Elburg

Plaats
Stad en gemeente
Elburg
Veluwe
Gelderland

Elburg-MSD-20110321-229357.jpg

Elburg, met de gezichtsbepalende Vischpoort

Elburg, met de gezichtsbepalende Vischpoort

Elburg-MSD-20110321-229325.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg-MSD-20110321-229297.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg-MSD-20110321-229330.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg-MSD-20110321-229347.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg-MSD-20110321-229367.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg-MSD-20110321-229414.jpg

Elburg, Gelderland, Veluwe

Elburg, Gelderland, Veluwe

elburg_museum.jpg

Elburg, Museum Elburg

Elburg, Museum Elburg

elburg_sjoel_museum.jpg

Elburg, Sjoel Museum

Elburg, Sjoel Museum

elburg_visafslag.jpg

Elburg, Visafslag

Elburg, Visafslag

GL gemeente Elburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Elburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Elburg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Elburg

Terug naar boven

Status

- Elburg is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe.

- De gemeente Elburg is per 1-8-1974 vergroot met (het grootste deel van) de gemeente Doornspijk.

- De gemeente Elburg omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen Doornspijk, 't Harde en Oostendorp, en de buurtschappen Aperloo, Hoge Enk, Lage Bijssel, Nieuwstad, Oudekerk en Wessinge. Dit zijn in totaal 1 stad, 3 dorpen en 6 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Elburg.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Elburg.

- Onder de stad Elburg vallen ook de buurtschap Nieuwstad, een deel van de buurtschap Oudekerk en, voor de postadressen, het dorp Oostendorp.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Elburg ligt aan het Veluwemeer en aan het Drontermeer, N en NO van het dorp Nunspeet, N van het dorp Vierhouten, NW van het dorp Epe, WNW van het dorp Heerde, ZW van de dorpen Wezep en de steden Hattem en Zwolle, W en ZW van de dorpen Oldebroek en Oosterwolde, Z van het dorp Noordeinde en de stad Kampen, ZO van het dorp Dronten en NO van de stad Harderwijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Elburg 364 huizen met 2.421 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 341/2.234 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Vrijheid 11/78 en Nieuwstad 12/109. Tegenwoordig heeft de gemeente Elburg ca. 9.100 huizen met ca. 22.800 inwoners; de gelijknamige stad heeft ca. 4.000 huizen met ca. 10.000 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor het dorp Oostendorp).

- Statistieken m.b.t. de kernen van de germeente Elburg.

Terug naar boven

Geschiedenis

Visserij
Vele eeuwen lang vormt de visserij, naast handel en scheepvaart, een belangrijk middel van bestaan in Elburg. Er zijn aanwijzingen dat de Elburgers al omstreeks 1300 Zuiderzeeharing, bot, schol, spiering en aal vangen én verhandelen. Omstreeks 1840 komt aan de Noordzeevisserij voorgoed een einde. In de tweede helft van de 19e eeuw neemt de betekenis van de Zuiderzeevisserij toe. De Elburgers vissen hoofdzakelijk op aal, bot, haring, spiering en garnalen. Enkelen vissen daarnaast op anjovis. In 1930 bereikt de vloot met 72 vaartuigen haar grootste omvang. Na de afsluiting van de Zuiderzee, in 1932, verzoet het water en blijft slechts de visserij op aal en snoekbaars over. Toch komt in 1951 nog altijd 37 procent van het netto-inkomen van Elburg uit de visserij. Na de inpoldering van Oostelijk Flevoland (1956), waarmee de stad wordt afgesloten van open water, neemt de betekenis van de visserij snel af. Veel vissers beëindigen daarom hun bedrijf en op 1 mei 1958 sluit de visafslag voorgoed haar deuren.

De visafslag van Elburg vormt in de periode 1916-1957 een ontmoetingsplek tussen de Elburger vissers en de kooplui. Na het droogvallen van de polder Oostelijk Flevoland wordt het gebouw van de visafslag in 1958 verkocht aan de familie Spijkerboer in Oosterwolde. Het gebouw wordt daar gebruikt als veeschuur en opslagruimte. In 1985 wordt het gebouw opgespoord door Willem van Norel. Korte tijd later worden initiatieven ontwikkeld om de voormalige visafslag terug te halen naar de stad. Dat lukt uiteindelijk. Na een grondige restauratie - vele avonden is er door vrijwilligers getimmerd, gezaagd, geschuurd en geschilderd - wordt het karakteristieke gebouwtje in 1987 opnieuw aan de haven geplaatst. De Visafslag Elburg is ingericht als (bescheiden) visserijmuseum. Het museum wil een herinnering zijn aan het visserijverleden van de stad.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Elburg, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Museum Elburg heeft een uitgebreide collectie voorwerpen over de geschiedenis van de stad en haar omgeving. Je kunt de voormalige kloosterpanden en kloostertuin bezoeken, inclusief de bijzondere, middeleeuwse dubbelkapel. Er zijn tevens wisselende exposities te zien. Ook de Vischpoort - hét beeldmerk van de stad - hoort bij het museum. Deze voormalige dichte verdedigingstoren is aan het eind van de 16e eeuw in een poort veranderd. In de Vischpoort kun je voorbeelden zien van de verdediging van de middeleeuwse stad. Ook worden er soms andere exposities gehouden.

- Oudheidkundige Vereniging Arent Thoe Boecop.

- Stichting Oud-Elburg, p/a Wildemaetstraat 43, 8081 AH. Tel: 0525-681486, contactpersoon: Maarten Seijbel.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Elburg heeft 289 rijksmonumenten, op slechts één vierkante kilometer, en kan daarmee bogen op de grootste 'monumentendichtheid' van Nederland.

- Elburg heeft 169 gemeentelijke monumenten.

- Varend monument in Elburg heeft 30 gemeentelijke monumenten.

- De Kazematten van Elburg behoren tot de oudste nog bestaande kanonkelders in Nederland.

- In het Nationaal Orgelmuseum kun je kennismaken met de boeiende wereld van het orgel. Het museum exposeert naast een unieke collectie orgels en orgel-elementen foto's en documentatie van orgels, organisten en componisten.

- Sjoel Elburg is een museum over de geschiedenis van joden in de mediene (de provincie). Centraal staan de verhalen over het (on)gewone dagelijks leven van 12 joodse families. De Sjoel biedt een historisch perspectief voor een actueel thema: integratie en verdraagzaamheid. Hoe werd er in het verleden aangekeken tegen minderheidsgroepen? Hoe leefden de joodse en niet-joodse Elburgers naast en met elkaar? Sjoel Elburg presenteert de joodse geschiedenis op een boeiende en eigenzinnige wijze. Respectvol gebruik van de monumentale synagoge dient daarbij als uitgangspunt.

- Sinds 2010 is er in Elburg Bottermuseumwerf De Hellege, gebouwd in de stijl van rond 1900, waar botters en andere historische vaartuigen worden gerestaureerd.

- Korenmolen De Tijd staat in het dorp Oostendorp (dat voor de post 'in' Elburg ligt, waardoor men bijv. denkt en in media vermeldt dat de molen in Elburg staan, wat dus niet zo is), en wordt daarom aldaar beschreven.

- Gevelstenen in Elburg.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Cultuurfestival Vestingval (gedurende 10 dagen in mei en/of juni) is er sinds 2012.

- Sinterklaasintocht.

- Tijdens Kerst in de Vesting (weekend in december) wordt Elburg omgetoverd in de sfeer van rond 1900. Tienduizenden bezoekers weten het evenement te vinden. Niet alleen uit eigen land, maar ook velen uit Duitsland en omliggende landen. Vanuit België worden er zelfs busreizen georganiseerd. "Je hoeft voor de Kerstmarkt niet meer naar Duitsland te gaan", hoor je bezoekers al zeggen. Voor de organisatie (bestuur, productiebureau Niek van der Sprong en vele vrijwilligers) is dit natuurlijk een prachtige opsteker.

Een in een blokkenschema gegoten programma geeft iedere 30 minuten een nieuwe impuls op een van de podia. Iets wat de bezoekers erg waarderen. Ook het verplaatsen van de Kerstmarkt naar de ring in de binnenstad is een succes gebleken. Hierdoor verspreiden bezoekers zich beter door de stad en zijn de pleinen ook beter bereikbaar. De omgeving van de Vischmarkt is een goede plaats om even tot rust te komen of om even te luisteren naar een van de koren of bands op een van de podia.

De berichtgeving op de sociale media was in 2016 overweldigend. Door op de actualiteit in te springen kan de organisatie direct de laatste wijzigingen aan de bezoekers doorgeven. Zo hangen er op diverse plaatsen in de vesting van Elburg QR codes die direct toegang geven tot het programma op internet. Foto’s en filmpjes worden massaal gedeeld. Het nut van op deze manier informatie delen heeft zich wel bewezen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Kruidentuin De Groene Kruidhof bestaat uit een apothekerstuin en een kloostertuin, met zo'n 80 verschillende kruiden.

Terug naar boven

Beeld

- Elburg in oude ansichten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Elburg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Elburg. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Media / nieuws: - Lokale Omroep Elburg (LOE). - Nieuwssite Veluweland heeft als werkgebied de gemeenten Elburg, Epe, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek. De gelijknamige wekelijkse huis-aan-huiskrant is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers). - Nieuws van de hiervoor vermelde krant Veluweland op Facebook.

- Dans: - Twirlvereniging Infinity.

- Welzijn: - Welzijn in Elburg omvat de onderdelen Jongerenwerk, Straathoekwerk, Ouderenwerk, Mantelzorg, Vrijwilligerswerk, Breedtesport, Buurtopbouwwerk, en Gewoon Meedoen.

Reactie toevoegen