Noord-Holland

Provincie
Noord-Holland

noord-holland_actuele_kaart.jpg

Kaart van Noord-Holland anno 2016, met de (grenzen van de) huidige gemeenten. (bron: J.W. van Aalst, www.opentopo.nl)

Kaart van Noord-Holland anno 2016, met de (grenzen van de) huidige gemeenten. (bron: J.W. van Aalst, www.opentopo.nl)

noord-holland_indeling_in_regios_anno_2013.jpg

Omvang en grenzen van streken en regio's wisselen nogal eens door de jaren heen, bijv. omdat bestuurlijke samenwerkingsverbanden wijzigen. Dit is de bestuurlijke indeling van de provincie Noord-Holland, zoals de Provincie dat ziet anno 2013.

Omvang en grenzen van streken en regio's wisselen nogal eens door de jaren heen, bijv. omdat bestuurlijke samenwerkingsverbanden wijzigen. Dit is de bestuurlijke indeling van de provincie Noord-Holland, zoals de Provincie dat ziet anno 2013.

NH Provincie Noord-Holland in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Provincie Noord-Holland  in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Provincie Noord-Holland in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Noord-Holland

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Wil je vanavond nog lekker uit eten? Met flinke korting? Kijk dan snel of er nog een last minute tafeltje vrij is in een restaurant in Noord-Holland!

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Kennemerland. - Reserveer hier online je restaurant in omgeving Kop van Noord-Holland. - Reserveer hier online je restaurant in omgeving West-Friesland. - Reserveer hier online je restaurant in omgeving Zaanstreek. - Reserveer hier online je restaurant in omgeving Amstelland. - Reserveer hier online je restaurant in omgeving Gooi en Vechtstreek.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noord-Holland (online te bestellen).

Terug naar boven

Status en ligging

- Noord-Holland is een provincie in het noordwesten van ons land. Het is het noordelijke deel van wat tot 1840 één provincie Holland was. De hoofdstad van de provincie is Haarlem.

- Vandaag de dag is het steeds gangbaarder om provincies niet meer per se in te delen in historisch-geografische regio's, maar in regio's op grond van logisch samenhangende gebieden die bijvoorbeeld rekening houden met bestuurlijke regionale samenwerkingsverbanden. In dat kader verdeelt de Provincie Noord-Holland de provincie, naast de gemeente Amsterdam, die als aparte entiteit wordt beschouwd, in de volgende regio's: Kop van Noord-Holland, West-Friesland, Alkmaar, Zuid-Kennemerland, IJmond, Amstelland-Meerlanden, Zaanstreek-Waterland, en Gooi en Vechtstreek.

- De provincie Noord-Holland omvat anno 2017 nog 48 gemeenten, zijnde Aalsmeer, Alkmaar, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Bergen, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Castricum, Den Helder, Diemen, Drechterland, Edam-Volendam, Enkhuizen, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Heerhugowaard, Heiloo, Hilversum, Hollands Kroon, Hoorn, Huizen, Koggenland, Landsmeer, Langedijk, Laren, Medemblik, Oostzaan, Opmeer, Ouder-Amstel, Purmerend, Schagen, Stede Broec, Texel, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Weesp, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad en Zandvoort.

Terug naar boven

Geschiedenis

Er waren al provincies (of gewesten) in de tijd dat Nederland nog onderdeel uitmaakte van het Spaanse rijk. Aan het hoofd van die provincies stonden graven en later stadhouders. In 1579 sloten de toenmalige provincies Gelderland, Holland, Zeeland, Utrecht, Overijssel, Friesland en Groningen de Unie van Utrecht, waarmee zij de Spaanse vorst Filips II niet langer als soeverein vorst erkenden. Daarmee ontstond de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. De provincie Noord-Holland is in 1840 ontstaan, na de splitsing van de provincie Holland in dat jaar tot de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland.

In de tijd van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën had iedere provincie al een bestuursorgaan: Provinciale Staten. Daarin zaten rijke burgers die de steden bestuurden en de lokale adel. Iedere provincie maakte in die tijd haar eigen beleid en bepaalde zelf hoeveel belasting er werd geheven. In de Grondwet van 1814 en in de latere Provinciale Wet werden de taken en bevoegdheden van alle provincies vastgelegd.

Het zou overigens nog tot 1848 duren (de grondwetsherziening van Thorbecke), voordat de leden van Provinciale Staten rechtstreeks door de inwoners van de provincies werden gekozen. In eerste instantie konden alleen mannen lid zijn van Provinciale Staten. Pas in 1919 kwam er het vrouwenkiesrecht. Toen ook werden de eerste algemene Statenverkiezingen gehouden.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Noord-Holland, kun je terecht bij de volgende instanties, sites en literatuur:

- Holland is hét historisch tijdschrift over het rijke verleden van Noord-Holland en Zuid-Holland en verschijnt 4x per jaar. De redactie streeft ernaar de verschillende tijdvakken en uiteenlopende vakgebieden aan bod te laten komen. Het tijdschrift bevat wetenschappelijke en journalistieke artikelen en richt zich op een breed historisch geïnteresseerd publiek. - Oude jaargangen van het tijdschrift Holland zijn via de link ook online te lezen.

- Het in 2015 geopende Huis van Hilde in Castricum huisvest het archeologisch depot van de provincie en een tentoonstelling over de archeologie van Noord-Holland. In de vaste tentoonstelling staan 14 levensechte mensfiguren centraal, waaronder Hilde van Castricum en Cees de Steentijdman. Hun skeletten zijn opgegraven en liggen in de vitrines. Met forensische technieken zijn de gezichten gereconstrueerd. De meer dan 1000 tentoongestelde vondsten uit de Prehistorie, Romeinse tijd, Middeleeuwen en Nieuwe Tijd illustreren de archeologische rijkdom van de provincie.

- Oneindig Noord-Holland vertelt 'verborgen verhalen' van deze provincie. Verrassende en boeiende verhalen achter gebeurtenissen in de geschiedenis, mensen, plekken en monumenten. De site verbindt en inspireert.

- Kring van Vrienden van de Hondsbossche. In 1981 verenigen geïnteresseerden in de historie van de Hondsbossche Zeewering zich in de Kring van Vrienden van de Hondsbossche en er wordt een eigen reeks van uitgaven gestart. Daarin staat aanvankelijk de geschiedenis van de Zeewering centraal, maar langzamerhand heeft het gezichtsveld zich verbreed tot de complete historie van de waterstaat in de regio benoorden het Noordzeekanaal. De uitgaven zijn via de website geheel op tekst doorzoekbaar.

- In Noordhollands Noorderkwartier, oftewel Noord-Holland boven het IJ, bevonden zich rond 1600 69 meren met een totale oppervlalkte van bijna 40.000 hectare. Deze meren werden door stormen en afkalving steeds groter en bedreigden het vasteland steeds vaker met overstromingen. In ca. 100 jaar tijd, gedurende de 16e en 17e eeuw, zijn al deze meren drooggemalen en ingepolderd. - Onder deze link vind je de geschiedenis van vele droogmakerijen in Noordhollands Noorderkwartier, door Theo Bakker.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Structuurvisie Noord-Holland 2040 schetst hoe de provincie er in 2040 beoogt uit te zien. De provincie is veelzijdig met een aantal belangrijke economische motoren van Nederland, bruisende steden, natuurparken, het strand en open grasland vol weidevogels. Dit bijzondere karakter wil de provincie bewaken. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen als globalisering, klimaatverandering en trends zoals vergrijzing en krimp die een grote ruimtelijke impact hebben. Al deze ontwikkelingen worden in het rapport in samenhang beschreven. De visie dateert uit 2010. Anno 2017 wordt gewerkt aan de opvolger: de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050.

- Notitie 'De Provincie Noord-Holland als woningmarktregisseur'.

- Op de website Vitale Dorpen vind je een aantal rapporten van adviesbureau Companen m.b.t. het 'DNA' van een aantal kleine kernen in Noord-Holland, met aanbevelingen hoe die kernen ook in de toekomst vitaal kunnen blijven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Provinciale monumenten vertellen het verhaal van de geschiedenis van de provincie en zijn bepalend voor de identiteit van de diverse regio's. De provinciale monumentenlijst van Noord-Holland bevat onder meer stolpboerderijen, kerken, waterstaatkundige werken, villa's en industrieel erfgoed.

- Het standaardwerk Monumenten in Nederland: Noord-Holland (Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Waanders Uitgevers, 2006) is via de link ook online te lezen.

- Herbestemming NH gaat in opdracht van provincie Noord-Holland met succes leegstand en verval van gebouwd erfgoed tegen. Herbestemming NH initieert de dialoog tussen eigenaren, experts, creatieven en bewoners over kansrijke nieuwe functies van leegstaande karakteristieke gebouwen in de provincie. Zowel het gebouw als het omringende gebied krijgt zo een nieuw impuls.

- Een bijzonderheid zijn de vlotbruggen en pontonbruggen, vroeger ook elders in het land te vinden maar tegenwoordig alleen nog in Noord-Holland en wel in het Noordhollands Kanaal. Er zijn er nog maar 5, waarvan nog maar 1 echte oude vlotbrug. De overige zijn inmiddels pontonbruggen geworden, waarvan het principe overigens wel hetzelfde is als bij de vlotbrug.

- NMF Erfgoedadvies adviseert over erfgoed, geeft advies en informatie over wetten en regels rond archeologie en monumenten en ontwikkelt innovatieve en resultaatgerichte erfgoedprojecten. Zij adviseren vanuit veelzijdige deskundigheid hoe erfgoed op een goede manier bewaard kan blijven, als inspiratiebron kan dienen voor hedendaagse (ruimtelijke) vraagstukken en de leefwereld van jong en ouder kan verrijken.

- Op de site Orgels in Noord-Holland vind je beschrijvingen van de - volgens de samensteller- fraai(st)e kerkorgels die deze provincie rijk is. Van ca. 40 plaatsen in de provincie worden kerkorgels in tekst en beeld beschreven.

- Stichting Monumentenwacht Noord-Holland is ooit begonnen als kleine club enthousiastelingen met een voorliefde voor monumenten, die samen alles op alles zetten om eigenaren van monumenten te helpen en te adviseren over hoe dat prachtige pand in zo goed mogelijke staat te (be)houden. Veertig jaar later inspecteren ze nog altijd monumenten van torenspits tot gewelf, van kelder tot schoorsteen, en geven ze onafhankelijk advies met verstand van zaken.

Terug naar boven

Evenementen

- Agenda van rommelmarkten, boekenmarkten e.d. in Noord-Holland voor de komende tijd.

- De Ronde van Noord-Holland (wielrennen, op een zaterdag in april) trekt jaarlijks 6.000 tot 7.000 deelnemers. Vanaf de startlocaties Alkmaar, Hoorn en Oostzaan kun je kiezen voor de  afstanden 30 (jeugd), 40, 60, 110 of 160 km. De opbrengst is voor een goed doel (Hartstichting).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De site van Wandelnetwerk Noord-Holland heeft de leukste routes in de provincie geselecteerd, door mooie landschappen, lintdorpen en natuurgebieden, over boerenlandpaden, eeuwenoude dijken en langs historische locaties. Jaarlijks worden er nieuwe routes toegevoegd. Zo biedt het Wandelnetwerk steeds meer mogelijkheden voor een gezonde, sportieve en interessante wandeling in deze prachtige provincie. Het Wandelnetwerk geeft je veel gemak en wandelplezier. Ook zonder voorbereidingen kun je direct gaan wandelen bij een van de startpunten, waar je uit verschillende gemarkeerde routes kunt kiezen. Je kiest zelf de lengte en omgeving van je wandeling uit. Wie graag een langere wandeling maakt, kan een themaroute kiezen of zelf een route samenstellen op basis van de genummerde keuzepunten. Ook Boerenlandpaden zijn onderdeel van het Wandelnetwerk. Je loopt dan over onverharde paden en door weilanden, waar soms vee in staat. Bij hekken zijn overstapjes of klaphekken geplaatst en via eenvoudige bruggetjes steek je de sloten over.

Op de website kun je gratis routekaarten downloaden. Van een voorgestelde route, een themaroute of een zelf samengestelde route kun je een kaartje met routebeschrijving downloaden, printen of delen met vrienden. En de gratis app van het Wandelnetwerk is ook een handige manier om de door jou gekozen routekaarten altijd op zak te hebben. Wandelnetwerk Noord-Holland wordt beheerd door Recreatie Noord-Holland en Recreatieschap Westfriesland, in samenwerking met verschillende terreinbeheerders. Ook als wandelaar kun je daar bij helpen: Eventuele problemen of foutjes in de routemarkering, die je tegenkomt, kun je aan hen doorgeven. Zo help je hen het Wandelnetwerk in goede conditie te houden. Deel leuke wandelervaringen en foto's via de website. En geef je beoordeling van routes die je hebt gelopen. Zo maken we samen het wandelnetwerk nog aantrekkelijker!

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in de provincie, vind je in de - via de link ook online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Noord-Holland (154 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Het Noord-Hollandpad is een gemarkeerde lange- afstand-wandelroute (circa 270 kilometer) door een groot deel van de provincie Noord-Holland, van Wieringen of Texel naar het Gooi. De route loopt over slingerende dijken, langs kaarsrechte kanalen, over boerenland, hekjes met en zonder overstapjes, rustige landwegen, voet- en fietspaden. Tijdens deze wandeling maak je kennis met Hollandse luchten, wisselende vergezichten, kleurige bollenvelden in het voorjaar en de alom aanwezige natuur, waar je vaak alleen maar wandelend kunt komen. - Noord-Hollandpad op Facebook.

- De provincie heeft een grote diversiteit aan plantensoorten. Na ruim 30 jaar onderzoek zijn in 2012 miljoenen gegevens beschikbaar gekomen over wat er groeit en bloeit in de provincie. De gegevens zijn vastgelegd op 1.350 verspreidingskaarten met bijlagen. Je kunt e.e.a. raadplegen op de site van Landschap Noord-Holland.

- Het Natuurbeheerplan 2017 beschrijft waar in Noord-Holland natuur is of ontwikkeld kan worden, welke soort natuur en welk natuurbeheer gewenst is en of gebieden in aanmerking komen voor natuurbeheer, agrarisch natuurbeheer of landschapsbeheer.

- De Natuurwegwijzer is de site als je inspiratie zoekt voor een dagje uit in de natuur in Noord-Holland. Ontdek de mooiste fiets-, vaar- of wandelroutes, de interessantste excursies, de leukste speelplekken en de stilste natuurgebieden in deze provincie. Wil je op pad met de boswachter? Ben je op zoek naar een betoverend natuurgebied? Zoek je leuke doe-activiteiten voor kinderen buiten? Geef je eigen voorkeur aan en kies uit de vele mogelijkheden die de provincie jou biedt. De Natuurwegwijzer is een initiatief van een aantal provinciale organisaties op het gebied van natuur en recreatie. - De Natuurwegwijzer op Facebook.

- Landschap Noord-Holland is één van de 12 Provinciale Landschappen die zich inzetten voor natuur en landschap in hun provincie.

- De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (2010) is een van de instrumenten om de ruimtelijke kwaliteit in Noord-Holland te stimuleren. De leidraad geeft inzicht in de ontstaansgeschiedenis, de ruimtelijke en cultuurhistorische karaktestieken van het Noord-Hollands landschap. De leidraad geeft daarbij richting op basis van de kernkwaliteiten van de verschillende landschapstypen, het dorps-DNA, de openheid van het landschap, de historische structuurlijnen en de cultuurhistorische objecten. Deze leidraad helpt andere partijen en de Provincie bij het opstellen van ruimtelijke plannen met kwaliteit. De leidraad is uitgewerkt in de Informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie.

- Informatie over bodemeigenschappen in de provincie kun je vinden op een interactieve Bodemkaart Noord-Holland. Het gaat om bodemeigenschappen die belangrijk zijn in relatie tot ruimtelijke plannen. De interactieve kaart maakt het mogelijk bodeminformatie in verschillende kaartlagen te combineren.

- Door het verbinden van verschillende natuurgebieden middels 'natuurbruggen', zorgt de provincie er samen met andere organisaties voor dat soorten zich beter kunnen verspreiden. Dieren krijgen een groter aaneengesloten leefgebied, kunnen beter hun voedsel en soortgenoten vinden en hebben zo een grotere kans om te overleven. Om de effecten te meten monitort de provincie deze natuurverbindingen op verschillende manieren. Ze onderzoekt welke dieren er gebruik van maken en of het leefgebied ook echt verbetert. De natuurbruggen in Noord-Holland zijn nu ook virtueel te bezoeken via de website van de provincie. Je kunt luchtfoto’s bekijken, maar nog veel leuker is het om gebruik te maken van een Virtual Reality-bril, bijvoorbeeld een Google Cardboard. Zo lijkt het net alsof je zelf op de natuurbrug loopt.

- De site en organisatie Recreatie Noord-Holland is een overkoepelend portaal van de recreatieschappen Alkmaarder- en Uitgeestermeer, Geestmerambacht, Groengebied Amstelland, Spaarnwoude, en Twiske-Waterland. Op de site kun je op allerlei thema's zoeken naar wat er in die regio's allemaal te doen is.

Terug naar boven

Links

- Provincie: - Officiële site van de Provincie Noord-Holland.

- Nieuws: - Nieuws uit Noord-Holland van Rodi, per regio te selecteren. - NH Nieuws is er op de website, radio en tv.

- Kleine kernen: - De vereniging Dorpswerk Noord-Holland is in 2017 tot stand gekomen door een fusie van de provinciale instellingen Vereniging van Kleine Kernen en Stichting Platform Dorpshuizen. Dorpswerk behartigt de belangen van de ca. 55 aangesloten dorpsraden en de ca. 80 aangesloten dorpshuizen.

- Ruimtelijke ordening / landschap / cultuurhistorie: - De 'Adviescommissie voor den herbouw in de overstroomde gedeelten van Noord-Holland' is in 1916 naar aanleiding van de watersnoodramp in dat jaar in Noord-Holland opgericht. De ramp had veel schade aangericht in dorpen en steden waardoor op grote schaal herstelwerkzaamheden op gang kwamen. Men maakte zich zorgen over de kwaliteit van deze nieuwbouw, de regio werd immers gekenmerkt door historische bouwstijlen, en riep daarom een adviescommissie in het leven om deze herstelwerkzaamheden in goede banen te leiden. Later werd dit Stichting Welstandszorg. Vandaag de dag heeft de instelling zich ontwikkeld tot MOOI Noord-Holland adviseurs omgevingskwaliteit, een onafhankelijke en niet-commerciële adviesorganisatie op het gebied van landschap, stedenbouw, architectuur en cultuurhistorie in Noord-Holland. Deskundig adviseur, creatief meedenker, procesbegeleider en grossier in ruimtelijke kennis.

Reactie toevoegen