Dorpen in een stad

Zeilberg plaatsnaambord blauw I HF [640x480].jpg

Veel dorpen die door een naastgelegen stad of dorp zijn 'opgeslokt', worden door de inwoners nog altijd als dorp beschouwd en beleefd. Zoals Zeilberg bij/in Deurne, dat als erkenning hiervan in 2009 weer blauwe plaatsnaamborden (komborden) heeft gekregen.

Veel dorpen die door een naastgelegen stad of dorp zijn 'opgeslokt', worden door de inwoners nog altijd als dorp beschouwd en beleefd. Zoals Zeilberg bij/in Deurne, dat als erkenning hiervan in 2009 weer blauwe plaatsnaamborden (komborden) heeft gekregen.

Een dorp kan geografisch gezien eigenlijk niet in een stad liggen. Een dorp ligt normaal gesproken los van een omliggende kern en heeft een eigen bebouwde kom. Sommige dorpen zijn echter geleidelijk door een naastgelegen stad opgeslokt, zijn daarmee binnen de bebouwde kom van die stad komen te liggen, en zijn daarmee geografisch gezien - en doorgaans ook formeel gezien, d.w.z. voor de postadressen / postale plaatsnaam - een wijk van die stad geworden.

Maar... de inwoners voelen zich soms nog wel degelijk inwoner van het dorp en niet van de stad. Dat speelt zeker als het dorp in de stad nog als zodanig herkenbaar is (op plattegronden en ter plekke), dus niet overwoekerd is door stedelijke nieuwbouw. Het geldt des te meer als men de dorpse identiteit, het dorpsgevoel koestert en in stand beoogt te houden middels uitingen waarin de term 'dorp' expliciet tot uitdrukking komt, zoals een Dorpsraad (i.p.v. Wijkraad), dorpshuis (i.p.v. wijkgebouw of buurthuis), Dorpskrant, Dorpsfeesten et cetera.

Het betreft met name de volgende plaatsen, die doorgaans formeel geen dorp (meer) zijn - d.w.z. geen 'woonplaats' meer in de zin van het postcodeboek en de gemeentelijke basisregistraties BAG - maar in de praktijk door de inwoners (vaak) nog wel als zodanig worden beschouwd:

- Acht gem. Eindhoven.

- Amby gem. Maastricht.

- Berkum gem. Zwolle.

- Blauwkapel gem. Utrecht.

- Blerick gem. Venlo.

- Broekhem gem. Valkenburg aan de Geul.

- Caberg gem. Maastricht.

- De Hoven gem. Zutphen.

- Drumpt gem. Tiel.

- Dubbeldam gem. Dordrecht.

- Elden gem. Arnhem.

- Emmerschans gem. Emmen.

- Ginneken gem. Breda.

- Heemse gem. Hardenberg.

- Heer gem. Maastricht.

- Heijplaat gem. Rotterdam.

- Helpman gem. Groningen.

- Heugem gem. Maastricht.

- Hoensbroek gem. Heerlen is - voor de postadressen - nog wél een formele woonplaats, maar wordt door de gemeente inmiddels als 'stadsdeel' van de kern Heerlen beschouwd.

- Huizum gem. Leeuwarden.

- Kethel gem. Schiedam.

- Lelystad-Haven gem. Lelystad.

- Limmel gem. Maastricht.

- Loosduinen gem. Den Haag.

- Maasniel gem. Roermond.

- Noordbarge gem. Emmen.

- Opwierde gem. Appingedam.

- Orthen gem. 's-Hertogenbosch.

- (het oude deel van) Osdorp gem. Amsterdam.

- Oud-IJsselmonde.

- Princenhage gem. Breda.

- Purmerbuurt gem. Purmerend.

- Scheveningen gem. Den Haag.

- Sint Pieter gem. Maastricht.

- (het oude deel van) Sloten gem. Amsterdam.

- (het oude deel van) Sloterdijk gem. Amsterdam.

- Buurtschap Terbregge gem. Rotterdam.

- Vreeswijk gem. Nieuwegein.

- West-Souburg gem. Vlissingen.

- Wolder gem. Maastricht.

- Zeilberg gem. Deurne.

- Zuidbarge gem. Emmen.

Grensgevallen / grijs gebied-gevallen:

- Hoogland en buurdorp Hooglanderveen zijn inmiddels beide bijna rondom ingebouwd door de nieuwbouwwijken van 'Amersfoort-Noord', wat vanouds Hooglands buitengebied was. De dorpen zijn nog wél formele woonplaatsen.

-----

- Een geografisch heel bijzonder geval, dat buiten de categorie 'dorp in de stad' valt maar er wel enige verwantschap mee heeft, is Willige Langerak. De dorpskern (met kerk) van Willige Langerak is door de uitbreiding van de stad Schoonhoven namelijk binnen de bebouwde kom van die Zuid-Hollandse stad komen te liggen. Dus als dorp is die plaats en plaatsnaam verdwenen. Maar het buitengebied O van het dorp is als buurtschap en daarmee plaats(naam) bijven bestaan, met alles erop en eraan (witte en blauwe plaatsnaamborden, buurtvereniging en buurthuis), en valt onder de Utrechtse gemeente Lopik. Vergelijkbaar met het voormalige dorp Oudhuizen, waarvan de dorpskern door buurdorp Wilnis is opgeslokt, maar waarvan het buitengebied nog wel als buurtschap kan worden beschouwd.

Nog een bijzondere categorie zijn dorpen die door andere dorpen zijn opgeslokt. D.w.z. vaak liggen ze aan de rand van dat dorp, maar wel binnen de bebouwde kom van - en daarmee formeel wijk van dat dorp. Voor zover de inwoners zelf vinden dat hun plaats nog dorpse kenmerken heeft en eigenlijk nog een dorp is, maar omdat dat formeel nu eenmaal niet kan, maar het ook geen gewone wijk is, hebben wij daar de categorie 'wijkdorp' voor in het leven geroepen. Daar zijn er slechts een handvol van in ons land. Het betreft met name: - De Veldmaat bij/in Haaksbergen. - Rhienderen bij/in Brummen. - Tuindorp bij/in Tolkamer. - Woezik bij/in Wijchen.

Reactie toevoegen