Zutphen

Plaats
Stad en gemeente
Zutphen
Achterhoek Veluwe
Gelderland

zutphen_plaatsnaambord_kopie.jpg

Zutphen is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek.

Zutphen is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek.

gemeente_zutphen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Zutphen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Zutphen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Zutphen.JPG

Gelukkig zijn in het centrum van Zutphen veel monumentale panden bewaard gebleven. De stad heeft heel veel rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Van beide heeft zij er ca. 400!

Gelukkig zijn in het centrum van Zutphen veel monumentale panden bewaard gebleven. De stad heeft heel veel rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Van beide heeft zij er ca. 400!

Zutphen (2).JPG

Stadsgezicht Zutphen

Stadsgezicht Zutphen

Zutphen (3).JPG

Statig, daar in Zutphen.

Statig, daar in Zutphen

Zutphen (4).JPG

Zutphen in de bloemen

Zutphen in de bloemen

Zutphen (5).JPG

Of de tijd heeft stilgestaan in Zutphen...

Of de tijd heeft stilgestaan in Zutphen...

zutphen_chocoladefestival.jpg

Een voor ons land vermoedelijk uniek festival is het Chocoladefestival in Zutphen, met o.a. demonstraties bonbons maken, koken met chocolade, schilderen met chocolade, chocoladebier proeven, kunstwerken van chocolade en chocoladefondue.

Een voor ons land vermoedelijk uniek festival is het Chocoladefestival in Zutphen, met o.a. demonstraties bonbons maken, koken met chocolade, schilderen met chocolade, chocoladebier proeven, kunstwerken van chocolade en chocoladefondue.

Zutphen

Terug naar boven

Status

- Zutphen is een stad en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek. Vanouds was er sprake van het Graafschap Zutphen, maar tegenwoordig wordt dit doorgaans als deel van de Achterhoek beschouwd.

- De gemeente Zutphen is (na eerdere grenscorrecties) in 2005 vergroot met (wat er toen nog over was van) de gemeente Warnsveld.

- De gemeente Zutphen omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen De Hoven en Warnsveld en de buurtschap Warken.

- Wapen van de gemeente Zutphen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Zutphen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1101 kopie begin 12e eeuw Sutphem / Sutpheni, 1103 Suotfene, 1117 Sutuene, Sutfenna, 1059 falsum ca. 1180-1190 Sutphania, 1107 Sutfenne, 1883 Zutfen, 1887 Zutphen.

Naamsverklaring
Is verklaard als 'het zuidelijk gelegen veen', maar de oude vormen wijzen zowel op het Oudnederlandse fene 'veen' als op fenne 'weide, moerasland'. Noordveen, een deel van de stad Zutphen, wordt in 1352 Nortfene, 1405 Noertveen genoemd.(1)

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Zutphen ligt NO van Arnhem, Z van Deventer, en grenst in het W aan de rivier de IJssel (met aan de overkant van die river nog het Zutphense dorp De Hoven) en in het N aan het Twentekanaal. Het stadsgebied van de gelijknamige hoofdplaats maakt de W delen van het grondgebied van de gemeente uit, voor zover gelegen O van de IJssel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zutphen, die dan nog alleen de stad omvat, 1.441 huizen met 11.400 inwoners. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 19.000 huizen met ca. 47.000 inwoners, waarvan ca. 14.000 huizen met ruim 35.000 inwoners in de gelijknamige stad (dat is exclusief de huizen en inwoners van het dorp De Hoven, dat voor de postadressen ook 'in' de stad ligt).

Terug naar boven

Geschiedenis

De stad is ontstaan op een overstromingsvrije zandrug aan de IJssel, aanvankelijk ten zuiden van de plek waar de Berkel in die rivier uitmondt (tegenwoordig ligt de stad ook N daarvan). Daar resideerden de Heren - later graven - van Zutphen. In de 2e helft van de 12e eeuw komt de stad aan de graven van Gelre. Stadsrechten zijn verleend in 1190 of ca. 1226. Zutphen was een van de kwariterhoofdsteden van Gelderland, was lid van de Hanze, beschikte over landwegen naar Westfalen en had een belangrijk aandeel in de handel langs de Rijn. De economische bloei kenterde in de loop van de 15e eeuw omdat een deel van de Rijnhandel zich naar Holland verplaatste.

Stadsweiden en waarboeken
De Mars en Helbergen waren vroeger zogeheten stadsweiden. Van 1528 tot 1866 zijn in Zutphen zogenaamde waarboeken bijgehouden. In deze boeken werd nauwkeurig genoteerd wie het recht bezat gebruik te maken van de Zutphense stadsweiden. Mensen met een dergelijk recht mochten dan twee koeien op de stadsweiden laten grazen. Wanneer je in de stad woonde, kon je een waar kopen. Dit bezit was ondeelbaar, in tegenstelling tot andere onderdelen van de erfenis. Wanneer de koper van een waar overleed, ging het vruchtgebruik in eerste instantie over op zijn vrouw. Pas in de tweede plaats naar de oudste zoon en indien afwezig, de oudste dochter. Vaak staat er vermeld wanneer een eigenaar overleed, en wie vervolgens in bezit kwam van het waardevolle recht. In 1799 kreeg iedere burger het recht om zijn/haar vee op de stadsweiden te laten grazen. Dit recht werd vanaf die tijd niet langer verkocht, maar verpacht. In de tweede helft van de 19e eeuw besloot men het waarrecht af te schaffen. Bezitters van waren werden gecompenseerd. Pas in 1954 werd met de laatste instellingen die een waarrecht bezaten, overeenstemming bereikt over de afkoopsom. De waarboeken zijn in te zien op de website van het Regionaal Archief Zutphen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Zutphen, kun je terecht bij de volgende instanties, sites en publicatie:

- Het Regionaal Archief Zutphen beheert de archieven van deze gemeente plus de gemeenten Brummen en Lochem. Op de site kun je onder andere het bevolkingsregister van de gemeente raadplegen betreffende de jaren 1842-1939.

- Historische Vereniging Zutphen. Naast de werkgroep Lezingen en Excursies, die het jaarlijkse programma van lezingen, historische cafés en excursies programmeert, is er een aantal inhoudelijke historische werkgroepen actief. De Werkgroep Bouwhistorie is de oudste. Zij zijn hun werk in 1994 al begonnen. En het is nog lang niet af. Pas als alle (middeleeuwse) panden in de stad - en dat zijn er heel wat - grondig onderzocht en beschreven zijn, komt er wellicht een eind aan deze werkgroep. Maar het is ook mogelijk dat zij haar werkterrein uitbreidt naar latere periodes. Het was de enige werkgroep in zijn soort in Nederland. Sinds enige tijd zijn er enkele werkgroepen actief in Nederland volgens het "Zutphens" model. In 2016 is de Vraagbaakgroep opgericht. Deze groep richt zich op het snel beantwoorden van vragen op historisch terrein die binnenkomen bij de vereniging. Vragen op genealogisch gebied vallen daarbuiten omdat dat soort vragen erg veel onderzoek vergt. In 2017 is de werkgroep "Zutphen op de kaart" begonnen. In dit project worden alle historische objecten beschreven en op een kaart ontsloten. Een aantal werkgroepen is klaar. Hun bevindingen zijn terug te vinden in uitgaven die je onder deze link kunt vinden.

- Het Stedelijk Museum Zutphen is een cultuurhistorisch museum dat de geschiedenis van deze stad en omgeving in beeld brengt. De collectie van het museum omvat archeologische vondsten en historische en topografische collecties bestaande uit oude kaarten, plattegronden, stadsgezichten, portretten en foto's. Ook zijn er talloze voorwerpen van kunstnijverheid te zien, waaronder de prachtige zilvercollectie, meubels, klokken en antiek speelgoed. Tevens toont het museum de Jo Spiercollectie. Jo Spier (1900-1978) schonk zijn geboortestad Zutphen in 1975 een grote collectie boeken, tekeningen, brochures, folders, kalenders, briefkaarten en affiches en aquarellen. De collectie is op aanvraag te raadplegen. Het gebouw waarin het Stedelijk Museum is gehuisvest, dateert uit de middeleeuwen. Het was van oorsprong een Broederenklooster. In de kelder ziet men nog de oorspronkelijke spitsbooggewelven. Mooi bewaard gebleven is de zaal met spitsboogramen en een houten tongewelf. De zaal deed vermoedelijke dienst als Refter (eetzaal) en dateert uit ca. 1500.

- Erfgoed Centrum Zutphen.

- "Erve Eme is een klein archeologisch openluchtmuseum, een reconstructie van een vroeg-middeleeuws erf in Zutphen op basis van archeologische vondsten. Erve Eme bevat unieke reconstructies van gebouwen uit de Frankische tijd, de periode na het vertrek van de Romeinen en vóór de komst van Karel de Grote. Rond 700 na Christus was Zutphen een dorp, groter dan een gemiddeld dorp maar nog geen echte stad. De nederzetting ontwikkelde zich langzaam maar zeker tot het grafelijk bestuurlijk centrum van de regio en groeide uit tot een heuse stad. En zo is ook het plan dat Erve Eme langzaam maar zeker uitgroeit tot een steeds grotere nederzetting.

Op Erve Eme brengen we het verleden weer tot leven met behulp van ambachten uit die tijd. Via levende geschiedenis, met re-enactors en ambachtslieden in middeleeuwse kleding, laten we bezoekers ervaren hoe mensen in die tijd leefden. Je kunt bij ons zien en meemaken hoe het leven in 700 na Christus ongeveer moet zijn geweest. Wat deed men zoal op een dag, wat aten ze, wat droegen ze voor kleren, hoe zagen hun huizen eruit? Wij heten je van harte welkom, geheel in middeleeuwse stijl en laten je de middeleeuwen weer beleven.

Wil je oude ambachten, waaronder smeden, bronsgieten, manden vlechten en potten bakken onder de knie krijgen? Dan ben je bij ons aan het goede adres. We organiseren diverse workshops waarbij deze oude ambachten aan bod komen. Of wil je met school of bedrijf een bijzondere dag meemaken met veel leuke en ook nog eens leerzame activiteiten? Dan is Erve Eme een geschikte bestemming voor jullie. Erve Eme is vooralsnog alleen geopend tijdens evenementen en de weekenden in de zomervakantie. Op aanvraag kun je in andere weekenden ons erf bezoeken. Wij hopen in de nabije toekomst ieder weekend van april tot oktober open te kunnen gaan. Stichting Erve Eme draait voor 100% op vrijwilligers en is niet afhankelijk van subsidies. Door middel van ondernemend denken en werken houden wij onze financiën gezond. Interesse om vrijwilliger bij ons te worden? Kijk dan even hier!" Dieven hebben begin februari 2019 de hele collectie van Erve Eme geroofd. Gelukkig wordt hen van veel kanten financiële hulp geboden en hulp in natura, zodat ze hopelijk snel weer operationeel kunnen zijn.

- Op de site Kijk op Zutphen vind je in het linkermenu vele thematische artikelen over de geschiedenis van de stad, via het bovenste menu vind je beschrijvingen van vele bezienswaardigheden en via het rechtermenu vind je o.a. oude ansichtkaarten van de stad.

- Rivier in de stad. Cultuurhistorische betekenis van de rivier de IJssel voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad Zutphen. (rapport, 94 pag., 2013)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Mirjam van Biemen analyseert in een reportage in Trouw, d.d. 23-9-2018, "waarom de halve Randstad naar Zutphen verhuist". Soms moet je krantenkoppen met een korreltje zout nemen, zo ook hier, maar ze bedoelt ermee dat er een duidelijke trend is in de afgelopen jaren dat gezinnen uit de grote steden in de Randstad naar deze stad verhuizen, vanwege de betaalbare huizen, de relatieve rust en ruimte, de gemoedelijker sfeer, en de Vrije School, die in het lokale voortgezet onderwijs nu al 1.300 leerlingen heeft. Ze laat onder meer een aantal recent verhuisde stellen/gezinnen aan het woord over hun motivaties. Overigens staat niet iedereen te juichen bij deze trend. Zo stelt een "echte Zutphense" (73): “Ik vind het prima dat ze hierheen komen, maar ze moeten zich niet met traditionele zaken bemoeien.” Ze doelt op de jaarlijkse kermis die al sinds jaar en dag in de binnenstad wordt gehouden, maar nu dreigt te verdwijnen omdat veel nieuwe bewoners klagen over het lawaai. Ook zouden de nieuwkomers steeds vaker boerderijen opkopen in het buitengebied, die ze verbouwen met een zak geld, om vervolgens te zeuren over de stank, die gewoon bij het buitenleven hoort, zo zegt ze. Vooral de Amsterdammers vindt ze anders: “Ze brengen een hoop poeha mee en zetten zichzelf altijd op de voorgrond. Wij zijn veel bescheidener.”

- Zutphen heeft in december 2018 haar eerste intelligente verkeersregelinstallatie (iVRI) gekregen. Dit slimme verkeerslicht gaat ervoor zorgen dat de doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid in de stad en de regio verbeteren. De verkeerslichten op het kruispunt Oude IJsselbrug-IJsselkade-Stationsplein zijn daarvoor omgebouwd. De slimme verkeerslichten zijn in staat continu informatie uit te wisselen, met andere iVRI’s, met voertuigen en met de al dan niet geopende Oude IJsselbrug. Op basis van deze realtime informatie maken de iVRI’s bepaalde keuzes waardoor ze het verkeer beter regelen. Zo kunnen ze inspelen op actuele drukte en/of een gesloten brug, en bepaalde verkeersstromen eerder of langer groen geven. Bijvoorbeeld een ambulance op tijd groen geven, of zorgen dat auto’s minder vaak hoeven te stoppen en weer op te trekken. De iVRI past goed in de lijn van de herinrichting van de IJsselkade. Wethouder Harry Matser onderstreept het belang van de iVRI’s. “Slimme verkeerslichten doen zoveel meer voor onze stad dan alleen het verkeer regelen. Een goede doorstroming van het verkeer vergroot namelijk ook de verkeersveiligheid. En de leefbaarheid in onze stad verbetert, omdat de CO2-uitstoot afneemt.”

- Bedrijventerrein De Mars in het N van Zutphen gaat de komende jaren flink op de schop. Publieke en private partijen investeren naar schatting 400 miljoen euro in het gebied. Op het programma staan onder meer de herstructurering van het noordelijk deel van het bedrijventerrein en de transformatie van de Noorderhaven tot woon- en werkgebied. Hier verrijzen, op het voormalige Reesinkterrein, rond de 1.000 nieuwe woningen. Er is voor de hele Mars een gebiedsplan opgesteld, dat vervolgens is opgesplitst in 4 deelgebieden.

- In 2009 heeft het Rijk het licht op groen gezet voor de 'rivierverruimende maatregelen' van het project IJsselsprong. Om de IJssel bij hoogwater meer ruimte te geven worden in de gemeenten Brummen en Voorst twee dijken verlegd. Bovendien wordt buitendijks een korte smalle geul gegraven in de Tichelbeeksewaard bij Zutphen. De regio wil deze veranderingen aangrijpen om het gebied ten westen van De Hoven duurzaam en klimaatbestendig te ontwikkelen. Het project IJsselsprong beslaat het grondgebied van de gemeenten Brummen, Voorst en Zutphen ten westen van de IJssel. Er wordt geïnvesteerd in woningbouw, infrastructuur, natuur en de bescherming tegen hoge rivierafvoeren. De plannen voorzien in de bouw van nieuwe woningen, de aanleg van rondwegen om dorpskernen voor het doorgaand verkeer en de aanleg van een hoogwaardige ecologische verbinding tussen de Veluwe, de Graafschap en de Achterhoek. Het programma IJsselsprong is in het leven geroepen om de aanpak van vier 'opgaven': water, (bescherming tegen hoogwater) wegen, wonen en natuur, rond de IJssel ter hoogte van het hierboven beschreven gebied, logisch op elkaar af te stemmen, zodat de ruimtelijke ontwikkelingen elkaar versterken in plaats van in de weg zitten.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Zutphen heeft 395 rijksmonumenten.

- Zutphen heeft 430 gemeentelijke monumenten.

- Het buitengebied in Zutphen heeft 1 gemeentelijk monument.

- De Hervormde (PKN) Walburgiskerk (Kerkhof 3) is gesticht en gebouwd als romaanse kapittelkerk omstreeks 1050, verbouwd in romano-gotische Keulse stijl in 1200-1270, daarna vergroot in de 14e, 15e en vroege 16e eeuw tot een grote hallenkerk, een voorbeeld van rijke Nederrijnse gotiek. In de toren hangen zes klokken die nog altijd met de hand geluid worden, op zaterdagavond vanaf 18.00 uur en voor de kerkdiensten. In de viering hangt het Angelusklokje, dat dagelijks te horen is. Bij de kerk hoort sinds 1561 de Librije, een bibliotheek met 750 oude folianten die vastgeketend zijn op eeuwenoude lectrijnen, lessenaars, om diefstal te voorkomen. Behalve de Librije in Zutphen zijn er nog maar twee andere 'kettingbibliotheken' bewaard gebleven: in het Italiaanse Cesena en het Engelse Hereford. De Librije is gesticht als een 'openbare' bibliotheek voor welgestelde Zutphenaren, en bezit tegenwoordig een belangrijke collectie van voornamelijk 15e-17e-eeuwse boeken. De Walburgiskerk en Walburgistoren zijn te bezichtigen respectievelijk te beklimmen. Voor de mogelijkheden zie de link.

- De Hervormde Broederenkerk (Broederenkerkplein 2) is een grote vroeg-14e-eeuwse kloosterkerk van de Dominicaner orde (predikheren). De Broederenkerk is sinds 1983 in gebruik als openbare bibliotheek en is in recente jaren uitgebreid gerestaureerd. Op de kerk staat een dakruitertorentje uit 1771, waarin het poortersklokje hangt dat nog altijd luidt tussen 21.50 en 22.00 uur waarna destijds - tot 1853 - de poorten van de stad werden gesloten. Tevens luidt de klok dagelijks om 18.00 uur gedurende 1 minuut ter herinnering aan de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog.

- De Nieuwstadskerk huisvest nu de RK kerk Sint Johannes de Doper (Nieuwstadskeksteeg 2), in de middeleeuwen bekend als Onze Lieve Vrouwe op de Nieuwstad. Gesticht omstreeks 1250 als parochiekerk van de nieuwe stadsstichting. De oudste kern (middenschip) met onderste deel van de toren dateert uit de late 13e eeuw. Uitbreidingen hadden plaats tussen 1439 en 1442 (verhoging en naaldspits toren), 1455-1459 (koor) en 1480 en 1530 (verbouwing tot hallenkerk met noorder- en zuiderzijbeuk). Het is de enige kerk met vier originele middeleeuwse luidklokken.

- De Lutherse Gemeente Zutphen bestaat sinds 1694, dus al meer dan 300 jaar. In de lutherse traditie is het klimaat van vrijheid diep geworteld. In die vrijheid past de opvatting dat ieder zijn of haar eigen geloofsrelatie met God heeft en hiervoor zelf de verantwoordelijkheid draagt. Geen kerkelijk gezag heeft het recht om tussenbeide te komen. Daardoor heerst er een sfeer van verdraagzaamheid en respect voor ieders eigen manier van geloven. De (PKN) Evangelisch-Lutherse kerk (Beukerstraat 10) heeft een rijksmonumentaal orgel uit 1831, gemaakt door N.A. Lohman en Zonen te Groningen.

- De Doopsgezinde Gemeente in Zutphen ontstond in de 16e eeuw en maakte aanvankelijk gebruik van schuilkerken, zogeheten vermaningen. De huidige kerk, op Leeuweriklaan 23, dateert uit 1939 en vervangt een kerkje in de voormalige Apenstert, aan de andere kant van de IJssel. Dat kerkje ging in de oorlog verloren. Het is een zaalkerkje met dakruiter in sobere, expressionistische vormen.

- De Berkelruïne, één van de bekendste monumenten in de stad en de enige waterpoort in het werkgebied van Waterschap Rijn en IJssel, is vanaf 2016 toegankelijk voor publiek. Bezoekers kunnen straks de 700 jaar oude ruïne van bovenaf bewonderen en genieten van het uitzicht over de Berkel. Om dat mogelijk te maken wordt een trap tegen het monument geplaatst en komen er balustrades. Bezichtiging van het monument is alleen mogelijk onder begeleiding van een gids. Zo is er toezicht op de ruïne en de beschermde flora. De ruïne is namelijk een belangrijke groeiplaats voor de beschermde gele helmbloem.

- De kerncollectie van Museum Henriette Polak bestaat uit kunstwerken die zijn aangekocht door Stichting Henriette Antoinette. In de jaren zestig begon deze stichting met het samenstellen van een verzameling kunstwerken ten behoeve van een nieuw museum. Het ging vooral om kunstwerken van Nederlandse kunstenaars, die destijds buiten de aandachtsgebieden van de avant-garde kunstwereld stonden, maar in de ogen van het stichtingsbestuur medebepalend waren voor de ontwikkelingen in de Nederlandse kunstgeschiedenis. De kunstwerken sloten aan op de vooroorlogse modern-klassieke kunst, die voortbouwde op de Franse moderne kunst van rond 1900. De traditie van de modern-klassieke kunst is tot op de dag van vandaag springlevend en nog altijd uitgangspunt voor het verzamelbeleid van Museum Henriette Polak.

- "Achter de imposante klassieke gevel van het nog uit de late middeleeuwen stammende patriciërshuis De Wildeman (Zaadmarkt 88) vind je de stijlvol ingerichte kamers van Geelvinck Muziek Museum Zutphen, die je doen terugdromen naar de wereld van twee eeuwen geleden. Het Muziek Museum heeft onder meer stijlkamers uit de 18e eeuw, een grote collectie historische piano's, een katholieke schuilkapel uit 1628, een expositie over Beethoven, een restauratieatelier en een concertzaal. De ontwikkeling van de piano heeft mooie, interessante en soms bizarre instrumenten opgeleverd. In de tentoonstelling staan o.a. een van de eerste tafelpiano's en een van de eerste rechthoekige, rechtopstaande piano's. Er staan ook instrumenten in de vorm van een giraffe, een lyra of een boekenkast. In de stijlkamers hangen bijzondere schilderijen: o.a. een landschap Gilles D'Hondecoeter uit 1608 en een bloemstilleven van de Jezuiet Daniël Seghers uit de eerste helft van de 17e eeuw.

Verborgen op de tweede etage is een een RK schuilkapel uit 1628, uit de tijd dat het bestuur van de stad Protestants was en de uitoefening van de Rooms-katholieke eredienst was verboden. Later werden de diensten door de Protestantse overheid gedoogd, maar alleen als er veel belasting werd betaald. Ook op de tweede etage is ons restauratie-atelier. Gijs Wilderom, onze restaurator, is daar vaak (maar niet altijd) op woensdag te vinden. Oude toetsinstrumenten, die de tand des tijds niet ongeschonden zijn doorgekomen, of die een eerdere 'restauratie' nauwelijks hebben overleefd, worden door hem weer vakkundig hersteld, waarbij zoveel mogelijk de historische onderdelen van de piano intact worden gelaten. Enkele historische piano’s kunnen door museumbezoekers worden bespeeld. Maar ook als je geen piano speelt kun je bij ons toch muziek maken! Onze zelf-spelende pianola uit 1905 wordt met pedalen bediend. Zo kun je, zonder je handen te gebruiken, toch muziek maken!

Er is een speciale tentoonstelling over Beethoven, waarin ook aandacht is voor het bekende volkssprookje dat vertelt dat de wereldberoemde componist niet in Bonn, maar in Zutphen is geboren. Wat de gemeentelijke Dienst Archeologie met dit sprookje te maken heeft, kun je bij ons zien. En speciaal voor alle kinderen (en iedereen die dat zelf ook ooit is geweest) hebben we nog het Kleinste Muziekinstrumenten Museum ter Wereld! Kinderen kunnen ook, mits onder begeleiding, spelen op de pianola. Dat doe je al trappend, bijna als op een fiets. Bij een pianola hoef te niet te kunnen pianospelen om toch muziek uit de piano te krijgen: dus dan ben je aan het pianospelen zonder handen! Ook is er een zoektocht voor de hele kleintjes en een leuke vragenlijst voor de iets minder kleine kinderen." Zie hier voor de openingstijden, tarieven en dergelijke.

Het museum, dat in 2017 vanuit Amsterdam naar Zutphen is verhuisd, verkeert anno 2019 'in zwaar weer' en dreigt dakloos te worden. Voor nadere informatie zie de link. Volgens de gemeente is destijds overeengekomen dat vanaf medio 2019 een bepaalde huur betaald zou moeten gaan worden, die het museum stelt - nog - niet te kunnen opbrengen. Ze zijn daarom een petitie en doneer-actie begonnen, waarmee je hen kunt steunen, als jij ook vindt dat dit museum, en op deze locatie, moet blijven.

- De windmotor in de uiterwaard Stokebrandsweerd (Z van de N348) dateert uit 1927 en diende om overtollig regenwater en kwelwater van de IJssel uit de uiterwaarden te pompen. Dit was ten behoeve van het vergroten van de hooiopbrengst van de weidegronden van 5 perceeleigenaren in de Stokebrandsweerd. De eigenaren waren destijds gezamenlijk verantwoordelijk voor de aanschaf en het jaarlijks onderhoud. Rond 1968 raakt de molen o.a. door het afkalven van de zomerdijk buiten bedrijf. In 2006 is een restauratie gereedgekomen.

- Gevelstenen in Zutphen.

- De binnenstad van Zutphen krijgt replica's van de historische straatnaamborden. Wethouder Annelies de Jonge onthulde in oktober 2018 het eerste bord. Het is de bedoeling dat over een aantal jaren alle straatnaamborden in de binnenstad (het beschermd stadsgezicht) zijn vervangen. Dit gebeurt in fasen. De borden zijn replica's van de stalen, geëmailleerde borden uit de 19e eeuw. Op 18 oktober 1869 nam het college daartoe destijds een besluit. Daarmee wilde de gemeente een eind maken aan de onduidelijkheden die ontstonden doordat diverse straten meerdere namen hadden, zoals de Turf- of Engepoortstraat en de Heukestraat of het Gasthuissteegje. Op een enkele hoek in de binnenstad is nog een origineel bord uit de 19e eeuw te vinden, maar de meeste borden zijn door de jaren heen vervangen door borden in de dan geldende stijl. Vormgever Nandan Lemmers heeft een font ontworpen dat naadloos aansluit op de stijl van de originele borden. Ook de kenmerkende azuurblauwe kleur wordt zo veel mogelijk nagebootst.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Nieuwjaarsduik.

- Op een zondag in februari is er in Zutphen 'Gluren bij de Buren', hét woonkamerfestival, waarbij woonkamers in verschillende steden worden omgetoverd tot een tijdelijk podium met een wel zeer intiem karakter. Iedereen kan genieten van diverse optredens van lokale talenten, van singer-songwriters met een gouden keel tot theatermakers die je verrassen en koren die je omverblazen! Elke artiest speelt drie keer een optreden van 30 minuten. Door de speciale looproutes kun je hierdoor als bezoeker maximaal 7 optredens bijwonen. Gluren bij de Buren maakt de wijken gezelliger en geeft lokale acts een podium. Alle voorstellingen zijn gratis te bezoeken (een vrijwillige bijdrage is welkom, en draagt bij aan het budget om de volgende editie mogelijk te maken). Beleef het karakter van jouw stad, de gastvrijheid van de bewoners en ontmoet talentvolle lokale muzikanten als bezoeker van 'Gluren bij de Buren'. Wil je Gluren bij de Buren ook in jóuw stad organiseren? Wil je jouw huiskamer beschikbaar stellen voor een optreden? Of wil je zelf spelen in een van de huiskamers? Neem dan contact op met de organisatie.

- Op een zaterdag eind maart is er jaarlijks het Roparun Popfestival (in 2019 voor de 5e keer) op Fort Bronsbergen. De opbrengst van dit popfestival gaat naar Stichting Roparun. De Roparun is de langste non-stop estafetteloop ter wereld: jaarlijks in juni, van Parijs en Hamburg naar Rotterdam. In deze estafetteloop wordt binnen 48 uur ruim 500 kilometer afgelegd. Er doen honderden teams aan mee, waaronder Roparun Team Zutphen. Dit alles met als doel een sportieve prestatie leveren om op die manier geld op te halen voor mensen met kanker. Met de opbrengst wil Stichting Roparun de kwaliteit van het leven van kankerpatiënten en hun naasten zo aangenaam mogelijk maken.

- Sinds 2016 is er op 5 mei in Zutphen Bevrijdingspop Achterhoek, van 14.00 uur tot middernacht, met bands uit de gehele Achterhoek. Het festival is gratis toegankelijk, d.w.z. er wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd. Je kunt geen plek reserveren dus 'vol is vol'. Er zijn 2 podia: één voor bands en één voor singer-songwriters. Het festival is een succes en 'een blijverdje', aldus deze recensie.

- Zutphen Open Air (weekend eind mei).

- Het IJsselfestival (weekend begin juli) is een gezellig familiefestival met o.a. Boerenstreekmarkt, Loungeplein, visverkoop, palingrokers, vele kinderactiviteiten, shanty- en piratenkoren, kramen met oude ambachten, vlootschouw klassieke pleziervaart, (zoetwater) visgerechten, Kunstmarkt, en piraten.

- Zutphense Zomerfeesten (4 woensdagen in juli en augustus).

- De Bos Dweildag Zutphen (op een zaterdag in september, in 2017 voor de 15e keer).

- Het Chocoladefestival (op de laatste zondag van september) is een voor ons land vermoedelijk uniek festival, met o.a. demonstraties bonbons maken, koken met chocolade, schilderen met chocolade, chocoladebier proeven, kunstwerken van chocolade, chocolade fondue, rondvaarten in een fluisterboot, modeshow, poppentheater, kinderactiviteiten, muziek en nog veel meer.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het Luxor Theater (Houtmarkt 64) is gevestigd in een rijksmonumentaal pand. De voorganger startte in 1918 als bioscoop en stopte er in 1987 mee omdat de bezoekersaantallen te zeer waren teruggelopen. Na een verbouwing start het huidige Luxor Theater in 1989. Het programma is van meet af aan veelzijdig. Naast films worden bezoekers getrakteerd op jeugdtheater, poëziemanifestaties, festivals, lezingen, cabaretestafettes en café-chantants.

- "Bioscoop Cinemajestic in Zutphen beschikt over de nieuwste technieken zoals 3D HFR films en 360 graden geluid, waardoor het lijkt alsof je je middenin de film bevindt. Daarnaast kun je heerlijk genieten van een goede film waarbij je goed zicht hebt op het scherm en ook nog eens wordt bediend bij je stoel. Je hoeft bij deze servicebioscoop alleen maar op het knopje te drukken en er komt iemand bij je om je bestelling op te nemen. Deze wordt dan zo snel mogelijk naar je toe gebracht, zodat je onder het genot van een hapje of drankje de film verder kunt kijken. Naast deze service is er ook een gratis parkeerplaats naast de bioscoop."

- "Wij, Gilde/VVV gidsen van het Gilde Zutphen, verzorgen met veel plezier stadswandelingen door de historische stad. Het begrip 'gilde' dateert uit de middeleeuwen. Is het Gilde zo'n soort vereniging van vaklieden? Ja, we hebben ook meesters in hun vak die in hun vrije tijd als vrijwilliger voor het Gilde stadswandelingen verzorgen. Door zelfstudie en het volgen van cursussen over de ontwikkelingen in de stad bezitten we een hoop kennis. We willen dat graag met jou delen. Het Gilde is een unieke vrijwilligersorganisatie zonder winstoogmerk die al sinds 1995 verschillende soorten stadswandelingen in vele steden verzorgt. Je kunt de rondleidingen het hele jaar boeken op alle dagen van de week."

- Tijdens de Stadswandeling Joods Zutphen wordt aan de hand van gebouwen, panden en sporen van Joods leven o.l.v. een gids een route gelopen door het Nieuwstad- en het Barlhezekwartier. Rond 1800 begon het Joodse leven in deze stad op gang te komen. Aan het eind van de 19e eeuw kende de stad een grote, bloeiende Joodse gemeenschap. De gevolgen van de Jodenvervolging 1940-1945 betekenden vrijwel het einde van de lokale Joodse gemeenschap. Tijdens de wandeling wordt niet alleen aandacht gegeven aan de gebouwen, maar juist ook aan de voormalige bewoners. Zo komen de deelnemers aan de wandeling veel te weten over het onstaan van de Zutphense Joodse gemeenschap vanaf het eind van de 18e eeuw en het grotendeels verdwijnen daarvan in de oorlogsjaren. Je vrijwillige bijdrage komt ten goede aan de restauratie van de lokale Joodse Begraafplaats.

- "Na 40 jaar naamloos te zijn geweest, heeft de groenstrook tussen het Zutphense Waterkwartier en de Zuidwijken in 2016 eindelijk een naam gekregen: het Emerpark. De naam is bedacht door Marian Schilder en door een jury gekozen uit 52 inzendingen. De naam verwijst naar de vroegere nederzetting Eme die iets verderop lag, namelijk bij de Ooijershoek. Het sluit aan bij andere namen in deze buurt, zoals de Laan naar Eme, de Emmersteeg, het Erve Eme (het middeleeuwse erf aan de Harenbergerweg) en de Emer Enk (de nieuwe naam voor het buitenterrein van De Kaardebol). De naam Emerpark past dus goed bij dit gebied. Het is bovendien een goed herkenbare naam die nog heel lang mee kan gaan. Met de nieuwe naam willen we het park herkenbaarder en toegankelijker maken voor de inwoners van Zutphen. Er is de laatste jaren flink in het park geïnvesteerd en iedereen mag daarvan genieten." Tal van functies zijn opgeknapt/gerevitaliseerd en op elkaar afgestemd. Verder zijn wandel- en fietspaden op elkaar aangesloten. Het gebied is nu aantrekkelijker voor zowel inwoners als toeristen.

- Bomenstichting Zutphen en omgeving. - Beschrijvingen van monumentale bomen in de regio rond Zutphen.

- De oude industrie- en fabriekshaven Noorderhaven, gelegen aan de IJssel, is in 1970 gedempt omdat steeds minder transport over water verliep. In 2015 is gestart met het opnieuw uitgraven van de haven. Ditmaal als jachthaven voor de pleziervaart, als onderdeel van een nieuwe, naar de haven vernoemde woonbuurt in aanbouw. De jachthaven is in 2018 in gebruik genomen.

- IVN afdeling Zutphen betrekt mensen bij natuur, milieu, landschap en leefomgeving. Zij doet dit door het organiseren van wandelingen en fietstochten, landschapsonderhoud, cursussen en jeugdactiviteiten en door het publiceren van wandel- en fietsroutes. De afdeling heeft zo'n 75 leden en 30 donateurs.

- "De campagne Zutphen Bijenstad is in 2009 van start gegaan. Het heeft als doel: de bijen onder de aandacht brengen; oplossingen aandragen voor de bijenproblematiek; nationaal inspireren. Inmiddels is er alom aandacht voor juiste voeding (planten, struiken, bomen) voor bijen en ook de schadelijkheid van bestrijdingsmiddelen op onze groenten en planten staan volop in de aandacht."

- De gemeente Zutphen wil het met het STUIT-ommetje (= Stedelijk Uitloopgebied) langs het zuiden van de gemeente voor haar inwoners mogelijk maken om te recreëren in een natuurlijke omgeving. Tegelijkertijd maakt de gemeente van de gelegenheid gebruik om het landschap op een natuurlijke wijze te ontwikkelen en te zorgen voor een duurzame waterhuishouding. Met het STUIT-ommetje ontstaat een recreatiezone die inwoners en bezoekers van de stad intensief kunnen gebruiken. Het legt ook verbinding met het achterliggende agrarische landschap. Dat maakt dat gebied, al is het wat minder intensief, toegankelijk voor recreanten. Bijkomend voordeel van het ommetje is dat aanliggende kwetsbare natuurgebieden worden ontlast. Tevens sluit het aan op een netwerk van onverharde wegen, zodat de wandelaar de Graafschap verder in kan wandelen.

Onderdeel van de werkzaamheden zijn de aanleg van een geheel nieuw wandelpad van ongeveer 3 kilometer en een wandelpad van ongeveer dezelfde lengte langs bestaande wegen. Ook legt de gemeente 5 poelen aan, ongeveer 2300 meter haag en een kleine 5000 m2 bos en bosschages. Door plaatsing van 3 bruggetjes over watergangen houden wandelaars de voeten droog. Langs de route komen bankjes en picknicktafels, een informatiebord en routebordjes. Een folder maakt de recreant wegwijs in het gebied. Vóór de realisatie van dit ommetje was recreatie in het gebied alleen maar mogelijk op verharde wegen. Zeker over de Dennendijk reden zoveel voertuigen dat wandelaars zich daar niet veilig voelden. Vrijliggende paden maken het wandelen een stuk veiliger. Door ruilverkaveling in het gebied is in het verleden veel van de oorspronkelijke landschappelijke waarde verloren gegaan. De aanleg van kleine landschapselementen moet die waarde weer verhogen. De provincie Gelderland heeft het project met ruim 300.000 euro gesteund. (bron: Provincie Gelderland, 17-12-2008)

Terug naar boven

Beeld

- Skyline Producties plaatst onder de naam Zutphantom mooie drone-filmpjes (op Facebook) van objecten en infrastructurele werkzaamheden in Zutphen en omgeving.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zutphen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Zutphen. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Lokale links: - Zutphen linkspagina.

- Nieuws: - Nieuws uit Zutphen e.o. van de Stentor. - Nieuws uit de stad e.o. van het AD.

- Onderwijs: - Het Stedelijk is een openbare scholengroep bestaande uit Het Stedelijk Vakcollege (vmbo (lwoo, bb, kb)), Het Stedelijk Mavo (gl, tl) en Het Stedelijk Lyceum (havo, atheneum en gymnasium). - Het Baudartius College is een middelbare school voor mavo, havo, atheneum, gymnasium. - "Praktijkonderwijs Zutphen biedt onderwijs aan moeilijk lerende jongeren met een Pro-beschikking. Wij scholen en vormen jongeren in de domeinen werken, wonen, vrijetijdsbesteding en burgerschap. Jongeren worden binnen de vier domeinen begeleid in het proces van kiezen en het accepteren van de consequenties die uit die keuzes voortvloeien. Wij zijn met ons goed geoutilleerde gebouw in staat om specifieke cursussen en opleidingen aan te bieden in de richtingen Bouw/Groen/Horeca/Verzorging/Techniek/Detail en Magazijn."

- Educatie: - "WOEST OOST in Zutphen is voor iedereen die theater wil maken. Er is geen opleiding nodig om mee te kunnen doen, er wordt echter wel een groot commitment gevraagd zoals dat bij een professioneel theater gebruikelijk is (onder professioneel theatermaken verstaan we het werken met jonge niet-professionele spelers op een professionele manier door professionals). Er zullen audities worden gehouden voor iedere productie die ook zal starten met een fysieke training, omdat het groepsproces het belangrijkste is wat aan de voorstelling ten grondslag ligt. WOEST OOST werkt met jongeren uit alle lagen van de bevolking en alle hoeken van de wereld. Het samenbrengen van verschillende culturen en verhalen geeft diversiteit en meerwaarde aan de spelers en de uiteindelijke voorstelling.

“Vluchtelingen”, zelf noemen we ze liever “nieuwkomers”, zijn een belangrijke spelersbank van WOEST OOST, omdat verbinding met hen een directe brug slaat tussen culturele achtergronden. Dit is een goed voorbeeld van hoe wij theater maken. We brengen verhalen uit de actualiteit heel dichtbij. We maken ze voelbaar en tastbaar. WOEST OOST richt zich voornamelijk op jongeren tussen de 15-25 jaar. Daarbij wil het de vrijheid hebben om daarnaast ook met andere leeftijdscategorieen te werken als een productie hierom vraagt. Elke speler zal worden behandeld als acteur om op die manier een professionele voorstelling neer te zetten. De voorstellingen worden met jongere spelers gemaakt, maar zijn voor een algemeen publiek. De voorstellingen zijn dus niet specifiek gericht op jongeren." De eerste voorstelling was in februari 2019.

- "Maatschappelijke uitdagingen zijn van alle tijden. Mensen die zich inzetten om die problemen op te lossen gelukkig ook. Al sinds 1777 is De Maatschappij dé broedplaats van initiatieven voor het algemeen belang. Een netwerk van onafhankelijke denkers en doeners die meer willen. Meer voor een ander. De Maatschappij departement Zutphen organiseert iedere 3e dinsdag van de maand een lunchbijeenkomst bij een bedrijf of instelling in de regio. Kort maar krachtig.
Altijd verrassend, actueel, inspirerend en vernieuwend. Maar ook gezellig en low-budget."

- "Sta je op je slippers in de boulangerie en zegt: “Bonjour Madame, une baguette s’il vous plaît.” Vraagt de vriendelijke verkoopster: “Bien cuit?” Denk jij: “Waarom weet ik niet wat ze zegt? Ze is alleen maar vriendelijk, ik wil haar helemaal niet glazig aankijken. Waarom ben ik in januari niet met een cursus Frans begonnen?.” Dat gaat jou dit jaar niet gebeuren, want je gaat het lekker doen! Je schrijft je in voor een taalcursus bij Alliance Française afd. Zutphen. Je start met een beginners- of vakantiecursus of je stapt in bij een groep op jouw niveau. Liever alleen de spreekvaardigheid oefenen? Dat kan met onze conversatiecursus. En wist je dat er minstens 33 redenen zijn voor Nederlanders om Frans te leren?"

- Muziek: - Het in 1988 opgerichte Vocaal Ensemble Zutphen (VEZ) is een gemengd kamerkoor met ca. 25 geschoolde amateurzangers en -zangeressen, dat zich - sinds 2012 onder leiding van dirigent Iassen Raykov - profileert met gevarieerd en hoogwaardig repertoire. Ze zingen vaak a capella, maar ook met basso continuo, (klein) instrumentaal ensemble en/of solisten. Ze zingen vier- tot meerstemmige werken van de vroeg-barok tot hedendaags. Ze beleven plezier aan het samen ontginnen van voor hen onbekend repertoire. Maar ook de traditie schuwen ze niet: jaarlijks zingen ze met Kerstmis in A festival of Lessons and Carols in Het Stift in Weerselo, en in de Sint Walburgiskerk in Zutphen. Ze nodigen je van harte uit om eens een repetitie bij te wonen of om naar een concert te komen luisteren. Een goed idee (en een tip voor andere verenigingen!) is dat ze een mooie kennismakingsvideo hebben gemaakt, waarin leden en bezoekers vertellen wat er zo bijzonder is aan dit koor.

- De Zutphense Orkest Vereniging bestaat uit enthousiaste leden die ieder jaar nieuwe stukken instuderen die tijdens diverse concerten gespeeld worden. Het is een ‘zittend’ orkest, ze lopen dus niet op straat en spelen met een harmoniebezetting, dus houtblazers, koper en slagwerk. De muziek varieert van (licht) klassiek tot hedendaagse pop.

- Sport: - "FC Zutphen is een vereniging waar je met veel plezier de voetbalsport kunt beoefenen zowel op actieve als passieve wijze, op recreatief als ook op prestatief niveau. Bij ons voetballen meisjes, jongens, vrouwen en mannen. Vanaf 4 jaar kun je al lid worden en begin je bij de mini’s. Wij zijn een club van en voor iedereen die op een maatschappelijk verantwoorde wijze sport wil bedrijven en/of bijdraagt om dit mogelijk te maken." - "Zvv AZC is opgericht in 1918 en is een begrip in Zutphen en omstreken. AZC voelt een grote verbondenheid met de jeugd. Daar begint het immers allemaal. Kinderen van alle leeftijden en uit alle delen van Zutphen zijn en voelen zich welkom bij AZC. Zvv AZC beschikt over meer dan 40 teams, verdeeld over senioren- en jeugdteams. Zvv AZC heeft ook een afdeling G-voetbal. Hierin spelen volwassenen en kinderen met een verstandelijke beperking." - Zaalvoetbalvereniging Be Quick.

- "Bij TennisInn Zutphen gaat het om de passie voor sport en gezelligheid - en om de mensen die deze passie delen. Van jong tot oud, bij onze vereniging is er een plek en uitdaging voor iedereen. Daarom nodigen wij jou graag uit om een keer een kijkje te nemen bij onze tennisvereniging".

- Bridgeclub BC Zutphen is opgericht in 1946 en heeft ca. 250 leden. Ze spelen op di/wo/do, in de accommodatie van Zvv AZC. - "In 2004, Mixed Hockey Club Zutphen (MHCZ) bestaat dan bijna 100 jaar, verhuist de club naar het Jelle Zijlstrapad. Er liggen dan 2 velden en er verrijst een nieuw clubhuis. Door de centrale ligging, het enthousiasme voor de hockeysport en demografische ontwikkelingen, is de aanleg van een 3e veld in 2009 noodzakelijk. En de groei zet door. Naast traditionele groepen hockeyers ontwikkelt MHCZ ook een aanbod voor trimhockeyers, 7 x7 en bedrijfshockey. Heel succesvol is de ontwikkeling van G-hockey voor mensen met een beperking. In relatief korte tijd worden 3 G-teams gevormd, en wordt duidelijk dat MHCZ hiermee in een behoefte voorziet. Door de groei, het enthousiasme en de wens van leden om steeds meer te kunnen trainen, worden in 2014 de eerste voorbereidingen getroffen voor de aanleg van een 4e veld. In de zomer van 2017 is het zover. Er ligt een 4e hockeyveld, en wat voor een! Een lang gekoesterde wens komt uit: seizoen 2017-2018 start met een waterveld voor MHCZ."

- Welzijn: - "Stichting Gilde Zutphen is een unieke vrijwilligersorganisatie, waar vakmensen belangeloos hun kennis en (levens)ervaring delen met anderen, en zich inzetten voor een leefbare stad en het welzijn van hun stad- en streekgenoten. Kennisoverdracht is het sleutelwoord binnen het gilde. Het gaat bij ons steeds om iets leren in een ontspannen sfeer, of iets actiefs doen samen met anderen. Onze activiteiten zijn meestal kleinschalig, met veel aandacht voor de deelnemers."

- "Armoede kan iedereen overkomen. Bijvoorbeeld een alleenstaande moeder die haar baan verloor. Of een winkelier die in de schuldsanering kwam, nadat zijn zaak failliet ging. Alleen de allerarmsten komen in aanmerking voor een basisvoedselpakket, nadat hun financiële situatie grondig is bekeken. Maximaal drie jaar kunnen zij van Voedselbank Zutphen gratis een pakket ontvangen. Desgewenst krijgen zij bovendien professionele hulp, zodat zij zo snel mogelijk weer zelfstandig kunnen functioneren. Voedselproducenten, supermarkten, bakkers, telers van groente en fruit en maatschappelijke instellingen stellen gratis voedsel beschikbaar. De producten zijn prima voor consumptie, maar mogen niet meer worden verkocht. Bijvoorbeeld omdat de uiterste verkoopdatum binnenkort verloopt. Of omdat er een fout op de verpakking staat. Met het inzamelen van voedsel gaan we ook verspilling tegen. Door het voedsel uit te delen, geven we mensen die dit nodig hebben een steuntje in de rug. Zo slaan we twee vliegen in een klap."

- "Van ruilen komt LETS (LETS staat voor Local Exchange Trade System). LETS is een ruilsysteem waarbij leden van de plaatselijke ruilgroep goederen en diensten ruilen. Daarbij wordt niet afgerekend in geld maar in punten. Bij LETS Ruilkring Zutphen heten die punten Nappen, naar de Drogenapstoren. Nappen zijn geen geld en kosten geen rente. In de ruilkring gaat het om ruilen en handelen. Niet alleen om er zelf beter van te worden maar in de hoop dat iedereen er beter van wordt. Omdat we met een grote groep zijn is er voor vrijwel iedere vraag wel een antwoord en voor vrijwel ieder probleem een oplossing. Iedereen heeft iets aan te bieden en iedereen heeft behoeftes. Samen kunnen we elkaars welzijn vergroten. Voorbeelden? Van een appeltaart tot tijdelijk onderdak en van een website tot een lekkende kraan vervangen. Alles kun je ruilen!"

- "Buddy to Buddy Zutphen koppelt oude en nieuwe Nederlanders aan elkaar. Waarom? Omdat wij geloven in een stad waarin iedereen erbij hoort. Nieuwkomers worden wegwijs gemaakt in hun nieuwe stad en inwoners van de stad leren hun nieuwe buren kennen. We gaan uit van gelijkwaardigheid en organiseren laagdrempelig contact van mens tot mens. Hoe word je buddy? Een aantal keren per jaar starten we een nieuw project waarbij vluchtelingen en Zutphenaren aan elkaar worden gekoppeld. Het Buddy-traject duurt 4 maanden. We maken kleine groepen van Buddy’s die elkaar kunnen versterken. Elke groep heeft een vaste contactpersoon die ondersteunt waar nodig. Je staat er dus niet alleen voor."

- "Rotary Club Zutphen is opgericht in 1929. De ca. 27 leden komen wekelijks bijeen in de Wijnhuistoren. Een vriendschappelijk samenzijn met interessante en informatieve programma's. Ons jaarlijks terugkerend evenment is “Kunst aan de IJssel”. Andere hoogtepunten zijn evenementen zoals het “Wijnevent”. De opbrengst van deze evenementen komt ten goede aan diverse goede doelen. Verder organiseren de leden educatieve en culturele uitwisselingsprogramma's ten behoeve van de (wereld)gemeenschap. De laatste jaren doen we ook actief mee met NL Doet."

- "Stadsonderneming Zutphen is een onafhankelijke stichting, opgericht door een groep maatschappelijk betrokken burgers. Wij werken aan het ontwikkelen van lokale kracht. Een stad waar mensen een beroep op elkaar kunnen doen als men elkaar nodig heeft, waar men omziet naar elkaar en waar dat min of meer vanzelfsprekend is. Dit willen wij bereiken door daadkrachtige ondersteuning te geven aan burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties die initiatieven nemen in en voor hun nabije leefomgeving. En door zelf maatschappelijke initiatieven te nemen. Met onze mensen voegen we organisatiekracht toe, zodat een initiatief zich ontwikkelt tot een vaste waarde en, indien mogelijk, een economisch zelfstandige activiteit."

- "Odensehuis Zutphen is een warme ontmoetingsplek voor mensen met geheugenverlies of lichte dementie - én hun naasten - en buurtbewoners. Het is een plek om elkaar te ontmoeten en activiteiten te ondernemen. De activiteiten bedenken we met de bezoekers samen. Daarvoor geven we hen alle ruimte, of het nu gaat om creatieve activiteiten (muziek, zingen, tekenen, schilderen), boodschappen doen, geheugentraining, bezoek aan de stad of gewoon een praatje maken. Met de hulp van toegewijde en ervaren vrijwilligers maken we dat mogelijk. Het Odensehuis is geen zorgvoorziening of dagbesteding. Je hebt ook geen indicatie nodig. Iedereen is welkom: mensen met geheugenverlies of lichte dementie, hun partners, familie, vrienden of kennissen. Maar ook buurtbewoners die de gezelligheid opzoeken. De toegang is gratis. Als het vervoer een probleem is, dan lossen we dat samen op."

- "Activiteitencentrum Zutphen is er voor volwassenen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en is gevestigd in een modern woon- en zorgcomplex vlakbij het centrum. Op het activiteitencentrum krijg je begeleiding bij het geven van een zinvolle invulling en structuur aan je dag. Zo wordt ook de mantelzorger ontlast. Mensen komen ook naar het activiteitencentrum voor sociale contacten en lotgenotencontact."

- "Home-Start Zutphen is thuis in gezinnen. Home-Start weet voor welke uitdagingen en kansen een gezin kan komen te staan. Problemen met een van de kinderen? Weinig contact met vrienden of familie? Een steuntje in de rug nodig? Ervaren en getrainde vrijwilligers van Home-Start bieden opvoed- en gezinsondersteuning bij alledaagse, lichte opvoedvragen."

- "Torenfonds Zutphen - Warnsveld is een lokaal fonds dat mooie initiatieven in de lokale samenleving ondersteunt, vooral projecten gericht op ontmoeting. Voorzitter Jan van Breda: “We zijn in 2017 echt van start gegaan en hebben al een aantal kleinere projecten kunnen ondersteunen met adviezen en geld. Ook hebben we al mooie samenwerkingen tot stand gebracht, o.a. met Zutphen Energie, Wijkteam Waterkwartier, de gemeente en het Educatiepunt." Het Torenfonds wil vooral maatschappelijke initiatieven een steuntje in de rug geven bij de opstart. Met adviezen, door mensen aan elkaar te koppelen en door fondsen te werven. Het project Deelbonnen bijvoorbeeld maakt het mogelijk dat mensen gebruik kunnen maken van elkaars kennis en ervaring.  Er zijn al verschillende locaties waar gewerkt wordt met deelbonnen, waaronder de Plotter, het Warnshuus en Compassie. Het project Eat & meet organiseert gezamenlijke maaltijden voor wijkbewoners en vluchtelingen en doorbreekt zo het sociaal isolement. SoulFood4you brengt jongeren op een informele wijze bij elkaar om het gesprek aan te gaan over zin- en levensvragen. Vrijwilligers van de Speeltuinvereniging konden een cursus Sociale Hygiëne volgen om zo de kantine in stand te kunnen houden. De Weekendschool, tenslotte, is inmiddels al een bekend fenomeen. De leefwereld van nieuwsgierige kinderen wordt verbreed door ze te laten kennismaken met het lokale bedrijfsleven en andere zaken in de samenleving."

- Duurzaamheid: - "ZutphenEnergie is een energiecoöperatie van, voor en door bewoners en bedrijven. Samen voorzien we in de lokale energiebehoeften van Zutphen en Warnsveld. Dat doen we door zelf betaalbare groene energie op te wekken, te leveren en door energie te besparen. Zo versterkt ZutphenEnergie de lokale economie. ZutphenEnergie wil haar doel bereiken met drie kernactiviteiten: Energie opwekken: we wekken met inwoners en partners onze eigen duurzame energie op. ZutphenEnergie levert al stroom uit GFT. Ook is het dak van een school met zonnepanelen belegd. In 2017 is het eerste zonnepark gerealiseerd, met 600 panelen, goed voor stroom aan 50 huishoudens. En op de hoek IJssel-Twentekanaal zijn drie windmolens in voorbereiding. Energie leveren: we leveren bij voorkeur lokaal geproduceerde, duurzame energie aan Zutphense huishoudens en bedrijven. Zo vergroenen we het Zutphense energielandschap en zorgen we dat het geld in onze gemeenschap blijft. Energie besparen: we helpen mee het energieverbruik in de 20.000 huishoudens van de gemeente te verlagen. Hier valt de meeste milieuwinst (lees CO2-reductie) te behalen. In 2050 moet heel ons huizenbestand energieneutraal zijn." Voor nadere informatie zie ook hun Bedrijfsplan 2017-2019.

- Regionaal Energieloket Zutphen.

- “Er moet niet alleen noodzaak zijn om te verduurzamen, maar ook een lonkend perspectief en voldoende toerusting”, concludeerden inwoners van Zutphen. Zij bekeken met elkaar hoe je bewoners in beweging kunt krijgen om hun woning van het aardgas af te halen. Daarvoor ontdekten zij een aantal waardevolle elementen. Onder meer dat het benoemen en concreet zichtbaar maken van de (financiële) meerwaarde van duurzaamheidsmaatregelen, bewoners over de streep kan trekken. In iets meer dan 30 jaar willen we een CO2-neutrale en aardgasvrije samenleving hebben. Dit betekent dat we naar schatting 7,5 miljoen huizen moeten verduurzamen. Zonder actieve participatie van bewoners is die energietransitie niet mogelijk. “Maar als we bewoners mee willen krijgen moeten we meer doen dan alleen die noodzaak benadrukken. Aan de slag gaan met het verduurzamen van wijken biedt bewoners namelijk ook voordelen. Een comfortabele woning, koploper zijn op het gebied van duurzaamheid en een energiezuinige, duurzame, schone energievoorziening bijvoorbeeld.”

Het Advies bewoners Virtuele Wijk (2018) is de opbrengst van gesprekken tussen 14 geïnteresseerde inwoners in Zutphen. Zij keken, aan de hand van een fictieve ‘virtuele wijk’, naar wat is nodig om succesvol over te gaan naar een duurzame energievoorziening. Ontzorgd worden (financieel, organisatorisch, technisch) door een betrouwbare partij bleek hierin het belangrijkste element. In het advies bekeken zij voor verschillende schaalniveaus (huishouden, buurt, gemeente, regio/rijk) wat de energietransitie urgent maakt, wat het lonkende perspectief is voor deze verschillende schaalniveaus, wat je nodig hebt aan toerusting en wat je zelf kan doen. De opbrengsten worden onder meer meegegeven aan de eerste echte Zutphense buurten waar bewoners met de aardgasvrije toekomst aan de slag zijn: Voorsteralleekwartier-Noord en Berkelpark. (bron: Platform31)

- Op 28 maart 2019 heeft binnenstadwethouder Annelies de Jonge een nieuwe elektrische vrachtwagen in gebruik genomen door achter het stuur te gaan zitten en bestaande klanten te bevoorraden. Zutphen is een van de weinige plekken in Nederland met een zero-emissie vorm van stadsdistributie en loopt daarmee voorop in het land. Sinds 2009 wordt de binnenstad door een smalle en wendbare elektrische vrachtwagen bevoorraad. Het grote voordeel is dat deze ook buiten de venstertijden (tijdstippen waarbinnen goederenvervoer in de binnenstad is toegestaan) winkels mag bevoorraden. De overslag vindt plaats op het circulaire bedrijventerrein De Mars. Stadsdistributie is het laatste stuk in het bezorgingstraject naar bedrijven in de binnenstad. Grote vrachtwagens hoeven zich dan niet in het stadscentrum te begeven.

De elektrische vrachtwagen die sinds 2009 in gebruik is, was aan het einde van zijn levensduur en is daarom vervangen door een nieuw exemplaar. Het nieuwe voertuig voldoet qua afmetingen ook meer aan de verschillende palletafmetingen. Dit zorgt ervoor dat alle typen pallets vervoerd kunnen worden. Dit biedt weer kansen om meer en grotere klanten te binden aan stadsdistributie. Steeds meer marktpartijen stapten al in, inmiddels ook grotere ketens, om gebruik te maken van stadsdistributie in Zutphen. De exploitatie is hiermee nagenoeg kostendekkend.

Stadsdistributie levert een belangrijke bijdrage aan het verkeersluwer maken van de Zutphense binnenstad, en aan reductie van fijnstof, geluid, stank en CO2. Ook is stadsdistributie een heel zichtbaar en concreet voorbeeld van hoe de gemeente Zutphen inhoud geeft aan duurzaamheidsdoelstellingen. Daarnaast vergroot het de aantrekkelijkheid van de stad aanzienlijk. Straten zijn vaak smal en verkeersdrukte zorgt voor opstoppingen en vertragingen met als gevolg luchtvervuiling en dat draagt op zijn beurt niet bij aan de aantrekkelijkheid van binnensteden. Met de forse toename van e-commerce is het daarbij voor de levensvatbaarheid van winkels van levensgroot belang dat binnensteden goed bereikbaar en aantrekkelijk blijven. Anders stagneert de omzet van fysieke winkels niet alleen, maar verliezen ze ook marktaandeel. Voor meer informatie kun je contact opnemen met Robert-Jan Bax, tel. 06-38068114. (bron: Cleantech Regio, april 2019)

- Veiligheid: - Politie Zutphen.

- Bedrijfsleven/ondernemen: - De regio Stedendriehoek (Apeldoorn - Deventer - Zutphen e.o.) profileert zich tegenwoordig - tevens - als Cleantech Regio. Cleantech staat voor het ondernemen op een manier die bijdraagt aan een schoner milieu en/of zorgt voor energiebesparing. Het gaat om het verminderen van energieverbruik, vervuiling en afval. En het duurzaam omgaan met grondstoffen en energie. Voorbeelden zijn opwekking en toepassing van duurzame energie, hergebruik van grond- en afvalstoffen, klimaatbestendig bouwen en watertechnologie. Vaak blijven ideeën van startende Cleantech ondernemers echter op de plank liggen door te weinig startkapitaal.

Cleantech Starters Fonds Zutphen draagt daarom sinds 2017 met leningen bij aan deze nieuwe initiatieven, aan het aantrekken van nieuwe ondernemers in Cleantech, en aan het realiseren van duurzaamheidsdoelen. Start jij een innovatief bedrijf in cleantech? Zorgt jouw bedrijf op den duur voor werkgelegenheid? En zoek je een financiering? Het Cleantech Startersfonds verstrekt leningen van €10.000 tot €50.000 aan bedrijven in de startfase als de behoefte naar financiering groot, maar het aanbod door kapitaalverschaffers omwille van het risico doorgaans klein is.

- Werk: - "DeBroekriem afd. Zutphen is een platform voor werkzoekenden. Ben je net afgestudeerd of in-between-jobs en op zoek naar een vaste baan? Verbeter je sollicitatieskills, vergroot je netwerk en ontmoet nieuwe mensen via DeBroekriem. Kijk snel in de agenda en laat je inspireren bij een van de vele events. Zelfstandig professionals en recruiters zijn alleen aanwezig in de rol van gastspreker. DeBroekriem is een vrijwilligersorganisatie. De events worden georganiseerd door collega-baanzoekers. Dankzij de inzet van tientallen vrijwilligers en de betrokkenheid van vele partners kunnen we de kosten laag houden. We vragen van alle deelnemers daarom wel hun kennis en netwerk te delen ten behoeve van de community. Meld je snel aan en kom een keer sfeerproeven. Als werkzoekende moet jij ook de broekriem aanhalen. Daarom vragen we geen inschrijfgeld of contributie. Je betaalt pas achteraf, op het moment dat jij een baan hebt gevonden. Dit noemen wij uitschrijfgeld. Daarbij bepaal je zelf wat de events en het platform van DeBroekriem jou ‘waard’ zijn geweest en welk bedrag daarbij past."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Zutphen en - idem Voorsterallee.

Reactie toevoegen