Putten

Plaats
Dorp en gemeente
Putten
Veluwe
Gelderland

putten groeten uit met oa vrouwtje van putten 1967 [640x480].jpg

Putten Groeten uit met o.a. Vrouwtje van Putten 1967

Putten Groeten uit met o.a. Vrouwtje van Putten 1967

GL gemeente Putten in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Putten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Putten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Putten

Terug naar boven

Status

- Putten is een dorp en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe.

- Wapen van de gemeente Putten.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Putten.

- De gemeente Putten omvat het gelijknamige dorp met daarnaast de buurtschappen Bijsteren, Diermen, Gerven, Halvinkhuizen, Hell, Hoef, Huinen, Huinerbroek, Huinerwal, Koudhoorn, Krachtighuizen, Kruishaar (deels), Steenenkamer en Veenhuizerveld. Dit zijn 14 buurtschappen in totaal.

Terug naar boven

Ligging

Putten ligt NO van Nijkerk, Z van Ermelo en grenst in het W aan het Nuldernauw en aan de provincie Flevoland (Zeewolde).

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Putten 430 huizen met 3.331 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 148/964 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Norden 21/115, Bijsteren 15/44, Halvinkhuizen 15/131, Huinen 61/688, Gerwerden (= Gerven) 16/146, Hell 38/325, Diermen 41/310, Den Hoef 48/428 en Nulde 27/180.

- Tegenwoordig omvat de gemeente en het dorp Putten, inclusief de buurtschappen, ca. 9.750 huizen met ca. 24.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tweede Wereldoorlog
In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 beschieten leden van de Puttense verzetsbeweging bij de Oldenallerbrug (ook wel Poorterbrug genoemd) tussen Putten en Nijkerk vanuit een hinderlaag een auto met daarin officieren van de Wehrmacht. Het is nog altijd onduidelijk waarom men deze verzetsdaad heeft uitgevoerd en in wiens opdracht. Bij het vuurgevecht komen een Duitse officier en een van de verzetsmensen om het leven. Twee van de inzittenden, korporaals, weten te vluchten en een andere officier vlucht zwaargewond naar een nabijgelegen boerderij, vanwaar hij de Duitsers inlicht.

Een dag later wordt een verschrikkelijke en buitensporige vergeldingsactie uitgevoerd. Ruim 100 woningen werden door Duitse en Nederlandse SS'ers in brand gestoken. Zes mannen en een jonge vrouw worden doodgeschoten. Op 2 oktober worden 659 mannen afgevoerd, in eerste instantie naar Kamp Amersfoort. In Amersfoort worden 58 mannen wegens gezondheidsredenen vrijgelaten. De overige 601 mannen worden op 11 oktober op transport gezet naar concentratiekamp Neuengamme. Tijdens dat transport springen 13 mannen uit de trein. Vanuit Neuengamme gaan de overgebleven mannen naar diverse 'buitenkampen' van dit kamp.

Na de oorlog keren slechts 48 mannen terug. Van hen overlijden naderhand nog 5 mannen ten gevolge van de doorstane ontberingen. De meerderheid van de slachtoffers sterft door ondervoeding, slavenarbeid of aan in de kampen opgelopen ziekten. - Stichting Oktober 44 heeft ten doel het levend houden voor het nageslacht van de geschiedenis van de gebeurtenissen in Putten gedurende de bezettingsjaren 1940-1945, in het bijzonder de gebeurtenissen op 1 en 2 oktober 1944. Op hun site vind je o.a. uitvoerige verslagen van de gebeurtenissen in die dagen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Putten, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Stichting Puttens Historisch Genootschap.

- Gemeentearchief Putten.

- Historisch Museum De Tien Malen geeft onder meer een beeld van de wijze waarop de mens in de loop der tijden het Puttens landschap heeft gebruikt, beïnvloed en beheerd. Aan de hand van foto's, tekeningen en kaarten maakt u kennis met brinken, engen, kampenlandschappen, woeste gronden, ontginningen en maalschappen. Met deze maalschappen heeft de naam van het museum, 'De Tien Malen', iets te maken. In het museum wordt dit nader toegelicht.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Putten heeft 97 rijksmonumenten.

- Putten heeft 19 gemeentelijke monumenten.

- Rijksmonumenten in het buitengebied.

- Molen 't Hert.

- Gevelstenen in Putten.

- Museumboerderij Mariahoeve.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het subtropisch zwembad van Putten wordt sinds 2010 op temperatuur gehouden door koeienmest, die op het erf van een boer 3,5 kilometer verder in een installatie wordt vergist en omgezet in biogas. Een gasleiding zorgt voor het transport. De biogasvergistingsinstallatie, de eerste van Eneco in Nederland, zorgt niet alleen voor groene stroom, maar ook voor warmte, waardoor het zwembad duurzaam kan worden verwarmd.

- Landgoed Schovenhorst heeft volgens eigen zeggen de mooiste bomentuin van Nederland. 150 jaar nadat de stichter van Landgoed Schovenhorst, mr. J.H. Schober, begon met de ontginning van een stuk heide is zijn werk uitgegroeid tot een prachtig decor voor diverse activiteiten. Enkele boompjes die hij uitplantte op zijn kwekerij zijn inmiddels meer dan 40 meter hoog. De majestueuze Mammoetbomen (Sequioadendron Giganteum) zijn de blikvangers van het Kleine Pinetum. Daarnaast hebben ook de Reuzenzilverspar (Abies Grandis) en de Douglas (Pseudostuga Meziesii) imposante afmetingen bereikt. Ook andere bomen zijn imposant, al hebben ze niet zulke grote afmetingen. Neem bijvoorbeeld de Reuzenlevensboom (Thuja Plicata) of de Cryptomeria Japonica: bomen van deze soort en deze afmetingen vind je verder niet in Nederland.

Alle bomen bij elkaar maken Schovenhorst tot een bijzonder landgoed, met naast het Kleine Pinetum, waar de eerste bomen zijn geplant rond 1850, ook het Grote Pinetum (1900), het Arboretum (1936) en het Driecontinentenbos (1967). In 2009 is hier een ruim 40 meter hoge uitkijktoren gerealiseerd. Op de toren staat een groot plateau met een diameter van 17 meter waarop bomen staan. Daarmee is het de hoogste bomentuin van Europa. Ook op weg naar boven in de toren is van alles te ontdekken over de natuur.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Putten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Putten (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Putten.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Putten.

- Sport: - Korfbalvereniging De Meeuwen.

Reactie toevoegen