Beemster

Gemeente
Beemster
Waterland
Noord-Holland

beemster_400_jaar_schaapjes_op_het_droge_2012_kopie.jpg

In de Beemster hebben ze al 400 jaar de schaapjes op het droge. Versierde tuin/versierd huis i.v.m. de feesten rond 400 jaar Beemster in 2012. (© Hans de Boer)

In de Beemster hebben ze al 400 jaar de schaapjes op het droge. Versierde tuin/versierd huis i.v.m. de feesten rond 400 jaar Beemster in 2012. (© Hans de Boer)

NH gemeente Beemster in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Beemster in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Beemster in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Beemster

Terug naar boven

Status

- Beemster is een polder en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland. De gemeente omvat de dorpen Middenbeemster (hoofdplaats), Noordbeemster, Westbeemster en Zuidoostbeemster, en de buurtschappen Halfweg, Klaterbuurt, Oostbeemster, Zuidbeemster en Zuiderweg. Dit zijn 4 dorpen en 5 buurtschappen in totaal.

- Wapen van de gemeente Beemster.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Beemster.

- In de raadsvergadering van 9 januari 2018 heeft de gemeenteraad van Beemster besloten dat zij in de komende raadsperiode een bestuurlijke fusie met de gemeente Purmerend - waar sinds 2014 reeds ambtelijke deeltaken aan zijn uitbesteed - wil realiseren. Om tot die fusie te komen, gaan beide gemeenten in gesprek met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, de beide gemeenteraden, en omliggende gemeenten in Zaanstreek-Waterland. Met dat traject onderzoekt en verkent de gemeente het draagvlak voor een bestuurlijke fusie en de voorwaarden waaronder zo’n fusie vorm zal moeten krijgen. Op die manier blijven de kwaliteiten en identiteit van Beemster gewaarborgd voor de toekomst. Het college gaat gesprekken voeren met de andere Waterlandse gemeenten om te bezien of ook zij de gemeente willen volgen in een fusie met Purmerend.

Er is een scala aan redenen dat pleit voor de herindeling. Een analyse daarvan door de raadsfractie van PvdA/GroenLinks d.d. december 2017 vind je onder de link. Enkele citaten hieruit: "Alle vijf partijen in de gemeenteraad dachten in 2014 nog dat de gemeente Beemster zelfstandig zou kunnen blijven. De ambtelijke samenwerking leek ook een goede oplossing. Er werd op meerdere manieren zo samengewerkt en voor kleine gemeenten met een beperkt ambtenarenapparaat leek dit ook een goede oplossing. Ook om het spook van een bestuurlijke fusie voor een decennium buiten de deur te houden. Toch hebben we ons vergist; de manier van samenwerken bleek in de praktijk niet te functioneren. En daar is sinds 2015 de uitbreiding van de taken van de gemeente op het gebied van onder andere de jeugdzorg, WMO en participatiewet nog bij gekomen. Bij de fractie van PvdA/GroenLinks kregen we geleidelijk in de gaten dat de tijdshorizon van de zelfstandigheid beperkter zou zijn dan 10 jaar.

Maar samenwerken helpt toch om zelfstandig te blijven? Bij oppervlakkige beschouwing is het zo dat samenwerking positief uitpakt. Beemster heeft jarenlang baat gehad bij samenwerking in de Stadsregio. Ook de samenwerking met Purmerend kan als positief beoordeeld worden. Onze wethouders en ook de gemeenteraad worden door een groter en kundiger team van ambtenaren in principe goed bediend. Maar samenwerken betekent ook dat je manier van werken gaat veranderen en daar is geen rekening mee gehouden. En daar komen zaken bij die we zelf hebben helpen verslechteren als Beemster politiek; we hebben weinig kritisch naar ons zelf gekeken, we hebben te makkelijk te veel geld uitgegeven en onze bestuurskracht is niet stevig.

Een begrijpelijke vrees van een deel van de inwoners is dat het landschap van de - nu nog - gemeente gaat lijden onder de 'bouwdrift' van Purmerend, of dat zelfs de werelderfgoedstatus in gevaar is. De bestaande wet- en regelgeving beschermt echter de Beemster. Ook de werelderfgoedstatus is een bescherming. De bestaande en te vernieuwen bestemmingsplannen beschermen de overwegend agrarische status van het gebied. De landbouw heeft verder nog altijd zijn eigen dynamiek. En de gemeente Beemster heeft zelf aanzienlijke bouwplannen, die zijn afgestemd met de regio en de Metropoolregio en die een horizon hebben tot na 2030. De dorpen en de gemeenschap in de gemeente staan er goed voor. Een fusie met Purmerend zal dat niet veranderen. Er is dus geen reden tot pessimisme."

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
De Beemster was oorspronkelijk de naam van een rivier, later een meer. Oudste attestatie: waarschijnlijk eind 11e eeuw kopie ca. 1420 Bamestra. De naam kent diverse verklaringen. De etymologiën die aanknopen bij Sint Bavo of bij het Oudfriese bâm 'boom' behoeven niet serieus te worden genomen. Sommingen noemen Beemster een prehistorische waternaam, uitgaande van het Indo-Europese Bhamastrâ*, een afleiding van bham*- 'schitterend', verwant met Sanskriet bhâma-s 'glans, licht'. Het -str- suffix komt vaker voor in waternamen en in erfwoorden als bolster 'notendop' en ekster 'soort vogel (Pica pica)'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De Beemster ligt NO van Zaanstad, NW van Purmerend.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Beemster 471 huizen met 3.000 inwoners, verdeeld in de kernen Middenbeemster 81/660, Oostbeemster 110/380, Westbeemster 81/620, Zuidbeemster 91/820 en Noordbeemster 108/520. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 3.600 huizen met ca. 9.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Droogmakerij De Beemster behoort, gezien het nog relatief ongerepte verkavelingspatroon (wat op de oude plattegrond op deze pagina goed te zien is), sinds 1999 tot het UNESCO Werelderfgoed. Deze sinds 1612 aangelegde droogmakerij is opgezet om een bedreigend binnenwater om te zetten in vruchtbare en winstgevende landbouwgrond (7.200 ha) volgens de principes van een Oud-Romeinse stad. Een geplande landinrichting die tegenwoordig ook nog wordt gevolgd. Een van de uitvoerders was Adriaensz. Leeghwater.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit gebied, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historisch Genootschap Beemster. Oudere nummers van hun jaarboek De Nieuwe Schouwschuit zijn via de link ook online te lezen.

- Links naar sites over de geschiedenis van de Beemster.

- De site Beemster Buitenplaatsen beschrijft de geschiedenis van de ca. 50 buitenplaatsen die dit gebied ooit heeft gekend. Daar zijn er tegenwoordig nog slechts enkele van over.

- De geschiedenis van de Beemster, aanschouwelijk gemaakt in een reportage van tv-programma Het Klokhuis.

- Piet van Cruyningen beschrijft in een artikel op Historiek.nl (d.d. september 2018) waarom de ontginning van de Beemster een goed voorbeeld is van het Nederlandse 'poldermodel'.

Terug naar boven

Evenementen

- In 2012 heeft men in de Beemster het 400-jarig bestaan gevierd.

- Stichting Beemster Gemeenschap is een vrijwilligersorganisatie die door het jaar heen uiteenlopende activiteiten organiseert voor alle doelgroepen, zowel jong als ouder, in de gemeente. Van de Beemster Feestweek vol met activiteiten en kermisattracties tot een avond keezen en klaverjassen, van de Kortebaandraverij tot de Buitenspeeldag en van Kunst op Zolder tot de Autocross.

- Tijdens de Open Dag Beemster (hemelvaartsdag) kun je, doorgaans op locatie, kennismaken met de bijzondere kwaliteiten en specialiteiten van tientallen personen, verenigingen, instellingen en bedrijven in de gemeente.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In Bezoekerscentrum Beemster kun je terecht voor toeristische informatie over de streek, en ook voor arrangementen en groepsbezoeken. Er zijn ook streekproducten verkrijgbaar (ook geschikt als cadeau). Ook de experience ‘Beleef de Beemster’, een multimediale rondvlucht over droogmakerij door de eeuwen heen, is een (groeps)bezoek waard.

- De Beemster en het gebied van de voormalige gemeente Schermer worden tegenwoordig ook toeristisch op de kaart gezet onder de naam het Land van Leeghwater.

- Twee unieke landschappen, de Stelling van Amsterdam en De Beemster, beide aangewezen als Unesco Werelderfgoed, overlappen elkaar voor een deel, met name in de zuidelijke strook van de Beemster. Beide landschappen kennen een eigen beleid, wat enerzijds overeenkomsten vertoont in beleidsdoelstellingen, maar ook tegenstellingen in de uitgangspunten voor de ontwikkeling van het gebied. Het projectbureau Des Beemsters wil samen met de provincie Noord-Holland voor het gebied een passende en duurzame oplossing waar een evenwicht wordt gezocht tussen de kernkwaliteiten van de twee landschappen en ontwikkelingsmogelijkheden voor het gebied. Die mogelijkheden en randvoorwaarden worden verkend in het rapport 'Ruimtelijk beleidskader De Beemster en Stelling van Amsterdam' (Projectbureau Des Beemsters, 2011).

- Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier is er in 2012 in geslaagd om de Beemster 'climateproof' te maken. Door goede samenwerking met de agrariërs in het gebied is zij erin geslaagd om extra ruimte te vinden voor waterberging zonder het werelderfgoedlandschap met haar kenmerkende kavel- en slotenpatroon aan te tasten en zonder de belangen van de landbouw te schaden (wat beide het geval zou zijn geweest met het graven van extra sloten, wat een van de ideeën was).

Terug naar boven

Beeld

- Recente foto's van objecten en gebeurtenissen in de Beemster.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Beemster (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Beemster. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Nieuws: - De tweewekelijkse huis-aan-huiskrant voor de Beemster Binnendijks is via de site onder de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

Reactie toevoegen