen persoon de keuzes maken die bijdragen aan een duurzame toekomst. NME gaat over zorgvuldig omgaan met je (fysieke) leefomgeving. Het gaat over de thema’s groen, energie, afval, water en voeding en dringt daarmee door tot alledaagse zaken als eten, wonen, vervoer, persoonlijke verzorging, werk en school. NME leert mensen bijvoorbeeld in welke landschappelijke omgeving zij wonen; hoe je zelf energie kunt besparen en opwekken; hoe je het beste om kunt gaan met je afval; hoe je meehelpt de waterkwaliteit op peil te houden en te verbeteren en waar je voedsel vandaan komt."

- "Kinderboerderij De Heuvel (Weithusen 63) is een bruisende plek in Culemborg. De combinatie van kinderboerderij, speeltuin, natuur en milieu centrum, buitenschoolse opvang en dagbesteding maken dat er veel gebeurt op de kinderboerderij. Er komen jaarlijks bijna 100.000 bezoekers naar onze kinderboerderij. Op onze kinderboerderij leven en spelen de dieren en de kinderen door elkaar heen. Zo kan het gebeuren dat je lekker zit te schommelen met een pauw boven je hoofd die boven op de schommel zit. Of je zit op de wip met de kippen die om je heen scharrelen. Ook de eenden en ganzen lopen los over het terrein. Daarnaast zijn er allerlei dieren in hun stallen of verblijven die bewonderd en geaaid mogen worden. Het hele jaar door worden er activiteiten georganiseerd op de kinderboerderij in samenwerking met het Steunpunt Natuur- en Milieueducatie dat gevestigd is op de kinderboerderij. Gedurende deze zondagmiddagen valt er veel te beleven."

- "Het Pieterplaatsje is een speelplaatsje voor de kinderen en bewoners van de wijk Nieuwstad in Culemborg. Werkgroep Pieterplaatsje wil een veilige en gezellige speelomgeving bieden voor alle kinderen in Nieuwstad. Dit doen zij door het organiseren van vele activiteiten waaronder de vaste Tuintjesdag die iedere 1e zondag van de maand plaatsvindt. Op deze dag kunnen de kinderen hun moestuintjes onder begeleiding verzorgen. Er is dan vaak ook een andere activiteit te doen, zoals het driedaagse damfestijn, pingpongwedstrijden, schilderen, knutseldagen en nog veel meer. Maar het gaat niet alleen om de kinderen. Het Pieterplaatsje wil ook een ontmoetingsplaats voor de volwassenen zijn. Denk hierbij aan de zomer BBQ, het gezamenlijk ontbijt, de Rommelmarkt, de kerstborrel, de fotoclub of een moestuintje voor volwassenen. Sinds kort is er ook een kinderboekenkast: kinderen kunnen boeken lenen en eventueel ruilen. Kortom het Pieterplaatsje is meer dan alleen maar een speelplaatsje in Nieuwstad. Kom eens kijken en misschien wil je wel vrijwilliger worden, want die hebben we hard nodig."

- "De Redichemse Waard is gelegen langs de Lek aan de Beusichemse Dijk. Het is het noordelijkste gedeelte van de gemeente Culemborg. In het gebied is een zeer diepe grote zandwinplas aanwezig, die in contact staat met de Lek. Verder bestaat het gebied uit weilanden, boomgaarden en wilgenbos. Het gebied is (informeel) toegankelijk via een dijkafrit ter hoogte van de Achterweg. Aan de oostkant is een oude zomerdijk met een doorlaat. Daar is ook de trektelpost gelegen, waar de vogelwerkgroep in het najaar elke zaterdag trekkende vogels telt. Op de zandwinplas zijn 's winters grote aantallen eenden, meerkoeten en futen aanwezig. Ook is het een slaapplaats/voorverzamelplaats voor meeuwen. Op de landtong kunnen grote aantallen ganzen aanwezig zijn. Ook zijn er meestal wel enkele dodaarzen te zien. Verder is het een broedgebied voor de steenuil en ransuil. De waarde voor de flora is vooral gelegen in de aanwezigheid van een rivierduin. Helaas is dit duin door het graven van de huidige doorgang van de rivier naar de plas grotendeels verloren gegaan. De landtong van de Redichemse Waard was vroeger een prachtig stroomdalgrasland. Door intensief agrarisch gebruik zijn veldsalie en rode bremraap verdwenen. Sikkelklaver, bevertjes, kattedoorn en echte kruisdistel staan er nog steeds. De grote bijzonderheid van de Redichemse Waard is de weidegeelster, een bolgewasje dat in maart met gele bloempjes bloeit. De zandwinplas is een belangrijke plek voor de plasrombout." (bron: Natuur- en Vogelwacht Culemborg e.o.)

"Stichting Collectief Redichemse Waard bundelt de belangen van zes lokale instellingen met gezamenlijk ruim 3500 leden. Als tegenprestatie voor de zandwinning heeft de gemeente het gebied in 1969 voor 100 jaar in erfpacht gekregen. Met als bestemming natuur, recreatie en extensieve landbouw. Door (de kwaliteit van) het ontgraven, ontbrekende inrichtingsplannen, storting van vervuild materiaal en slecht toezicht en beheer is de Redichemse Waard de afgelopen decennia zwaar verwaarloosd en aangetast. Desondanks is de uiterwaard in de huidige staat voor veel bewoners en verenigingen van onschatbare waarde. Bovendien heeft het gebied de potentie om met het juiste beheer en gebruik veel van haar oorspronkelijke kwaliteiten te herontwikkelen. Aanleiding voor de zes groepen om zich te verenigen zijn plannen van de eigenaar om van de erfpacht af te komen en de plas te verondiepen door de stort van vervuild (mogelijk uit het buitenland afkomstig) slib. Gesteund door alle fracties in de gemeenteraad van Culemborg zet het collectief zich in voor behoud en een duurzame ontwikkeling van de Redichemse Waard als natuur- en extensief recreatiegebied en tegen verdere aantasting van de landschappelijke, cultuur- en archeologische waarden van het gebied. De stichting wil haar doel onder meer te bereiken door: onderzoek; verzamelen en verspreiden van informatie; geven van voorlichting en organiseren van rondleidingen; overleg met lokale en landelijke publieke en/of private partijen; en het inwinnen van specialistisch, wetenschappelijk en juridisch advies." - Nieuws m.b.t. de Redichemse Waard op Facebook.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Culemborg door Jan Dijkstra uit Houten.

- Het landschap van Culemborg is een passieproject van fotografe Marleen Grommers, vastgelegd in een serie van 10 ansichtkaarten en een boek. Een ode in beelden aan dit bijzondere landschap. Marleen post op haar Facebookpagina onder de link mooie foto's van de omgeving, en maakt ook fotokalenders en verjaardagskalenders.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/ of tweedehands boeken over Culemborg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Culemborg. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Media/nieuws: - Culemborgse Courant. - Lokale omroep Culemborg TV maakt sinds 2008 tv-programma's over deze stad. Het is een stichting met alleen vrijwilligers. De kosten worden gefinancierd door sponsoren.

- LEK Magazine informeert en inspireert over alles wat met Culemborg te maken heeft. Er is veel aandacht voor Culemborgse ondernemers, maar ook voor cultuur, natuur en recreatie in en rondom deze stad. Verhalen over bedrijven, interessante inwoners, recepten van gerechten waar je graag voor omrijdt, over de historie en de natuur in en om de stad. En natuurlijk een agenda met op stapel staande voorstellingen en evenementen die de moeite waard zijn. LEK Magazine verschijnt 4x per jaar. Het wordt huis aan huis bezorgd en ligt tevens op verschillende plekken in de stad.

- "SRC is de streekomroep van de gemeenten Buren, Culemborg, Vijfheerenlanden en West Betuwe. We zijn er 24 uur per dag op radio, televisie en internet. SRC FM brengt een uitgebalanceerd muziek-format met Goodfeeling- en 50% Nederlandstalige muziek, en lokaal getinte items als het regionieuws, agendaberichten, bioscoopagenda's en uitgaanstips. SRC TV is het tekst-tv-kanaal van SRC, te ontvangen via het kabelnet van Ziggo. SRC TV is een cyclus van pagina's met tekstberichten en foto's. Kijkers hebben hierdoor de mogelijkheid om zich op ieder moment van de dag te laten informeren met informatie uit de regio."

- Wijk- en buurtverenigingen en -centra: - Buurtcentrum Bolderburen (zie daarvoor ook het hoofdstuk Landschap etc.). - Heb jij je ook weleens afgevraagd hoe een 'wijkgebouw zonder wijk' terecht komt in de weilanden aan de weg tussen de afrit van de A2 en de kern van Cuemborg? Dat zit als volgt: Het pand met opschrift 'Wijkvereniging 't Veld' op Rietveldseweg 31 is aan de andere zijde van de huidige A2 in 1903 begonnen als Christelijke school In 't Veld, voor leerlingen uit 't Culemborgse Veld - zoals dit buitengebied kennelijk werd genoemd, hoewel het nooit zo op kaarten heeft gestaan - en aangrenzend buitengebied van Beesd. Zie verder de pagina over de geschiedenis van de school, de wijkvereniging en het buurthuis. In 1965 moest de school i.v.m. de aanleg van het viaduct over de A2 verhuizen naar een 'houten noodgebouw' op de huidige locatie. In 1981 moest de school sluiten omdat er toen nog maar 13 leerlingen waren. Gezien het belang van het gebouwtje als buurtcentrum heeft men bij de gemeente met succes gepleit voor behoud ervan, het met veel zelfwerkzaamheid omgetoverd tot buurthuis, en Wijkvereniging 't Veld opgericht. De vereniging heeft ca. 250 leden en ca. 50 aspirant-leden. Door het jaar heen zijn er regelmatig activiteiten in en vanuit het buurthuis. Verder organiseren ze jaarlijks op Koningsdag de Trekkertrek, waarvoor zie het hoofdstuk Evenementen.

- Educatie: - "Kunsteducatie Culemborg (KEC) is een vereniging van 25 zelfstandige, gediplomeerde kunstdocenten. Bij KEC volgen wekelijks meer dan 450 leerlingen muziek- of beeldende kunstlessen. KEC-docenten verzorgen ook voor groep 1 t/m 6 van alle 13 basisscholen in de stad het binnenschools muziekaanbod. Tevens verzorgen KEC-docenten een deel van het buitenschoolse muziek- en beeldende kunstaanbod voor basisschoolleerlingen vanaf groep 1 in de vorm van o.a. instrument4U en atelierlessen. Kunsteducatie is geen luxe. Muziek, zang, theater, beeldende vorming en andere kunstvormen ontwapenen, geven zelfvertrouwen en verbinden. Of je naar een mooi concert gaat, een dans- of toneelvoorstelling bijwoont. Of je selfies maakt, blogt, vlogt of YouTube-filmpjes bekijkt; muziek en beeldende vorming zijn niet weg te denken uit onze maatschappij. Het vormt ons, we kunnen er van leren en genieten. De essentie van kunsteducatie raakt de kern van de mens. Kunsteducatie stimuleert het plezier, zelfvertrouwen en zelfbewustzijn. Door het samen beoefenen van kunst worden gevoel, denken en doen verbonden. Dit verbetert geheugencapaciteit en leerprestaties. Individuele aandacht van de vakdocent zorgt ervoor dat je in je eigen tempo leert, op basis van de jouw gegeven mogelijkheden en zo beter je talenten kunt ontwikkelen en benutten."

- "Je kunt bij Leerhuis Culemborg terecht om: de Nederlandse taal te leren spreken, lezen en schrijven; te oefenen met rekenen en om te leren gaan met geld; te leren werken met de computer; hulp te krijgen bij het begrijpen van post. Maar je kunt ook: nieuwe contacten maken; hulp krijgen bij het vinden van vrijwilligerswerk en bij solliciteren; praten over gezondheid en gezond bewegen; met andere ouders praten over opvoeding. Heb je een andere vraag, waar je in het dagelijks leven tegenaan loopt, stel hem gerust. Nieuwe ideeën voor activiteiten zijn altijd welkom! Het Leerhuis is er voor iedereen! Wil je werken aan je eigen ontwikkeling en je basisvaardigheden vergroten? Dan hebben we vast en zeker een passend aanbod. Iedereen kan op zijn eigen manier een bijdrage leveren aan het Leerhuis. Iedereen heeft een talent. En iedereen kan iets (bij)leren. Per persoon wordt bekeken wat de wensen zijn en welk aanbod daarbij past."

- "Brede School Culemborg is een samenwerkingsverband tussen gemeente, onderwijs, kinderopvang, welzijn en verschillende sport-, cultuur-, natuur- en milieuorganisaties. Dit sterke netwerk bestaat uit meer dan 50 verschillende partners, die onder meer professionele vakdocenten leveren. Zij verzorgen zowel naschoolse als binnenschoolse activiteiten voor kinderen van basisscholen in de stad. Deze activiteiten vinden plaats op diverse locaties in de stad, bijvoorbeeld in de gebouwen Brede School West en Brede School Oost en in de sporthallen Parijsch en Interweij. De lessen van vakdocenten zijn slim gekoppeld aan de leerlijnen van het onderwijs. De lessen vormen een doorgaand ontwikkelingsmodel speciaal voor talentontdekking. Wanneer talent komt boven drijven, stimuleren wij om lid te worden bij een sportorganisatie of cultuurinstelling. De binnenschoolse lessen zijn bedoeld voor kennismaking met nieuwe activiteiten. Mocht het kind zijn interesse ontdekken dan is er de mogelijkheid om dit tijdens de naschoolse lessen verder te ontwikkelen. De naschoolse lessen zijn bedoeld om een verdiepingsslag te maken en zo het talent van kinderen te ontwikkelen."

- Jeugd en jongeren: - "Je kunt natuurlijk je huiswerk maken op zaterdag. Maar er zijn leukere dingen te bedenken. Zoals Triton Scouting in Culemborg, een vereniging met 200 leden waar je leert zeilen, veel nieuwe vrienden en vriendinnen maakt en een paar keer per jaar op kamp gaat. Vanaf 5 jaar ben je welkom en begin je in de wondere wereld van Hotsjitonia. Vanaf je 11e jaar ga je in de zomer elk weekend het water op. Samen met je bak vaar je wedstrijden en speel je spellen op het water. Er bestaan verschillende speltakken: Bevers: 5 tot 8 jaar; Welpen: 8 tot 11 jaar; Orca’s: 11 tot 13 jaar; Zeeverkenners: 13 tot 17 jaar; Wilde Vaart: 17 tot 19 jaar; Loodsen: 19 tot 25 jaar; Stam: 25 jaar en ouder. Kom gerust een keer langs op het clubhuis (Steenovenslaan 4) of bel naar 0345-519047 (zaterdag van 10.00-18.00 uur). Je mag een maand vrijblijvend meekijken. Dan kun je pas echt zien hoe leuk Scouting is!"

- Muziek: - "Het in 1869 opgerichte Koninklijk Stedelijk Muziekkorps Concordia repeteert op woensdagavond in het eigen verenigingsgebouw op Westersingel 88 te Culemborg. Het repertoire is uiteenlopend van aard: van modern tot klassiek, van filmmuziek tot popnummers, van musical- tot carnavalsnummers. Het orkest is van oorsprong een harmonieorkest. Een harmonieorkest of kortweg harmonie is een orkest dat bestaat uit blaasinstrumenten en slagwerkinstrumenten. In tegenstelling tot de fanfare bestaat een harmonie niet uitsluitend uit koperblazers, slagwerkers en saxofoons, maar doen ook houtblazers als klarinet, dwarsfluit, hobo en fagot mee. Iedereen en van elke leeftijd is van harte welkom om samen muziek te spelen. Naast de repetities en uitvoeringen/optredens worden er ook regelmatig nevenactiviteiten georganiseerd. Concordia heeft naast het musiceren de gezelligheid, de betrokkenheid naar elkaar en het samen iets ondernemen hoog in het vaandel staan."

- "Show & Lyrakorps Ferry Stars uit Culemborg is altijd op zoek naar nieuwe enthousiaste muzikanten en/of majorettes. Redenen om lid te worden van de Ferry Stars: les krijgen in het bespelen van een muziekinstrument (of opleiding tot majorette); leuke en sociale tijdsbesteding; optreden tijdens diverse evenementen; gezellige verenigingsuitjes/activiteiten. De feestcommissie van de Ferry Stars organiseert met enige regelmaat leuke activiteiten zoals etentjes, Sinterklaas- en kerstfeesten en meer. Op deze manier krijg je een hechte vereniging. Wij kunnen wel vertellen dat het ontzettend gaaf, cool, uitdagend, boeiend en gezellig is maar je kunt het beste zélf bepalen of dit klopt. Daarom krijgt elk nieuw (potentieel) lid een zogeheten Ferry Stars Snuffelkaart. Daarmee kun je 4 weken lang elke week een ander instrument uitproberen en er zo achter komen wat het beste bij jou past. En op deze manier krijg je ook een goed beeld van wat wij allemaal doen."

- "Jongerenkoor Culemborg is in 1988 opgericht om de liturgiegroepen ondersteuning te geven bij het verzorgen van vieringen in de kerk. In de periode hierop volgend neemt het koor viermaal deel aan het Jongerenkorenfestival in Rijsbergen. In 1998 is ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan een cd uitgebracht met nummers die een eigen plaatsje hebben binnen ons koor. Momenteel bestaat ons koor uit ongeveer 25 enthousiaste leden in de leeftijdscategorie van 12 t/m 38 jaar. We zijn een erg gezellig koor met een uitgebreid repertoire; van liturgisch tot pop, van eenstemmig tot driestemmig. Een gedeelte van het repertoire wordt gevormd door eigen vertalingen van en aangepaste teksten op bestaande popmuziek. We repeteren iedere zaterdagavond van 19.00-20.30 uur in het Parochieel Centrum (Ridderstraat 198). Je bent altijd welkom om eens te komen kijken of het ook iets voor jou is."

- Dansen: - "De in 1972 opgerichte Volkdansgroep Oriënt bestaat uit een groot aantal enthousiaste mensen die het vooral leuk en gezellig vinden om te dansen. Oriënt verzorgt optredens in heel Nederland, maar ook in het buitenland, waar met name natuurlijk de Nederlandse dansen aan het publiek worden getoond. De kleurrijke kostuums die we erbij dragen, zijn - naar origineel - zelf gemaakt. We hebben een recreantengroep en een presentatiegroep. Je bent altijd welkom om eens te komen kijken of volksdansen ook iets voor jou is."

- "Kom dansen in een echte studio! Balletstudio Chantal in Culemborg is al 20 jaar de plek waar iedereen die wil dansen terecht kan. Voor iedereen is er wel een passende les te vinden. Vanaf 3 jaar, teeners en volwassenen, voor alle leeftijden en niveau's is er een ruim aanbod van dansstijlen, waaronder: Algemene Dansante Vorming (kleuterballet), Klassiek Ballet, Spitzen, Moderne dans, Streetdance, Showdance, Hiphop, Jazzdance, Modernjazz, Pilates en Zumba. Deze dansstijlen worden door ons team van gediplomeerde docenten met veel plezier, professionaliteit, en persoonlijke aandacht gegeven. Balletstudio Chantal beschikt over een mooie, ruime dansstudio die voorzien is van een zwevende houten vloer met dansvinyl, vaste spiegelwanden, barres op twee hoogtes en de nieuwste geluidsapparatuur. Kom eens een gratis proefles volgen!"

- Volkstuinen: - '4 seizoenen van een volkstuin' is een serie van 4 videoreportages over het volkstuincomplex in Culemborg Parijsch, dat in 2020 zijn 100-jarig bestaan viert. De Culemborgse Stichting van Volkstuinen heeft een keur aan tuinbezitters van allerlei pluimage en beweegredenen om een tuin te beginnen. De een om “er uit” te zijn, de ander vanwege gezonder eten als je het zelf gaat verbouwen. De een heeft een groentetuin, de ander alleen bloemen en planten. Hier kun je aflevering 1: Zomer 2019 bekijken. Steeds meer jonge gezinnen melden zich aan voor een volkstuin. Omdat die niet altijd ruim in hun vrije tijd zitten, speelt de stichting hierop in door het aanbieden van kleinere tuinen van zo'n 100 m2. Eenmaal begonnen met een volkstuin, ervaart men snel de aantrekkelijkheid hiervan. Niet alleen door de smaakvolle en gezonde groenten, kruiden en fruit, maar ook door de ontspanning die het geeft om 's avonds na het werk of in het weekend de frisse buitenlucht in te ademen en terloops de nodige lichaamsbeweging op te doen. De gunstige ligging van de volkstuinen, midden in een woonwijk, maakt het dan ook erg verleidelijk om af en toe even een uurtje naar de tuin te gaan.

- Zorg en welzijn: - Culemborg kan meer is de website over zorg en welzijn in de gemeente. Je vindt er onder meer een Sociale Kaart: een overzicht van organisaties die hulp, zorg en advies bieden in de gemeente. Of die actief zijn in de wijk, met activiteiten, sport en ontmoeting. Van fysiotherapeut tot verzorgingshuis, van damclub tot dagactiviteitencentrum en van loopbaancoach tot opvoeddeskundige. Zoek organisaties in de lijst of bekijk ze op de kaart. In de Activiteitenagenda vind je alle activiteiten, cursussen en inloopspreekuren in jouw buurt bij elkaar. Organiseer je zelf een activiteit, dan kun je die aanmelden. Je vindt er ook informatie over het Sociaal Wijkteam, waar je terecht kunt met vragen, zorgen en ideeën. Over jezelf of over je wijk. Het team bestaat uit professionals uit het welzijnswerk en de zorg. We luisteren naar je verhaal. Samen kijken we wat er mogelijk is. Met welke vragen of ideeën kun je bij het Sociaal Wijkteam terecht? Eigenlijk kunnen alle vragen gesteld worden. Over zorg, werk, wonen, welzijn, rondkomen, het dagelijkse leven, gezondheid, psychosociale gezondheid, verslaving, opvoeden en opgroeien. Veel 'veelgestelde vragen' m.b.t. deze thema's worden ook op de site al beantwoord. Je vindt er heel veel tips over hoe je met allerlei uitdagingen en problemen op deze gebieden kunt omgaan.

- Sinds 2006 kunnen mensen met een beperking voor een zinvolle dagbesteding terecht op Stadsboerderij en Zorgboerderij Caetshage in Culemborg. Duurzame voedselproductie wordt op de stadsboerderij gecombineerd met sociale functies. Het is een plek voor ontmoeting, educatie en kleinschalige zorg, voor maximaal 10 cliënten per dag. Er zijn op de boerderij vele werkzaamheden die ze gezamenlijk uitvoeren: zaaien, wieden, oogsten, compost rijden, paden aanleggen, snoeien, schoffelen, maaien, harken, haardhout zagen, schapen verzorgen, schoonmaken en het plein onderhouden. Ook verwerken ze in de boerderijkeuken producten van het land tot jams, chutneys, soepen en sauzen voor de biologische groentepakketten en de boerderijwinkel. Ze schenken een kopje koffie en thee aan bezoekers en maken op aanvraag een lunch voor groepen tot 20 personen. Op dinsdag helpen ze mee in de winkel en met het afwegen en inpakken van de groentepakketten.

- Zorgboerderij De Witte Schuur biedt een beschermde, veilige en vertrouwde omgeving met de rust en ruimte van het Culemborgse platteland. Er is een Swifter schapenfokbedrijf met 15 ha weiland, kleinvee zoals kippen, kwartels, konijnen, geiten, varkens en Australische Kelpie's. Er is ook een moestuin, hoogstamboomgaard, bakkerij, atelier, theeschenkerij, houtwerkplaats en een Boerderijwinkel. De Witte Schuur biedt nuttige dagbesteding aan ruim 40 jongvolwassenen en volwassenen met een beperking. Daarnaast is er de 'belevingsgroep'. Deze groep komt voor het 'beleven'; deze groep is veel buiten en geniet daarbij van de rust en de natuur.

- "ElkWelzijn zet zich in voor een leefbare samenleving voor álle Culemborgers. Wij kiezen voor een samenleving waarin iedereen meedoet! ElkWelzijn is dé welzijnorganisatie van Culemborg en omgeving. Wij zetten ons in voor een leefbare samenleving voor alle Culemborgers. We bevorderen de sociale samenhang en brengen mensen bij elkaar waar dat (nog) niet spontaan gebeurt. Dit doen we bijvoorbeeld in de vorm van buurtbemiddeling, mantelzorgondersteuning, ouderenadvisering en het stimuleren van vrijwilligerswerk. Je zult onze wijkcoaches van Teams Oost en West regelmatig in je wijk tegenkomen. Spreek ze gerust aan met ideeën, opmerkingen of vragen."

- Stichting Samen Verder stelt zich ten doel om ouderen en mensen met een beperking in Culemborg te ondersteunen om zelfstandig te kunnen blijven functioneren. Zij doet dit aanvullend op de reguliere hulpverlening. Vrijwilligers die een zinvolle vrijetijdsbesteding zoeken zijn van harte welkom om zich hiervoor in te zetten.

- De chauffeurs en bijrijders van Klaartje in Culemborg zijn vrijwilligers die ouderen en mensen met een beperking vervoeren, die zich hiervoor telefonisch hebben aangemeld, van deur tot deur. Ook vervoer naar ziekenhuizen (Tiel en Nieuwegein) en rolstoelvervoer behoren tot de mogelijkheden. Senioren die hun verjaardag niet thuis willen of kunnen vieren, kunnen met hun gasten van en naar de gewenste feestlocatie worden gebracht. De bussen van Klaartje worden ook ingezet voor toertochtjes; een gezellig dagje uit voor ouderen.

- Maken, meedoen en delen. Deze woorden vatten bondig samen waar Stadswerkplaats Culemborg voor staat: een veilige leer-, werk- en ontmoetingsplaats waar ruimte is voor ieders talent en creativiteit en waar kennis en ideeën worden gedeeld. De uitvoering van projecten wordt gerealiseerd met behulp van de inzet van cliënten vanuit de dagbesteding. Cliënten die tevens werkzaam zijn in de Stadswerkplaats. Met deze werkwijze benadrukt de Stadswerkplaats haar maatschappelijke betrokkenheid. Een werkwijze waarin duurzaamheid, maatschappelijk ondernemen en ambachtelijkheid op een natuurlijke manier samenkomen en centraal staan. De werkplaats bestaat uit de volgende delen: de timmerwerkplaats en workshopruimtes die beschikbaar worden gesteld als Open Werkplaats, en die ook ingezet worden tijdens het Repair Café en andere workshops en gearrangeerde evenementen.

- "Wil je iets leuks organiseren voor je wijk? Zoals een straatbarbecue of het opknappen van een speelterrein? Of wil je iets organiseren voor de ouderen of kinderen in je buurt? Of misschien heb je een plan om samen met je buren de veiligheid te verbeteren? En heb je financiële steun nodig bij het realiseren van een van deze plannen? Neem dan contact op met het Buurtpanel. Het buurtpanel is een onafhankelijke groep bewoners uit alle delen van Culemborg, die geld beschikbaar stelt voor initiatieven die de leefbaarheid van een wijk verhogen. Jaarlijks ontvangt het daarvoor een budget van de gemeente en Kleurrijk Wonen."

- "Bij De Zonnebloem draait het om mensen. Dat geldt ook voor De Zonnebloem afdeling Culemborg. Met een gezellige groep vrijwilligers zetten wij ons in voor mensen met een lichamelijke beperking vanaf 18 jaar. Iedereen heeft behoefte aan gezelschap. Maar als je een lichamelijke beperking hebt, ben je misschien wel vaker (alleen) thuis dan je zou willen. De vrijwilligers van onze afdeling komen graag langs voor een kop koffie of om samen met jou op pad te gaan. Daarnaast organiseren we verschillende activiteiten. Wil je meer weten over wat wij voor jou kunnen betekenen? Of je aanmelden als deelnemer of als vrijwilliger? Neem dan contact met ons op. Er kan zoveel meer dan je denkt!"

- Duurzaamheid: - Het college van B&W wil anno 2019 onder voorwaarden meewerken aan het ontwikkelen van een nieuw windpark van 5 tot 7 windturbines Z van de N320. Het is een initiatief van Vrijstad Energie en Eneco. In 2017 heeft de gemeenteraad de Windvisie Culemborg vastgesteld. Daarin staat dat onder voorwaarden een nieuw windpark mogelijk is. Zo vindt het college dat er een eerlijke verdeling moet zijn van de lusten en de lasten. En dat Culemborgers voor minimaal 50% eigenaar moeten kunnen worden van de nieuwe windmolens. Aan het bepalen van de Windvisie gingen verschillende bijeenkomsten en gesprekken vooraf met mensen die in de buurt wonen en belangenorganisaties. De provincie heeft besloten dat voor dit project de bevoegdheid bij de gemeente ligt. De gemeente wil in 2040 energieneutraal zijn. Windmolens zijn daar een belangrijk onderdeel van. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld het isoleren van huizen en het plaatsen van zonnepanelen. (bron: gemeente, februari 2019)

- Veiligheid: - Politie Culemborg. - Op diverse plekken in de stad is een BuurtWhatsApp actief, waar buurtbewoners elkaar en de politie op de hoogte houden van verdachte situaties in de wijk. Een initiatief in samenwerking met politie en gemeente.

- "Brandweerpost Culemborg is een vrijwilligerspost. Samen met een enthousiaste groep vrijwilligers zorgen wij voor de brandweerzorg in de stad en omstreken. Dit doen wij 24 uur per dag, 7 dagen in de week en 365 dagen in het jaar! De Brandweerpost bestaat uit drie ploegen (A, B en C ploeg) die elkaar elke week afwisselen middels een dienstrooster. Op de Post staat onze eerste tankautospuit, de 7332. Daarnaast hebben wij nog een hoogwerker (7351), een dompelpompcontainer (HA 7361), een haakarmvoertuig (7381), verschillende dienstbussen (7002, 7005, 7006) en een oppervlaktereddingsvoertuig en boot (7311 en 7312)."

- "De in 1927 opgerichte Culemborgse Reddingsbrigade bestaat uit 2 takken: 1. Zwemmend redden. Op woensdagavonden trainen wij in Zwembad De Meer. Wij trainen voor nieuwe diploma's, vaardigheden en bijvoorbeeld voor een marathon. 2. Varend redden. Deze tak is te splitsen in opleiding/training en onze reddingseenheid. Met opleiding/training oefenen wij nieuwe technieken en voor nieuwe diploma's. Met onze reddingseenheid verlenen wij bijstand aan onze Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en bij hoog water in rampsituaties."

- Werk: - "Stichting JobHulp Culemborg is opgericht door vrijwilligers om werkzoekenden te steunen bij het vinden van werk. JobGroups zijn kleine groepen door en voor werkzoekenden. Samen doorloop je een programma gericht op het zoeken van een nieuwe baan en ontdek je welk werk bij jou past. JobHulpMaatjes helpen anderen bij het vinden van werk. Samen motiveren we elkaar en komen we verder!"

- Bedrijfsleven/ondernemen: - "De Coöperatie van Makers in Culemborg maakt meubels, objecten en interieurs in onze werkplaatsen voor verschillende disciplines; hout en metaalbewerking, architectuur en techniekeducatie. Bij het maken zorgen we dat vele anderen kunnen meedoen. Dit zijn onze cliënten uit de dagbesteding, stagiaires, scholieren en vrijwilligers. De werkplaats van de Coöperatie van Makers is een leer-, werk- en ontmoetingsplaats waar ruimte is voor ieders talent en creativiteit en waar we niet alleen de werkplaatsen en materialen, maar vooral ook kennis, ervaringen en ideeën delen. Ben jij een ondernemende vakman/-vrouw, gespecialiseerd in metaal en met een sociaal hart, die graag wil samenwerken? Grijp dan je kans en kom praten bij de Coöperatie van Makers!"

Reactie toevoegen