Heemse

Plaats
Dorp in de stad
Hardenberg
Salland
Overijssel

heemse_gemeentehuis_kopie.jpg

Heemse was de hoofdplaats van de t/m 30-4-1941 bestaan hebbende gemeente Ambt Hardenberg. Daar stond dus ook het gemeentehuis.

Heemse was de hoofdplaats van de t/m 30-4-1941 bestaan hebbende gemeente Ambt Hardenberg. Daar stond dus ook het gemeentehuis.

Heemse

Terug naar boven

Status

Heemse is een voormalig dorp, thans wijk in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Hardenberg. T/m 30-4-1941 gemeente Ambt Hardenberg.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Hiemse.

Oudere vermeldingen
1240 Heymiss, 1326 Hemis, 1381-1383 Hemys, Hemysse, Hemissen, 1531 Heemsche, 1583 Heemsse.

Naamsverklaring
Het geslacht van Heemse wordt in 1394 vermeld. Deze naam wordt vergeleken met 1402 Heemessche, een perceel onder Vledder, samenstelling van heem 'woonplaats' en es 'bijeengelegen bouwland'. Ook denkt men aan een afleiding van heem (met Latijnse uitgang?) of aan de persoonsnaam Heimezo, zie ook Heemskerk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Heemse ligt ZW van de oude stadskern van Hardenberg, W van de Vecht, en grenst in het N aan de N34, in het O aan de N343 en - via het buitengebied - in het Z aan de Vecht. De Bomenbuurt is de oude dorpskern.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Heemse 74 huizen met 481 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Heemse was de hoofdplaats van de gemeente Ambt Hardenberg. Hier stond het gemeentehuis. In 1966, dus nog vóór de besluitvorming rond het huidige postcodesysteem - dat in 1978 in werking is getreden, en waarbij gemeenten moesten besluiten welke plaatsen zij wel of niet als 'woonplaats' voor het postcodeboek wilden benoemen - heeft de gemeente Hardenberg besloten om Hardenberg en Heemse in het vervolg als 1 woonplaats te beschouwen. Sindsdien is dit dorp formeel dus een wijk van de stad Hardenberg, maar sommigen beschouwen het nog altijd als een dorp. De kern heeft ook nog altijd dorpse kenmerken en ligt ook nog altijd los van de stad. Een 'dorp in de stad' dus, een categorie die wij voor dit soort kernen in het leven hebben geroepen, en waar er nog ca. 50 van zijn in ons land (zie de link).

Rond het oude dorp Heemse liggen een aantal Hardenbergse woonwijken die vanaf de jaren zestig zijn gebouwd. Dit zijn Het Hazenbosch, Heemserbos, Heemsermars en Norden.

- Het Heemserbos is in de jaren zeventig gerealiseerd als groene woonwijk in Heemse. De villawijk grenst in het W aan het natuurgebied de Rheezerbelten, in het Z aan het zorgcomplex Clara Feyoena Heem, in het O aan de historische weidegrond voor de Witte Kerk of Lambertuskerk, in het N aan de provincialeweg N34, sportpark De Boshoek met tal van sporten op loopafstand.

Toen het Heemserbos werd aangewezen als woongebied voor vrijstaande woningen, was het gemeentebestuur waakzaam voor het behoud van het boskarakter en de aansluiting op het naastliggende natuurgebied. Er werden ruime singels met bomen bewaard tussen de verschillende straten en huizen en ook de bestaande niveauverschillen werden gehandhaafd. Bij de woningbouw werd nauwlettend toegezien op het harmoniëren met de omgeving. Er werd gestimuleerd de tuin als bostuin in te richten, zonder hekken en hagen en als dat nodig was zoveel mogelijk gebruik te maken van natuurlijke afscheidingen, alles passend in het bosgebied het Heemserbos.

Deze aanpak en het opvolgen van de richtlijnen heeft ertoe geleid dat het groene boskarakter binnen het Heemserbos opmerkelijk gaaf is bewaard. Belangenvereniging Heemserbos probeert deze sfeer van aantrekkelijk wonen te bevorderen: aandacht voor de natuur, maar het prettig wonen staat voorop. Het Heemserbos is voor kinderen een ideaal gebied om in vrijheid op te groeien. Meerdere speelveldjes zijn aanwezig, waar men zich ook in gezinsverband kan vermaken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Heemse heeft 4 rijksmonumenten.

- De plek waar nu de Hervormde (PKN) Lambertuskerk in Heemse staat (ook bekend als het Witte Kerkje) (Scholtensdijk 24), is al honderden jaren een plek van zingeving en religie. Oorspronkelijk was dit een Saksische offerplaats. De grote zwerfsteen die voor de kerk ligt, is vermoedelijk gebruikt als offersteen. Hierover bestaat een legende, die verhaalt over een jongeman die hier geofferd zou worden en dat de heilige Lebuïnus dit voorkwam. Tussen 750 en 762 zouden de zendelingen Lebuïnus en Marcellinus hier een christelijke kerk hebben gesticht. De houten kapel is kort na 1200 vervangen door een gebouw bestaande uit ijzeroersteen. Niet geheel duidelijk is of de toren ook al in de 13e eeuw werd gebouwd of pas in de 15e eeuw, met door een ingrijpende verbouwing vrijgekomen stenen. Het in de kerk aanwezige doopvont dateert wel uit de 13e eeuw. De kerk was tot 1610 gewijd aan de H. Lambertus van Maastricht.

- Gereformeerde kerk (vrijgemaakt) Kandelaarkerk (Weidebuurt 9).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Heemse van Plaatselijk Belang op Facebook.

- Belangenorganisatie: - "Onze kern is een grote wijk, met veel verschillende straten, buurten en bewoners. Om deze woonomgeving mooi en plezierig te houden en om de leefbaarheid waar nodig en mogelijk nog verder te verbeteren, is in 1998 Plaatselijk Belang (PB) Heemse in het leven geroepen. Wat doet PB zoal?: bevorderen van de veiligheid in de wijk; onderhouden van contact met o.a. inwoners, gemeente, politie en provincie; stimuleren van onderhoud van wegen, paden en groen; onderhouden en begeleiden van wijkgerelateerde projecten."

- Onderwijs: - Basisschool De Vlinder. - Doekesschool.

- Sport: - Voetbalvereniging HHC (Hardenberg Heemse Combinatie) is in 1954 ontstaan uit een fusie van de twee voebalverenigingen uit de in de naam genoemde kernen. Aanvankelijk speelt HHC in het centrum van Hardenberg. In 1970 verhuist de voetbalclub naar het nieuwe sportpark in Heemse; De Boshoek.

Reactie toevoegen