Amstelveen

Plaats
Stad en gemeente
Amstelveen
Amstelland
Noord-Holland

amstelveen groeten uit [640x480].jpg

Amstelveen, Groeten uit

Amstelveen, Groeten uit

NH gemeente Nieuwer-Amstel heet nu Amstelveen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Nieuwer-Amstel (heet tegenwoordig Amstelveen) in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuwer-Amstel (heet tegenwoordig Amstelveen) in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Amstelveen

Terug naar boven

Status

- Amstelveen is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Amstelland.

- De gemeentenaam Amstelveen bestaat sinds 1-1-1964. Voorheen heette de gemeente Nieuwer-Amstel. Je zou dus denken dat de gemeente Amstelveen pas bestaat sinds 1964, maar eigenlijk bestaat de gemeente dus al 'van oudsher', omdat er in 1964 geen sprake is geweest van een herindeling, dus in feite was er ook geen sprake van een 'nieuwe gemeente'; immers alleen de naam van de reeds bestaande gemeente is toen gewijzigd.

- De gemeente Nieuwer-Amstel is in 1812 vergroot met de gemeente Rietwijkeroord (die ook wel Rietwijk of Rijck werd genoemd). Per 1-5-1817 is deze weer afgesplitst tot een zelfstandige gemeente (die in 1840 slechts 10 huizen met 84 inwoners omvatte), en per 31-5-1854 wederom aan de gemeente Nieuwer-Amstel toegevoegd.

- De gemeente Amstelveen omvat naast de gelijknamige stad verder nog het voormalige dorp (thans wijk) Bovenkerk, het dorp Nes aan de Amstel, een deel van het dorp Ouderkerk aan de Amstel, en buurtschap De Zwarte Kat.

- Onder de stad vallen, ook voor de postadressen, de bovengenoemde wijk Bovenkerk en buurtschap De Zwarte Kat. Voor de postadressen valt het Amstelveense gedeelte van het dorp Ouderkerk aan de Amstel onder de stad Amstelveen.

- Wapen van de gemeente Amstelveen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Amstelveen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1308 Amestelrevene, 1395 Aemstelreveen, 1573 Aemsterveen. De oude gemeentenaam werd soms ook wel gespeld als Nieuwer Amstel en Nieuweramstel.

Naamsverklaring
Letterlijk: 'veen bij of van de bewoners van de Amstel'. De andere benaming Nyeraemstel (met latere spelingswijzigingen) komt al vroeg voor en is lang in gebruik gebleven. Op de gemeente-atlas van Kuyper (zie onderaan deze pagina) heet het in 1866 nog 'Amstelveen of Nieuwer-Amstel'. (1)

Naamgeving gemeente
Vanouds bestond de gemeente Nieuwer-Amstel uit een handvol min of meer gelijkwaardige 'kleine kernen'. Door de onstuimige groei van het dorp Amstelveen in de 20e eeuw, vooral na de Tweede Wereldoorlog, is dat uiteindelijk de dominante hoofdplaats geworden. Wat reden was om de gemeente per 1-1-1964 te hernoemen in Amstelveen.

Terug naar boven

Ligging

Amstelveen ligt direct Z van Amsterdam en wordt doorsneden door de A9.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Nieuwer-Amstel 1.109 huizen met 5.400 inwoners, verdeeld in dorp Amstelveen 81/468 en de buurtschappen Over-Ouderkerk (= het Amstelveense deel van Ouderkerk aan de Amstel), Nesser-Zwaluwe (= het huidige dorp Nes aan de Amstel), De Hand naar Leijden (= het latere dorp en de huidige wijk Bovenkerk) en De Overtoom (later door grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Amsterdam) (geen van alle gespecificeerd naar aantallen huizen en inwoners).

- Per 1-5-1896 heeft de gemeente Nieuwer-Amstel een flink deel van haar grondgebied en inwoners moeten afstaan aan de gemeente Amsterdam. Het ging om 28.481 inwoners.

- In 1921, toen de gemeente Amsterdam een aantal omliggende gemeenten heeft geannexeerd, heeft de gemeente Nieuwer-Amstel middels een grenscorrectie weer een deel van haar grondgebied moeten afstaan. Deze keer ging het om 1.390 inwoners. Het betrof o.a. het grondgebied van het huidige Buitenveldert. Door deze grenscorrectie kwam de gemeentegrens langs de Kalfjeslaan te liggen.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Amstelveen ca. 40.000 huizen met ca. 90.000 inwoners, die vrijwel allemaal in de gelijknamige stad wonen. Een klein deel van de inwoners van deze gemeente woont in het dorp Nes aan de Amstel en in het Amstelveense deel van het dorp Ouderkerk aan de Amstel (samen ca. 2.000 inwoners).

- Amstelveen in Cijfers.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kun je terecht bij:

- Geschiedenis van de gemeente Amstelveen (t/m 1963 Nieuwer-Amstel) tot 1939, met archiefinventaris.

- Geschiedenis van de gemeente Amstelveen (t/m 1963 Nieuwer-Amstel) in de 20e eeuw, met archiefinventaris.

- Vereniging Historisch Amstelveen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Amsteleiland ligt O van de wijk Groenelaan, in de rivier de Amstel. Het eiland is alleen toegankelijk vanuit de Z van Ouderkerk aan de Amstel gelegen polder de Rondehoep, maar valt toch onder de gemeente Amstelveen. Het Amsteleiland had een bedrijfsbestemming. Er was een scheepswerf gevestigd, die de laatste jaren niet meer actief was. Er zijn plannen voor een woonwijkje met ca. 30 luxe villa's en appartementen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Amstelveen heeft als stad 43 rijksmonumenten.

- Amstelveen heeft 145 gemeentelijke monumenten.

- De Handwegkerk (gereformeerd) dateert uit 1899.

- Molen De Dikkert.

- Begraafplaats Zorgvlied, met o.a. het mausoleum van Oscar Carré.

- Cobra Museum voor Moderne Kunst.

- Museum Jan van der Togt heeft als doel om de collectie van wijlen de heer Jan van der Togt (1905-1995, oprichter en directeur van de Tomado-fabriek), bestaande uit glaskunst en hedendaagse beeldende kunst, te onderhouden en uit te breiden.

- Gevelstenen in Amstelveen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag in februari is er in Amstelveen 'Gluren bij de Buren', hét woonkamerfestival, waarbij woonkamers in verschillende steden worden omgetoverd tot een tijdelijk podium met een wel zeer intiem karakter. Iedereen kan genieten van diverse optredens van lokale talenten, van singer-songwriters met een gouden keel tot theatermakers die je verrassen en koren die je omverblazen! Elke artiest speelt drie keer een optreden van 30 minuten. Door de speciale looproutes kun je hierdoor als bezoeker maximaal 7 optredens bijwonen. Gluren bij de Buren maakt de wijken gezelliger en geeft lokale acts een podium. Alle voorstellingen zijn gratis te bezoeken (een vrijwillige bijdrage is welkom, en draagt bij aan het budget om de volgende editie mogelijk te maken). Beleef het karakter van jouw stad, de gastvrijheid van de bewoners en ontmoet talentvolle lokale muzikanten als bezoeker van 'Gluren bij de Buren'. Wil je Gluren bij de Buren ook in jóuw stad organiseren? Wil je jouw huiskamer beschikbaar stellen voor een optreden? Of wil je zelf spelen in een van de huiskamers? Neem dan contact op met de organisatie.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Poppodium P60.

- Het Amsterdamse Bos is aangelegd in de jaren dertig en ligt, in tegenstelling tot wat de naam suggereert, grotendeels op grondgebied van de gemeente Amstelveen. De grens loopt N langs de Bosbaan.

- "In Elsrijk boffen wij met een pareltje in onze wijk waar menig stad jaloers op is. Een heus openluchttheater, ontworpen door Broerse. Dit theater dateert uit de jaren na WOII en heeft gefloreerd tot in de jaren zeventig, toen er een cultureel centrum in het stadshart van Amstelveen werd geopend. Daarna is het openluchttheater in Park De Ruyschlaan in onbruik geraakt. Maar het is er nog wel. Als je er nu een kijkje neemt, zul je zien dat het podium, de coulissen, de toegangspoorten en de zaal zijn gerenoveerd en weer gebruikt kunnen worden." In 2015 is Openluchttheater Elsrijk feestelijk in gebruik genomen.

Openluchttheater Elsrijk beoogt een plek te worden waar Elsrijkers laagdrempelige culturele en maatschappelijke manifestaties kunnen bijwonen of organiseren. En dus een plek waar wijkbewoners, jong en ouder, elkaar kunnen ontmoeten en leren kennen, verhalen kunnen vertellen, muziek kunnen laten horen, toneel kunnen spelen. Zo kan het theater een belangrijke rol spelen in de binding van de verschillende bewoners aan de wijk en met elkaar. Bij de activiteiten denken ze bijv. aan activiteiten mogelijk maken voor de kinderen en tieners in de buurt, bijeenkomsten van Stadsdorp Elsrijk, platform voor activiteiten van scholen, theater voor optredens van leerlingen van de lokale muziekschool, zangkoren uit Elsrijk en elders uit Amstelveen, openluchtbioscoop, en bedrijfsontmoetingen en -presentaties.

- Z van Amstelveen liggen de Bovenkerkerpolder en de Noorderlegmeerpolder, een landbouwgebied met ca. 15 boerenbedrijven. In 2014 is hier recreatiegebied Amstelgroen gerealiseerd. Ruim 175 hectare om te wandelen, fietsen, vissen, varen of picknicken. De Bovenkerkerpolder blijft voor het grootste gedeelte landbouwgebied, nu met fiets- en wandelpaden die de akkers doorsnijden. En meertjes om in te vissen of te varen, die tegelijkertijd ook het regenwater opvangen, zodat de bewoners van de polder geen natte voeten krijgen.

- Het J.P. Thijssepark en park De Braak in Amstelveen hebben in 2011 de status van rijksmonument gekregen. Nooit eerder zijn zogenaamde heemparken, parken met inheemse planten en kruiden, aangewezen als rijksmonument. Beide parken zijn ontworpen door tuin- en landschapsarchitect C.P. Broerse en dateren uit de eerste helft van de 20e eeuw. Een van de parken die Broerse aanlegde was De Braak (1939). Daarbij koos hij niet voor de gebruikelijke, vaak exotische siergewassen, die op de natte veengrond slecht gedijen, maar bewerkte hij het terrein rond de oude veenplas zodat een compositie met inheemse bomen, heesters en kruiden ontstond. De bezoeker vindt er bijvoorbeeld moerasvarens, longkruid en de voorjaarszonnebloem. Ten oosten van het Amsterdamse Bos veranderde hij een drassig weiland in een intiem wandelpark met heembeplanting, paden en reliëf, het J.P. Thijssepark (1940). Hier bestaat de heembeplanting onder andere uit eenbes, lavendelheide en het wildemanskruid.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Amstelveen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Amstelveen.

- Zorg: - Zorgboerderij Bouwlust.

Reactie toevoegen