Alkmaar

Plaats
Stad en gemeente
Alkmaar
Kennemerland West-Friesland
Noord-Holland

gemeente_alkmaar_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Alkmaar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Alkmaar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

gemeente_alkmaar_stad_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Stad Alkmaar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie atlasenkaart.nl)

Stad Alkmaar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie atlasenkaart.nl)

alkmaar_grote_kerk_of_sint_laurenskerk_kopie.jpg

De Grote Kerk of Sint Laurenskerk is het grootste en drukst bezochte monument van Alkmaar. De kerk trekt jaarlijks meer dan 70.000 geïnteresseerden. (© Jan Dijkstra, Houten)

De Grote Kerk of Sint Laurenskerk is het grootste en drukst bezochte monument van Alkmaar. De kerk trekt jaarlijks meer dan 70.000 geïnteresseerden. (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_interieur_van_de_grote_kerk_of_sint_laurenskerk_kopie.jpg

Alkmaar, interieur van de Grote Kerk of Sint Laurenskerk (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, interieur van de Grote Kerk of Sint Laurenskerk (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_molen_van_piet_in_het_kennemerpark_kopie.jpg

Alkmaar, de Molen van Piet in het Kennemerpark (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, de Molen van Piet in het Kennemerpark (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_waagplein_kopie.jpg

Vanaf de brug over de Voordam in Alkmaar zien we het Waagplein (© Jan Dijkstra, Houten)

Vanaf de brug over de Voordam in Alkmaar zien we het Waagplein (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_stadskantoor_kopie.jpg

Alkmaar, Stadskantoor (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, Stadskantoor (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_baanbrug_oudegracht_en_hofstraat_kopie.jpg

Van achter de Baanbrug kijken we links en rechts naar huizen aan de Oudegracht en rechtdoor naar de Hofstraat (© Jan Dijkstra, Houten)

Van achter de Baanbrug kijken we links en rechts naar huizen aan de Oudegracht en rechtdoor naar de Hofstraat (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_baangracht_kopie.jpg

De Baangracht in Alkmaar gezien in de richting van het centrum (© Jan Dijkstra, Houten)

De Baangracht in Alkmaar gezien in de richting van het centrum (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_hoek_lindegracht_en_ritsevoort_hofje_van_splinter_kopie.jpg

Op de hoek van de Lindegracht en de Ritsevoort in Alkmaar vinden we het Hofje van Splinter (© Jan Dijkstra, Houten)

Op de hoek van de Lindegracht en de Ritsevoort in Alkmaar vinden we het Hofje van Splinter (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_sint_annastraat_kopie.jpg

Wat een mooi straatje, de Sint Annastraat in Alkmaar (© Jan Dijkstra, Houten)

Wat een mooi straatje, de Sint Annastraat in Alkmaar (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_sint_jacobstraat_kopie.jpg

Alkmaar, Sint Jacobstraat, met links een huis met gevelsteen met jaartal 1593 (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, Sint Jacobstraat, met links een huis met gevelsteen met jaartal 1593 (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_verdronkenoord_kopie.jpg

Alkmaar, Verdronkenoord (© Jan Dijkstra, Houten)

Alkmaar, Verdronkenoord (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_wijde_glob_brug_over_luttik_oudorp_kopie.jpg

Vanaf de Wijde Glop in Alkmaar zien we de brug over de Luttik Oudorp (© Jan Dijkstra, Houten)

Vanaf de Wijde Glop in Alkmaar zien we de brug over de Luttik Oudorp (© Jan Dijkstra, Houten)

alkmaar_voormalig_provinciehuis_gevelsteen.jpg

In Alkmaar kun je meer dan 100 fraaie gevelstenen bewonderen (zie de link onder het kopje Bezienswaardigheden), zoals deze aan het 'Provenhuis' (Zevenhuizen 13). (© Jan Oosterboer)

In Alkmaar kun je meer dan 100 fraaie gevelstenen bewonderen (zie de link onder het kopje Bezienswaardigheden), zoals deze aan het 'Provenhuis' (Zevenhuizen 13). (© Jan Oosterboer)

alkmaar_kaasmarkt_bijna_afgelopen.jpg

Een van de attracties waar Alkmaar beroemd om is, is de kaasmarkt, op de vrijdagen van eind maart tot eind september. Onder het kopje 'Evenementen en activiteiten' kun je er meer over lezen. (© Jan Oosterboer)

Een van de attracties waar Alkmaar beroemd om is, is de kaasmarkt, op de vrijdagen van eind maart tot eind september. Onder het kopje 'Evenementen en activiteiten' kun je er meer over lezen. (© Jan Oosterboer)

Alkmaar

Terug naar boven

Status

- Alkmaar is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in grotendeels de streek Kennemerland. Het is de hoofdplaats van Noord-Kennemerland. Sinds gemeentelijke herindelingen in de jaren zeventig van de 20e eeuw (zie hierna) en latere nieuwbouw ligt een huidig N deel van de stad in West-Friesland (d.w.z. binnen de Westfriese Omringdijk).

- Wapen van de gemeente Alkmaar.

- De gemeente Alkmaar is per 1-10-1972 vergroot met de gemeenten Koedijk (deels) en Oudorp. Naast deze (voormalige) dorpen en uiteraard de gelijknamige stad zelf, viel onder de gemeente ook nog het grootste deel van de buurtschap Omval.

Per 1-1-2015 is de gemeente Alkmaar vergroot met de gemeenten Graft-De Rijp en Schermer. Sindsdien vallen ook delen van de dorpen Rustenburg en Ursem (zijnde de buitengebieden) onder deze gemeente. Deze behoorden daarvoor, net als het kleinere deel van de buurtschap Omval, tot de gemeente Schermer, welke buurtschap nu dus geheel tot de gemeente Alkmaar behoort.

De gemeente Alkmaar omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen De Rijp, Driehuizen, Graft, Grootschermer, Koedijk (grotendeels), Markenbinnen, Noordeinde, Oost-Graftdijk, Oterleek, Oudorp, Rustenburg (deels), Schermerhorn, Stompetoren, Ursem (deels), West-Graftdijk en Zuidschermer, en de buurtschappen Kogerpolder (grotendeels), Omval, Starnmeer en Westmijzen. Dit zijn in totaal 1 stad, 16 dorpen en 4 buurtschappen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alkmaar.

- Onder de stad Alkmaar valt voor de postadressen ook het grootste deel van de buurtschap Omval.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1e helft 11e eeuw Almere, 1063 kopie 12e eeuw Alcmere, ws. eind 11e eeuw kopie ca. 1420 Allecmere, 1105-1120 kopie ca. 1420 Alnoth de Alkmer, 1120-1161 kopie ca. 1420 Alcmare, 1248 Alcmar, 1317 Alcmaer, 1354 Alcmair.

Naamsverklaring
- Samenstelling van het Oudnederlandse mere 'meer, waterplas' of het Oudnederlandse mare 'waterloop' en een onduidelijk eerste deel, misschien alk 'kraaiachtige vogel', vergelijk het Friese alk 'kauw' (niet te verwarren met de aan het Noors ontleende vogelnaam alk). Ook is gedacht aan alke* 'modder' (vergelijk ndd. alken 'in de modder lopen'), wat zou kunnen duiden op een tegenstelling met het nabijgelegen Scirmere (Schermer) 'het heldere water'. Anderen verbinden het eerste deel met het Germaanse alha-* 'eland', dan wel alha* 'tempel', wat niet waarschijnlijk is, omdat in het Nederlands de -h- al vroeg verdwijnt in deze combinatie. Enig verband met het Latijnse allec 'vissaus' bestaat niet.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Alkmaar ligt Z van de dorpen Sint Pancras, Broek op Langedijk, Zuid-Scharwoude, Noord-Scharwoude, Oudkarspel, De Noord en Hensbroek, Z, W en ZW van de stad Heerhugowaard, W en ZW van de dorpskernen van Rustenburg en Ursem, ZW van het dorp Spierdijk, W van de dorpen De Goorn, Avenhorn, Oudendijk, Noordbeemster, Westbeemster en Middenbeemster, NW van het dorp Jisp, N van de dorpen Wormer, Wormerveer, Oostknollendam, Westknollendam, De Woude en Krommenie, NO van het dorp Uitgeest, NO en N van het dorp Akersloot, NO en NNO van de dorpen Limmen, Heiloo en Castricum, O van de dorpen Egmond aan den Hoef en Egmond aan Zee, O en ZO van het dorp Bergen en ZO van de dorpen Schoorl, Warmenhuizen en Tuitjenhorn. De stad Alkmaar ligt NW binnen de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Alkmaar 2.079 huizen met 9.539 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 2.042/9.309 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Wognummerbuurt 7/43 en Omval 30/187. Vanouds was ook Huiswaard een buurtschap van Alkmaar (deels Koedijk). Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 50.000 huizen met ca. 107.000 inwoners; de stad heeft ca. 40.000 huizen met ca. 89.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Alkmaar, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- De in 1925 opgerichte Historische Vereniging Alkmaar is een bloeiende vereniging met ca. 1500 leden. in 1925 opgericht. De vereniging heeft als doel het beschermen en voor het nageslacht bewaren van de historische schoonheid van de stad en het aanmoedigen van de studie van de plaatselijke geschiedenis. De vereniging beoogt deze doelen te bereiken door: het uitbrengen van welstandsadviezen aan de gemeente betreffende bouwplannen die invloed hebben op het historisch stadsbeeld; het stimuleren van de stadsarcheologie; de organisatie van stadswandelingen en excursies door deskundige gidsen; het houden van lezingen; de uitgave van het tijdschrift Oud Alkmaar en van themaboekjes over Alkmaarse historische onderwerpen; het subsidiëren van activiteiten die passen binen de doelstelling van de vereniging; de jaarlijkse uitreiking van de Oud-Alkmaarprijs aan een persoon die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de Alkmaarse historie; het stimuleren en begeleiden van onderzoek naar de plaatselijke geschiedenis; de uitreiking van de Puienprijs aan eigenaren die hun woning of bedrijfspand op bijzondere wijze restaureren of verbouwen; het produceren en onderhouden van een scholenproject over de geschiedenis van de stad; het organiseren van een Pinksterdrie-excursie naar monumenten elders in het land.

- Bij Regionaal Archief Alkmaar vind je archieven van de volgende gemeenten: Alkmaar (met de voormalige gemeenten Koedijk, Oudorp, Graft-De Rijp en Schermer), Bergen (met de voormalige gemeenten Egmond en Schoorl), Castricum (met de voormalige gemeenten Akersloot en Limmen), Den Helder, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon (met de voormalige gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer), Langedijk (met de voormalige gemeente Sint Pancras), Schagen (met de voormalige gemeenten Harenkarspel en Zijpe/Callantsoog/Petten) en Texel. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft de archieven van de voormalige waterschappen in het werkgebied van het Regionaal Archief ook hier ondergebracht. Archieven van particuliere instellingen en personen, zoals kerkgenootschappen, verenigingen, stichtingen, bedrijven en families, kun je ook bij hen vinden.

- Stedelijk Museum Alkmaar is hét geheugen van de stad en het vertrekpunt voor iedereen die de geschiedenis en de kunst van de stad en omgeving wil beleven en ontdekken. In het museum wordt het verleden gepresenteerd in afwisselende en interactieve opstellingen met hoogwaardige collecties oude en vroegmoderne schilderkunst en kunstnijverheid. Daarnaast is een verrassende presentatie van de fraaie collectie Bergense School te zien. De veelzijdigheid maakt het museum aantrekkelijk voor een breed en landelijk publiek.

Van oorsprong kwam Stedelijk Museum Alkmaar voort uit een verzameling historische voorwerpen en schilderijen die een directe relatie hadden met de stad. Het merendeel hiervan was historische bezit van plaatselijke gebouwen, organisaties en particulieren. Sinds 1871 hebben schenkingen, langdurige bruiklenen en aankopen de verzameling uitgebreid en gemaakt tot de gevarieerde, kwalitatief hoogstaande museumcollectie die zij nu is. In het verzamelbeleid bleef de relatie met de stad bestaan, uitgebreid naar de hele regio.

- De afdeling Monumentenzorg en Archeologie van de gemeente heeft een expositieruimte waarin (recente) archeologische vondsten worden tentoongesteld: het Archeologisch Centrum Alkmaar.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bedrijventerrein Boekelermeer heeft de award Beste Bedrijventerrein 2015 gewonnen. Het bedrijventerrein kreeg te maken met de Rugstreeppad en de verplichte komst van Gasopslag Bergermeer van TAQA Energy. Die ‘hobbels’ heeft het bestuur echter met verve genomen en omgezet tot uitzonderlijke kansen. Het groene karakter is omarmd en rond de gasopslag ontstaat een heus Energy Innovation Park. Die focus en uitzonderlijke regionale acquisitie leverden internationale toppers op. Maar ook duurzaamheid, door onder andere de restwarmte van de huisvuilcentrale te gebruiken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Alkmaar heeft als stad 399 rijksmonumenten.

- Alkmaar heeft 658 gemeentelijke monumenten.

- Overdie heeft 13 gemeentelijke monumenten.

- Alkmaar op de kaart is een site met een interactieve kaart waarop je bezienswaardigheden en anderszins cultureel erfgoed van de stad kunt vinden.

- In februari 2018 is de website Erfgoedalkmaar.nl gelanceerd, met als doel de gemeente Alkmaar nog beter op de kaart te zetten als erfgoedgemeente. De website laat onder meer de resultaten zien van de politieke en bestuurlijke inzet op het gebied van archeologie, bouwhistorie en monumentenzorg. De website neemt je als het ware mee achter de schermen. Op de website vind je de resultaten van onderzoek en artikelen over de verschillende aandachtsgebieden. Dat zijn de archeologische opgravingen, bouwhistorisch onderzoek, en verhalen over restauraties en verbouwingen van monumenten van particulieren.

- De Grote Kerk of Sint Laurenskerk is het grootste en drukst bezochte monument van Alkmaar. De kerk is de hele zomer geopend en daarnaast een groot aantal weekenden gratis toegankelijk. De kerk trekt jaarlijks meer dan 70.000 geïnteresseerden. De Grote Kerk heeft een prachtige, uitgebreide permanente tentoonstelling. De kerk is gevuld met speciaal ontworpen wanden, uitgerust met digitale schermen, vitrines en teksten in print. Op de wanden vind je in Nederlands en Engels uitleg over de geschiedenis van de kerk, het monumentale interieur en de in de kerk aanwezige kunst. Op de wand in het noordtransept wordt in vier perioden van 900 tot nu de geschiedenis van de kerk verteld. Aan de kant van het hoofdorgel waren vroeger de doop- en de uitvaartkapel. Op de wanden rond de opslag daar komen de verhalen over dopen en begraven en is er veel toelichting op de grote hoeveelheid grafzerken in de kerk. Met mooie verhalen over Carel de Dieu, Oopje, die door Rembrandt is geschilderd, en een levend begraven vrouw. Op losse borden worden monumentale delen toegelicht als de orgels, het scheepje van Michiel de Ruyter en Laurentius. De tentoonstelling is gratis te bezoeken tijdens de openingsuren van de kerk. Een deel van de tentoonstelling is ook te beleven in de virtuele 360 graden rondleiding.

De Grote Kerk telt twee wereldberoemde orgels: het Van Covelens orgel (ook wel Koororgel genoemd) en het Van Hagerbeer/Schnitger orgel of Grote orgel. Het Koororgel stamt uit 1511 en is tegen de noordermuur van de kerk geplaatst. De laatste restauratie van dit oudste nog bespeelbare orgel in Nederland is in 2000 voltooid. In 1636 ontstonden de ideeën voor de bouw van een groot orgel in de kerk. Diverse orgelbouwers hebben er aan gewerkt. In 1645 voltooit Jacobus Caltus van Hagerbeer het Grote orgel. Jacob van Campen ontwierp de orgelkast en Caesar van Everdingen kreeg in 1643 opdracht om de deuren van de orgelkast te beschilderen met 'de triomfe van den Coninck Saul'. Deze schildering behoort tot zijn eerste grote werk. Boven het orgel is door de schilder Romeyn de Hooghe het barok aandoende 'De Deugd, die de Ondeugd verplettert' aangebracht. Van 1723 tot 1725 is het Grote orgel gerestaureerd en uitgebreid door Frans Caspar Schnitger. Vervolgens zijn er in de loop van de tijd diverse restauraties aan dit orgel geweest. In de zomer is er een intensief concertprogramma rond de historische orgels. Raadpleeg voor meer informatie de Agenda of de site Alkmaar Orgelstad.

- De bouw van de Kapelkerk (Laat 80/Kapelsteeg) begon kort na 1500. De bouw ging in fasen en duurde tot 1540. De bouwstijl is die van de Brabantse gotiek. Kenmerkend is de toepassing van Brabantse witte steen. Deze is o.a. gebruikt voor de zogeheten speklagen in het buitenmuurwerk. In 1707 is de kerk ingrijpend hersteld en uitgebreid, wat heeft geleid tot de uitbouw op het halfkruis. Deze dwarsbeuk was bestemd voor de nog altijd bestaande magistraatsbank. Een grote brand in 1760 richtte zware schade aan. De kerk is van 1760-1762 hersteld. Het grootste deel van het huidige interieur, waaronder het stucgewelf, het Müller orgel en de prachtige preekstoel, is toen tot stand gekomen. Van 1952 tot 1957 is de Kapelkerk gerestaureerd. Van 2001 tot 2004 is de Kapelkerk nogmaals ingrijpend gerestaureerd, m.b.v. een Kanjersubsidie, een gemeentelijke subsidie, een bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds en vele giften. In de Kapelkerk zijn twaalf gebrandschilderde taferelen te zien. In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw zijn deze taferelen van de bekende glazenier Willem Bogtman over zes ramen verdeeld. Elk tafereel had een uitgebreide omranding in art decostijl. Tijdens de restauratie van de jaren vijftig zijn de twaalf taferelen verspreid over twaalf ramen. De omvangrijke art deco omrandingen zijn toen grotendeels verdwenen.

- De Remonstrantse kerk is een zogeheten schuilkerk, een verscholen kerkgebouw, niet zichtbaar vanaf de openbare weg, gebouwd achter de huizen. Dat heeft de volgende oorzaak: aan het begin van de 17e eeuw mochten alleen de kerken van de officiële gereformeerde staatskerk op pleinen staan, en torens en luidklokken hebben. De Remonstranten, Doopsgezinden, Lutheranen, Katholieken en Joden mochten letterlijk niet aan de weg timmeren. Hun onderkomen moest er bescheiden en niet al te ‘kerkachtig’ uitzien. Aanvankelijk kwamen de Remonstranten in Alkmaar bijeen in een molen en ook in de schuur van een gorterij, die achter de huizen van het Fnidsen lag. Deze schuur is in 1631 verbouwd tot schuurkerk. In 1659 is op dezelfde plek de huidige kerk gebouwd.

In de Remonstrantse kerk bevindt zich een monumentaal orgel. Het is in 1792 gebouwd door J.S.Strümphler. In de jaren 1907-1908 is het verbouwd door de firma Vermeulen volgens de nieuwste constructiemethode en er kwam een pneumatisch systeem. In 1994 is het orgel onder supervisie van J. Jongepier geheel gerenoveerd. Daarbij is het weer zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht. Bezoek je de zondagse kerkdienst, dan kun je niet alleen van orgelspel en preek genieten, maar ook van het fraaie, in 2012 gerestaureerde interieur. De kerk is ook open voor bezichtiging op de vrijdagen wanneer er kaasmarkt is (van april tot september) van 10.30-13.30 uur en tijdens de Monumentendag in september. Daarbuiten kan de kerk uitsluitend na afspraak worden bezichtigd.

- Molens: - De Groot / Molen van Piet. - Molen De Eendracht. - Molen De Viaan. - De wieken van de Geestmolen uit 1565 zijn tijdens een storm in januari 2015 afgebroken. In januari 2017 zijn de wieken hersteld en is de molen weer draaivaardig gemaakt. - Robonsbosmolen / Munnikenbosmolen.

- Het Hollands Kaasmuseum is gevestigd in een van de meest beeldbepalende gebouwen van de stad Alkmaar, namelijk het Waaggebouw.

- Nationaal Biermuseum De Boom.

- In het Beatlesmuseum vind je de grootste te bezichtigen privécollectie ter wereld over de Beatles. 41 jaar verzamelen heeft geleid tot een collectie unieke items van de Fab Four uit Liverpool, op totaal 1200 m2 vloeroppervlak. Je kunt genieten van bijzondere geluids- en beeldopnamen in de speciaal daarvoor ingerichte ruimte. Je kunt jezelf laten fotograferen op Abbey Road of voor de enorme uitgave van de Sgt.Pepper albumhoes. Er is een mogelijkheid voor rondleidingen en er zijn regelmatig thematentoonstellingen..

- Gevelstenen in Alkmaar.

- Erfgoed Alkmaar (voorheen Monumenten en Archeologie Alkmaar).

- Stichting Adapt, Herbestemming Alkmaars Erfgoed zet zich uit oogpunt van cultuurhistorie en duurzaamheid in voor behoud van kwetsbaar erfgoed in de gemeente Alkmaar. Via het beïnvloeden van en het samenwerken met eigenaren, huurders, exploitanten en overheden wordt hieraan invulling gegeven. Zo nodig assisteren zij bij het vinden van een herbestemming. Tevens stimuleert Adapt de bewustwording van en voor dit Alkmaars erfgoed door erfgoedbelangen bij onder andere eigenaren en overheden onder de aandacht te brengen. Ook wil Adapt de kennis van, het onderzoek naar, en de belangstelling voor het erfgoed onder de inwoners van haar regio bevorderen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Al sinds 1365 wordt er in Alkmaar kaas verhandeld op het Waagplein. In 1365 bezit de stad één kaasweegschaal, in 1612 zijn het er al vier. De oprichtingsdatum van het kaasdragersgilde is 17 juni 1593. De markt heeft altijd op het Waagplein plaatsgevonden. Dit plein is verschillende malen vergroot. In twee eeuwen tijd is het maar liefst acht keer vergroot, tot uiteindelijk de huidige oppervlakte. Hieruit blijkt het grote belang van de kaashandel voor de stad. De kaasmarkt in Alkmaar is er elke vrijdagmorgen van eind maart tot eind september van 10.00-13.00 uur. Daarnaast is er elke dinsdagavond in juli en augustus van 19.00-21.00 uur een avondkaasmarkt. Rond de markt wordt altijd een gezellige ambachtsmarkt/braderie georganiseerd.

De kaasmarkt wordt om 10.00 uur geopend voor bezoekers. Hier gaat echter nog wel heel wat werk aan vooraf. Vrachtwagens vol met kazen vanuit de fabrieken van Campina en Cono rijden tot nabij het Waagplein. Zogeheten zetters beginnen in alle vroegte, vanaf 07.00 uur, met het zetten van de kazen. Onder toeziend oog van de marktmeester plaatsen ze zo’n 30.000 kilo Goudse kaas in lange rijen op het Waagplein. Het aantal kazen ligt rond de 2.400 stuks. Om 09:30 uur moet alles klaar zijn. Als de markt geopend is, gaan de keurmeesters en handelaren aan het werk. Zij keuren de kazen. Dit doen zij niet alleen door naar de kaas te kijken; de kaas wordt ook beklopt en doormidden gesneden. Ook wordt er met een speciale kaasboor een stukje uit gehaald. Hier wordt aan geroken en er wordt gekeken hoe elastisch het stukje is. Dit zegt iets over het vetgehalte. Verder wordt de kaas tussen de vingers verkruimeld en uiteraard geproefd. Op deze manier worden de smaak en het vet- en vochtgehalte beoordeeld. Na het doorsnijden wordt gekeken naar het aantal gaten; ook wel ogen genoemd, in de kaas. Deze ‘ogen’ worden veroorzaakt door niet schadelijke melkzuurbacteriën tijdens het rijpen van de kaas. Bij een perfecte kaas zijn de ogen keurig verdeeld over de kaas. Een kaas zonder ogen, een zgn. blinde kaas, is minder van kwaliteit.

Het onderhandelen over de prijs per kilo gebeurt nog altijd via 'handjeklap'. Dit is het loven en bieden door het elkaar op de handen slaan en een prijs te roepen. De laatste handklap bezegelt de verkoop van een partij kaas. Zodra de koop is gesloten, wordt de verkochte kaas door de kaasdragers op een berrie naar de Waag gebracht. In het waaggebouw wordt deze gewogen. De waagmeester, een gemeentelijke ambtenaar, ziet er op toe dat het juiste gewicht aan de koper wordt doorberekend, want het devies van het Alkmaarse kaasdragersgilde is ‘Een valse Waghe is de Heere een gruwel’. Als de partij is verkocht en gewogen, dragen de kaasdragers de kazen de markt over richting de vrachtwagens van de kopers. De kaas wordt vervoerd op de houten berrie die tussen twee kaasdragers in hangt. Er liggen per keer ca. 8 Goudse kazen op die elk 13,5 kilo wegen. Het lopen met zo’n zware berrie, met een gewicht van rond de 130 kilo, is nog niet eenvoudig. De kaasdragers hebben hiervoor een speciale ‘kaasdragersdribbel’ ontwikkeld, een bepaald loopritme om het te vergemakkelijken. Ze lopen als het ware uit de maat, op deze manier hangt de berrie het stilst. De ‘ingooiers’ laden de laatste kazen in karren en brengen ze weer terug naar de vrachtwagen van de transporteur.

- De AA Race (op een zondag eind april) is een jaarlijkse roeiwedstrijd over 4 km, door het Kanaal Omval-Kolhorn, dat O langs Alkmaar loopt. Voor de jeugd is er een speciale jeugdheat over 2,3 kilometer. Prachtig roeiwater met fietspad langs het hele parcours. Na afloop een gezellige borrel en barbecue voor alle deelnemers. De wedstrijd wordt gevaren in meerdere heats, waardoor dubbel bootgebruik mogelijk is. Ook is het mogelijk om boten te huren.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Stichting Cultuurpark De Hout organiseert in de zomermaanden gratis toegankelijke culturele evenementen in stadspark de Alkmaarder Hout voor een breed publiek. Publiekstrekkers als de Ierse Middag, het Jazz Festival en Vrienden van De Hout Live, en er is ook gelegenheid voor derden om gebruik te maken van de prachtige locatie rondom de monumentale muzieknis. Zoals het 5 mei comité, organisator van het Alkmaarse Bevrijdingsfestival en Zomerzotheid van Rotary De Waag. De kleinschaligheid maakt dat het prettig toeven is voor zowel de bezoekers, die neerstrijken op het grasveld, als voor de artiesten, voor wie het altijd weer een genoegen is om op te treden op de prachtige locatie met een relaxte ambiance.

- De in 2005 opgerichte Theatergroep Eenhoorn is onderdeel van zorginstelling Esdégé-Reigersdaal. Drie tot vier dagen per week wordt op twee locaties (Alkmaar en Hoorn) als dagbesteding theater gemaakt met mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking. De meerwaarde van de theatergroep zit o.a. in het naar buiten treden, voor een breed publiek zichtbaar zijn en het creëren van verbinding. Door het organiseren van optredens, workshops en acts, komt een divers publiek in aanraking met de theatergroep. Ook voor de acteurs zijn de optredens waardevol. Het verhoogt het gevoel van eigenwaarde, maar verbetert ook hun algemene en sociale ontwikkeling. Onder de link kun je zien waar en wanneer ze in de regio optreden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en tweedehands boeken, wandel- en fietsgidsen over Alkmaar (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Alkmaar. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Sport: - ARZV Roei is de roeiafdeling van de Alkmaarsche Roei- en Zeilvereniging. Met ongeveer 300 leden is ARZV Roei de grootste roeivereniging in Noord-Holland Noord. Ze hebben een grote en actieve jeugdafdeling, waar jeugd tussen de 10 en 18 met elkaar het water op gaat. Als roeier kun je lekker een stukje gaan varen, alleen of met een team. Een wekelijks trainingsrondje of een wat langere toertocht, met een koffiepauze onderweg. Fanatiekere roeiers kunnen meedoen aan wedstrijden.

Reacties

(2)

Het onderschrift onder de foto met de wapensteen luidt: "Alkmaar, gevelsteen aan de gevel van het voormalige Provinciehuis".
Hier gaat het echter om een Provenhuis en niet om een Provinciehuis. Kleine aanpassing dus.
Complimenten verder voor de website.

Dank Mart voor je compliment en voor de correctie. Slip of the pen van mij dan wel van de fotograaf. Ik heb het aangepast.

Reactie toevoegen