Den Helder

Plaats
Stad en gemeente
Den Helder
Kop van Noord-Holland
Noord-Holland

den helder groeten uit 1956 [640x480].jpg

Den Helder Groeten uit 1956

Den Helder Groeten uit 1956

Nieuwediep Haven 1907 [640x480].jpg

Nieuwediep, Haven, 1907

Nieuwediep, Haven, 1907

NH gemeente Den Helder in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Den Helder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Den Helder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Den Helder

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Den Helder.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Den Helder.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Den Helder (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Den Helder is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland.

- Onder de gemeente Den Helder vallen ook de dorpen Huisduinen en Julianadorp. Tot medio 2009 lagen deze dorpen voor de postadressen ´in´ Den Helder. Sindsdien hebben zij een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en in de in dat jaar in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). Verder vallen onder de gemeente nog de buurtschappen Blauwe Keet, De Kooy en Friese Buurt en de badplaats Julianadorp aan Zee. In totaal zijn dit 1 stad, 2 dorpen, 3 buurtschappen en 1 badplaats.

- In maart 2011 zijn bedrijventerrein Kooypunt en de Luchthaven tot bebouwde kom benoemd. Het argument was vooral de verkeersveiligheid; door deze maatregel mag men er geen 80 km per uur meer rijden, maar nog slechts 50. Kaart met begrenzing bebouwde kommen Kooypunt en Luchthaven. In november 2012 zijn de komborden Kooypunt en Luchthaven geplaatst.

- Wapen van de gemeente Den Helder.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Den Helder.

- Onder de stad Den Helder vallen de buurtschappen De Kooy en Friese Buurt.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
In 2011 is er een burgerinitiatief geweest om de plaatsnaam te veranderen in Den Helder aan Zee. Dit heeft geen doorgang gevonden.

Benaming inwoners
Een inwoner van Den Helder is een Heldenaar. Iemand die in Den Helder is geboren wordt ook wel Nieuwedieper genoemd.

Oudere vermeldingen
1577 kopie kaart Laurens Pieter de Helderbuyert, 1621 Helder, 1680 de Helder.

Naamsverklaring
Vroeger in verband gebracht met het zeegat Helledore en verklaard als 'deur van de hel', wat weinig aannemelijk is. De oudste vorm laat zich duiden als hel 'laagliggend' (met betekenisverschuiving naar 'waterland' en 'waterplas'), met het adjectiverende suffix -re- (eigenlijk 'van de bewoners') en een later onderdrukt grondwoord buurt 'buurtschap'. Betekenis in dat geval: '(buurt) van de bewoners van het laag-/waterland'. Het feit dat de plaats op de kaart van 1577 ingetekend staat op buitendijkse grond kan de verklaring ondersteunen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Den Helder ligt in het uiterste noordwesten van het vasteland van Noord-Holland, in de kop van `De Kop van Noord-Holland`.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Den Helder 1.557 huizen met 8.369 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 547/2.846 (= huizen/inwoners), het dorp Huisduinen 57/327 en de buurtschappen Nieuwediep 631/3.186, Koegras of Buitenveld 40/315, Kanaalweg 169/1.016 en Nieuwstad 113/679. Tegenwoordig heeft de gemeente Den Helder ca. 24.000 huizen met ca. 56.500 inwoners, waarvan ca. 41.500 in de gelijknamige stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Rijkswerf Willemsoord
In 1811 komt Napoleon Bonaparte naar Den Helder. Hij geeft Jan Blanken Jansz. de opdracht in Den Helder de grootste marinebasis met werf van Nederland te bouwen. Na de val van Napoleon in 1813 begint koning Willem I met de bouw van de werf, waardoor de locatie de naam ‘Willemsoord’ krijgt. In 1822 zijn de eerste bouwwerken op de Rijkswerf van 40 ha klaar; Dok I, Natte Dok, Zeedoksluis, Pomphuis met stoommachine en Werfkanaal. Tussen 1857 en 1866 is Dok II gebouwd met daarnaast een nieuw pompgebouw. In de eerste helft van de 20e eeuw zijn de machinebankwerkerij, de ketelmakerij, de scheepsmakerswerkplaats, de werkplaats van de takelaars en zeilmakers, magazijnen en overige werkplaatsen gebouwd.

In 1993 verhuist de Rijkswerf naar een nieuwe locatie op de Nieuwe Haven. Het oude complex komt aanvankelijk leeg te staan maar heeft inmiddels vele herbestemmingen gekregen. De monumentale randbebouwing - in de periode 1995-2004 volledig gerestaureerd - en de dokken hebben de status van rijksmonument verkregen. Willemsoord is niet alleen bijzonder vanwege de militaire geschiedenis, maar ook vanwege de architectuur, ruimtelijke inrichting, industriële en maritieme geschiedenis, vaderlandse en sociale geschiedenis. Voor nadere informatie zie de site van Willemsoord, waar je o.a. wordt geïnformeerd over de vele mogelijkheden van een dagje uit naar Willemsoord.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Den Helder, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Geschiedenis van Den Helder.

- Helderse Historische Vereniging.

- Helderse Vereniging voor Sociale Geschiedenis. Hun kwartaaltijdschrift De Morgen is via de link ook online te lezen (ook de oudere nummers).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Den Helder heeft als plaats 40 rijksmonumenten.

- Den Helder heeft 59 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Onderneming beoogt door de gelijknamige molenstichting te worden herbouwd.

- Het NS-station van Den Helder uit 1957 is volgens het Cuypergenootschap van grote monumentale waarde. Desondanks heeft de gemeente in 2013 besloten dat het geen gemeenteljik monument wordt.

- Gevelstenen in Den Helder.

- Marinemuseum.

- Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Marinedagen (weekend in juli).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Nollenlandschap bij Station Den Helder Zuid is in 2011 ingericht. In 2012 is het geopend voor publiek. Het Nollenlandschap ligt vlak bij de Nollen waar de kunstwerken van Rudi van de Wint staan. Hij was nauw betrokken bij het ontwerp voor het nieuwe Nollenlandschap. Het Nollenlandschap vormt een belangrijke groene verbinding tussen het polderlandschap en het groen van de Stelling van Den Helder.

- Het hierboven beschreven Willemsoord wordt ontwikkeld tot en geprofileerd als Waddenpoort Willemsoord.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Den Helder.

- Interviews (video) met inwoners van Den Helder over bijzondere aspecten van hun stad.

Reactie toevoegen