Eygelshoven

Plaats
Dorp
Kerkrade
Parkstad
Limburg

Eygelshoven

Terug naar boven

Status

- Eygelshoven is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Parkstad, gemeente Kerkrade. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.

- Het dorp Eygelshoven is onderdeel van de 'wijk' Kerkrade-Noord (het grondgebied van de gemeente Kerkrade is, althans door het CBS, verdeeld in 3 'wijken': West, Oost en Noord). Het dorp heeft echter nog wel een eigen postcode (6471) en plaatsnaam in het postcodeboek, en in de in 2009 in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG), en is daarmee nog altijd een formele woonplaats. Het dorp heeft ook (weer) blauwe plaatsnaamborden (komborden), dus een eigen 'bebouwde kom', en daarmee kennelijk een erkenning van het nog altijd dorp/woonplaats zijn. In ieder geval tot 2008 stonden er nog witte plaatsnaamborden binnen de bebouwde kom van Kerkrade.

- Wapen van de voormalige gemeente Eygelshoven.

Terug naar boven

Naam

Dialect
In het Eygelshovens: Egelze, in het Kerkraads: Ejelse. Eygelshoven kent een eigen dialect: het Egelzer plat, dat zich duidelijk onderscheidt van het Kerkraads.

Oudere vermeldingen
Ca. 1170-1180 Eigelsowen, 1219 Eigelshog, 1262 Egelsoighe, 1883 Eigelshaven, 1894 Eijgelshoven.

Naamsverklaring
Uit de oude vorm blijkt dat het hier niet een naam op -hoven betreft, maar dat het gaat om het Oudnederlandse owen (dativus pluralis), naast ooi, ‘vruchtbaar alluviaal land aan een waterloop’, samengesteld met de persoonsnaam Eigel.(1)

Terug naar boven

Ligging

Eygelshoven ligt N van Kerkrade, in het O grenzend aan Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Eygelshoven, die slechts het dorp omvat, 96 huizen met 441 inwoners.

Als gevolg van een verlegging van de rivier de Worm, is in 1869 een klein gebied (1 onbewoonde hectare) naar het toenmalige Pruissen (het huidige Duitsland) overgegaan. Per 23 april 1949 van de Bondsrepubliek Duitsland: 24 hectare met 85 inwoners (het gebied tussen de Worm en de spoorlijn Aken-Mönchengladbach).
In 1963 is dit gebied vrijwel in zijn geheel teruggegeven aan Duitsland, waarbij de grens langs de te verleggen Worm werd gelegd. In dat jaar woonden er geen mensen meer in dit gebied.

Per 1 januari 1982 is de gemeente Eygelshoven opgeheven en als volgt verdeeld:
naar Kerkrade: 303 hectare met 5.833 inwoners;
naar Landgraaf: 13 hectare met 5 inwoners.

Tegenwoordig heeft de dorpskern van Eygelshoven ca. 880 huizen met ca. 2.200 inwoners, met de omliggende, bijbehorende wijken Hopel en Waubacherveld erbij heeft het totale dorpsgebied ca. 2.400 huizen met ca. 6.000 inwoners. De oude buurtschap Hopel (1840 15 huizen, 72 inwoners), rond de Hopelerweg, W van de wijk Hopel, viel vanouds onder de gemeente Kerkrade, en is bij de gemeentelijke herindelingen van 1982 middels grenscorrectie naar de gemeente Landgraaf overgegaan. Het betrof 60 ha met 53 inwoners. Tegenwoordig heeft die buurtschap nog altijd ca. 15 huizen, met ca. 40 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Eygelshoven dateert, getuige opgravingen, vermoedelijk al uit de Romeinse tijd. Onder meer is er een grafveld uit de 2e eeuw gevonden.

Oorspronkelijk een landbouwersdorp, ging sinds begin 20e eeuw de mijnbouw een belangrijke rol spelen in Eygelshoven. De steenkolenmijnen Julia (1926-1974) en Laura (1905-1968) lagen oostelijk van het dorp, onder elkaar in de trechter die wordt gevormd door de spoorlijnen Herzogenrath-Geilenkirchen en Kerkrade-Heerlen. Het terrein van de Julia is tegenwoordig een industrieterrein, de Laura is nu een woonbuurt.

Veel minder bekend dan de steenkoolmijnen is het feit dat er in Zuid-Limburg ook enkele bruinkoolmijnen zijn geweest, zij het op veel bescheidener schaal en van kortere duur. In Eygelshoven is sprake geweest van bruinkoolgroeve Herman, die in bedrijf is geweest van 1919-1923 en van 1946-1949. De opstart, winning en afronding zijn allemaal nogal problematisch verlopen. Onder de link vind je een uitvoerig verslag daarvan, evenals van de andere bruinkoolmijnen die er in de regio zijn geweest.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Eygelshoven door de eeuwen heen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Natuurrust Eygelshof is een in 2017 gerealiseerde natuurbegraafplaats in een nieuw natuurgebied van ca. 5,7 ha, op het terrein van de voormalige Hermangroeve (tussen Waubacherweg en Rimburgerweg), in het NO van het dorpsgebied van Eygelshoven. Aan de westkant van de groeve ligt een overstortvijver voor de omgeving. Deze vijver en de bestaande bomen en struiken om de vijver heen blijven bestaan. Bij groen begraven gaat men uit van de natuur en het milieu. Het lichaam wordt op een organische manier teruggegeven aan de aarde. Dat is de essentie van natuurbegraven.Dat houdt in dat iedereen een biologisch afbreekbare kist of lijkwade gebruikt. Graven worden niet geruimd. Het liefst worden de graven helemaal niet gemarkeerd. Maar een houten schijf mag wel. Of mensen planten een boom. Belangrijk is dat alles van de natuur is en door de natuur kan worden opgenomen. Ook urnbegravingen zijn mogelijk.

Voorjaar 2017 zijn er enkele honderden jonge bomen geplant. Het gebied bestaat straks uit een fruitbomenbos, een eiken-/beukenbos en een broekbos in het lage natte deel aan de westkant. Tussen de bomen van dit jonge bos kan iedereen een eigen grafplek uitzoeken. Een stelsel van wandelpaden voert de bezoeker langs de natuurlijke vijver in het midden van het terrein en vervolgens door de nieuw aangelegde bossen. Een natuurbegraafplaats is in de eerste plaats een natuurgebied. Het natuurbelang staat voorop en de natuurgraven zijn dienend en ondergeschikt aan het natuurbelang. Het is een openbare locatie waar men ook kan wandelen en van de natuur kan genieten. De natuur verzorgt het graf en Natuurrust Eygelshof beheert de natuur.

- Stadsdeelvisie Kerkrade Noord en Oost II. Uitvoeringsprogramma 2015-2016.

- Het mobilisatiecomplex in Eygelshoven - ook bekend als POMS-site (Prepositioned Organizational Material Sets) - dat in 2008 door de Amerikanen was verlaten, en sinds 2012 op de nominatie stond om te worden opgeheven, is in 2016 opnieuw in gebruik genomen. Reden is de toegenomen spanningen met Rusland, met name i.v.m. de situatie in de Oekraine. De NAVO wil daarom Amerikaans legermaterieel op diverse plekken in opslag houden, wat in evt. tijden van crisis door ingevlogen troepen kan worden gebruikt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De oude St. Johannes de Doperkerk in Eygelshoven (Kerkberg 1) wordt ook wel het Kleine Kerkje genoemd. Aan het begin van de 16e eeuw plaatste men tegen een zo’n vijf eeuwen oudere toren een kleine kerk. Boven de dichtgezette ingang van de sacristie, ten zuiden van het koor, werd de inscriptie ‘1507’ geplaatst. Vermoedelijk werd een ouder gebouw erin opgenomen. Het gebouw kent drie beuken die nagenoeg dezelfde afmetingen hebben. Een dergelijke structuur, waarbij de middenbeuk niet groter is dan de belendende en in het hoge muurwerk ook geen ramen bevatten kan, noemen we een hallenkerk. Aan de oostzijde sluit op de middelste beuk een meerhoekig gesloten koor aan. Het gebouw heeft spitsboogvensters en steunberen aan de buitenzijde. De gemetselde gewelven met afgekante spitsbogen rusten op achthoekige pijlers met geprofileerde lijstkapitelen.

In het koor zijn de consoles gehouwen in vorm van koppen. Leuk is het om ook te vermelden dat een kopie van een 15e eeuws borstbeeld van Johannes de Doper binnen, in een nis, is te vinden, terwijl het origineel zich in de nieuwe parochiekerk bevindt. Van de toren is kijkend naar de muren nog goed de globale geschiedenis af te lezen. Aanvankelijk was de toren, waarschijnlijk vanwege een gedeeltelijk verdedigende functie, onversierd en - uitgezonderd de entree, vanuit vermoedelijk een aansluitend gebouw - ontoegankelijk. In de onderste regionen is het ruwe muurwerk van deze vroegste versie behouden. Later werden de van buitenaf toegankelijke ingang en de galmgaten voor de klokken gemaakt. (3324)

- De 'Nieuwe' St. Johannes de Doperkerk (Sint Hubertusstraat 1) is ook alweer bijna een eeuw oud (1922). Het is een robuust en asymmetrisch opgezet gebouw, dat overdrachtelijk gesproken licht naar rechts overhelt, omdat ook daar de toren is geplaatst. Imposant is de rusticazone, de plint van het gebouw van grove natuursteenblokken, die voor een belangrijk deel vóór het gebouw staat, dus als een losse schil. (3324) De kerk is ontstaan toen door de uitbreiding van Eygelshoven als gevolg van de mijnen Laura en Julia, de oude gotische kerk op de nabijgelegen Kerkberg te klein werd. In 1920 begonnen de architecten Alphons Boosten uit Maastricht en Jos Ritzen uit Heerlen met de bouw van de nieuwe kerk.

- Voormalige Hervormde Augustinuskerk uit 1956 (Molenweg 10). De mijnsluitingen en de voortschrijdende secularisatie beinvloeden het toekomstperspectief van de Hervormde Gemeente te Eygelshoven negatief. De Augustinuskerk is op 2 februari 1976 verkocht en vervolgens tot woonhuis verbouwd. Tegen de voorgevel komt een balkon, de zijgevels worden ontdaan van hun grote glasramen en er wordt een tussenvloer gelegd in de kerkzaal om een extra verdieping te creëren. De klokkenstoel is verwijderd.

- Huize Henckens (Torenstraat 2) uit 1796.

- Hoeve Valkenberg (Torenstraat 12) uit 1797.

- Gevelstenen in Eygelshoven.

- Als je in de omgeving woont, heb je ze beslist al eens eerder zien staan in Bleijerheide, in Kerkrade West of in een stadcentrum van Parkstad; de Social Sofa. In juni 2016 is ook het straatbeeld van Eygelshoven verrijkt met zo'n prachtige door mozaïeken versierde bank. De Social Sofa is geplaatst aan de Laurastraat tegenover Le Couvert. Er zijn 10 ontwerpen voor ingediend, er hebben 150 inwoners aan meegewerkt, en er zitten 18.000 piepkleine mozaïekstukjes in verwerkt.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Na het geslaagde project Social Sofa Eygelshoven in 2016 - zie daarvoor bij Bezienswaardigheden - zijn de enthousiaste coaches doorgegaan met workshops mozaïeken. Geïnteresseerden vanaf 18 jaar kunnen zich aanmelden voor deze laagdrempelige workshop onder de noemer Gans Egelze mozaiekt, waar in een gezellige sfeer kan worden gemozaïekt, onder het genot van een lekker kopje koffie of thee. Er zijn al vele fraaie werkstukken gemaakt, die je kunt bekijken onder de link.

- Carnaval. Grote optocht op carnavalszondag. - Hoe de in 1924 opgerichte Karnevalsvereniging KV Burgerlust in Eygelshoven aan zijn bijzondere naam komt - de naam is in de regio uniek en komt ook in de carnavalswereld verder niet voor - weten ze niet zeker, maar op deze pagina hebben ze er wel een theorie over opgebouwd.

- Sinterklaasintocht.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Rondwandeling Groene Wissel Eygelshoven (12 km) vanaf het station. Je wandelt eerst een klein uurtje door een prachtig ravijnbos met beekje. Na het dorp wandel je enkele kilometers door het paradijselijke Wormdal met daarin grensbeek de Worm, en via Haanrade gaat deze tocht langs een paar groenstroken naar stuwmeer Cranenweijer. Halverwege de rondwandeling daaromheen wandel je langs Kasteel Erenstein, waar het op het terrasje goed toeven is.

- Markt op woensdag van 10.00 uur tot 13.00 uur. De grote Weekmarkt Eygelshoven op zaterdag van 7.30 uur tot 17.00 uur trekt altijd veel bezoekers uit de wijde omgeving. Op hun Facebookpagina noemen ze zich de Beste Markt van Nederland, dus we zouden zeggen ga eens kijken of ze dat waarmaken. ;-)

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten uit Eygelshoven op Facebook.

- Heeel veel filmpjes over Eygelshoven op YouTube.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Eygelshoven.

- Nieuws: - Weekblad de Anselbode verschijnt huis aan huis in Eygelshoven en omgeving (= Kerkrade-Noord) plus het Landgraafse dorpje Rimburg. - Nieuws uit Eygelshoven op Facebook.

- Straatnamen: - Verklaring van de straatnamen in (o.a.) Eygelshoven (zie de menu's in de linkerzijbalk).

- Belangenverenigingen: - Bewonersplatform Kerkrade-Noord betreft het dorp Eygelshoven en enkele omliggende buurten. - Commissie Laurastraat Leefstraat werkt samen met allerlei andere maatschappelijke organisaties aan de leefbaarheid en de verkeersveiligheid van de Laurastraat in Eygelshoven.

- MFA: - Socio Eygelshoven, een in 2011 grootschalig gerenoveerde multifunctionele accomodatie (MFA), is het kloppend hart van een hechte gemeenschap met een rijk bloeiend verenigingsleven. Het gebouw herbergt een grote evenementenhal, een gymnastiekzaal met diverse kleedlokalen, een kegelbaan, een openbare bibliotheek, diverse instellingen voor maatschappelijke dienstverlening, een peuterspeelzaal, verschillende kantoorruimten en horeca.

In de 2 sport-/evenementenzalen kun je doordeweeks terecht voor sport (o.a. schoolgym, badminton, gymclub, Zumba, zaalvoetbal) en in het weekend zijn deze zalen te huren voor feesten/evenementen en dergelijke. Jaarlijks viert KV Burgerlust hier hun carnavalsevenementen. Verder zijn de intocht van Sinterklaas en de LHC-avond jaarlijks terugkerende feesten. Daarnaast zijn er regelmatig andere evenementen in de zaal (o.a. Luikse markten, Turkse Bruiloften, grotere jeugdactiviteiten, Finale PLK en grotere bedrijfsfeesten, optreden de Hohner e.d.). In een 'normale' week, waarin geen extra (weekend-)evenementen in de zalen zijn, maken ongeveer 4.500 mensen uit Eygelshoven en omgeving gebruik van het complex!

- Onderwijs: - Basisschool De Veldhof in Eygelshoven is een RK school, echter leerlingen van andere richtingen zijn ook van harte welkom. Kerkelijke feesten, zoals Kerstmis, Pasen en andere feesten hebben hun plaats op de Veldhof. Op de Veldhof willen ze ook iets betekenen voor anderen. Hiervan geven ze blijk door o.a. deel te nemen aan acties als Kirchroa vuur Kirchroa en de sponsorloop voor stichting Stivosina. Orde, regelmaat en kwaliteit staan hoog in het vaandel. Ook al hebben de prestaties van de leerlingen een hoge prioriteit, het zich thuis voelen op de school is eveneens van wezenlijk belang. In een klimaat van veiligheid en geborgenheid kunnen de kinderen zich het beste ontplooien. Ze vinden het dan ook belangrijk dat de kinderen zich prettig voelen op de school.

- Jeugd: - Scouting Eygelshoven is al sinds 1938 als jeugdvereniging actief en houdt zich bezig met het zogeheten methodische jeugdwerk. Scouting heeft als doel om kinderen behalve een leuke tijd ook een waardevolle aanvulling van hun persoonsontwikkeling te geven. Scouting is veelzijdig en houdt zicht niet alleen bezig met specifieke scoutingvaardigheden, maar ook met sport en spel, waarbij het avontuur vaak een rol speelt. Dit gebeurt allemaal op de wekelijkse bijeenkomsten. Gedurende het seizoen worden ook enkele weekends gepland met als afsluiting van het scoutingseizoen het zomerkamp of bivak.

Iedereen is van harte welkom (zonder verplichtingen) om eens een kijkje te komen nemen bij de wekelijkse bijeenkomsten in Scoutinghome Het Kompas aan de Anselderlaan 65 te Eygelshoven. Na enkele weken van oriënteren hoeft pas contributie betaald te worden. Als je in het verleden lid van Scouting bent geweest en je wil toch een band houden met de vereniging, dan kun je je aanmelden bij de Plus Scouts. De Plus Scouts hebben 2 keer per jaar (in april en november) een bijeenkomst, waar je weer kennis maakt met het Spel van Verkennen. Maar deze bijeenkomsten staan ook in het teken van b.v. oude herinneringen ophalen. Ook bestaat de mogelijkheid om de huidige leiding bij te staan met specificatie programma’s zoals kaart en kompas, sjorren e.d.

- Muziek: - Harmonie St. Caecilia is opgericht in 1892 en heeft daarom in 2017 het 125-jarig bestaan gevierd. De vereniging telt meer dan 130 leden, waarvan er ca. 40 als spelend lid actief zijn. Het repertoire bestaat uit moderne, hedendaagse harmonie-, musical- en filmmuziek en uit licht klassieke muziek. De harmonie van Eygelshoven geeft sinds enkele jaren een jaar lang gratis muzieklessen aan kinderen. Omdat ze weten dat muziek maken de intelligentie van kinderen verbetert, de schoolprestaties bevordert, concentratieproblemen vermindert, sociaal gedrag verbetert én, dat gebiedt de eerlijkheid hen te zeggen, omdat ze graag nieuwe, jonge leden bij de harmonie willen krijgen. Je kinderen zijn in goede handen van ervaren muziekdocenten. Kinderen krijgen zonder kosten een instrument van de harmonie te leen. Ook de lesmaterialen stellen zij gratis beschikbaar.

- Sport: - LHC (Laura Hopel Combinatie) (voetbal) is opgericht in 1919. - TCLE (Tennis Combinatie Laura Eygelshoven) is opgericht in 1987, uit fusie van twee voorgangers, waaronder de tenniscub van Steenkolenexploitatiemaatschappij Laura & Vereniging, waar al in de jaren twintig wordt getennist. Zie verder de pagina 'Geschiedenis TCLE'.

- Overige verenigingen: - De oudste vereniging in Eygelshoven is Schuttersbroederschap St. Sebastianus, die in 2003 haar 300-jarig bestaan heeft gevierd. Het oudste document dat met deze vereniging te maken heeft stamt namelijk uit 1703, maar hierin wordt verwezen naar nog oudere gebruiken, wat wijst op een nog hogere leeftijd van de vereniging. Alleen zijn daar vooralsnog geen harde bewijzen van. Naast diverse andere onderwerpen zijn de drie belangrijkste thema’s binnen de Schuttersbroederschap: viering van het Patroonfeest van Sint Sebastianus; begeleiding van het Allerheiligste tijdens de Bronkprocessie en viering van Bronkmaandag; het jaarlijkse Koningsvogelschieten.

- Welzijn: - In de in 2015 opgerichte Ruilwinkel Eygelshoven kunnen mensen met gesloten beurs spullen en diensten ruilen. Daarnaast wil de Ruilwinkel ook een ontmoetingsplek zijn. Andere doelen: maatschappelijke participatie stimuleren; integratie van verschillende bevolkingsgroepen stimuleren; armoedebestrijding; duurzaamheid bevorderen; saamhorigheid in het dorp e.o. bevorderen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Eygelshoven.

Reacties

(1)

Hier wonen is in één woord geweldig!:
* Fantastische omgeving
* Betrokken mensen
* Allerlei verenigingen
* Gemakkelijke keuze basisscholen
* Grote kinderspeeltuinen
* Ongelooflijk goede ouderenzorg
* Actief uitgaansleven
* Het beste weer van Nederland
* Veel winkels om de hoek
* Geen parkeerproblemen
* 3 treinstations
* Diverse busverbindingen
* Duitsland om de hoek
* Veel toeristische attracties binnen 10 km
* Lekker goedkoop
* Elke week het dorpsnieuws via de Anselbode
* En nog veel meer!

Reactie toevoegen