Loosduinen

Voormalige gemeente
Den Haag
Zuid-Holland

loosduinen_plaatsnaambord.jpg

Loosduinen was vanouds een dorp en gemeente en als tuindersdorp de hoofdplaats van het Westland. Tegenwoordig stadsdeel van Den Haag, met witte plaatsnaambordjes binnen de bebouwde kom van Den Haag, maar nog altijd een woonplaats met een eigen identiteit.

Loosduinen was vanouds een dorp en gemeente en als tuindersdorp de hoofdplaats van het Westland. Tegenwoordig stadsdeel van Den Haag, met witte plaatsnaambordjes binnen de bebouwde kom van Den Haag, maar nog altijd een woonplaats met een eigen identiteit.

Den-Haag-Ockenburg-MSDC-20110715-241481.jpg

Ockenburgh, Loosduinen, Den Haag, Zuid Holland.

Ockenburgh, Loosduinen, Den Haag, Zuid Holland.

Den-Haag-Segbroek-Eikenduinen-MSD-20140305-303419.jpg

Oud Eikenduinen, begraafplaats. Segbroek, Loosduinen, Den Haag, Zuid Holland.

Oud Eikenduinen, begraafplaats. Segbroek, Loosduinen, Den Haag, Zuid Holland.

ZH gemeente Loosduinen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Loosduinen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Loosduinen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Loosduinen

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Loosduinen.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Loosduinen.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Loosduinen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Loosduinen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Loosduinen is een voormalig dorp en gemeente, thans stadsdeel in de provincie Zuid-Holland, gemeente Den Haag. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1923.

- In 1967 zijn veel straatnamen in Loosduinen gewijzigd, omdat de gemeente Den Haag het niet handig vond (o.a. voor de postbezorging) dat een aantal straatnamen in beide kernen voorkwam. Kennelijk vond de gemeente de kern toen al geen dorp meer, maar een wijk van de stad Den Haag.

- Oorspronkelijk vielen ook de dorpen Kwintsheul en Poeldijk onder de gemeente Loosduinen. Middels een grenscorrectie zijn deze in 1817 geannexeerd door de gemeente Monster. De toenmalige grens liep langs de Beeklaan. Het café op de hoek van de Beeklaan genaamd Vanouds De Tol verwijst nog naar de tijd dat tol moest worden betaald aan de grens met Den Haag. In 1903 is in het voordeel van Den Haag, wegens een noodzakelijke uitbreiding, de grens verlegd naar het stoomgemaal Korte Laak, de oude Leyweg en om de begraafplaats Eykenduinen naar strandpaal 104.

- Wapen van de voormalige gemeente Loosduinen.

- Tegenwoordig is Loosduinen een stadsdeel van Den Haag, maar de inwoners beschouwen het, vergelijkbaar met Scheveningen, nog wel degelijk als een woonplaats met een eigen identiteit. Het stadsdeel is ter plekke nog herkenbaar middels witte plaatsnaamborden (dan wel stadsdeelborden of wijkborden).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1230 kopie 18e eeuw Losdun, 1235 kopie 18e eeuw Loosdunen, 1249 Losdunis.

Naamsverklaring
Samenstelling van duinen en loos 'afwatering', of anders loos 'leeg, verlaten'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Loosduinen ligt in het ZW van Den Haag.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Loosduinen 236 huizen met 1.885 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 228/1.834 (= huizen/inwoners) en buurtschap Eikenduinen 8/51.

Terug naar boven

Geschiedenis

Loosduinen was oorspronkelijk een tuindersdorp en als zodanig op het naastgelegen Westland georiënteerd. Het dorp werd zelfs als de hoofdplaats van het Westland beschouwd. De vruchtbare geestgrond leverde rijke oogsten op, onder andere van de peen, die van excellente kwaliteit was. Daar komt ook de bijnaam van de Loosduiners, "Peenbuikers", vandaan.

Het oude Loosduinen met de bijbehorende bedrijvigheid is in de loop der tijd grotendeels verdwenen, bijvoorbeeld de groenteveiling, herenhuizen, wasserijen, de verffabriek van Premier, het complex van Vredestein. Het voormalige gemeentehuis is afgebroken in 1970. In de jaren zestig en zeventig is het hart van het oude centrum onder de slopershamer verdwenen.

De annexatie door Den Haag in 1923 was onvermijdelijk (hoewel de stemming in de gemeenteraad het maar kantjeboord haalde met zeven stemmen voor en zes tegen). Loosduinen had nog geen 10.000 inwoners en hoge schulden, waardoor er bijvoorbeeld geen geld was om riolering aan te leggen. En Den Haag had hard nieuw grondgebied nodig.

Tegenwoordig is het in feite een stadsdeel van Den Haag geworden, mede door de bouw van de wijken Kraayenstein, Houtwijk en Nieuw Waldeck. De tuinbouw is geleidelijk verdwenen. Vermoedelijk moet de laatste tuinder ermee stoppen als gevolg van het Masterplan Kijkduin. Loosduinen heeft in de loop der jaren een nieuw centrum gekregen met flats, winkels en kantoren. Het dorp is daarmee definitief door de stad opgeslokt.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit vroegere dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Pagina over de geschiedenis van Loosduinen op de site van de Commissie Loosduinen (zie de link onderaan de pagina).

- Aan de voet van korenmolen De Korenaer staat langs de vaart de molenaarswoning en daarachter De Korenschuur, gebouwd in 1895 om o.a. te dienen als opslagplaats voor het graan. Na een restauratie in 1982 heeft in 1983 het Loosduins Museum De Korenschuur er zijn intrek in genomen. In het museum vindt u vaste en wisselende tentoonstellingen over de geschiedenis van het voormalige tuindersdorp.

- Op de site Haagse Herinneringen vertellen 12 Loosduinse senioren in korte filmpjes, voorzien van vele toepasselijke illustraties, over hun herinneringen aan Loosduinen in vroeger tijden, betreffende thema's zoals het tuindersdorp, de Tweede Wereldoorlog, de WSM, de slagerij, de wasserij en de groenteveiling.

- Geschiedenis van wasserij Tettero te Loosduinen.

- Pagina's over de geschiedenis van Loosduinen door Chris Schram.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Abdijkerk (Willem III-straat 40) is het  oudste nog bestaande gebouw van Den Haag*, en sinds 2013 nog de enige kerk van de Protestantse Wijkgemeente Den Haag Zuidwest (de Ontmoetingskerk is in dat jaar gesloten). De geschiedenis van deze kerk beslaat inmiddels al bijna 8 eeuwen. Het verhaal begint met de stichting van een kapel door een van de leden van het Hollandse Huis. Rond 1230 bouwden Cistercienzer monniken hier een abdij, waarvan de tegenwoordige Abdijkerk nog een overblijfsel is: het klooster wordt door de Geuzen verwoest, de resten komen in handen van de hervormde gemeente die tot op de dag van vandaag iedere zondag in dit gebouw haar kerkdiensten houdt.
* Aldus de site van de kerk. Hoewel het wat dat betreft wedijvert met de oudste delen van het Binnenhof, die uit dezelfde periode dateren.

- De monumentale villa op Landgoed Ockenburgh is in 2016 door de gemeente Den Haag (casco) gerestaureerd. De Stichting tot Behoud van de Historische Buitenplaats Ockenburgh, die een 'Plan B' heeft uitgewerkt als alternatief voor de in hun optiek te grootschalige ontwikkelingen van een projectontwikkelaar, krijgt het eerste recht van koop. - Pagina over landgoed Ockenburgh op de site van beheerder het Zuid-Hollands Landschap.

- De Korenaer of Molen Prins Maurits.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Loosduinse Kunstroute (op een zondag in juni).

- Summer Festival (op een zondag in juni).

- Bluesfestival (juli).

- Het Geluid van Loosduinen (op een zaterdag in september) is een gratis toegankelijk popfestival, met overdag een 8-tal bands - een mengelmoes van grote namen en veel Loosduinse  ingrediënten - op het Hoofdplein, 's avonds een afterparty in HPC Café met bands en DJ's, en overdag verder nog kindertheater en straattheater.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Markt op woensdag 9.00-16.30 uur (Loosduinse Hoofdstraat).

- De prachtige brochure (20 pag., met veel foto's en oude ansichtkaarten, uitg. gem. Den Haag) Thuis in Loosduinen. Wandeling in verrassend Loosduinen leidt je al wandelend in ca. 2,5 door de bezienswaardigheden van deze kern plus Kijkduin. Op het eind van de wandeling ontdek je de drie befaamde historische schatten van Loosduinen: de Abdijkerk (het oudste kerkgebouw van Den Haag), de molen en het Loosduinse Museum. Allemaal bij elkaar gelegen als één grote ansichtkaart uit het verleden.

- Loosduinen beschikt over een van de mooiste stedelijke natuurgebieden van West-Europa. Vanuit het groene Madestein en Ockenburgh wandel je een uitgestrekt duingebied binnen. Op de top van de puinduinen krijg je een schitterend panorama over duin en zee voorgeschoteld. Burgemeester Van Aartsen zei recentelijk dat hij vooral het licht van Loosduinen zo bijzonder vindt. Het ene moment wandel je onder een dicht bladerdak in Ockenburgh, een paar minuten later tuur je onder eindeloze luchten naar de horizon op zee. Blonde duinen, opstuivende golven en licht! Meer zon dan elders ook (dit allemaal aldus de brochure uit de alinea hierboven).

- Winkelcentrum Loosduinen omvat ca. 90 winkels. Er zijn voldoende (gratis) parkeerplaatsen. Ook met het openbaar vervoer is het winkelcentrum goed bereikbaar; met Randstadrail 2 en 3, bus 26 van HTM en bus 31 van Veolia.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Loosduinen uit de collectie van het Westlands Museum.

- Oude ansichtkaarten en foto's van Loosduinen.

- Oude ansichtkaarten van Loosduinen.

- Oude foto's en actualiteiten uit Loosduinen op Facebook.

- Filmpje met foto's van de Loosduinse Hoofdstraat in vroeger tijden. - Loosduinse Hoofdstraat in vroeger tijden deel 2.

- Filmpje m.b.t. de sloop van het oude Loosduinen.

Terug naar boven

Links

- Pagina over Loosduinen op de site van de gemeente Den Haag.

- Weekblad De Nieuwe Loosduinse Krant verschijnt in Loosduinen e.o. en in Monster en is via de link ook online te lezen.

- Belangenverenigingen: - De na de herindeling van 1923 opgerichte Commissie Loosduinen behartigt de belangen van deze kern richting gemeente en andere instanties, mede namens de 6 bewonersorganisaties en het bedrijfsleven. - Wijkberaad Kom Loosduinen. - Wijkvereniging Bohemen - Waldeck - Kijkduin. - Bewonersvereniging Vroondaal.

- Sport: - S.V. Loosduinen (voetbal).

- Weerstation Loosduinen verzamelt iedere 2,5 seconden relevante gegevens, de site wordt iedere 4 seconden bijgewerkt. Het station bevat een anemometer, neerslagmeter, thermo-hydro, UV en een Solar sensor.

- Doop-, lidmaat- en trouwregisters Loosduinen tot 1812.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Loosduinen (waar is dit?, red.), Ockenburg en begraafplaats Abdijkerkhof.

Reactie toevoegen