Purmerend

Plaats
Stad en gemeente
Purmerend
Waterland
Noord-Holland

purmerend padjedijk 1903 [640x480].jpg

Purmerend Padjedijk 1903

Purmerend Padjedijk 1903

NH gemeente Purmerend in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Purmerend in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Purmerend in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Purmerend

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Purmerend.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Purmerend (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Purmerend is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland.

- Wapen van de gemeente Purmerend.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Purmerend.

- Onder de stad Purmerend valt voor de postadressen ook het dorp Purmerbuurt, de andere kern binnen deze gemeente.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1840 Purmerende.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Purmerend ligt W van de stad Edam en het dorp Volendam, NW van het dorp Katwoude en de stad Monnickendam, N van de dorpen Purmerland, Ilpendam, Den Ilp, Watergang, Broek in Waterland, Landsmeer en Zunderdorp en de stad Amsterdam, NO van het dorp Oostzaan en de stad Zaandam, ONO van de dorpen Koog aan de Zaan en Zaandijk, O van de dorpen Zuidoostbeemster, Neck, Jisp, Wormer en Wormerveer, ZO van het dorp Middenbeemster, Z van de dorpen Kwadijk, Middelie, Hobrede en Oosthuizen en ZW van het dorp Warder. Door het uiterste W van de gemeente loopt een klein deel van de A7.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Purmerend 560 huizen met 3.372 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 500/3.055 (= huizen/inwoners), de buurtschap Neck 10/50 en de polders De Purmer (deels) 16/98, Zuider-Polder 22/104, Nekker-Polder 8/48 en Overweersch-Polder 4/17. Tegenwoordig heeft de gemeente Purmerend ca. 36.200 huizen met ca. 79.600 inwoners, waarvan ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners in het dorp Purmerbuurt.

Terug naar boven

Geschiedenis

Purmerend wordt rond 1340 voor het eerst in de geschriften genoemd. In 1395 wordt het een zelfstandige parochie met een eigen kerk, op de plek van de huidige Koepelkerk aan de Kaasmarkt. Een van de belangrijkste momenten uit de geschiedenis van de stad is het privilege van marktrechten dat Jan van Egmond - de achtste heer van Purmerend - op 21 april 1484 verleent. Daarbij staat hij de stad toe om een weekmarkt en twee jaarmarkten te houden. Dit privilege brengt de stad welvaart en bloei. De stad breidt zich rond 1500 uit in een vierkante vorm met daarin een kruis van wegen met de Kaasmarkt als middelpunt. Met de aanleg van verdedigingswerken in 1572 worden nog enkele gebiedsdelen bij de stad getrokken.

De Koemarkt komt in de 17e eeuw binnen de stadsomwalling. Purmerend heeft door de eeuwen heen de functie van regionaal centrum gehad. Dit dankt zij vooral aan haar ligging en de wekelijkse veemarkt die sinds 1612 tot 2001 op en rond de Koemarkt is gehouden.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Purmerend, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Op de site Purmerends Verleden vind je veel verhalen, geïllustreerd met oude foto's en ansichtkaarten, uit het verleden van Purmerend.

- Vereniging Historisch Purmerend.

- Het Purmerends Museum is gevestigd in het voormalige raadhuis uit 1912 aan de Kaasmarkt. Het pand is ontworpen door de Purmerendse bouwmeester Jan Stuyt, en gebouwd in neorenaissance stijl waarbij de architect elementen uit de 17e-eeuwse bouwkunst opnieuw heeft toegepast. In het Purmerends Museum leer je de geschiedenis van de stad en haar omgeving kennen. Van vissersdorp, strategisch gelegen tussen de meren, tot marktstad tussen de droogleggingen van de Beemster, de Purmer en de Wormer. Zeer de moeite waard is de omvangrijke collectie historische prentbriefkaarten. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan het (vroege) werk van de architecten J.J.P. Oud en Mart Stam, beiden in Purmerend geboren, en aan de Purmerendse periode van grafisch ontwerper Jac. Jongert. Jongert is onder meer bekend van de strakke, nog steeds gebruikte Van Nelle-huisstijl. Hij was eveneens een van de leermeesters van de beroemde glaskunstenaar Copier.

Het Purmerends Museum is vooral bekend om zijn grote en fraaie collectie Purmerends Jugendstil aardewerk. In de periode 1895-1907 is Purmerend een centrum van fabrieksmatig gemaakt sieraardewerk, een voorbeeld van de vernieuwingsbeweging in de kunstnijverheid. De fabrieken Wed. N.S.A. Brantjes & Co, NV Plateelbakkerij Haga, Plateelbakkerij L. Huisenga en Purmerend van Jb Vet & Co maakten vazen, beelden, tegeltableaus en serviesgoed van gerenommeerde ontwerpers.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2009 zijn de restanten van een voormalig klooster aan de Koemarkt blootgelegd. - Artikel en filmpje over opgravingen aan de Koemarkt.

- Anno 2016 is in het NO van Purmerend, N van de N244, bedrijventerrein Baanstee-Noord in ontwikkeling. Z hiervan liggen de bedrijventerreinen Baanstee-West en Baanstee-Oost.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Purmerend heeft 30 rijksmonumenten.

- Purmerend heeft 126 gemeentelijke monumenten.

- De Kaasmarkt in Purmerend is het hoogste punt van de stad; als je vanuit de Weerwal of de Peperstraat de stad inloopt, merk je dat je omhoog loopt. Het centrale stadsplein en wegenkruis is vernoemd naar de belangrijkste functie die het destijds had, een Kaasmarkt. De Kaasmarkt wordt gekenmerkt  door een aantal markante monumentale gebouwen, waaronder het voormalige stadhuis (1912) nu Purmerends Museum, de Nicolaaskerk (ca. 1853) in de volksmond de Koepelkerk, het bekende Café-Restaurant Het Hoedje van de Koningin en de voormalige Kaaswaag (1883) op nr. 16. De Kaasmarkt ligt aan de noordzijde van het centrum van Purmerend en vormt letterlijk het culturele-, uitgaans- en winkelhart van de stad. De Koemarkt, het A1 winkelgebied met het recent gerevitaliseerde Eggert Winkelcentrum en Stadsschouwburg De Purmaryn liggen alle op slechts enkele minuten lopen.

- De voormalige Kaaswaag op Kaasmarkt 16 is in 1882-1883 in neorenaissancistische vormgeving gebouwd door stadsarchitect P. Mager. Het gebouw staat op de plaats van een eerdere kaas- en boterwaag, en (voor 1742) van de stads-boterwaag. Kenmerkende elementen aan het gebouw zijn de drie brede vensteropeningen met de sluitstenen 'Anno' '1883' en een weegschaal in de voorgevel, de bijzondere houten klokkenstoel met het stadswapen van Purmerend en de twee natuursteeninscripties boven de openingen (voormalige deuropeningen): 'brandspuit' en 'teekenschool' die er gevestigd zijn geweest. Kaasmarkt 16 is een rijksmonument omdat het vanuit architectuurhistorisch oogpunt als typologisch goed voorbeeld van een 19e-eeuws waaggebouw wordt beschouwd.

De gemeente wil de voormalige Kaaswaag anno 2017 verkopen en is hiervoor op zoek naar een "koper met een plan". Creatieve ondernemers die op deze locatie een dynamisch concept willen ontwikkelen dat een extra impuls geeft aan de levendigheid van de binnenstad van Purmerend en aan de Kaasmarkt in het bijzonder. Het object wordt verkocht middels een zogeheten ‘Verkoopprocedure met Voorselectie’. De gemeente heeft hiervoor een beoordelingscommissie samengesteld die in twee beoordelingsronden alle inschrijvingen behandelt en in februari of maart 2018 de keuze maakt aan welke kandidaat Kaasmarkt 16 zal worden gegund.

- Aan de Bierkade vind je nog chique koopmanshuizen uit de 17e en 18e eeuw.

- RK Begraafplaats aan de Overweersepolderdijk.

- Gevelstenen in Purmerend.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Toneelvereniging Purmersteyn is opgericht in 1899 en is nog altijd springlevend. Met ca. 30 actieve leden voeren ze jaarlijks in januari blijspelen, kluchten, musicals of volkstoneel op.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2016 is de wandelroute Oeverroute (17 km) gerealiseerd. In de praktijk is het een reeks van met elkaar verbonden korte wandelroutes. In Purmerend worden zoveel mogelijk oevers natuurvriendelijk ingericht. Natuurvriendelijke oevers stimuleren de ontwikkeling van natuur, landschap en ecologie op de grens tussen land en water. Het zijn ecologische verbindingszones met een rijke flora en fauna. Wandel, fiets of skate langs de natuurlijkste plekken in Purmerend. - Oeverroute op Google Maps.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Purmerend.

- Nieuws: - Nieuws uit Purmerend en omliggende gemeenten.

- Onderwijs: - Als je tussen de 2 en 20 jaar oud bent en je wilt leren zingen, dansen en acteren dan is de NKT Theaterschool echt iets voor jou. Verschillende docenten geven één keer in de week 2 of 3 uur les in de vakken spel, dans en zang. Daarnaast kun je je nog opgeven voor speciale keuzevakken of misschien zelfs auditie doen voor een rol in een musical. Eens in de twee jaar maken ze een grote schoolvoorstelling en treden ze op in de grote zaal van theater de Purmaryn. Daarnaast zijn er per seizoen nog verschillende momenten dat je optreedt voor een publiek.

Reactie toevoegen