Scheveningen

Stadsdeel
Den Haag
Haaglanden
Zuid-Holland

scheveningen_plaatsnaambord_stadsdeel.jpg

Middels piepkleine witte bordjes 'stadsdeel Scheveningen' is te zien dat je dit stadsdeel en deels 'dorp in de stad' binnenkomt. (© H.W. Fluks)

Middels piepkleine witte bordjes 'stadsdeel Scheveningen' is te zien dat je dit stadsdeel en deels 'dorp in de stad' binnenkomt. (© H.W. Fluks)

scheveningen_madurodam.jpg

Een van de grote attracties in Scheveningen is natuurlijk het wereldberoemde Madurodam, waar veel bekende en minder bekende panden e.a. objecten in ons land tot in de kleinste details zijn nagebouwd op een schaal van 1:25

Een van de grote attracties in Scheveningen is natuurlijk het wereldberoemde Madurodam, waar veel bekende en minder bekende panden e.a. objecten in ons land tot in de kleinste details zijn nagebouwd op een schaal van 1:25

scheveningen_madurodam_fotografen.jpg

Het is logisch dat er in een fotogenieke attractie als Madurodam veel gefotografeerd wordt.

Het is logisch dat er in een fotogenieke attractie als Madurodam veel gefotografeerd wordt.

scheveningen_madurodam_vogels.jpg

Als je een object in Madurodam fotografeert, is het handig om er mensen, of zoals hier een vogel bij op te zetten, zodat de mensen die de foto bekijken de grootte-verhoudingen goed kunnen inschatten.

Als je een object in Madurodam fotografeert, is het handig om er mensen, of zoals hier een vogel bij op te zetten, zodat de mensen die de foto bekijken de grootte-verhoudingen goed kunnen inschatten.

Scheveningen

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Scheveningen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Scheveningen is formeel een voormalig dorp, tegenwoordig stadsdeel in de provincie Zuid-Holland, in de streek Haaglanden, gemeente Den Haag.

De gemeente Den Haag heeft bij de invoering van het huidige postcodesysteem (1978) geen eigen postcode en plaatsnaam aangevraagd voor Scheveningen, daarom ligt deze plaats voor de postadressen 'in' Den Haag en is het ook formeel geen 'woonplaats' in de zin van de in 2009 in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). In de praktijk is er echter nog wel degelijk sprake van een door inwoners en instanties als zodanig beleefde kern / woonplaats Scheveningen, althans voor het oudere gedeelte. Wij rekenen dat deel van deze plaats daarom tot de categorie 'dorp in de stad' (vergelijkbaar met Loosduinen).

- In tegenstelling tot de meeste dorpen in ons land, is Scheveningen nooit een zelfstandige gemeente geweest. Bij de grenscorrecties van Den Haag met omliggende gemeenten in 2002, is een proefballonnetje opgelaten om van Scheveningen een gemeente te maken (en om van Loosduinen weer een gemeente te maken), maar dat heeft geen doorgang gevonden. De plaats is dus nooit zelfstandig geweest, heeft altijd onder Den Haag gevallen en was vanouds met slechts één zetel vertegenwoordigd in de Haagse schepenbank.

- Inwoners vinden dat ze niet 'in' maar 'op' Scheveningen wonen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1280-1287 Sceveninghe, 1345 Sceveninghen, 1527 op den dorpe van tSceveninge.

Naamsverklaring
Misschien datief meervoud (met locatieve functie) van Scevening 'nazaat of dienstman van de persoon Sceve' (mogelijk te vergelijken met de persoonsnaam Sceafa, koning der Langobarden). Ter plekke is Merovingisch en Karolingisch aardewerk gevonden, alsmede sporen van een nederzetting uit de 7e-8e eeuw.(1)

Terug naar boven

Ligging

- Scheveningen ligt (in het) NW van Den Haag en grenst in het W aan de Noordzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Scheveningen 489 huizen met 5.903 inwoners. Dat is met gemiddeld 12 mensen in 1 huis ook voor die tijd uitzonderlijk hoog. Gangbaar in die tijd was gemiddeld 6 tot 8, hooguit 10 mensen in 1 huis. Tegenwoordig heeft heeft de plaats ca. 25.000 huizen met ca. 56.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Ontstaan
Het huidige Scheveningen heeft een voorganger gehad in een buurtschap, die volgens sociaal geograaf dr. J.K. de Cock vermoedelijk in de 12e of 13e eeuw door langdurige zandverstuivingen onder het zand is verdwenen. De huidige nederzetting is gebouwd op relatief jonge duinen die zich rond de 12e eeuw langs de Noordzeekust hebben ontwikkeld. De residentie van de graven van Holland, die zich in de loop van de 13e eeuw bij de buurschap Die Haghe heeft ontwikkeld, is vermoedelijk de aanzet geweest tot het ontstaan van het tegenwoordige Scheveningen. Mogelijk heeft een toenemende vraag naar zeevis van de nieuwe, rijke nederzetting tot gevolg gehad dat vissers zich hebben gevestigd aan de dichtstbijzijnde kuststrook. Het dorp is tot halverwege de 17e eeuw slechts met Den Haag verbonden door een duinpad, het Westerpad, dat uitkomt bij het Haagse Noordeinde. In 1665 komt de - naar een ontwerp van Constantijn Huygens aangelegde - lange rechte straatweg Scheveningseweg gereed, waardoor de verbinding aanzienlijk verbetert.

Visserij
De visserij is eeuwenlang bepalend voor de bedrijvigheid in het dorp. Van de 917 inwoners in 1680 houden ca. 250 zich bezig met de visvangst. Daar komen de visserijgebonden ambachten nog bij zoals afslager, lijndraaier, scheepstimmerman en vishakker. Omdat Scheveningen tot 1904 niet over een zeehaven beschikt, worden de vissersschepen, de zogeheten bomschuiten, tot dat jaar het strand op- en af gesleept. Met de aanleg van de eerste haven in 1904 komt ook een nieuw type schip, de logger, die geleidelijk ook steeds vaker gemotoriseerd wordt. Rond 1930 komt er een tweede haven, met o.a. een sleephelling en een visafslag. Er groeit een wijkje bij waar o.a. rokerijen, kuiperijen en vishandelaren zich vestigen. Na de Tweede Wereldoorlog neemt de betekenis van de visserij geleidelijk af en verdwijnen de kleinere vissersschepen. De tweede haven krijgt steeds meer een recreatieve en toeristische functie. De eerste haven is nog steeds in gebruik als vissershaven.

Badplaats
Reeds sinds begin 19e eeuw heeft Scheveningen zich geleidelijk ontwikkeld tot badplaats. Zo laat de gemeente er in 1828 het Stedelijk Badhuis bouwen, dat in 1884 wordt vervangen door het bekende Kurhaus hotel. Andere hotels volgen vanaf begin 20e eeuw. De aanleg van de Badhuisweg en de Nieuwe Parklaan vanaf midden 19e eeuw dragen bij aan de verdere ontsluiting van het oorspronkelijk geisoleerd gelegen dorp, evenals Station Scheveningen, dat van 1907 tot 1953 eindpunt is van de Hofpleinlijn.

Tweede Wereldoorlog
De Duitse bezetters bouwen in de Tweede Wereldoorlog de Atlantikwall, een verdedigingslinie langs de hele Westeuropese kust. Voor Scheveningen betekent dit dat een groot deel van het dorp tot Sperrgebiet (verboden gebied) wordt verklaard en dat het grootste deel van de inwoners wordt geëvacueerd. Veel panden zijn toen afgebroken om plaats te maken voor de verdedigingslinie. Door de schade die de Duitsers hier in de Tweede Wereldoorlog hebben aangericht, is er niet veel van het oude dorp meer over. Het meest karakteristieke nog bestaande oudere gedeelte vind je bij en achter de Oude Kerk. Dit zogeheten Scheveningen-Dorp, met een eigen cultuur, dialect en klederdracht (hoewel de beide laatste door nog maar weinigen gepraktizeerd worden), is een beschermd stadsgezicht.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Scheveningen, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische en Genealogische Vereniging Scheveningen.

- Muzee Scheveningen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

Kustversterking en herinrichting strandboulevard
De afgelopen jaren is de strandboulevard van Scheveningen heringericht. De kust alhier, die bekend stond als een zwakke schakel in de kustlijn, is versterkt met een dijk die op sommige punten 12 meter hoog is. Ook de boulevard is verfraaid om de badplaats aantrekkelijker te maken voor het publiek. Onder de vernieuwde boulevard is een kilometerlange dijk aangelegd. Deze moet de komende 100 jaar de veiligheid van de badplaats garanderen. Sinds 2009 is het strand al verbreed. Met 2.500.000 kubieke meter zand is deze 40 tot 70 meter breder geworden. Het bredere strand is nodig om de hoger wordende golven te breken.

Herontwikkeling Noordelijk Havenhoofd
De gemeente Den Haag, ondernemers van het viscluster op het Noordelijk Havenhoofd en vastgoedontwikkelaar VolkerWessels Vastgoed hebben in november 2013 hun samenwerking voor de herontwikkeling van het Noordelijk Havenhoofd vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Het Noordelijk Havenhoofd wordt de komende jaren getransformeerd naar een modern en duurzaam bedrijfsterrein voor de visserij aan de 1e Visserijhaven. Ook is, aan de strandzijde, een leisureprogramma voorzien met een hotel, parkeergarage en op termijn een indoor sportcluster, zodat in alle seizoenen een levendig gebied ontstaat. In de publiekstrekker ‘Fish' worden de verhalen over de visserij verteld en beleefd. Hier worden enorme schaalmodellen van de schepen getoond en vangsttechnieken ‘onder water' uitgelegd. Geleerd kan worden hoe vis wordt klaargemaakt en natuurlijk kan er geproefd worden. Duidelijk wordt wat er allemaal op, in en onder de Noordzee gebeurt. Zo komen op het Noordelijk Havenhoofd vis, strand en Noordzee bij elkaar. De realisatie van de gebiedsontwikkeling zal tussen 2014 en 2020 in fasen plaatsvinden.

- De komende jaren wordt fors geïnvesteerd in de positie van Scheveningen Haven als een krachtig maritiem en toeristisch gebied.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In 2014 zijn de lokale Hervormde Gemeente en Gereformeerde Kerk gefuseerd tot de Protestantse Gemeente te Scheveningen en is de voorheen Gereformeerde Bethelkerk uit 1971 onderdeel geworden van de wijkgemeente Centrum.

- Christelijke Gereformeerde Thaborkerk (Prins Mauritslaan 15).

- In miniatuurstad Madurodam zie je de mooiste plekjes, steden en gebouwen van Nederland tot in de kleinste details nagebouwd op schaal 1:25. Je stapt zo van de kaasmarkt in Gouda naar Schiphol. Je proeft de sfeer aan de Amsterdamse grachten, wandelt via de Dom van Utrecht naar de Erasmusbrug en de haven van Rotterdam en vervolgens werp je een blik op de imposante Stormvloedkering bij Hoek van Holland. De rijdende treinen en taxiënde vliegtuigen zijn bijna levensecht. In Madurodam is het elke dag Prinsjesdag met de Gouden Koets op het Haagse Binnenhof. En de Sint Jan Basiliek te 's-Hertogenbosch is een staaltje van verbluffende architectuur waar Nederland terecht trots op mag zijn. In Madurodam rijden per dag gemiddeld 12 verschillende treinen rond over circa 4 kilometer spoorbaan, de grootste modelspoorbaan ter wereld.

De bezoekers van Madurodam hebben het gevoel in een echte stad rond te lopen. Het is niet slechts een verzameling miniatuurhuizen. Nee, er gebeurt ook wat in de straten en op de pleinen van Madurodam. In Madurodam zijn ook veel scènes gemaakt die de tijd van het jaar illustreren. Zodra de herfst haar intrede doet, gaan de bewoners dik aangekleed en met paraplu's naar buiten. In de winter is er een ijsbaan gemaakt. Rond de kerstperiode zijn er miniatuur kerstboomverkooppunten en wordt er een kerstmarkt gehouden. Naarmate het Nederlands elftal meer belangrijke voetbalwedstrijden wint, slaat ook in de miniatuurstad de oranjegekte toe. En als het langer vriest dan twee weken, dan is de organisatie van de Elfstedentocht in Madurodam al in werking gesteld. In 2012 is Madurodam voor een groot deel heringericht. De foto's op deze pagina zijn nog van de 'oude' tentoonstelling. Fotoserie van Madurodam van fotograaf Martin Stevens. Dit is een serie van vóór 2012.

Madurodam is genoemd naar George Maduro, een Curaçaose student die zich tijdens de meidagen van 1940 als cavalerieofficier onderscheidde in de slag om de residentie, en in februari 1945 in Dachau overleed. Zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon. Zie verder geschiedenis en ontwikkeling Madurodam op Wikipedia.

- Museum Beelden aan Zee is in 1994 gesticht door het verzamelaarsechtpaar Theo en Lida Scholten en richt zich exclusief op de moderne en hedendaagse internationale beeldhouwkunst. Aan de boulevardzijde heeft Beelden aan Zee in 2004 een fascinerend terras met bronzen beelden geopend dat 24 uur per dag gratis toegankelijk is: SprookjesBeelden aan Zee. In 2004 is het museum ook uitgebreid met het Sculptuur Instituut, een gespecialiseerd onderzoeksinstituut op het terrein van de moderne en hedendaagse internationale beeldhouwkunst dat bibliotheek-, documentatie- en archivalische collecties beheert. Het instituut entameert onderzoeksprojecten, publiceert wetenschappelijke publicaties en catalogi, en organiseert symposia en lezingen.

- Vuurtoren uit 1875 (Zeekant 12). Woensdag- en zaterdagmiddag om 14.00 uur is het mogelijk de vuurtoren van Scheveningen te beklimmen al dan niet in combinatie met een bezoek aan Muzee. Het gaat door als er minimaal 6 personen zijn. Reserveren is noodzakelijk. Neem hiervoor contact op met de balie van het museum: tel. 070-3500830. Bij de receptie van het museum wordt bijgehouden of er voor een bepaalde datum voldoende belangstelling is. Kinderen onder de 5 jaar worden om veiligheidsredenen niet toegelaten.

- De watertoren uit 1874 in het Oostduinpark is nog steeds in gebruik.

- Begraafplaats Ter Navolging.

- Het beroemde en imposante Kurhaus hotel is niet alleen een hotel maar ook een bezienswaardigheid op zich.

- Atlantikwall Museum Scheveningen. Overigens is er ook nog een Atlantikwall Museum in Hoek van Holland en in Noordwijk.

- Museumschip Mercuur is een voormalig mijnenveger van de Koninklijke Marine.

- Gevelstenen in Scheveningen.

- Het intieme Toverlantaarnmuseum biedt een uitgebreid overzicht van de ontwikkeling van de projectietechniek. De collectie bestaat uit honderden lantaarns en duizenden platen in vele vormen en formaten. Dat beweging in het beeld altijd geliefd is geweest bewijzen de vele platen met hendels en tandwieltjes om bewegingen op het doek te suggereren. Je vindt hier voorbeelden van uitvindingen die uiteindelijk tot de film en de beamer zouden leiden. Het museum is alleen geopend op de landelijke Open Monumentendagen (weekend in september) en verder op afspraak voor groepen. Zie ook de videoreportage over het Toverlantaarnmuseum te Scheveningen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Nieuwjaarsduik Scheveningen begint in 1960 met 28 deelnemers. Tegenwoordig is het met ca. 10.000 deelnemers de grootste Nieuwjaarsduik ter wereld.

- Duinenmars (weekend in april, in 2018 voor de 67e keer).

- Landelijke Reddingbootdag (op een zaterdag in mei).

- Zeilwedstrijden North Sea Regatta (eind mei).

- Aircooled Scheveningen (eind mei) is een oldtimer autoshow van alles dat Volkswagen én luchtgekoeld is: Brilkevers, Ovaalkevers, Ragtops, Cabriolets, Resto-look, Ratlook, Custom build, Spijlbussen, Sambabussen, Campers, T2a/b windows, T2b windows, Pick-Up’s, Kubels, Strandbuggy’s.

- Vlaggetjesdag (juni, in 2018 voor de 71e keer).

- Mud Masters Obstacle Run (weekend in juni).

- Salsa Beach Festival (weekend in juli).

- Popfestival Schollenpop (begin augustus). Toegang gratis.

- Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen (augustus).

- Ooievaarsrun (2e zaterdag in september).

- Vliegerfeest (laatste weekend van september).

- Van half november tot half januari is er het Cool Event Scheveningen, met een 600 m2 grote schaatsbaan voor het Kurhaus Hotel, het 'Kurhausplein on Ice', en vanaf begin december een 30 meter lange ijsglijbaan, de 'Roetsjbaan', vanaf De Pier op de boulevard.

- Op een zaterdag in november komt Sinterklaas aan in de haven van Scheveningen. Hij wordt verwelkomd door de burgemeester en de Spaanse ambassadeur. In Den Haag pakken ze de Sinterklaasintocht groots aan: na de aankomst is er een 3 km lange optocht met unieke voertuigen en meer dan 500 pieten door de straten van Scheveningen en Den Haag. De pieten delen tijdens de rijtoer meer dan 2000 kilo snoepgoed, 10.000 mandarijnen en ca. 10.000 tasjes gevuld met kleine geschenkjes uit aan de kinderen langs de route.

- Het strand van Scheveningen was in een weekend in november 2015 voor de 1e keer het decor van de zwaarste en grootste beachcross strandrace ter wereld; de Red Bull Knock Out. Welke motocrosser blijft het langst overeind en haalt de finish? Om de Red Bull Knock Out te halen, hebben de rijders lef, uithoudingsvermogen en snelheid nodig. De race is loodzwaar vanwege het mulle zand, de lengte van de race en het opkomend tij. De uitdaging? Zorgen dat je de snelste bent óf doorgaan totdat je knock out bent. Na de 2e editie in 2016, is de 3e editie van de Red Bull Knock Out in 2018. Vanaf dan beoogt het een 2-jaarlijks evenement te worden.

- Ieder jaar organiseert Vreugdevuur Scheveningen op oudjaarsnacht een groot vreugdevuur op het Noorderstrand. De opbouw van dit vreugdevuur vind jaarlijks plaats van 27 t/m 31 december, waarbij men de strijd aangaat met de zuiderburen op Duindorp wie het hoogste en grootste vreugdevuur kan bouwen. De winnaar van deze traditie van generatie op generatie maakt een jaar lang aanspraak op de titel 'hoogste vreugdevuur van Nederland'. Deze gigantische vreugdevuren worden allebei gelijktijdig op 31 december rond middernacht aangestoken om de jaarwisseling te vieren. Het Vreugdevuur Scheveningen is in 2014 op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed geplaatst. - Het Vreugdevuur van Scheveningen editie oudjaar 2014 is vanaf dat moment officieel 'het grootste vreugdevuur ter wereld'. Dat is bevestigd door het Guinness Book of Records. De houtstapel was ca. 4.000 kuub groot. Dat komt neer op 30.000 pallets. Het oude record, ongeveer 1.700 kuub, stond sinds 2007 op naam van een groep Sloveense bouwers.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De huidige beroemde Pier van Scheveningen dateert uit 1961. Anno 2013 stond de Pier van Scheveningen te koop, omdat toenmalig eigenaar Van der Valk geen mogelijkhedern meer zag om het rendabel te krijgen. In het artikel onder de link pleit de auteur voor een status als rijksmonument. Er moest in ieder geval  wel snel iets gebeuren, omdat de constructie niet meer in optimale staat verkeerde. Gelukkig is het tij inmiddels weer ten goede gekeerd; sinds juli 2015 is De Pier weer open voor het publiek, nadat KondorWessels Vastgoed en Danzep deze in oktober 2014 kochten. De vernieuwde Pier is heringericht tot een ware foodboulevard met een eigentijds en hoogwaardig aanbod van streetfood, restaurants, bars, terrassen, winkels en zelfs een reuzenrad en luxe suites. Op De Pier is altijd wat te doen en er zijn het hele jaar door festivals, culturele events, markten en muzikale optredens. De Pier is het hele jaar open en dagelijks gratis toegankelijk.

- In Sealife Scheveningen kom je oog in oog met haaien, roggen, zeesterren, zeeschildpadden en nog veel meer dieren. Neem een duik zonder nat te worden en loop in de onderwatertunnel.

- Pierewaaien Scheveningen is 1x per 7 weken een fikse strand- en duinwandeling naar Wassenaar voor singles.

- Redding Maatschappij Scheveningen, tegenwoordig onderdeel van de KNRM, is opgericht in 1824.

- De firma Merlin Entertainments, die ook eigenaar is van Sealife, wil in 2019 een Legoland Discovery Centre bouwen naast het Kurhaus, op de plek van het voormalige thermencentrum Vitalizee, later casino, dat hiervoor wordt geslooot. Naast een miniatuurversie van Den Haag zullen er vooral heel veel bakken met Lego staan, om zelf dingen mee te bouwen. Voor Boudewijn Revis, wethouder Stadsontwikkeling, is de komst van de Legospeelhal een teken dat het de goede kant op gaat met Scheveningen. "In het Kurhaus en de Pier zitten nieuwe ondernemers en de Pier heeft een reuzenrad." Bovendien is de boulevard opgeknapt en vergroend. Het overdekte Lego Discovery Centre moet vooral buiten het hoogseizoen mensen naar de badplaats trekken. In de zomer piekt het aantal bezoeken aan Scheveningen, in de herfst, winter en vroege voorjaar is het er stil. De gemeente rekent op 350.000 bezoekers per jaar.

Terug naar boven

Beeld

- Site met foto's van alle straten in Scheveningen, met verklaring van de straatnamen.

- De 10 live HD webcams van Scheveningen Live - onderin het scherm kun je switchen tussen de diverse webcams - geven je een goed beeld van de diverse delen van het strand en de boulevard. Zodat je bijvoorbeelt thuis van tevoren al kunt zien of het geschikt weer is om naar het strand te gaan, te winkelen of te vissen.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site over Scheveningen.

- Lokale links: - Scheveningen linkspagina.

- Belangenverenigingen: - Wijkoverleg Scheveningen-Dorp.

- Sport: - SVV (voetbal). - Pal onder de vuurtoren vind je brandingsportvereniging Jumpteam Scheveningen. Er zijn lockers voor het veilig en droog stallen van je (wind)surf-, kite- en sup-materiaal, er worden trainingen, clinics en events georganiseerd voor de jeugd & pro’s en is er regelmatig testmateriaal aanwezig. De kantine biedt een ruime en gezonde keus, van pannenkoek tot omelet en van verse smoothie tot huisgemaakte brownie. En af en toe gaan ook de voetjes van de vloer op de besloten feestjes met Jumpteam’s eigen DJ’s. Jumpteam is door de gemeente benoemd tot Buurthuis van de Toekomst en werkt samen met een reeks maatschappelijke partners. Hiermee zet Jumpteam sporten op het strand in de spotlight en geeft ze kinderen de ruimte om kennis te maken met de diverse brandingsporten en de fijne surf lifestyle. Jumpteam beschikt over een eigen reddingsboot, met daartoe opgeleide leden die een redding kunnen uitvoeren. Het grootste deel van de leden doet aan golfsurfen, wind- en/of kitesurfen, maar suppers, zeezwemmers en brandingkanoërs zijn ook welkom.

- Welzijn: - Vrijwilligersorganisatie YMCA Scheveningen, voorheen CJV, is opgericht in 1878. Het YMCA-gebouw is gelegen in het centrum van Scheveningen-dorp in de Keizerstraat. YMCA organiseert activiteiten die te maken hebben met participatie, leefbaarheid, cultuur, welzijn en zorg voor alle leeftijden en in het bijzonder voor jongeren. YMCA heeft als inspiratie de christelijke waarden en normen. Ruim 140 vrijwilligers maken alle activiteiten mogelijk. Voor educatieve activiteiten is een aantal freelance vakkrachten actief. Wekelijks trekt deze lokale YMCA ca. 750 leden/bezoekers. Er is regelmatig van alles te doen. Voor de agenda zie de link. Je kunt er ook muziekles volgen, en je kunt er ook lekker eten en drinken voor schappelijke prijzen.

Reactie toevoegen