Hoensbroek

Status
- Hoensbroek is een voormalig dorp, thans formeel stadsdeel in de provincie Limburg, in de regio Parkstad, gemeente Heerlen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.
- Hoensbroek wordt doorgaans, ook door de inwoners, hoewel het inmiddels met Heerlen aaneen is gegroeid, nog wel als 'plaats' beschouwd, in die zin dat men vindt dat men in (de plaats) Hoensbroek woont en niet in Heerlen. Het heeft ook nog een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en wordt dus ook in die zin door TNT Post en gemeente (BAG) nog wel als 'woonplaats' beschouwd. Anderzijds heeft Hoensbroek geen eigen bebouwde kom meer, maar witte plaatsnaamborden onder blauwe plaatsnaamborden (komborden) Heerlen, wat de ligging van het stadsdeel Hoensbroek in Heerlen symboliseert.
- Wapen van de voormalige gemeente Hoensbroek.

Naam
In het Limburgs
Gebrook.
Oudere vermeldingen
1198 de Bruke, 1388 In Ghene Broeke, 1631 Honsbroeck.
Naamsverklaring
De oude vorm mag waarschijnlijk geïdentificeerd worden met Hoensbroek. Het Oudnederlandse bruke betekent ‘moerassig gebied’. Hoen tzo Broeck was de naam van een aanzienlijk geslacht. In 1360 liet een van hen, Herman Hoen, hier een ‘stercke Huysinghe’ bouwen.(1362)

Ligging
Hoensbroek ligt in het NW van de gemeente Heerlen.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Hoensbroek 233 huizen met 1.163 inwoners, verdeeld in dorp Hoensbroek 68/450 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Flatterstraat 10/54, Overbroek 46/228, Overlotbroek 11/53, Koumen 12/62, Akerstraat 17/62, Kouwenraad 25/77, Schuur en Berg 34/101 en Vaasraad (ged.) 10/76.
- Per 1 januari 1982 is de gemeente Hoensbroek opgeheven en als volgt verdeeld:
naar Heerlen: 809 hectare met 22.705 inwoners;
naar Brunssum: 1 hectare met 44 inwoners (= deel van Treebeek);
naar Nuth: 66 hectare met 135 inwoners (= deel van de buurtschap Hommert);
naar Voerendaal: 16 hectare met 18 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Hoensbroek ca. 10.000 huizen met ca. 20.000 inwoners.

Geschiedenis
De Romeinen waren hier de eerst bekende bewoners. Zie ook bij Heerlen.

Hoensbroek is vooral bekend om het gelijknamige kasteel. In 1360 heeft het geslacht Hoen hier een kasteel gebouwd. Er moet overigens een voorloper zijn geweest (vermelding circa 1225) die nog lang als ‘motte’ op de kaarten van Hoensbroek stond aangegeven (verdwenen bij de aanleg van de waterzuiveringsinstallatie in de jaren tachtig). In 1250 is op de huidige plek een verdedigingsvesting gebouwd. Zie verder bij Kasteel Hoensbroek.

De gemeente Hoensbroek is in de 20e eeuw nauw verbonden geweest met de steenkolenmijn Emma (1913-1973), die op de grens met de gemeente Heerlen lag.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Hoensbroek, kunt u terecht bij Heemkundevereniging Hoensbroek.

Recente ontwikkelingen
- In Zuid-Limburg, zo ook in Hoensbroek, is sprake van "krimp" (een dalend inwonertal). Zie verder de notitie over de effecten van krimp voor Hoensbroek.
- Masterplan Hoensbroek tot 2025.

Bezienswaardigheden
- Kasteel Hoensbroek.
- Kerk Johannes Evangelist of Kleine St. Jan.
- Kerk van O.L. Vrouw Maagd der Armen.
- Mariakapel.
- Lourdesgrot Mariarade te Hoensbroek.
- Gevelstenen in Hoensbroek.

Jaarlijkse evenementen
- Op Koninginnedag (30 april) zijn er Oranjefeesten in de hele gemeente Heerlen. Met om 22 uur een groot vuurwerk bij kasteel Hoensbroek.
- Het Hoensbroek Festival (begin mei) is een braderie met muziek en amusement.
- De Taptoe Hoensbroek is op een zaterdag eind september.
- Najaarskermis (rond een weekend in oktober). Op de zondag van dit weekend zijn de winkels in het centrum van Hoensbroek geopend.

Natuur en recreatie
- Zwemparadijs Otterveurdt.
- IVN Hoensbroek.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Hoensbroek (online te boeken).

Links
- Overzicht van begravenen op Hoensbroek (St. Jan).
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoensbroek kerk.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoensbroek Randweg.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoensbroek kl sint jan.

Links naar sites van en over wijken en buurten in Hoensbroek
- Site van en voor Hoensbroek-Centrum / De Dem / De Slak / Horst / Metten.
- Buurtbeheer Maria-Gewanden.
- Buurtbeheer Mariarade. Artikel over de vroegere Maria-verering in Mariarade. Begraafplaats Mariarade.
- Buurtbeheer Nieuw-Lotbroek. Geschiedenis van Nieuw-Lotbroek. Begraafplaats Nieuw-Lotbroek.

1. 1. Citekey not found