Scheveningen

Plaats
Dorp
Den Haag
Haaglanden
Zuid-Holland

scheveningen_madurodam.jpg

Een van de grote attracties in Scheveningen is natuurlijk het wereldberoemde Madurodam, waar veel bekende en minder bekende panden e.a. objecten in ons land tot in de kleinste details zijn nagebouwd op een schaal van 1:25

Een van de grote attracties in Scheveningen is natuurlijk het wereldberoemde Madurodam, waar veel bekende en minder bekende panden e.a. objecten in ons land tot in de kleinste details zijn nagebouwd op een schaal van 1:25

scheveningen_madurodam_fotografen.jpg

Het is logisch dat er in een fotogenieke attractie als Madurodam veel gefotografeerd wordt.

Het is logisch dat er in een fotogenieke attractie als Madurodam veel gefotografeerd wordt.

scheveningen_madurodam_vogels.jpg

Als je een object in Madurodam fotografeert, is het handig om er mensen, of zoals hier een vogel bij op te zetten, zodat de mensen die de foto bekijken de grootte-verhoudingen goed kunnen inschatten.

Als je een object in Madurodam fotografeert, is het handig om er mensen, of zoals hier een vogel bij op te zetten, zodat de mensen die de foto bekijken de grootte-verhoudingen goed kunnen inschatten.

Scheveningen

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Scheveningen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Scheveningen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Scheveningen is een badplaats in de provincie Zuid-Holland, in de streek Haaglanden, gemeente Den Haag.

- In tegenstelling tot de meeste dorpen in ons land, is Scheveningen nooit een zelfstandige gemeente geweest. Bij de grenscorrecties van Den Haag met omliggende gemeenten in 2002, is een proefballonnetje opgelaten om van Scheveningen een gemeente te maken (en om van Loosduinen weer een gemeente te maken), maar dat heeft geen doorgang gevonden. De plaats is dus nooit zelfstandig geweest, heeft altijd onder Den Haag gevallen en was vanouds met slechts één zetel vertegenwoordigd in de Haagse schepenbank.

- De gemeente Den Haag heeft bij de invoering van het huidige postcodesysteem (1978) geen eigen postcode en plaatsnaam aangevraagd voor Scheveningen, daarom ligt deze plaats voor de postadressen 'in' Den Haag en is het ook formeel geen 'woonplaats' in de zin van de in 2009 in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). In de praktijk is er echter nog wel degelijk sprake van een door inwoners en instanties als zodanig beleefde kern / woonplaats Scheveningen. Wij rekenen deze plaats daarom tot de categorie 'dorp in de stad'.

- Inwoners vinden dat ze niet 'in' maar 'op' Scheveningen wonen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1280-1287 Sceveninghe, 1345 Sceveninghen, 1527 op den dorpe van tSceveninge.

Naamsverklaring
Misschien datief meervoud (met locatieve functie) van Scevening 'nazaat of dienstman van de persoon Sceve' (mogelijk te vergelijken met de persoonsnaam Sceafa, koning der Langobarden). Ter plekke is Merovingisch en Karolingisch aardewerk gevonden, alsmede sporen van een nederzetting uit de 7e-8e eeuw.(1)

Terug naar boven

Ligging

- Scheveningen ligt (in het) NW van Den Haag en grenst in het W aan de Noordzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Scheveningen 489 huizen met 5.903 inwoners. Dat is met gemiddeld 12 mensen in 1 huis ook voor die tijd uitzonderlijk hoog. Gangbaar in die tijd was gemiddeld 6 tot 8, hooguit 10 mensen in 1 huis. Tegenwoordig heeft heeft de plaats ca. 25.000 huizen met ca. 56.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Ontstaan
Het huidige Scheveningen heeft een voorganger gehad in een buurtschap, die volgens sociaal geograaf dr. J.K. de Cock vermoedelijk in de 12e of 13e eeuw door langdurige zandverstuivingen onder het zand is verdwenen. De huidige nederzetting is gebouwd op relatief jonge duinen die zich rond de 12e eeuw langs de Noordzeekust hebben ontwikkeld. De residentie van de graven van Holland, die zich in de loop van de 13e eeuw bij de buurschap Die Haghe heeft ontwikkeld, is vermoedelijk de aanzet geweest tot het ontstaan van het tegenwoordige Scheveningen. Mogelijk heeft een toenemende vraag naar zeevis van de nieuwe, rijke nederzetting tot gevolg gehad dat vissers zich hebben gevestigd aan de dichtstbijzijnde kuststrook. Het dorp is tot halverwege de 17e eeuw slechts met Den Haag verbonden door een duinpad, het Westerpad, dat uitkomt bij het Haagse Noordeinde. In 1665 komt de - naar een ontwerp van Constantijn Huygens aangelegde - lange rechte straatweg Scheveningseweg gereed, waardoor de verbinding aanzienlijk verbetert.

Visserij
De visserij is eeuwenlang bepalend voor de bedrijvigheid in het dorp. Van de 917 inwoners in 1680 houden ca. 250 zich bezig met de visvangst. Daar komen de visserijgebonden ambachten nog bij zoals afslager, lijndraaier, scheepstimmerman en vishakker. Omdat Scheveningen tot 1904 niet over een zeehaven beschikt, worden de vissersschepen, de zogeheten bomschuiten, tot dat jaar het strand op- en af gesleept. Met de aanleg van de eerste haven in 1904 komt ook een nieuw type schip, de logger, die geleidelijk ook steeds vaker gemotoriseerd wordt. Rond 1930 komt er een tweede haven, met o.a. een sleephelling en een visafslag. Er groeit een wijkje bij waar o.a. rokerijen, kuiperijen en vishandelaren zich vestigen. Na de Tweede Wereldoorlog neemt de betekenis van de visserij geleidelijk af en verdwijnen de kleinere vissersschepen. De tweede haven krijgt steeds meer een recreatieve en toeristische functie. De eerste haven is nog steeds in gebruik als vissershaven.

Badplaats
Reeds sinds begin 19e eeuw heeft Scheveningen zich geleidelijk ontwikkeld tot badplaats. Zo laat de gemeente er in 1828 het Stedelijk Badhuis bouwen, dat in 1884 wordt vervangen door het bekende Kurhaus hotel. Andere hotels volgen vanaf begin 20e eeuw. De aanleg van de Badhuisweg en de Nieuwe Parklaan vanaf midden 19e eeuw dragen bij aan de verdere ontsluiting van het oorspronkelijk geisoleerd gelegen dorp, evenals Station Scheveningen, dat van 1907 tot 1953 eindpunt is van de Hofpleinlijn.

Tweede Wereldoorlog
De Duitse bezetters bouwen in de Tweede Wereldoorlog de Atlantikwall, een verdedigingslinie langs de hele Westeuropese kust. Voor Scheveningen betekent dit dat een groot deel van het dorp tot Sperrgebiet (verboden gebied) wordt verklaard en dat het grootste deel van de inwoners wordt geëvacueerd. Veel panden zijn toen afgebroken om plaats te maken voor de verdedigingslinie. Door de schade die de Duitsers hier in de Tweede Wereldoorlog hebben aangericht, is er niet veel van het oude dorp meer over. Het meest karakteristieke nog bestaande oudere gedeelte vind je bij en achter de Oude Kerk. Dit zogeheten Scheveningen-Dorp, met een eigen cultuur, dialect en klederdracht (hoewel de beide laatste door nog maar weinigen gepraktizeerd worden), is een beschermd stadsgezicht.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Scheveningen, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische en Genealogische Vereniging Scheveningen.

- Muzee Scheveningen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

Kustversterking en herinrichting strandboulevard
De afgelopen jaren is de strandboulevard van Scheveningen heringericht. De kust alhier, die bekend stond als een zwakke schakel in de kustlijn, is versterkt met een dijk die op sommige punten 12 meter hoog is. Ook de boulevard is verfraaid om de badplaats aantrekkelijker te maken voor het publiek. Onder de vernieuwde boulevard is een kilometerlange dijk aangelegd. Deze moet de komende 100 jaar de veiligheid van de badplaats garanderen. Sinds 2009 is het strand al verbreed. Met 2.500.000 kubieke meter zand is deze 40 tot 70 meter breder geworden. Het bredere strand is nodig om de hoger wordende golven te breken.

Herontwikkeling Noordelijk Havenhoofd
De gemeente Den Haag, ondernemers van het viscluster op het Noordelijk Havenhoofd en vastgoedontwikkelaar VolkerWessels Vastgoed hebben in november 2013 hun samenwerking voor de herontwikkeling van het Noordelijk Havenhoofd vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Het Noordelijk Havenhoofd wordt de komende jaren getransformeerd naar een modern en duurzaam bedrijfsterrein voor de visserij aan de 1e Visserijhaven. Ook is, aan de strandzijde, een leisureprogramma voorzien met een hotel, parkeergarage en op termijn een indoor sportcluster, zodat in alle seizoenen een levendig gebied ontstaat. In de publiekstrekker ‘Fish' worden de verhalen over de visserij verteld en beleefd. Hier worden enorme schaalmodellen van de schepen getoond en vangsttechnieken ‘onder water' uitgelegd. Geleerd kan worden hoe vis wordt klaargemaakt en natuurlijk kan er geproefd worden. Duidelijk wordt wat er allemaal op, in en onder de Noordzee gebeurt. Zo komen op het Noordelijk Havenhoofd vis, strand en Noordzee bij elkaar. De realisatie van de gebiedsontwikkeling zal tussen 2014 en 2020 in fasen plaatsvinden.

- De komende jaren wordt fors geïnvesteerd in de positie van Scheveningen Haven als een krachtig maritiem en toeristisch gebied.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In miniatuurstad Madurodam zie je de mooiste plekjes, steden en gebouwen van Nederland tot in de kleinste details nagebouwd op schaal 1:25. Je stapt zo van de kaasmarkt in Gouda naar Schiphol. Je proeft de sfeer aan de Amsterdamse grachten, wandelt via de Dom van Utrecht naar de Erasmusbrug en de haven van Rotterdam en vervolgens werp je een blik op de imposante Stormvloedkering bij Hoek van Holland. De rijdende treinen en taxiënde vliegtuigen zijn bijna levensecht. In Madurodam is het elke dag Prinsjesdag met de Gouden Koets op het Haagse Binnenhof. En de Sint Jan Basiliek te 's-Hertogenbosch is een staaltje van verbluffende architectuur waar Nederland terecht trots op mag zijn. In Madurodam rijden per dag gemiddeld 12 verschillende treinen rond over circa 4 kilometer spoorbaan, de grootste modelspoorbaan ter wereld.

De bezoekers van Madurodam hebben het gevoel in een echte stad rond te lopen. Het is niet slechts een verzameling miniatuurhuizen. Nee, er gebeurt ook wat in de straten en op de pleinen van Madurodam. In Madurodam zijn ook veel scènes gemaakt die de tijd van het jaar illustreren. Zodra de herfst haar intrede doet, gaan de bewoners dik aangekleed en met paraplu's naar buiten. In de winter is er een ijsbaan gemaakt. Rond de kerstperiode zijn er miniatuur kerstboomverkooppunten en wordt er een kerstmarkt gehouden. Naarmate het Nederlands elftal meer belangrijke voetbalwedstrijden wint, slaat ook in de miniatuurstad de oranjegekte toe. En als het langer vriest dan twee weken, dan is de organisatie van de Elfstedentocht in Madurodam al in werking gesteld. In 2012 is Madurodam voor een groot deel heringericht. De foto's op deze pagina zijn nog van de 'oude' tentoonstelling. Fotoserie van Madurodam van fotograaf Martin Stevens. Dit is een serie van vóór 2012.

Madurodam is genoemd naar George Maduro, een Curaçaose student die zich tijdens de meidagen van 1940 als cavalerieofficier onderscheidde in de slag om de residentie, en in februari 1945 in Dachau overleed. Zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon. Zie verder geschiedenis en ontwikkeling Madurodam op Wikipedia.

- Museum Beelden aan Zee is in 1994 gesticht door het verzamelaarsechtpaar Theo en Lida Scholten en richt zich exclusief op de moderne en hedendaagse internationale beeldhouwkunst. Aan de boulevardzijde heeft Beelden aan Zee in 2004 een fascinerend terras met bronzen beelden geopend dat 24 uur per dag gratis toegankelijk is: SprookjesBeelden aan Zee. In 2004 is het museum ook uitgebreid met het Sculptuur Instituut, een gespecialiseerd onderzoeksinstituut op het terrein van de moderne en hedendaagse internationale beeldhouwkunst dat bibliotheek-, documentatie- en archivalische collecties beheert. Het instituut entameert onderzoeksprojecten, publiceert wetenschappelijke publicaties en catalogi, en organiseert symposia en lezingen.

- Vuurtoren uit 1875.

- De watertoren uit 1874 in het Oostduinpark is nog steeds in gebruik.

- Begraafplaats Ter Navolging.

- Het beroemde en imposante Kurhaus hotel is niet alleen een hotel maar ook een bezienswaardigheid op zich.

- Stichting Atlantikwall Museum Scheveningen werkt aan het realiseren van een permanente museumlocatie. In de tussentijd is commandobunker 608 aan de Badhuisweg regelmatig te bezichtigen. Overigens is er ook nog een Atlantikwall Museum in Hoek van Holland en in Noordwijk.

- Museumschip Mercuur is een voormalig mijnenveger van de Koninklijke Marine.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Scheveningen evenementenagenda.

- De Nieuwjaarsduik Scheveningen begint in 1960 met 28 deelnemers. Tegenwoordig is het de grootste Nieuwjaarsduik van het land met ca. 10.000 deelnemers.

- Duinenmars (weekend in april).

- Sandsculpture Festival (eind april tot eind juni).

- Nationale Reddingbootdag (op een zaterdag in mei).

- Zeilwedstrijden North Sea Regatta (eind mei).

- Aircooled Scheveningen (eind mei) is een oldtimer autoshow van alles dat Volkswagen én luchtgekoeld is: Brilkevers, Ovaalkevers, Ragtops, Cabriolets, Resto-look, Ratlook, Custom build, Spijlbussen, Sambabussen, Campers, T2a/b windows, T2b windows, Pick-Up’s, Kubels, Strandbuggy’s.

- Vlaggetjesdag (juni).

- Mud Masters Obstacle Run (eind juni).

- Salsa Beach Festival (weekend in juli).

- Popfestival Schollenpop (begin augustus). Toegang gratis.

- Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen (augustus).

- Ooievaarsrun (2e zaterdag in september).

- Vliegerfeest (laatste weekend van september).

- Van half november tot half januari is er het Cool Event Scheveningen, met een 600 m2 grote schaatsbaan voor het Kurhaus Hotel, het 'Kurhausplein on Ice', en vanaf begin december een 30 meter lange ijsglijbaan, de 'Roetsjbaan', vanaf De Pier op de boulevard.

- Op een zaterdag in november komt Sinterklaas aan in de haven van Scheveningen. Hij wordt verwelkomd door de burgemeester en de Spaanse ambassadeur. In Den Haag pakken ze de Sinterklaasintocht groots aan: na de aankomst is er een 3 km lange optocht met unieke voertuigen en meer dan 500 pieten door de straten van Scheveningen en Den Haag. De pieten delen tijdens de rijtoer meer dan 2000 kilo snoepgoed, 10.000 mandarijnen en ca. 10.000 tasjes gevuld met kleine geschenkjes uit aan de kinderen langs de route.

- Het strand van Scheveningen is op 28 en 29 november 2015 het decor van de zwaarste en grootste beachcross strandrace ter wereld. Welke motocrosser blijft het langst overeind en haalt de finish? Om de Red Bull Knock Out te halen, hebben de rijders lef, uithoudingsvermogen en snelheid nodig. De race is loodzwaar vanwege het mulle zand, de lengte van de race en het opkomend tij. De uitdaging? Zorgen dat je de snelste bent óf doorgaan totdat je knock out bent. De Scheveningse horeca hoopt dat dit een 2-jaarlijks evenement wordt.

- Ieder jaar organiseert Vreugdevuur Scheveningen op oudjaarsnacht een groot vreugdevuur op het Noorderstrand. De opbouw van dit vreugdevuur vind jaarlijks plaats van 27 t/m 31 december, waarbij men de strijd aangaat met de zuiderburen op Duindorp wie het hoogste en grootste vreugdevuur kan bouwen. De winnaar van deze traditie van generatie op generatie maakt een jaar lang aanspraak op de titel 'hoogste vreugdevuur van Nederland'. Deze gigantische vreugdevuren worden allebei gelijktijdig op 31 december rond middernacht aangestoken om de jaarwisseling te vieren. Het Vreugdevuur Scheveningen is in 2014 op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed geplaatst. - Het Vreugdevuur van Scheveningen editie oudjaar 2014 is vanaf dat moment officieel 'het grootste vreugdevuur ter wereld'. Dat is bevestigd door het Guinness Book of Records. De houtstapel was ca. 4.000 kuub groot. Dat komt neer op 30.000 pallets. Het oude record, ongeveer 1.700 kuub, stond sinds 2007 op naam van een groep Sloveense bouwers.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De huidige beroemde Pier van Scheveningen dateert uit 1961. Anno 2013 stond de Pier van Scheveningen te koop. In het artikel onder de link pleit de auteur voor een status als rijksmonument. In 2015 is de Pier door een nieuwe eigenaar deels heropend.

- In Sealife Scheveningen kom je oog in oog met haaien, roggen, zeesterren, zeeschildpadden en nog veel meer dieren. Neem een duik zonder nat te worden en loop in de onderwatertunnel.

- Pierewaaien Scheveningen is 1x per 7 weken een fikse strand- en duinwandeling naar Wassenaar voor singles.

Terug naar boven

Beeld

- Site met foto's van alle straten in Scheveningen, met verklaring van de straatnamen.

- Via de webcam van Rederij Trip kun je live de havenhoofden, het strand en de Noordzee voor Scheveningen bekijken. Tevens kun je vanaf 1 maart verschillende strandtenten direct N en Z van de vuurtoren bekijken.

Terug naar boven

Links

- Site over Scheveningen.

- Wijkoverleg Scheveningen-Dorp.

- Redding Maatschappij Scheveningen, tegenwoordig onderdeel van de KNRM, is opgericht in 1824.

- Scheveningen linkspagina.

Reactie toevoegen