Alkmaar

Plaats
Stad en gemeente
Alkmaar
Kennemerland West-Friesland
Noord-Holland

alkmaar_collage.jpg

Alkmaar, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_collage_2.jpg

Alkmaar, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_aanvoer_kaas_over_het_water.jpg

Alkmaar is o.a. beroemd vanwege de Kaasmarkt. De kaas voor de Kaasmarkt wordt hier over het water aangevoerd. (© Jan Oosterboer)

Alkmaar is o.a. beroemd vanwege de Kaasmarkt. De kaas voor de Kaasmarkt wordt hier over het water aangevoerd. (© Jan Oosterboer)

alkmaar_kaasdragers.jpg

Kaasdragers op de Alkmaarse Kaasmarkt (© Jan Oosterboer)

Kaasdragers op de Alkmaarse Kaasmarkt (© Jan Oosterboer)

alkmaar_kaasmarkt_bijna_afgelopen.jpg

Alkmaar, de Kaasmarkt is bijna afgelopen (© Jan Oosterboer)

Alkmaar, de Kaasmarkt is bijna afgelopen (© Jan Oosterboer)

alkmaar_voormalig_provinciehuis_gevelsteen.jpg

In Alkmaar kun je meer dan 100 fraaie gevelstenen bewonderen (zie de link onder het kopje Bezienswaardigheden), zoals deze aan het 'Provenhuis' (Zevenhuizen 13) (© Jan Oosterboer)

In Alkmaar kun je meer dan 100 fraaie gevelstenen bewonderen (zie de link onder het kopje Bezienswaardigheden), zoals deze aan het 'Provenhuis' (Zevenhuizen 13) (© Jan Oosterboer)

NH gemeente Alkmaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Alkmaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Alkmaar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Alkmaar

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Alkmaar.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Alkmaar.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Alkmaar.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Alkmaar.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en tweedehands boeken, wandel- en fietsgidsen over Alkmaar.

Terug naar boven

Status

- Alkmaar is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in grotendeels de streek Kennemerland. Alkmaar is de hoofdplaats van Noord-Kennemerland. Sinds gemeentelijke herindelingen in de jaren zeventig van de 20e eeuw (zie hierna) en latere nieuwbouw ligt een huidig N deel van Alkmaar in West-Friesland (d.w.z. binnen de Westfriese Omringdijk).

- Wapen van de gemeente Alkmaar.

- De gemeente Alkmaar is per 1-10-1972 vergroot met de gemeenten Koedijk (deels) en Oudorp. Naast deze (voormalige) dorpen en uiteraard de gelijknamige stad zelf, viel onder de gemeente Alkmaar ook nog het grootste deel van de buurtschap Omval.

Per 1-1-2015 is de gemeente Alkmaar vergroot met de gemeenten Graft-De Rijp en Schermer. Sindsdien vallen delen van de dorpen Rustenburg en Ursem (de buitengebieden) onder de gemeente Alkmaar. Deze behoorden daarvoor, net als het kleinere deel van de buurtschap Omval, tot de gemeente Schermer, welke buurtschap nu dus geheel tot de gemeente Alkmaar behoort.

De gemeente Alkmaar omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen De Rijp, Driehuizen, Graft, Grootschermer, Koedijk (grotendeels), Markenbinnen, Noordeinde, Oost-Graftdijk, Oterleek, Oudorp, Rustenburg (deels), Schermerhorn, Stompetoren, Ursem (deels), West-Graftdijk en Zuidschermer, en de buurtschappen Kogerpolder (grotendeels), Omval, Starnmeer en Westmijzen. Dit zijn in totaal 1 stad, 16 dorpen en 4 buurtschappen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alkmaar.

- Onder de stad Alkmaar valt voor de postadressen het grootste deel van de buurtschap Omval.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1e helft 11e eeuw Almere, 1063 kopie 12e eeuw Alcmere, 1452 Alcmair.

Naamsverklaring
- Samenstelling van het Oudnederlandse mere 'meer, waterplas' (later verdrongen door het uit het Latijn overgenomen mare) en een woord alk dat volgens de huidige opvatting ófwel een vogelsoort aanduidt, óf teruggaat op een oud woord alke* 'modder' (gevormd bij de Indo-Europese wortel el:ol* 'vuil zijn'). In het laatste geval betekent de naam 'modderig water', wat kan duiden op een tegenstelling met het nabijgelegen Scirmere (Schermer) dat juist 'het heldere water' betekent (vergelijk de geslachtsnaam Schierbeek). Dergelijke onderscheidende namenkoppels zijn in de toponymie niet ongewoon. Oudere verklaringen verbinden het eerste deel alk met het Germaanse alha* 'eland', dan wel alha* 'tempel', wat af te wijzen is omdat in het Nederlands de -h- al vroeg verdween in de verbinding -alha*. Evenmin waarschijnlijk is verband met het Latijnse allec 'vissaus'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

- De verklaring dat de naam van de vele meren komt (het aantal wordt op rond de 30 geschat), waardoor de stad vroeger ingesloten was, is kennelijk ook onjuist. Het grondgebied van Alkmaar bestaat uit vele drooggemaakte meren, zoals het Achtermeer, Voormeer, Zwijnsmeer en delen van het Schermeer en het Egmondermeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Alkmaar 2.079 huizen met 9.539 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 2.042/9.309 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Wognummerbuurt 7/43 en Omval 30/187. Vanouds was ook Huiswaard een buurtschap van Alkmaar (deels Koedijk). Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 40.000 huizen met ca. 94.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Alkmaar, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Vereniging Alkmaar. - Historische Vereniging op Facebook.

- Het Regionaal Archief te Alkmaar is een samenwerkingsverband van 16 gemeenten in Noord-Kennemerland, westelijk West-Friesland en de Kop van Noord-Holland.

- Stedelijk Museum Alkmaar.

- De afdeling Monumentenzorg en Archeologie van de gemeente heeft een expositieruimte waarin (recente) archeologische vondsten worden tentoongesteld: het Archeologisch Centrum Alkmaar.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bedrijventerrein Boekelermeer heeft de award Beste Bedrijventerrein 2015 gewonnen. Het bedrijventerrein kreeg te maken met de Rugstreeppad en de verplichte komst van Gasopslag Bergermeer van TAQA Energy. Die ‘hobbels’ heeft het bestuur echter met verve genomen en omgezet tot uitzonderlijke kansen. Het groene karakter is omarmd en rond de gasopslag ontstaat een heus Energy Innovation Park. Die focus en uitzonderlijke regionale acquisitie leverden internationale toppers op. Maar ook duurzaamheid, door onder andere de restwarmte van de huisvuilcentrale te gebruiken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Alkmaar heeft als stad 399 rijksmonumenten.

- Alkmaar heeft 658 gemeentelijke monumenten.

- Overdie heeft 13 gemeentelijke monumenten.

- Alkmaar op de kaart is een site met een interactieve kaart waarop je bezienswaardigheden en anderszins cultureel erfgoed van de stad kunt vinden.

- Kerken: - Grote Kerk met een rijk interieur w.o. 2 wereldberoemde kerkorgels. - Kapelkerk. - Remonstrantse kerk.

- Molens: - De Groot / Molen van Piet. - Molen De Eendracht. - Molen De Viaan. - De wieken van de Geestmolen uit 1565 zijn tijdens een storm in januari 2015 afgebroken. In januari 2017 zijn de wieken hersteld en is de molen weer draaivaardig gemaakt. - Robonsbosmolen / Munnikenbosmolen.

- Het Hollands Kaasmuseum is gevestigd in een van de meest beeldbepalende gebouwen van de stad Alkmaar, namelijk het Waaggebouw. Nog altijd is het gebouw van april tot begin september op vrijdagmorgen van 10 tot 12.30 uur het decor van de beroemde Alkmaarse kaasmarkt. Het Alkmaarse kaasdragersgilde bestaat al sinds 1593.

- Nationaal Biermuseum De Boom.

- In het Beatlesmuseum vind je de grootste te bezichtigen privécollectie ter wereld over de Beatles. 41 jaar verzamelen heeft geleid tot een collectie unieke items van de Fab Four uit Liverpool, op totaal 1200 m2 vloeroppervlak. Je kunt genieten van bijzondere geluids- en beeldopnamen in de speciaal daarvoor ingerichte ruimte. Je kunt jezelf laten fotograferen op Abbey Road of voor de enorme uitgave van de Sgt.Pepper albumhoes. Er is een mogelijkheid voor rondleidingen en er zijn regelmatig thematentoonstellingen..

- Gevelstenen in Alkmaar.

- Erfgoed Alkmaar (voorheen Monumenten en Archeologie Alkmaar).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Stichting Cultuurpark De Hout organiseert in de zomermaanden gratis toegankelijke culturele evenementen in stadspark de Alkmaarder Hout voor een breed publiek. Publiekstrekkers als de Ierse Middag, het Jazz Festival en Vrienden van De Hout Live, en er is ook gelegenheid voor derden om gebruik te maken van de prachtige locatie rondom de monumentale muzieknis. Zoals het 5 mei comité, organisator van het Alkmaarse Bevrijdingsfestival en Zomerzotheid van Rotary De Waag. De kleinschaligheid maakt dat het prettig toeven is voor zowel de bezoekers, die neerstrijken op het grasveld, als voor de artiesten, voor wie het altijd weer een genoegen is om op te treden op de prachtige locatie met een relaxte ambiance.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Alkmaar.

Reacties

(2)

Het onderschrift onder de foto met de wapensteen luidt: "Alkmaar, gevelsteen aan de gevel van het voormalige Provinciehuis".
Hier gaat het echter om een Provenhuis en niet om een Provinciehuis. Kleine aanpassing dus.
Complimenten verder voor de website.

Dank Mart voor je compliment en voor de correctie. Slip of the pen van mij dan wel van de fotograaf. Ik heb het aangepast.

Reactie toevoegen