Oostzaan

Plaats
Dorp en gemeente
Oostzaan
Zaanstreek
Noord-Holland

NH gemeente Oostzaan in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Oostzaan in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Oostzaan in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Oostzaan

Terug naar boven

Status

- Oostzaan is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de regio Zaanstreek.

- Wapen van de gemeente Oostzaan.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Oostzaan.

- Onder het dorp Oostzaan vallen ook de buurtschappen De Haal, De Heul en Noordeinde.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Oostzaan ligt O van de A7/A8 en de stad Zaandam, N van de Ringweg Noord van de Ring Amsterdam en de stad Amsterdam en NW van het dorp Landsmeer, ligt deels in en deels W van recreatiegebied Het Twiske en ligt W van het dorp Den Ilp.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Oostzaan 187 huizen met 1.303 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 168/1.192 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Oostzaander Overtoom (Oostzaner Overtoom) 14/84, Barndegat 2/11 en Kolkdijk 3/16. Bevatte verder de buurtschap Achterdichting of Otterbosch. Tegenwoordig omvatten gemeente en dorp ca. 3.700 huizen met ca. 9.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Oudheidkamer Oostzaan. De Oudheidkamer is geopend op dinsdag- en donderdagmiddag van 14.00 tot 16.00 uur (adres: Leliestraat 1). "Heb je oude foto's en mogen wij die inscannen om ze te archiveren? Dan kun je die het beste laten inscannen op de dinsdagen: er zijn dan meer vrijwilligers aanwezig met kennis van zaken; op de donderdagen ligt het accent meer op onderhoud van objecten in het depot en het scannen van documenten. Minstens twee keer per jaar, maar als er aanleiding voor is ook wel drie keer, verschijnt er een Jol. De Jollen zijn gevuld met spraakmakende verhalen uit, van en over het dorp en zijn bewoners. In 2006 verscheen er een jubileum Jol met een collage van 25 jaar publicaties. Donateurs krijgen de Jol gratis aan huis bezorgd. Buitenpoorters kunnen de Jol als digitale donateur ontvangen via internet." De stichting onderhoudt ook een website met genealogische gegevens m.b.t. Oostzaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oostzaan heeft 7 rijksmonumenten.

- Hervormde (PKN) Grote Kerk (Kerkbuurt 12). De kruiskerk met houten toren boven de met rococo-aanzetkrullen versierde façade is gebouwd in 1760. De kerk is gebouwd op een terp, omdat zij in vroegere tijden gebruikt moest kunnen worden als vluchthaven. In 1916 is deze kerk als zodanig gebruikt bij de watersnoodramp van dat jaar. In 2004 is tegen de linker zijmuur van de kerk een modern multifunctioneel centrum gebouwd, genaamd Bartel Jacobsz Centrum. Sinds 2010 is de kerk in handen van een stichting die actie voert voor behoud en restauratie. Het orgel is in 1858 gemaakt door Hermanus Knipscheer. Het mechanisch torenuurwerk is gemaakt door Eijsbouts. Verder staan er twee lezenaars (1717), twee wandborden (17e/18e eeuw), doopbekkenhouder (18e eeuw) en zes lichtkronen (17e eeuw).

- De Windjager is de laatst overgebleven hobbymolen in het Oostzijderveld. Het is een stellingmolentje en een gemeentelijk monument. De molen is als hobby gebouwd door de huidige eigenaar Sopke Vergouw die hem in 1961 moest verplaatsen naar de huidige plek. De hobbymolen stond eerder dichter bij de vroegere buurtschap 't Kalf (in het N van het grondgebied van Zaandam, ZO van de Zaanse Schans, Z van Haaldersbroek), maar moest daar wijken door de uitbreiding van het plaatsje tot een grote wijk. De molen is op de huidige plek alleen over het water te bereiken. De molen heeft nooit bedrijfsmatig gewerkt, maar kan wel een zaagmachine aandrijven, en laadt accu's op die gebruikt worden voor de verlichting van de molen.

- Gevelstenen in Oostzaan.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De eind 2011 opgerichte Stichting Vrienden van het Oostzanerveld zet zich in voor behoud van het open karakter van het Oostzanerveld. Als er niet snel wat gebeurt met het Oostzanerveld rest er over een tijdje namelijk alleen nog moerasbos tussen Oostzaan en Zaandam. Op sommige plekken in het Oostzanerveld heeft de open veenweide al plaats gemaakt voor bos.

- Natuur- en recreatiegebied Het Twiske ligt NO van het dorp Oostzaan en valt grotendeels onder het dorpsgebied van dat dorp, deels onder het dorpsgebied van het O buurdorp Den Ilp. Het gebied is 650 hectare groot. Het is in zijn huidige vorm ontstaan als gevolg van zandwinning in de jaren zestig en zeventig, tijdens de aanleg van de snelwegen, verkeerspleinen en tunnels in de regio Amsterdam, waarvoor veel zand nodig was. Door de zandwinning is een grote zandput ontstaan, de Stootersplas, met een oppervlak van ca. 200 hectare.

- Het Twiske heeft een reputatie als groeiplaats van een aantal zeldzame paddenstoelsoorten, waaronder de met uitsterven bedreigde Rafelige champignon (Agaricus subfloccosus). Tot de bekendste raspzwammen (Steccherinum) behoren de algemeen voorkomende Roze raspzwam (Steccherinum ochraceum) en de Grootsporige raspzwam (Steccherinum bourdotii). In 2017 is ook de zeer zeldzame Doolhofraspzwam (Steccherinum oreophilum) in Het Twiske aangetroffen. In Nederland komen 9 soorten raspzwammen voor. De meeste zitten als een korst op het dode hout en bezitten fijne, geïsoleerde stekeltjes. Ze worden gevonden op dode stammen en takken van uiteenlopende boomsoorten, maar opvallend vaak op het hout van Els (Alnus). In Het Twiske is de Doolhofraspzwam op dood beukenhout gevonden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oostzaan (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Oostzaan. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Onderwijs: - Basisschool De Kweekvijver. - Noorderschool. - Basisschool De Rietkraag.

- Muziek: - Muziekvereniging Concordia. - Muziekvereniging Excelsior. - Muziekvereniging Crescendo.

- Veiligheid: - Nieuws van de politie in de gemeenten Zaanstad, Wormerland en Oostzaan op Twitter.

Reactie toevoegen