Waterland

Streek
Waterland
Noord-Holland

waterland_streek_actuele_kaart.jpg

Kaart van de (gemeenten in de) streek Waterland. Ook het Waterlandse deel van Amsterdam-Noord hoort nog bij deze streek, wat hier net niet op staat (= Z van Broek in Waterland). Op de kaart hieronder zie je dát deel. (© www.waterlandsarchief.nl)

Kaart van de (gemeenten in de) streek Waterland. Ook het Waterlandse deel van Amsterdam-Noord hoort nog bij deze streek, wat hier net niet op staat (= Z van Broek in Waterland). Op de kaart hieronder zie je dát deel. (© www.waterlandsarchief.nl)

amsterdam-noord_stedelijk_en_landelijk_noord_kopie.jpg

Het gekleurde deel op deze kaart plus linksonder ervan Schellingwoude is wat in Amsterdam bekend staat als 'Landelijk Noord', oftewel het landelijke Waterlandse deel van de gemeente Amsterdam. (© Ruud Slagboom / www.geschiedenis-van-amsterdam-noord.nl)

Het gekleurde deel op deze kaart plus linksonder ervan Schellingwoude is wat in Amsterdam bekend staat als 'Landelijk Noord', oftewel het landelijke Waterlandse deel van de gemeente Amsterdam. (© Ruud Slagboom / www.geschiedenis-van-amsterdam-noord.nl)

zaanstreek-waterland_kaart_kopie.jpg

De Provincie Noord-Holland heeft de provincie ingedeeld in een aantal regio's. Eén daarvan is Zaanstreek-Waterland, die de gemeenten Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad omvat. (© www.noord-holland.nl)

De Provincie Noord-Holland heeft de provincie ingedeeld in een aantal regio's. Eén daarvan is Zaanstreek-Waterland, die de gemeenten Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad omvat. (© www.noord-holland.nl)

Waterland

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Waterland.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Waterland (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Waterland is een streek in de provincie Noord-Holland.

- De streek omvat de huidige gemeenten Waterland, Edam-Volendam, Landsmeer, Wormerland, Beemster en Purmerend, en het landelijke Waterlandse deel van de gemeente Amsterdam (oftewel zoals het lokaal heet: 'Landelijk Noord' = de dorpen Durgerdam, Holysloot, Ransdorp, Schellingwoude en Zunderdorp).

- Het Meertens Instituut doet sinds 2014 onderzoek naar de dialecten in Waterland. Hiervoor worden nog informanten gezocht. Dus ben je een Waterlander en kun je hierbij behulpzaam zijn, meld je dan aan.

- Verder heeft de Provincie Noord-Holland de provincie uit bestuurlijk oogpunt ingedeeld in een aantal regio's. Eén daarvan is Zaanstreek-Waterland, die de gemeenten Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad omvat (zie de kaart elders op deze pagina).

Terug naar boven

Ligging

De streek Waterland ligt tussen de steden Amsterdam in het Z en Hoorn in het N, en grenst in het O aan het Markermeer en in het W aan de Schermer en de Zaanstreek.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de kernen van de regio Waterland, kun je terecht bij het Waterlands Archief.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Regiovisie Waterland tot 2040.

- De Ministeries van VROM en LNV en de provincie Noord-Holland hebben in 2009 een akkoord gesloten over de verbetering van de groene en (dag-)recreatieve kwaliteiten van het landelijke gebied tussen Amsterdam en Purmerend, een zogeheten Rijksbufferzone. Bestuurders, bewoners, ontwerpers en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties ontwikkelen in een 'ontwerpateliers' plannen om de groene en recreatieve kwaliteiten van het landelijke gebied verder te verbeteren. Concreet is o.a. overeengekomen een pilot Waterlands Wonen te starten. Milieufederatie Noord-Holland gaat een toekomstbeeld van de Rijksbufferzone schetsen, inclusief de marsroute ernaartoe.

Onderdeel van de afspraken is dat de provincie een planologisch regime vaststelt dat de bufferzone van verdere verstedelijking vrijwaart. Dat is conform het huidige Rijksbeleid. Hierbij geldt dat nieuwe bebouwing (ook financieel) bijdraagt aan de recreatieve functie van het gebied en past bij de identiteit van de omgeving. De woningbouwplannen van de regio mikken op de bouw van 1.700 woningen binnen de bufferzone. Het akkoord maakt de realisering van 35 terpwoningen op Marken mogelijk, evenals de bouw van nog eens in totaal 100 woningen op een aantal kleinschalige locaties in het gebied. De bouw van 740 woningen op de lokatie Lange Weeren (aansluitend op de kernen Edam en Volendam) levert 10 miljoen euro op voor verbetering van de groene en recreatieve kwaliteiten van het gebied. Per saldo zal de groene en recreatieve waarde van de Rijksbufferzone Amsterdam-Purmerend daarom substantieel toenemen. (bron: Ministerie van VROM, 7-1-2009)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het boek 'De monumenten van geschiedenis en kunst. Waterland en omstreken' (298 pag., J.F. van Agt, 1953) is via de link ook online te lezen. Het boek beschrijft in tekst en beeld de monumentale panden e.a. objecten in de regio's Waterland en Zaanstreek.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Locatietheater De Plomp speelt 1 of 2 keer per jaar een theaterstuk 'op locatie' in Waterland, o.a. in kerken en in Het Hart van Katwoude.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Waterland wordt wel de ‘achtertuin van Amsterdam’ genoemd, maar daarmee doe je de streek eigenlijk tekort. Dit is een groene, waterrijke wereld meteen ten noorden van het IJ. Met lage weilanden, plassen en lange sloten, slingerende dijkjes, bruggetjes, koeien, riet, boerderijen en oude dorpjes. In de wind, onder zware wolkenluchten en met heel veel vogels. Waar je zomers vaart en ’s winters schaatst. Dit is Holland zoals de hele wereld het kent.

Waterland laat zich het beste vanuit een kano ontdekken. Peddelend door een doolhof van slootjes en hoog riet zie je koeien aan de waterkant. Een jong fuutje lift op de rug van zijn moeder mee over het water. Boven je buitelen kieviten en tureluurs door de lucht. Al varend ontdek je hier Holland op z’n best. Wat er zo bijzonder is aan natuur en landschap in Waterland kun je lezen en zien op de site van Staatsbosbeheer.

- IVN Waterland is onderdeel van de landelijke organisatie IVN, het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid. Het IVN brengt op een enthousiaste, deskundige en bij doelgroepen passende wijze de mens dichterbij de natuur in al haar aspecten. Hierbij maken zij mensen bewuster van het effect van het handelen op natuur, milieu en landschap nu en in de toekomst. Het werkgebied wordt grofweg begrensd door Amsterdam-Noord / Zunderdorp, Marken, Oosthuizen, Graft-De Rijp, de Eilandspolder en het Noordhollands Kanaal via Purmerend terug naar Amsterdam-Noord. Het Twiske en het Ilperveld behoren niet tot het werkgebied. IVN Waterland werkt volledig met vrijwilligers.

Jaarlijks wordt er een activiteitenprogramma samengesteld, dat in de regio wordt verspreid en ook op de site is te vinden. De activiteiten omvatten excursies (al dan niet vooraf gegaan door een theorie-avond), lezingen, workshops en korte en lange cursussen. Ze voeren ook veldonderzoek uit in de vorm van langjarige inventarisaties van vogels, planten en insecten en kleine zoogdieren zoals muizen. Ook verzorgen ze op aanvraag activiteiten voor derden. Denk hierbij aan excursies voor schoolklassen, of een lezing voor een specifieke doelgroep.

- IVN Waterland voert sinds 1989 het beheer over de 2 ha grote Heemtuin De Dwarsgouw in Purmerend. De heemtuin is in 1965 aangelegd ter compensatie van het groen dat verdween bij de aanleg van de wijk Wheermolen. Heemtuin De Dwarsgouw geeft een beeld van de in Waterland voorkomende landschappen. Wat er allemaal in deze streek groeit, bloeit en leeft, kun je in deze heemtuin op kleine schaal zien. Er zijn verschillende biotopen: weiland, bos, moeras, plas-drasoevers, verlandingszones, waterpartijen, kronkelende slootjes en amfibieënpoelen. De variatie in deze biotopen en de afwisseling in hoge en lage vegetatie zijn van groot belang voor het leven van planten en bomen, paddenstoelen, amfibieën, (trek)vogels, insecten, kleine zoogdieren etc.

De specifieke flora en fauna in de heemtuin vraagt daarom om een zorgvuldig beheer. Als alles op zijn beloop zou worden gelaten, groeit alles dicht en hebben kwetsbare soorten geen kans meer en verdwijnt de diversiteit aan soorten. Het beheer voor weiland en plas-drasbermen is verschralen: maaien en het maaisel afvoeren zodat deze bloemrijker worden. De algemene doelstelling voor de heemtuin is dan ook de kenmerkende Waterlandse natuur in stand te houden en de biodiversiteit te vergroten en te verbeteren waar dat mogelijk is.

De heemtuin is altijd open voor publiek, dat kan genieten van een stil stukje natuur. De heemtuin heeft een belangrijke educatieve functie: er worden diverse educatieve activiteiten georganiseerd zoals publieksrondleidingen en ook onderwijs- en jeugdactiviteiten. De activiteiten hebben tot doel de mensen te laten genieten van de natuur in de eigen omgeving, meer te betrekken bij de natuur en meer betrokken en bewust te maken van de unieke Waterlandse natuur. De werkgroep Heemtuin is elke derde zaterdag van de maand van 8.45 uur tot 12.15 uur aan het werk. Ze bestaat uit mannen en vrouwen van verschillende leeftijden; ook kinderen zijn welkom en kunnen meehelpen.

Terug naar boven

Links

- Bestuurlijk: - Het Intergemeentelijk Samenwerkingsorgaan Waterland (ISW) is een samenwerkingsverband van de 6 Waterlandse gemeenten Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Purmerend, Waterland en Wormerland. Het ISW heeft zoals dat in de Gemeenschappelijke Regeling staat verwoord tot doel "een harmonische ontwikkeling van de daaraan deelnemende gemeenten te bevorderen als bijdrage aan het welzijn van de Waterlandse bevolking". Vertaald naar de praktijk betekent dit dat het ISW zich vooral richt op de beleidsmatige (politiek-bestuurlijke) samenwerking tussen de Waterlandse gemeenten. Dit houdt o.a. in dat het ISW: beleidsvoorbereiding, verslaglegging en uitvoering verzorgt van de portefeuillehoudersoverleggen en het ambtelijk overleg; de wensen inbrengt van de Waterlandse gemeenten in grotere verbanden (Metropoolregio Amsterdam, Provincie Noord-Holland), vooral op het gebied van ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, economische zaken; inbreng vanuit grotere verbanden vertaalt naar wat dat inhoudt voor de Waterlandse gemeenten.

- Nieuws: - Weekblad Prettig Weekend voor de regio Waterland is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Lezen: - Op de site van Bibliotheek Waterland kun je vinden welke bibliotheken er in de regio zijn, wat hun aanbod is, en welke activiteiten er zijn.

Reactie toevoegen