Opperdoes

Plaats
Dorp
Medemblik
West-Friesland
Noord-Holland

opperdoes noorderpad 1912 [640x480].jpg

Opperdoes Noorderpad 1912

Opperdoes Noorderpad 1912

Opperdoes..JPG

Ook Opperdoes heeft een station aan de Museum lijn.

Ook Opperdoes heeft een station aan de Museum lijn.

Opperdoes. (2).JPG

Een van de vele stolphoeves in Opperdoes.

Een van de vele stolphoeves in Opperdoes.

NH gemeente Opperdoes in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Opperdoes in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Opperdoes in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Opperdoes

Terug naar boven

Status

- Opperdoes is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Medemblik. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1978. In 1979 over naar gemeente Noorder-Koggenland, in 2007 over naar gemeente Medemblik.

- Onder het dorp Opperdoes valt ook de buurtschap Westeinde (grotendeels).

- Wapen van de voormalige gemeente Opperdoes.

Terug naar boven

Ligging

Opperdoes ligt direct ZW van Medemblik.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Opperdoes 102 huizen met 582 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 85/497 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Zuiderweg 16/79 en Almedorp (Almersdorp) 1/6. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 1.950 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Historisch Opperdoes.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Opperdoes heeft 6 rijksmonumenten.

- Christelijke Gereformeerde kerk van de Christelijke Gereformeerde Kerk Opperdoes.

Terug naar boven

Evenementen

- Activiteitenagenda Opperdoes.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Museumstoomtram Hoorn-Medemblik heeft als halteplaatsen Hoorn, Wognum, Twisk, Opperdoes en Medemblik. Vroeger hadden de boeren van Opperdoes veel land dat alleen over water bereikbaar was. De oogst werd toen per schuit naar de stoomtram gevaren.

- In 2013 is het 10 hectare grote natuur-, recreatie- en waterbergingsgebied De Skoôt gerealiseerd. Voorheen was het agrarisch gebied. Het gebied ligt ten noorden van Opperdoes en de Westfriese Omringdijk/ Markerwaardweg. Twee gerestaureerde ‘Bosmanmolens’ nemen bemaling en peilbeheer van de waterbergingsgebieden voor hun rekening. Parallel aan het natuurgebied is een recreatief fiets- en voetpad aangelegd. Met de realisatie van een waterberging aansluitend op de dijkgracht van de Omringdijk is ook een aanlegplaats voor een boot gerealiseerd. Het gebied is hiermee onderdeel geworden van het vaarroutenetwerk. De Skoôt maakt deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur, de 'stepping stones' van natuurgebieden tussen Callantsoog / het Zwanewater en Medemblik / het IJsselmeer.

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie van oude ansichtkaarten van Opperdoes.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Het dorp is landelijk bekend vanwege de Opperdoezer Ronde, een van de zes Nederlandse producten met een beschermde oorsprongsbenaming. Dit betekent dat deze aardappels alleen zo mogen worden genoemd als ze daadwerkelijk uit Opperdoes komen (om precies te zijn: 1 km rondom de kerk). In 1996 waren er nog 70 aardappelboeren in het dorp, nu is dat nog de helft. Je herkent de Opperdoezer door hun kleine ronde vorm en fragiele gele schil. De nieuwe oogst Opperdoezer Ronde wordt officieel omschreven als een geel/witvlezige, iets onregelmatige gevormde knol met een vrij laag zetmeelgehalte. De gehele oogst is voor eind augustus uit de grond.

Sinds 1860 wordt de Opperdoezer al verbouwd. Een Opperdoezer Ronde wordt door kenners een delicatesse genoemd en is op zijn best puur met een beetje gesmolten roomboter. Maar door het lage zetmeelgehalte en de vastkokende eigenschappen kun je vrijwel alle kanten op met de Opperdoezer en kun je er nog veel meer mee. Kook ze bijvoorbeeld en serveer met een beetje boter en zeezout, pof ze op de barbecue, verwerk ze tot een zomers stamppotje of rooster ze in de oven. Door de zavelrijke gronden waar de Opperdoezers in groeien, krijgen de aardappels en hun schil hun kenmerkende smaak. De schil is vrij dun, waardoor ze ideaal zijn om ongeschild te eten. Alleen even borstelen en koken, en genieten maar van deze aardappeldelicatesse! (bron o.a.: Plus)

Zie ook het interview uit 2016 van Laila Bakker met Frits Jelsma, de dan 84-jarige aardappelboer uit Opperdoes, die nog altijd - op dat moment al 50 jaar - aardappelen verbouwt. Net als de jaarlijkse veiling van de eerste haringen van het seizoen, is het ook altijd een wedstrijd wie de eerste Opperdoezer Ronde van het jaar op de veiling brengt. Jelsma is dat 25 jaar achter elkaar gelukt. Terwijl de meeste Opperdoezer Rondes pas vanaf eind mei worden geoogst, lukt het Jelsma vaak al vanaf begin mei. Hij kweekt de aardappels nog altijd, omdat hij ze zo lekker vindt dat hij ze in het seizoen elke dag wil eten, en dan het liefst van zijn eigen land. "De Ronde heeft een hele bijzondere smaak, anders dan die van alle andere aardappels", aldus Jelsma.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Opperdoes (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Opperdoes.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Torenschouw.

- Onderwijs: - Basisschool De Wegwijzer.

- Muziek: - Muziekvereniging Tavenu is opgericht in 1917 en heeft dus in 2017 het 100-jarig bestaan gevierd.

- Sport: - v.v. Opperdoes (voetbal).

- Welzijn: - De Zonnebloem afdeling Twisk / Opperdoes is een relatief kleine afdeling met ca. 10 vrijwilligers, die zich inzetten voor het welzijn van mensen met een fysieke beperking. Dit doen zij door het organiseren en uitvoeren van activiteiten zoals Bezoekwerk, Kunst en cultuur, Buitenactiviteiten, Winkelen, en Bezoek aan dierentuinen en natuurparken.

Reactie toevoegen