Zevenaar

Plaats
Stad en gemeente
Zevenaar
Liemers
Gelderland

zevenaar kerkstraat 1938 [640x480].jpg

Zevenaar Kerkstraat 1938

Zevenaar Kerkstraat 1938

zevenaar_huis_sevenaer_piemontese_koeien_640x480.jpg

Zevenaar, de ca. 50 Piemontese koeien van Huis Sevenaer worden op duurzame en diervriendelijke wijze gehouden. En dat proef je! Zie voor nadere info de site van Huis Sevenaer onder het kopje Landschap etc.

Zevenaar, de ca. 50 Piemontese koeien van Huis Sevenaer worden op duurzame en diervriendelijke wijze gehouden. En dat proef je! Zie voor nadere info de site van Huis Sevenaer onder het kopje Landschap etc.

GL gemeente Zevenaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zevenaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zevenaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zevenaar

Terug naar boven

Status

- Zevenaar is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Liemers. Het is de hoofdplaats van de gemeente en van de Liemers.

- De gemeente is in 2005 vergroot met de gemeente Angerlo en in 2018 met de gemeente Rijnwaarden.

- Wapen van de gemeente Zevenaar.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Zevenaar.

- De gemeente Zevenaar omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen Aerdt, Angerlo, Babberich, Giesbeek, Herwen, Lathum, Lobith, Ooy, Pannerden, Oud-Zevenaar, Spijk en Tolkamer, het wijkdorp Tuindorp en de buurtschappen Aerdenburg, Bahr, Bevermeer, Bingerden, Geitenwaard, Holthuizen*, Kijfwaard, Kwartier, Ossenwaard, Oud-Dijk* (deels), Veldhuizen (deels) en Zweekhorst*. Dit zijn in totaal 1 stad, 12 dorpen, 1 wijkdorp en 12 buurtschappen.
* Deze buurtschappen vallen onder de stad Zevenaar. De andere buurtschappen vallen onder de overige dorpen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1047 kopie 2e helft 12e eeuw Subenhara, 1037-1054 falsum ca. 1178 kopie Subenhari, 1200 Sevenharen, Sivenharen, Sovenharen, 1e kwart 13e eeuw Siuenar, 1296 Seuener, 1325 Zeuener.

Naamsverklaring
Betekenis onzeker. Het tweede lid is mogelijk het Oudnederlandse hara 'zandige heuvelrug'. Het eerste lid is eerder een persoonsnaam - vergelijk het Oudhoogduitse Suppo en de naam Tyde Zuben - dan het telwoord zeven. Men heeft ook het vermoeden geuit dat het tweede lid niet haar, maar de waternaam aar zou zijn, doch dit is op basis van de oudste vormen af te wijzen.(1)

Terug naar boven

Ligging

- De gemeente Zevenaar ligt centraal-Z in de provincie Gelderland en grenst in het W aan het Pannerdens Kanaal, het dorp Doornenburg, de rivier de Nederrijn, de dorpen Angeren, Loo, Groessen en Duiven, in het N aan de rivier de IJssel, de dorpen Velp, Rheden, De Steeg en Ellecom, de Doesburgse wijk Beinum en de stad Doesburg, in het NO aan de rivier de Oude IJssel en het dorp Voor-Drempt, in het O aan de buurtschap Eldrik in het dorpsgebied van Laag Keppel, de dorpen Nieuw Wehl en Loil, de buurtschap Greffelkamp in het dorpsgebied van Didam, het deel van de buurtschap Oud-Dijk dat (formeel) in het dorpsgebied van Didam ligt, het dorp Beek en het dorp Elten en de plaats Huthum, beide in Duitsland, en in het Z aan de rivier de Rijn, de Duitse plaatsen Griethausen, Wardhausen, Schenkenschanz en Keeken, het Bijlands Kanaal en het dorp Millingen aan de Rijn. De gemeente ligt verder O en NO van de rivier de Waal, O van de dorpen Gendt en Westervoort, de stad Huissen, het 'dorp in de stad' Elden en de stad Arnhem, Z van het dorp Dieren, W van het dorp Wehl en de stad Doetinchem, W en NW van de stad 's-Heerenberg, NW van de Duitse plaats Emmerich en N van de Duitse plaats Kleve (Keef). Centraal door de gemeente loopt de A12, van W naar ZO.

- De gelijknamige stad en hoofdplaats ligt centraal in de gemeente en ligt verder ZO van de stad Arnhem en de dorpen Westervoort en Duiven en W van het dorp Didam en grenst in het N aan de A12 en in het Z aan de spoorlijn Arnhem-Elten (Duitsland).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zevenaar 567 huizen met 3.530 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 204/1.226 (= huizen/inwoners), dorp Oud-Zevenaar met de buurtschappen Babberich, Holthuizen en Kwartier samen 174/1.144, buurtschap Ooij 117/728 en de buurtschappen Het Griet / Grieth en Zweekhorst samen 72/432. Tegenwoordig* heeft de gemeente Zevenaar ca. 18.000 huizen met ca. 43.000 inwoners, waarvan ca. 10.000 huizen met een kleine 25.000 inwoners in de gelijknamige stad.
* Na in 2018 met de gemeente Rijnwaarden (= bijna 11.000 inwoners) te zijn vergroot.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen in) deze gemeente, kun je terecht bij de Cultuurhistorische Vereniging Zevenaar.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zevenaar heeft 37 rijksmonumenten.

- Zevenaar heeft 55 gemeentelijke monumenten.

- Gotische Sint Maartenskerk.

- RK H. Andreaskerk op de Markt.

- De Ontmoetingskerk (PKN, voorheen hervormd) uit 1659 is in 1999 gerestaureerd.

- Buitenmolen.

- Gevelstenen in Zevenaar.

- Liemers Museum.

- Baksteenmuseum en Dakpanmuseum De Panoven ligt in het dorp Ooy.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Met jaarlijks 6 grote klinkende evenementen maakt de stad sinds 1992 haar naam als Muziekstad Zevenaar helemaal waar. Het Jazz- & Bluesfestival, de Cocktail Summerparty, het Bevrijdingsfeest, het Country & Westernfestival en het Najaarsfestival (met de evenementen On Stage en het Dweilorkestenfestival). Verder zijn er jaarlijks nog ca. 8 kleinere muzikale evenementen. Nadere informatie over al deze evenementen vind je onder de link.

- Carnaval.

- Festival BuitenBlik (mei).

- Stichting Wandel Komitee Zevenaar is de organisator van de Avondvierdaagse (mei) en de Grenslandtocht (op een zaterdag in juni).

- De RosorumRun (op een zondag in juni) is een hardloopwedstrijd over diverse afstanden, in park Rosorum en op Atletiekbaan Zevenaar. De opbrengst is voor een goed doel; Stichting Honderd Duizend Keer een Tientje (HDKT) werft fondsen om onderzoek naar saromen te financieren. Sarcomen zijn zeer agressieve kwaadaardige tumoren. Omdat ze zeldzaam zijn is er te weinig geld om onderzoek te financieren.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Landgoed Huis Sevenaer, direct ZO van het centrum van Zevenaar, was oorspronkelijk, eind 14e eeuw, een versterkt kasteel met bijbehorende landerijen. In 1785 komt Huis Sevenaer in het bezit van de familie van Nispen. In 1947 neemt de dan nog maar 28 jaar oude jonkheer Huub van Nispen tot Sevenaer het beheer over. Huis Sevenaer is uniek omdat het de laatste oorspronkelijke kasteelboerderij is die de agrarische bedrijfsvoering die in de middeleeuwen is ontstaan, tot op de dag van vandaag heeft bewaard. Huis Sevenaer is een gemengd macrobiotisch bedrijf met groenten fruit, graan en vee. Het bedrijf laat landbouwproductie samengaan met hoge ecologische waarden.

De biologische bedrijfsvoering gebeurt zo veel mogelijk klimaatneutraal. Het streven is het bedrijf te laten functioneren zonder aanvoer van hulpstoffen van buitenaf, dus met een gesloten kringloop. Het landgoed bestaat deels uit heel oud bos met grote bomen waar, door beperkt ingrijpen, een veelzijdige flora en fauna is ontstaan. Op het landgoed vind je een complex ecologisch evenwicht, waarbij de voor landbouw schadelijke dieren in toom worden gehouden door hun natuurlijke vijanden. De schade in de voedselgewassen is daardoor gering.

Het voortbestaan van Huis Sevenaer als agrarisch landgoed wordt gelukkig niet meer bedreigd door verstedelijking (in het verleden was dat wel het geval). Huis Sevenaer heeft de draad daarom weer met frisse moed opgepakt en werkt nu aan: landgoedwinkel; aanbieden groente- en vleespakketten; horeca met streekproducten; educatieve programma’s voor scholen; excursies; educatief/informatief centrum; oude ambachten nieuw leven inblazen (bierbrouwerij, smederij, imkerij). - Nadere informatie over verleden, heden en toekomst van Huis Sevenaer. - De site van Huis Sevenaer. - Reportage (film) over de vele decennia geduurd hebbende strijd van de anno 2010 91-jarige jonkheer H. van Nispen voor behoud van zijn Huis Sevenaer (Een Vandaag, 25-10-2010). - Landschapsbeheer Gelderland heeft bewoners van Gelderse landgoederen geïnterviewd, die vertellen over het leven op het landgoed in kwestie in vroeger tijden. Eén van hen is jonkheer Huub van Nispen van Sevenaer, tot zijn overlijden in 2012 op 93-jarige leeftijd eigenaar van Huis Sevenaer.

- Nestkasten Werkgroep Zevenaar.

- Filmhuis Zevenaar.

- Servicebioscoop Movie Unlimited.

- Jazz-Sociëteit Zevenaar organiseert per seizoen altijd minstens 8 bijeenkomsten, op de 2e zaterdag van de maand, van september tot en met mei, in Careza de Kroon, van 20.30–24.00 uur.

- Het Musiater.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zevenaar (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Zevenaar.

- Algemeen: - Op de site Zevenaar De stad in! vind je presentaties van alle honderden middenstanders die de stad rijk is, plus een overzicht van evenementen voor de komende tijd.

- Dialect: - "Facebookpagina 'Op z'n Zaenders' is er veur alles wat met 't Zaenders dialect te maken het. Loat ow heure a-j eiges wat leuks wet! En neudig iedereen uut um disse pagina te liken!"

Reactie toevoegen