Cereswijk en Ceresdorp

Wijk
Stadskanaal
Veenkoloniën
Groningen

ceresdorp_plaatsnaambord.jpg

De woonbuurt Ceresdorp, in het dorpsgebied van Musselkanaal, tegenwoordig onderdeel van de woonwijk Cereswijk, is in de jaren vijftig gebouwd als 'fabrieksdorp' voor de werknemers van de nabijgelegen - inmiddels weer verdwenen - Philipsfabrieken. © Google

De woonbuurt Ceresdorp, in het dorpsgebied van Musselkanaal, tegenwoordig onderdeel van de woonwijk Cereswijk, is in de jaren vijftig gebouwd als 'fabrieksdorp' voor de werknemers van de nabijgelegen - inmiddels weer verdwenen - Philipsfabrieken. © Google

ceresdorp_en_cereswijk_kaart_en_beschrijving_van_de_gemeente_stadskanaal.jpg

Kaart en beschrijving van de wijk Cereswijk op de site van de gemeente Stadskanaal. Binnen de wijk Cereswijk ligt de buurt Ceresdorp.

Kaart en beschrijving van de wijk Cereswijk op de site van de gemeente Stadskanaal. Binnen de wijk Cereswijk ligt de buurt Ceresdorp.

Cereswijk en Ceresdorp

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Cereswijk / Ceresdorp.

Terug naar boven

Status

- Cereswijk is een wijk in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën, gemeente Stadskanaal. T/m 1968 gemeente Onstwedde.

- Lokale instanties (gemeente en lokale websites) zijn er, getuige de beschrijvingen hierna, niet altijd even duidelijk en consequent in, maar al met al concluderen wij dat de gemeente deze wijk vandaag dag als volgt heeft ingedeeld:
1) Binnen de wijk ligt de woonbuurt en voormalig 'fabrieksdorp' Ceresdorp.
2) De overige woonbebouwing in het gebied wordt beschouwd als woonbuurt Cereswijk.
3) Onder de wijk valt ook het direct NW van de woonbebouwing gelegen bedrijventerrein Dideldom.

- De wijk Cereswijk valt, ook voor de postadressen, grotendeels onder het dorp Musselkanaal, deels onder het dorp Stadskanaal. De buurt Ceresdorp valt geheel onder het dorp Musselkanaal.

- In de Topografische atlas Groningen(1) heeft Ceresdorp op de kaart het lettertype van een wijk, maar in de index wordt het als 'plaats' vermeld, wat het niet is omdat het een buurt is binnen de bebouwde kom van het dorp Musselkanaal. Ter plekke staan ook witte wijkborden met de aanduiding 'woonwijk Ceresdorp'. In de beginjaren van deze woonbuurt heeft het overigens ook als plaatsnaam op de kaarten in de atlassen gestaan.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Wij hebben de indruk dat het hele gebied dat tegenwoordig als Cereswijk wordt aangeduid, vanouds Ceresdorp heette. Gezien de aanduidingen op kaartmateriaal, en dat het vorige bestemmingsplan 'Ceresdorp en Dideldom*' heette. Tegenwoordig is er sprake van een bestemmingsplan 'Cereswijk en Dideldom', waarbij eerstgenoemde duidt op het gehele woongebied zoals elders op deze pagina afgebeeld, waarbinnen als Ceresdorp alleen nog wordt beschouwd het compacte woonwijkje, het voormalige 'fabrieksdorp', gelegen tussen Tweede Boerendiep en Ceressingel.
* Dat is de naam van het bedrijventerrein direct NW van de wijk.

Naamsverklaring
Ceres-
Een jonge naam. In de Romeinse mythologie is Ceres de godin van de veldvruchten en de landbouw. Ceres komt in de omgeving vaker voor, o.a. de Polder Ceres en de vaart genaamd Cereswijk of Straatenswijk in Oude Pekela, aldaar ook de voormalige Coöp. Stroocartonfabriek Ceres.(2)

-dorp
In ons land zijn veel 'fabrieksdorpen' geweest; woonwijken die speciaal voor de werknemers van een bepaalde fabriek zijn gebouwd. Vaak eindigt de naam van de nederzetting ook op -dorp. Dat is wat misleidend, want doorgaans waren het geen aparte dorpen in de gebruikelijke zin des woords, maar wijken als onderdeel van een dorp of stad. De term 'dorp' staat in dit verband dan ook voor nederzetting in algemene zin en niet voor een dorp in de zin van wat wij daar tegenwoordig onder verstaan. Ook Ceresdorp was en is een wijk, tegenwoordig buurt genoemd, als onderdeel van de Cereswijk. Onder de link vind je nog veel meer van die (vroegere) 'fabrieksdorpen', die veelal namen hadden die eindigden op -dorp en in de praktijk een wijk van een dorp of stad waren.

Terug naar boven

Ligging

Cereswijk en Ceresdorp liggen direct ZO van de kern Stadskanaal. De Cereswijk begint in het N bij de watertoren en loopt naar het ZO tot aan de dwarswegen Exloërweg en Sluiskade. De wegen Ceresstraat, Cereskade en Ceresdiep vallen onder het dorp Stadskanaal, vanaf de wegen Gedempte Ceresdiep en Ceresdorpsstraat en verder naar het ZO valt alle bebouwing in dit gebied onder het dorp Musselkanaal. Waaronder de buurt Ceresdorp, die ligt tussen Tweede Boerendiep en Ceressingel.

Direct NW van de Cereswijk ligt bedrijventerrein Dideldom, die kennelijk ook tot de wijk wordt gerekend, omdat de gemeente op hun site (zie de afbeelding) stelt "dat ook bedrijventerrein Dideldom onder de Cereswijk valt". Op de tekening op diezelfde pagina valt Dideldom er overigens buiten, én het bestemmingsplan - zie hieronder bij Recente ontwikkelingen - heet 'Cereswijk en Dideldom', wat ook suggereert dat Dideldom niet in maar naast die wijk ligt... Dus consequent is de gemeente er niet in.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Op de site van de gemeente Stadskanaal lezen wij dat de wijk Cereswijk, dus het gebied zoals aangeduid op de kaart elders op deze pagina, ruim 1.500 inwoners zou hebben. Op (3) lezen wij echter: "Het Ceresdorp (waarmee men de huidige Cereswijk bedoelt, red.) is niet strak afgebakend. In enge zin ligt het tussen de beide 'afdraaien', de 'knikken' in het Stadskanaal, vanaf de watertoren in het noorden. Dit buurtje omvat ca. 1.000 inwoners. Inclusief de uitloper naar het ZO, tot aan 1e Exloërmond, omvat de wijk ca. 2.500 tot 3.000 inwoners. De school (openbare basisschool De Badde aan de Schoolstraat en voorheen ook de, in 2014 opgeheven, christelijke basisschool De Meander aan de Ceresstraat), het buurthuis en de sportvereniging hebben hun verzorgingsgebied op de laatstgenoemde indeling gebaseerd. Dat komt ook tot uitdrukking in de naam van de sportvereniging (voetbal en gymnastiek): SETA (Sportvereniging van Exloërmond Tot Afdraai)."

Terug naar boven

Geschiedenis

Fabrieksdorp
Na de Tweede Wereldoorlog maakt Stadskanaal een snelle ontwikkeling door. In 1955 vestigt Philips zich hier met een grote fabiek voor beeldbuizen en later een fabriek voor halfgeleiders, op het bedrijventerrein direct NW van Cereswijk, dat tegenwoordig Dideldom heet. Op het hoogtepunt werken daar meer dan 3.000 mensen. In de jaren vijftig wordt het woonwijkje Ceresdorp als 'fabrieksdorp' speciaal gebouwd voor de werknemers van de Philips fabrieken. Ook diverse arbeiders van de glasfabriek in Nieuw-Buinen woonden in het Ceresdorp. In 2005 en 2006 is Philips in fasen uit Stadskanaal vertrokken.

De woningen langs het Stadskanaal (Ceresstraat, Cereskade, Schoolstraat en Schoolkade) zijn overwegend in particulier bezit. De eerste uitbreiding door de plaatselijke woningcorporatie vindt plaats in 1947 in de kern van het 'eigenlijke' Ceresdorp door de bouw van 40 semi-permanente woningen, die ook wel 'bungalows' werden genoemd, omdat er geen bovenverdieping in was. Vanwege de slechte staat van de woningen zijn deze in de jaren zeventig afgebroken en vervangen door de huidige woningen aan onder andere de Brinkstraat en de Korenstraat. Later zijn ook de woningen aan de Klaverstraat en de Ceressingel deels afgebroken en deels gerenoveerd. Ook is er nieuwbouw aan de Akkerweg gerealiseerd.

Buurthuis
Het eerste buurthuis in het Ceresdorp dateert van 1929, hoewel er toen nog nauwelijks bebouwing was op deze plek. Op een kaart uit 1941(4) is het hier nog zeer dunbebouwd en komt de naam nog niet voor. Op dezelfde plaats waar later buurthuis De Stobbe zou worden gebouwd, stond sinds 1929 gebouw De Vonk van de Arbeiders Jeugd Centrale. Van 1946 tot 1974, toen buurthuis De Stobbe werd gebouwd, was er geen buurthuis in het Ceresdorp. De inwoners hebben hier jarenlang, of beter gezegd dus decennialang, voor gelobbyed. Ook het maatschappelijk werk, het opbouwwerk en het peuterspeelzaalwerk hebben, naast de gebruikelijke buurthuisactiviteiten, een plek gevonden in deze buurtvoorziening.

Ceresmeer
Philips heeft in de 50 jaar van zijn aanwezigheid in Stadskanaal voor veel werkgelegenheid gezorgd. Maar er is ook een keerzijde met name voor het gebied Ceresdorp. In het Ceresmeer (gelegen tussen de Cereskade en de voormalige Philipsfabrieken) heeft Philips jarenlang bedrijfsafval gedumpt. Uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat lekkende vaten de bodem van het meer en het water vervuilen. Nader onderzoek (gefinancierd door de gemeente Stadskanaal, Waterschap Hunze en Aa's en Philips) heeft geleid tot een saneringsplan, dat de komende jaren wordt uitgevoerd.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan Cereswijk en Dideldom is in 2014 vastgesteld.

- Wijkanalyse Cereswijk (2014).

- Onderzoek Cereswijk van studenten van Hanzehogeschool Groningen (2015).

- Kijk op de Wijk Cereswijk (2016).

- Een vervolg daarop is de Wijkvisie Cereswijk (2017) (= waar wil men over ca. 10 jaar staan met de wijk). - Toelichting op Wijkvisie Cereswijk (van B&W aan gemeenteraad).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Watertoren.

- Het Streekhistorisch Centrum is opgericht in 1975 en bevindt zich, op Stadskanaals grondgebied, in het gebied van Cereswijk. Door een legaat aan de gemeente Stadskanaal kan in dat jaar villa Huize Ter Marse betrokken worden, gelegen aan de Ceresstraat 2 (naast de watertoren). De villa is in 1884 gebouwd voor de hereboer- en vervenersfamilie Maarsingh. Evenals de watertoren is het pand sinds 2000 een rijksmonument. Voor wat het Streekhistorisch Centrum allemaal te bieden heeft, zie bij Stadskanaal > Geschiedenis.

- Monumentaal sluizencomplex aan de Schoolstraat, bestaande uit een dubbele schutsluis en twee draaibruggen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Dierenweide.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Tegenwoordig is er sprake van een Vereniging Bewonersbelangen Cereswijk, die voor zover ons bekend niet met een site of pagina op het internet aanwezig is. Voorheen was er een instantie die zich zowel Wijkraad Cereswijk als Cereswijkraad noemde (getuige de gelinkte pagina), die onder de link haar toenmalige site nog atijd in de lucht heeft, en waar nog veel nuttige informatie over de wijk te vinden is.

- Buurthuis / MFA: - Het is de bedoeling dat het ca. 40 jaar oude Buurthuis De Stobbe (Akkerweg 2) vervangen gaat worden door een multifunctionele accommodatie (MFA) op de locatie van de in 2014 opgeheven basisschool De Meander, die daartoe gerenoveerd gaat worden, waardoor hij weer ca. 20 jaar mee kan. In augustus 2017 heeft B&W besloten daar ca. 1 miljoen euro voor beschikbaar te stellen (onder het voorbehoud dat de gemeenteraad daar in september 2017 nog haar goedkeuring aan moet geven, en nog enkele andere voorbehouden, waarvoor zie de link). Dat is ca. 200.000 euro minder dan oorspronkelijk de bedoeling was, omdat de gemeente ook nog veel herstructerings- en nieuwbouwopgaven voor de boeg heeft in de dorpskernen van Musselkanaal en Stadskanaal, en om die financiering rond te krijgen moest bij andere projecten, waaronder deze, de begroting iets worden verlaagd. Naast het buurthuis gaat de MFA ook onderdak bieden aan de basisschool, de peuterspeelzaal en het welzijnswerk van Welstad / Tinten / Opron.

- Onderwijs: - Basisschool De Badde.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. SETA (Sportclub Exloërmond Tot Afdraai) is in 1956 opgericht, en hoeft niet lang over een naam na te denken, want heeft zich toen aangesloten bij de reeds bestaande gymnastiekverenigng met dezelfde naam. Verder valt onder SETA ook nog een volleybalvereniging. - Onder deze link vind je mooie verhalen over de oprichting en de begintijd van v.v. SETA.

Reactie toevoegen