Blokker

Plaats
Dorp
Hoorn
West-FrieslandDe Streek
Noord-Holland

westerblokker_groeten_uit_de_streek_1904_kopie.jpg

Westerblokker (tegenwoordig formeel Blokker geheten), de streek tussen Hoorn en Enkhuizen heet... De Streek (als sub-streek binnen de streek West-Friesland). Kaart uit 1904.

Westerblokker (tegenwoordig formeel Blokker geheten), de streek tussen Hoorn en Enkhuizen heet... De Streek (als sub-streek binnen de streek West-Friesland). Kaart uit 1904.

blokker klooster bethlehem [640x480].jpg

Westerblokker (tegenwoordig formeel Blokker geheten), klooster Bethlehem

Westerblokker (tegenwoordig formeel Blokker geheten), klooster Bethlehem

NH gemeente Blokker in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Blokker in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Blokker in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Blokker

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Blokker.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Blokker.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Blokker.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Blokker.

Terug naar boven

Status

- Blokker is een dorp en voormalige gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, en daarbinnen in de streek genaamd De Streek, gemeente Hoorn. T/m 1978 maakte het tegenwoordig gelijknamige dorp onder de naam Westerblokker deel uit van de gemeente Blokker. De gemeente bestond uit de dorpen Oosterblokker en Westerblokker.

- Wapen van de voormalige gemeente Blokker.

- Hoewel het dorp inmiddels is aaneengegroeid met de bebouwing van de stad Hoorn, wordt het, net als het naastgelegen Zwaag, nog steeds als apart dorp beschouwd. Het heeft ook nog altijd een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, en eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden).

- Bangert was vanouds een buurtschap, die tegenwoordig is opgegaan in de bebouwde kom van de dorpen Zwaag (N deel) en Blokker (Z deel).

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
- Artikel over het ontstaan van het landschap en de plaatsnaam Blokker en de verklaring van die naam.

Ontstaan van de huidige plaatsnaam
- Oorspronkelijk was er alleen de gemeente Blokker, die bestond uit de dorpen Westerblokker en Oosterblokker. Bij het ontstaan van het huidige postcodesysteem in 1978, heeft de toenmalige gemeente kennelijk verzuimd om eigen postcodes en postale plaatsnamen voor de respectievelijke dorpen aan te vragen. De hele gemeente kreeg namelijk 1 postcode toegekend (1695) met als postale 'plaatsnaam' Blokker, voor beide dorpen gezamenlijk.

Bij de herindeling in 1979, een jaar later dus, is het dorp Oosterblokker naar de gemeente Drechterland gegaan, en het dorp Westerblokker naar de gemeente Hoorn. Omdat een postcode altijd maar in 1 gemeente mag liggen, moest Oosterblokker dus een eigen postcode krijgen. Dat werd 1696, met als plaatsnaam uiteraard Oosterblokker. Westerblokker hield de bestaande postcode 1695 met de bestaande postale plaatsnaam Blokker. Vermoedelijk omdat dat administratief het eenvoudigst was en de minste kosten met zich meebracht. Daarom is vanaf 1979 de voormalige gemeentenaam de facto 'erin gerommeld', zou je kunnen zeggen, als nieuwe plaatsnaam voor het dorp Westerblokker, dat daarmee dus haar voorvoegsel kwijtraakte.

- Overigens zijn in de poststempels de plaatsnamen Westerblokker en Oosterblokker al in 1922 verdwenen en vervangen door de 'plaatsnaam' Blokker (die in die tijd geografisch gezien dus alleen nog maar de gemeentenaam was). Of dit inhield dat alleen de kantoren in de beide dorpen zijn hernoemd, óf dat er vanaf dat jaar nog maar 1 kantoor was voor de beide dorpen en men dat met de naamswijziging heeft willen symboliseren, is ons niet bekend. Als er iemand is die weet welke van de opties hier van toepassing is, houden wij ons aanbevolen. Vermoedelijk is de laatste optie van toepassing, want in het boekje Blokker in oude ansichten, deel 2 lezen wij onder de nrs. 17/18/19 dat rond 1930 aan de weg Boekert het station, raadhuis en postkantoor stond. Die weg, op de grens tussen Ooster- en Westerblokker, lag blijkens de beschrijving in het genoemde boekje toen nog in Westerblokker en tegenwoordig in Oosterblokker. Dus vermoedelijk is dat postkantoor kort daarvoor gebouwd voor de 2 dorpen gezamenlijk en daarom vanaf dan Blokker genoemd.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1475 wordt in Westerblokker een vrouwenklooster met de naam Bethlehem opgericht. Na de Reformatie is het klooster in 1573 opgeheven en deels afgebroken. Het restant is verder gegaan als boerenhoeve. Tussen 2003 en 2008 zijn de funderingen en andere restanten van dit klooster voor een groot gedeelte opgegraven. De inrichting van het kloosterterrein kon hierdoor grotendeels worden gereconstrueerd. Er zijn ook veel voorwerpen opgegraven, zoals devotionalia van pijpaarde en terracotta, die een beeld geven van het kloosterleven. Aan de hand van deze archeologische en van historische bronnen beschrijft Christiaan Schrickx in zijn boek Bethlehem in de Bangert (2015) waarom het klooster werd gesticht en hoe het leven binnen de kloostermuren was vormgegeven.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij vereniging Historisch Blokker.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Westerblokker heeft 7 rijksmonumenten.

- Blokker heeft 53 gemeentelijke monumenten.

- De in 2012 gerealiseerde Cultuur Historische Route Blokker voert je langs de oude lintbebouwingen van het dorp (Koewijzend, Bangert, Noorderdracht, Westerblokker en Kolenbergstraat), waarbij je onderweg een 12-tal bijzondere bezienswaardigheden te zien krijgt. Het betreft met name Molen De Krijgsman, historische stolpboerderij De Barmhartige Samaritaan, de herbouwde kloosterpoort van het vroegere Klooster Bethlehem, de in 2010 gebouwde grafkelder waarin zusters van het klooster zijn begraven, de - hierboven beschreven - Historische Tuin en Museumkas met de in 2016 herplaatste 18 meter hoge tuindersschoorsteen, het Bangerter Rad, de ruim 200 jaar oude monumentale Bruine Beuk, Ecologisch Natuurpark Blokweer, de in 2011 gebouwde kloosterpoort ter herinnering aan het monnikenklooster Nieuwlicht, en het Beatles Monument. Al deze objecten worden onder de link op een eigen pagina beschreven.

Het Westfries Genootschap heeft de Westfrieslandprijs 2015 toegekend aan Stichting Cultuur Historische Route Blokker, "vanwege haar grote inzet voor het behoud en zichtbaar maken van het cultureel erfgoed in de voormalige gemeente Blokker. De activiteiten van de stichting dragen bij aan de versterking van de identiteit van de lokale gemeenschap en zijn een goed voorbeeld voor soortgelijke initiatieven in andere plaatsen", aldus het Genootschap in zijn toelichting op de toekenning.

Enkele objecten aan deze route lichten wij hieronder nader toe:

- De Bangert, vanouds een buurtschap en tegenwoordig nog altijd een oude lintbebouwing op de grens van Blokker (Z deel) en Zwaag (N deel), was vroeger hét centrum van fruitteelt en glastuinbouw in West-Friesland. Veel kassen en bedrijven zijn in de loop der jaren verdwenen voor woningbouw. Ook de laatste van de liefst 300 tuindersschoorstenen die in deze dorpen hebben gestaan, de 18 meter hoge schoorsteen uit 1929 aan de Kolenbergstraat, moest eraan geloven.

Stichting Cultuur Historische Route Blokker vond dat zo'n symbool van deze voor dit gebied vanouds belangrijke bedrijfstak niet verloren mocht gaan, en heeft geijverd voor herbouw. Dat is gelukt; Jaap en Annie Balk wilden hem wel in hun achtertuin hebben aan de Koewijzend. Het afbouwen, verplaatsen en herbouwen, dat in augustus 2016 is gereed gekomen, heeft meer dan 100.000 euro gekost, naast de hulp van ca. 100 vrijwilligers. De gemeente heeft hiervan 50 mille gesponsord, de provincie 20. Genoemde stichting heeft in de historische druivenkas van de familie Balk diners georganiseerd om aanvullende fondsen te werven. (bron)

- De Historische Tuin en Museumkas van de hierboven bij de tuindersschoorsteen reeds vermelde familie Balk (Koewijzend 4) is op afspraak geopend (tel. 06-53603811). Je kunt er ook de smakelijke pruimenwijn of wijn van eigen appels kopen, of genieten van koffie of thee met huisgemaakt taart. De Bangert (waar de Koewijzend, zijne het verlengde van de weg Bangert, ook onder viel) was vroeger landelijk bekend als hét fruitteeltgebied van West-Friesland. De familie Balk en de werkgroep Historische Tuin zetten zich in om de nog in goede staat verkerende druivenkas, een zogeheten kniekas uit het eind van de jaren twintig van de 20e eeuw, als cultureel erfgoed voor het nageslacht te behouden.

In de kas worden nog altijd de heerlijke Alicante-druiven gekweekt, en ook pruimen, kiwi's en peren. Rond 1900 werden de eerste druivenserres, zoals de kassen toen werden genoemd, gebouwd als aanvulling op het inkomen van de tuinders. In het gebied hebben 300 van deze druivenserres gestaan. De meeste zijn inmiddels verdwenen om ruimte te maken voor woningbouw.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Blokkerdag (laatste weekend van januari).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Ecologisch natuurpark Blokweer.

- Bezoekerscentrum De Molshoop.

Terug naar boven

Links

- Basisschool De Bussel.

Reactie toevoegen