Enkhuizen

Plaats
Stad en gemeente
Enkhuizen
West-Friesland
Noord-Holland

enkhuizen_collage.jpg

Enkhuizen, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Enkhuizen, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Enkhuizen-MSD-20080927-142595.jpg

Enkhuizen vanaf het water, met blikvanger en bekendste gebouw van Enkhuizen de Drommedaris - inderdaad, met 2 m'en - uit 1540.

Enkhuizen vanaf het water, met blikvanger en bekendste gebouw van Enkhuizen de Drommedaris - inderdaad, met 2 m'en - uit 1540.

Enkhuizen-stad-MHD-20110924-249589.jpg

Enkhuizen centrum Noord Holland, zonsondergang

Enkhuizen centrum Noord Holland, zonsondergang

Enkhuizen-MSD-20030227-71644.jpg

Enkhuizen Noord Holland, Oude haven

Enkhuizen Noord Holland, Oude haven

Enkhuizen-MSD-20081108-146006.jpg

Enkhuizen Noord Holland

Enkhuizen Noord Holland

Enkhuizen-MSD-20060618-58308.jpg

Enkhuizen Noord Holland

Enkhuizen Noord Holland

enkhuizen_flessenscheepjesmuseum.jpg

Enkhuizen, Flessenscheepjesmuseum.

Enkhuizen, Flessenscheepjesmuseum.

enkhuizen_westerkerk_1.jpg

Enkhuizen, Westerkerk

Enkhuizen, Westerkerk

enkhuizen_zuiderkerk_1.jpg

Enkhuizen, Zuiderkerk

Enkhuizen, Zuiderkerk

enkhuizen_zuiderzeemuseum_1.jpg

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

enkhuizen_zuiderzeemuseum_4.jpg

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

enkhuizen_zuiderzeemuseum_5.jpg

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum

enkhuizen_zuiderzeemuseum_vogelhoeksmolen.jpg

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum, Vogelhoeksmolen

Enkhuizen, Zuiderzeemuseum, Vogelhoeksmolen

NH gemeente Enkhuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Enkhuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Enkhuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Enkhuizen

Terug naar boven

Status

- Enkhuizen is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland.

- Onder de stad Enkhuizen vallen ook de buurtschappen Oosterdijk en Westeinde.

- De gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland zijn in 2015 ambtelijk gefuseerd. Dit heeft geleid tot de SED organisatie. Bestuurlijk blijven de gemeenten zelfstandig. Door de samenwerking beoogt een betere dienstverlening aan de inwoners en bedrijven te worden gerealiseerd.

- Wapen van de gemeente Enkhuizen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Enkhuizen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1312 Enchusen, 1322 en 1343 Enghusen.

Naamsverklaring
Samenstelling van huizen en eng (Middelnederlands enc) 'bijeenliggend bouwland (bij dorp of buurtschap)', vergelijk Enghuizen. Aan een persoonsnaam Enke moet hier niet gedacht worden.(1)

Terug naar boven

Ligging

Enkhuizen ligt NO van Hoorn, in het puntje van de 'neus' van West-Friesland en grenst in het O aan het IJsselmeer. NNO ligt, aan de overkant van het IJsselmeer, de stad Stavoren.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Enkhuizen 1.026 huizen met 4.988 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 963/4.673 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Westeinde 46/230 en Oosterdijk 17/85. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 7.000 huizen met ca. 18.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Vereniging Oud Enkhuizen.

- Middels infozuilen op 19 locaties verdeeld over de stad worden beelden en krantenverhalen van het tijdperk 1880-1935 uitgelicht. Een historisch document voor de stad, waaraan een speciale wandelroute gekoppeld is. Ter ondersteuning van deze wandelroute is een historische krant uitgegeven. Op de website Kroniek van Enkhuizen kunnen bewoners en andere geïnteresseerden meeschrijven aan de Enkhuizer geschiedenis.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Enkhuizen heeft 363 rijksmonumenten.

- Enkhuizen heeft 207 gemeentelijke monumenten.

- De Drommedaris is de zuidelijke toegangspoort én het bekendste gebouw van Enkhuizen. Het gebouw is in 1540 neergezet als verdedigingswerk bij de ingang van de Oude Haven, en bevond zich oorspronkelijk op de Westfriese Omringdijk; deze liep vanuit het noorden via de Breedstraat verder langs de Zuiderdijk. Het stuk dijk vlak bij de Drommedaris is later afgegraven voor de aanleg van de Buitenhaven. De oude naam van het gebouw is Zuiderpoort of Ketenpoort en later ook Wilgenburg (voor het bolwerk waar de toren bij hoorde). De benaming Ketenpoort verwijst naar de zoutketens ten zuiden van de stad langs de Zuiderdijk, die via deze poort konden worden bereikt. Hier werd zeewater verdampt om het zout te verkrijgen waar haring mee werd geconserveerd. In de 19e eeuw wordt de naam Drommedaris of Domburg gebruikt. En in de volksmond heet ie kortweg de Drom. - Uitvoerige beschrijving van de Drommedaris op Wikipedia. - Tegenwoordig is de Drommedaris een cultureel centrum dat activiteiten biedt zoals zang, dans, muziek, lezingen, cabaret, toneel en film.

- De Hervormde (PKN) Zuiderkerk of Sint Pancraskerk kent een lange bouwgeschiedenis. In 1423 is begonnen met het gotische zuidkoor naast een bestaande Sint Pancraskapel. Door de jaren heen is het uiterlijk regelmatig veranderd en rond 1516 verrijst aan de noordzijde een tweebeukige H. Kruiskapel. De torenbouw wordt gestart 1445 en voltooid in 1526. De kerk ligt aan de Zuiderkerksteeg 3, is vanuit bijna alle delen van Enkhuizen te zien en vormt een markant deel van het aanzien van de stad vanaf het water.

- De Hervormde (PKN) Westerkerk of Sint Gomaruskerk aan de Westerstraat 138 is een driebeukige hallenkerk. De bouw is begonnen in 1470 en was min of meer voltooid in 1519. Er is in de daarop volgende jaren volop aan gewijzigd. De toren is gebouwd in 1519 en in 1609 verbouwd. De houten neoclassicistische houten ombouw met pilasters is in 1877-1878 aangebracht. De Westerkerk wordt gerekend tot de 100 mooiste rijksmonumenten van Nederland (Unescolijst).

- Ontmoetingskerk (Klopperstraat 12) van de Gereformeerde Gemeente.

- De kerk van CGKV Levend Water (een federatie van de lokale Christelijke Gereformeerde Kerk en Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt) is in 1962 gebouwd in opdracht van de Gereformeerde Gemeente. Het ontwerp van architect T. Schipper is in de robuuste stijl van de Delftse school gemaakt. Adres: Wegje 4.

- De Vogelhoeksmolen stond vroeger even ten noorden van Hemelum (Friesland) aan de Morra. Hij stond in het gebied dat Vogelhoek genoemd werd, vandaar de naam. Sinds 1984 staat hij in het Zuiderzeemuseum als onderdeel van de buitencollectie. Hij doet dienst voor het doorspoelen van de grachten van het buitenmuseum.

- Het Zuiderzeemuseum presenteert Nederlandse cultuur en erfgoed op de grens van land en water. Tentoonstellingen en evenementen leggen verbanden tussen de collectie en hedendaagse ontwikkelingen. Klassieke Hollandse thema’s krijgen een verrassende benadering. Het buitengedeelte van het Zuiderzeemuseum bestaat uit een wandelpark met authentieke oude panden uit het voormalig Zuiderzeegebied, zoals een kerk, een school, een visrokerij en vele woonhuizen. Het Zuiderzeemuseum beheert een gevarieerde collectie objecten en panden. De historische collectie van circa 24.000 objecten is gebaseerd op de (cultuur)geschiedenis van het Zuiderzeegebied. Daarnaast verzamelt het museum moderne en hedendaagse uitingen van kunst en cultuur die samenhangen met of geïnspireerd zijn door de rijke tradities uit dit gebied. "We willen een museum zijn van de regio, waarbij we ons aansluiten bij de gemeenschap rondom het IJsselmeer. We stellen het ambacht en het water centraal. Geschiedenis is springlevend, als je het in een spannende context plaatst. Het verleden is een integraal onderdeel van de dingen die we nu doen", aldus directeur Michael Huyser.

- Gevelstenen in Enkhuizen.

- Stadsherstel restaureert en adviseert bij restauraties van panden in de stad. In 2013 heeft Stadsherstel het jubileumboek '40 jaar Stadsherstel Enkhuizen' uitgegeven. Dit prachtige boek beschrijft uitvoerig de gerestaureerde panden, en geeft een historisch perspectief van de ontwikkeling van de stad vanaf de middeleeuwen.

- Enkhuizen is o.a. bekend van de Enkhuizer Almanak. Deze jaarlijkse almanak wordt al sinds ca. 1600 uitgegeven. In het Enkhuizer Almanak Museum kun je alles over de geschiedenis van deze almanak te weten komen.

- Naar eigen zeggen uniek in de wereld is het Flessenscheepjesmuseum. Het herbergt 's werelds grootste collectie flessenscheepjes in alle soorten en maten uit alle delen van de wereld.

- In het Heiligenbeeldenmuseum is een 100-tal verschillende heiligenbeelden te zien. Van iedere heilige wordt informatie gegeven over het levensverhaal, de weerspreuk en het bijgeloof. Er is een levensechte kerststal te bezichtigen en in een Mariakapel met bidstoel kun je een kaarsje branden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Muziekkring Enkhuizen en Omstreken organiseert per seizoen 6 concerten van hoog niveau. Zo krijgt u de mogelijkheid kennis te maken met en te genieten van concerten uit alle facetten van de Kamermuziek. Men streeft naar diversiteit en variatie, waarbij strijkers en blazers, pianisten en zangers aan bod komen.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Haringhoppers.

- Koningsdag.

- Jazz Festival (weekend in juni). - Enkhuizen is een echte Jazzstad met naast het Jazzfestival ook nog Sgt. Pepper's Jazz-Club (met vrijwel maandelijks een optreden van een andere band), maar liefst 13 jazzbands en de Jazz Walk of Fame, waar jaarlijks een tegel aan wordt toegevoegd.

- Waterweek (eind juli).

- Koopkorenfestival (op een zondag in oktober).

- Eind november is er in het Zuiderzeemuseum Het Nationale Pietendorp.

- Enkhuizen bij Kaarslicht (op de zaterdag voor Kerstmis).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- NS-wandeling De Weelen - Enkhuizen (11 of 17 km).

- Dierenfans komen bij Hertenkamp Het Groene Hart helemaal aan hun trekken, maar plantenliefhebbers ook, want er zit namelijk ook nog een Heemtuin bij. Deze tuin wordt samen met de collega’s van Milieu Educatief Centrum De Witte Schuur onderhouden. Tijdens het wandelen steek je van alles op over de dieren en de planten. En wil je meer weten: stap dan De Witte Schuur in, waar ze je van alles kunnen vertellen over de natuur, het onderhoud ervan en de plaats van de mens hierin.

- Sprookjeswonderland.

- Sinds 1886 is er al een veerboot tussen Enkhuizen en het Friese Stavoren. - In juli en augustus is er ook een veerdienst Enkhuizen - Urk.

- Recreatiebad Enkhuizerzand.

- Kringloopwinkel 't Zoldertje.

- KNRM reddingstation Enkhuizen is gesitueerd aan het druk bevaren Krabbersgat, direct verbonden met het IJsselmeer. Het biedt het hele jaar door veel watersporters de helpende hand aan beide zijden van de dijk naar Lelystad. Daarnaast vaart het station regelmatig uit voor de beroepsvaart in de doorgaande vaarroutes op het IJsselmeer en Markermeer. Het is een van de 7 drukste stations, met 100 of meer actie's per jaar. - Daarnaast is er nog de Vrijwillige Reddingsbrigade Enkhuizen, die o.a. een reddingspost heeft op het Enkhuizerzand.

Terug naar boven

Beeld

- Live webcams Enkhuizen.

- Fotoreportage met 400 foto´s van Enkhuizen van fotograaf Martin Stevens.

- Oude foto's en ansichtkaarten van Enkhuizen.

- Site met oude kaarten, ansichtkaarten, foto's en filmpjes van Enkhuizen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Enkhuizen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Enkhuizen. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Nieuws: - Nieuwssite Enkhuizen Actueel.

Reactie toevoegen