Heemstede

Plaats
Dorp en gemeente
Heemstede
Kennemerland
Noord-Holland

De Glip molenromp [640x480].jpg

Molenromp in De Glip, vroeger een buurtschap, tegenwoordig een wijk in het Z van Heemstede

Molenromp in De Glip, vroeger een buurtschap, tegenwoordig een wijk in het Z van Heemstede

NH gemeente Heemstede in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Heemstede in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Heemstede in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Heemstede

Terug naar boven

Status

- Heemstede is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland.

- De gemeente Heemstede is in 1858 vergroot met de gemeente Berkenrode.

- Reeds vanaf 1867 strijdt de gemeente tegen annexatieplannen van de gemeente Haarlem. Talrijke goed beargumenteerde verweerschriften ten spijt is bij Wet van 21 april 1927 Heemstede-Noord gewijzigd in Haarlem-Zuid, waarbij het inwonertal van de gemeente met 5.509 inwoners is gedaald (van ruim 17.000 naar 11.562). In 1978 hebben enkele grenscorrecties plaatsgevonden zowel van als naar de gemeente Bennebroek.

- Wapen van de gemeente Heemstede.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Heemstede.

Terug naar boven

Ligging

Heemstede ligt direct Z van Haarlem, ZO van Aerdenhout, NO van Bennebroek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Heemstede 285 huizen met 2.332 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 65/480 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Glip of Princebuurt 43/455, De Heeren-Zandvaart 98/955, Het Kraaijennest 20/131, Den Hout 22/76 en De Heerenweg en Leijdsche Vaart samen 37/235. Tegenwoordig heeft de gemeente en het dorp ca. 11.000 huizen met ca. 27.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kun je terecht bij de volgende instantie en site:

- Historische Vereniging Heemstede - Bennebroek (HVHB) is opgericht in 1947. Doelstelling van de vereniging is het bevorderen van kennis over en belangstelling voor de geschiedenis van de genoemde kernen, en de zorg voor het karakterbehoud van wat van historische, stedenbouwkundige, architectonische en/of landschappelijke betekenis is. De HVHB geeft het kwartaaltijdschrift HeerlijkHeden* en historische publicaties uit, organiseert excursies, geeft lezingen, werkt mee aan de jaarlijkse Open Monumentendagen en is alert op de instandhouding van karakteristieke elementen in hun werkgebied.
* Via deze link zijn oudere jaargangen, vanaf het begin t/m 2015, ook online te lezen.

- Artikelen over de geschiedenis van Heemstede, door Hans Krol. Aparte vermelding verdient een uitvoerig artikel over de geschiedenis van De Glip, de oude buurt in het Z van de gemeente, die na de Tweede Wereldoorlog in hoog tempo is uitgegroeid tot de huidige grote woonwijk met ca. 1.000 huizen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De onbewaakte spoorwegovergang in het Laantje van Alverna in Heemstede was jarenlang onderwerp van hevige discussies. In 2017 besluiten Gedeputeerde Staten van Noord-Holland de overweg aan de openbaarheid te onttrekken. Wandelnet en de Fietsersbond zijn tegen het besluit in beroep gegaan. De organisaties pleitten voor het in stand houden van de spoorovergang vanwege haar belang als wandel- en fietsverbinding. Op 30 juli 2018 is uitspraak gedaan in de beroepszaak. De rechter geeft de provincie Noord-Holland gelijk; de overgang mag onttrokken worden aan de openbaarheid. In minder juridische termen gezegd: de overweg blijft gesloten. Volgens de rechter mag de provincie in haar besluit het veiligheidsbelang van de overweg zwaarder laten wegen dan het recreatieve belang. W van de spoorlijn ligt een prachtig natuurgebied met bos, duinen en landgoederen. Door het opheffen van de spoorwegovergang Laantje van Alverna krijgen wandelaars en fietser op hun weg naar het gebied te maken met een minder aantrekkelijke route en een 1700 meter langere omweg langs de drukke Leidsevaart. (bron en voor nadere informatie zie Wandelnet en de site van de gemeente)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De gemeente Heemstede telt 110 rijksmonumenten.

- Heemstede heeft 49 gemeentelijke monumenten.

- Oude Kerk en Pinksterkerk (PKN).

- Sint Bavokerk uit 1879.

- De Onze Lieve Vrouw Hemelvaartkerk dateert uit 1927 en is ontworpen door de architecten Jos Cuypers en zijn zoon Pierre Cuypers.

- De watertoren van Heemstede aan de Nijverheidsweg dateert uit 1911 en is ontworpen door architect A. Holmberg de Beckfelt. De toren is 41,35 meter hoog en heeft een waterreservoir van 460 m3. De nog altijd in gebruik zijnde watertoren is in 2006 gerenoveerd.

- Site over verleden en heden van station Heemstede - Aerdenhout.

- Het voormalige postkantoor is een prachtig voorbeeld van de wederopbouw-architectuur van architect Dick Greiner.

- Gedenknaald aan het Manpad.

- Groenendaalse Molen.

- Gemeentelijke begraafplaats.

- Kerkhof Berkenrode bij de Sint Bavo.

- Gevelstenen in Heemstede.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Theater De Luifel en Podium Oude Kerk presenteren zich gezamenlijk onder de noemer Podia Heemstede. "Toen duidelijk werd dat er een nieuw gebouw zou komen voor sociaal-cultureel centrum De Luifel, vond toenmalig directeur Gerard Rodenburg dat het tijd was om hier ook een theater te realiseren. Zo’n mooi gebouw met multifunctionele zalen was hiervoor uitermate geschikt. Om de zaal multifunctioneel te houden werd een uitschuifbare ‘tribune’ geïnstalleerd, die plaats geeft aan 200 bezoekers. Van 1997 t/m 2011 heeft Laura Marcus zeer succesvol bij het publiek in de smaak vallende programma’s neergezet, met vele grote namen. Maar ook debuterende artiesten krijgen steevast een kans in de intieme zaal van Theater De Luifel. Zij zijn de talenten van morgen! Vanaf seizoen 2011-2012 is Adriaan Bruin onze  programmeur. Ook hij heeft inmiddels zijn sporen nagelaten en verdiend. Theater De Luifel heeft met 80 procent een van de hoogste bezettingsgraden van Nederland. Veel inwoners van Heemstede en wijde omgeving weten het theater te vinden.

De Oude Kerk kent natuurlijk een veel langere geschiedenis. De monumentale Oude Kerk is het oudste historische kerkgebouw van het dorp. In 1624 laat Adriaan Pauw, heer van Heemstede, de kerk  bouwen op de fundamenten van de Mariakapel (1347), die in 1573 tijdens het beleg van Haarlem is verwoest. Sinds 2012 organiseren wij hier concerten. Dankzij de prachtige akoestiek vooral klassieke muziek, maar ook jazz en singer songwriters vinden hun weg naar dit podium.

- Heemstede Jazz (weekend in december).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelbos Groenendaal, een 'groen rijksmonument', bestaat historisch gezien uit twee delen: ‘Groenendaal’ en ‘Meer en Berg’. De belangrijkste historische elementen dateren bijna allemaal uit de 18e eeuw. In 1913 wordt Groenendaal een openbaar wandelpark. In het zuidelijk deel (Meerenberg) van het wandelbos is het oorspronkelijke ontwerp van Zocher met de tuin van Marot als basis nog grotendeels aanwezig.

- Park Meermond is een natuur- en recreatiegebied op een voormalige afvalstortplaats. Het ligt tussen de Cruquiusweg, het Spaarne en de weilanden van Hageveld. De vuilstort is gesaneerd en afgedekt met schone grond. Daardoor zijn behoorlijke hoogte- en laagteverschillen ontstaan. Het gebied moest zo natuurlijk mogelijk blijven. Daar zijn de inrichters uitstekend in geslaagd. Flora en fauna voeren de boventoon in dit gebied, waarin de mens wordt gedoogd. Er valt veel te zien, zoals een ijsvogelwand en kleine poelen. Vanaf de hoge heuvel zijn er fraaie vergezichten richting Cruquius en de Apenrots bij de brug naar Haarlem. Oevers zijn niet strak getrimd, maar vol ruig riet, om boten op afstand te houden.

Het gebied is niet bedoeld voor intensieve recreatie, maar voor wandelaars en fietsers, zonder honden. In zo'n 3 kwartier loop je het gebied rond, inclusief voetveer over de Cruquiushaven (trek voor de oversteek ruim de tijd uit, het veer is zwaar). Het gebied is toegankelijk vanaf de brug bij de gemeentewerf aan de Cruquiusweg of bij de brug over de Ringvaart. Via een tunneltje kunnen wandelaars en fietsers vanaf het Oude Slot via het natuurgebied naar Hageveld, dwars door de weilanden.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Heemstede.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Heemstede (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Heemstede.

- Media / nieuws: - Heemsteedse Courant. - Branding RTV is de lokale omroep voor de gemeente Heemstede.

- Lokale links: - Heemstede linkspagina.

- Educatie: - "In september 2018 is Plein1 aan het Julianaplein in Heemstede feestelijk geopend. Behalve de Bibliotheek vind je er diensten op het gebied van werk, zorg & welzijn, kinderopvang, veiligheid, educatie en cultuur. Een mooie kans voor de Bibliotheek om samen te werken, andere doelgroepen in contact te brengen met onze dienstverlening en bij te dragen aan aantrekkelijke voorzieningen in het dorp. Overal in het gebouw is er plek om te lezen, te studeren of te werken. De bovenste verdieping van de Bibliotheek is voor de jeugd en heeft een aparte voorleeshoek. Door de ruime openingstijden van Plein1 kunnen bezoekers ook buiten de reguliere openingstijden van de Bibliotheek boeken lenen, verlengen en inleveren."

- Sport: - Voetbalvereniging RCH. - Voetbalvereniging HFC. - Voetbalvereniging HBC. - Voetbalvereniging VEW.

- Overige verenigingen: - "Mahjongclub Bamboe Acht in Heemstede bloeit als een Chinese roos! Met veel plezier wordt door ca. 50 leden het intrigerende Chinese spel mahjong gespeeld. Het doel van de club is om veel mensen kennis te laten maken met mahjong en zo vaak mogelijk dit denkspel te spelen.Op de Bamboe Acht-avonden (dinsdags) spelen de leden met en tegen elkaar. Hoewel het een spannend, individueel spel is - met strategie, berekening én geluk - wordt er toch op een heel gezellige manier gespeeld. Ieder speelt uiteraard om te winnen, maar niet ten koste van de sfeer. Aan 'nieuwkomers' wordt aanbevolen te informeren naar een mahjongcursus met de Mahjong Competition Rules, die ook internationaal worden gespeeld. Vervolgens kun je tweemaal gratis meespelen op de Bamboe-Achtavonden, om vervolgens te besluiten al of niet lid te worden. De club wil uitgroeien tot de grootste mahjongclub van Nederland, met enthousiaste, gezellige én goed spelende spelers. Spelers die kunnen deelnemen aan landelijke recreatieve of competitieve toernooien."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Heemstede algemeen en - idem RK Berkenrode.

Reactie toevoegen