Elden

Status
- Elden is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Arnhem. Tot februari 1811 viel het dorp onder de gemeente Elst. In februari 1811 over naar gemeente Huissen, per 17-12-1813 afgesplitst tot zelfstandige gemeente, in 1818 weer over naar gemeente Elst. Per 1-3-1966 zijn polder en dorp Elden door de gemeente Arnhem geannexeerd.
- De site Heraldry of the World stelt dat Elden nooit een gemeentewapen heeft gehad. Op de dorpssite van Elden wordt wél een wapen van Elden beschreven en afgebeeld. Wellicht is dit alleen een dorpswapen (en geen gemeentewapen geweest?, of is Heraldrywiki abuis?, red.)
- Strikt geografisch gezien is Elden eigenlijk een wijk, want opgegaan in de stedelijke bebouwing van Arnhem-Zuid. Naast het buitengebied van Elden, dat in de nieuwbouwwijken van Arnhem-Zuid is opgegaan, is het dorp Elden zelf echter als enclave binnen die nieuwbouw wel behouden gebleven, zowel fysiek als sociaal. De plaats wordt door de inwoners duidelijk nog als dorp ervaren, getuige o.a. de aanwezigheid van een Dorpsraad, Dorpshuis, Dorpskrant e.d. Men zet zich ook in om het dorpse karakter zo veel mogelijk te behouden. Je zou dus kunnen spreken van een 'dorp in de stad'.
- Extra bijzonder en wellicht geografisch gezien uniek in ons land, is dat Elden een Betuws dorp is in een Veluwse stad... Immers zoals recentelijk Nijmegen middels de ´Waalsprong´ de Betuwe vanuit het zuiden is ingetrokken, is het Veluwse Arnhem al langer geleden middels de ´Rijnsprong´ de Betuwe vanuit het noorden ingetrokken. En vond daar het dorpje Elden op haar uitbreidingspad...
- Ter plekke staan ook nog steeds blauwe plaatsnaamborden, een impliciete erkennning van Elden als ´dorp in de stad´. Voor de postadessen ligt Elden wel 'in' Arnhem.
- De polder Elden omvat naast het gelijknamige dorp verder de wijken Meinerswijk, de Praets, Elderveld, Elderhof, de Laar Oost en West, de Overmaat en Rijkerswoerd.

Naam
Oudere vermeldingen
855 kopie eind 9e of begin 10e eeuw Elti, 930 kopie 1626 Aliti?, midden 12e eeuw Ælte l.Æltes, 1340 Elden, 1556 Eelden.
Naamsverklaring
Men vergelijkt de naam ten onrechte met Eelde. Blok kan deze naam niet met geattesteerd Germaans woordgoed verklaren. De uitgang op en is later ontstaan.(1) Kennelijk is de naam dus nog niet verklaard kunnen worden.

Ligging
Elden ligt Z van de oude stad Arnhem, Z van de Rijn, in het uiterste oosten van de Betuwe, ingesloten door de nieuwbouwwijken van Arnhem-Zuid.

Statistische gegevens
- In 1840 had Elden 106 huizen met 791 inwoners.
- De annexatie in 1967 van polder en dorp Elden door de gemeente Arnhem, betrof een oppervlakte van 684 hectare met 2.256 inwoners.
- Tegenwoordig omvat het dorp Elden ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Elden, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Historische Kring Elden.
- Geschiedenis van Elden op de dorpssite van Elden.
- Doopboek RK Gemeente Elden 1797-1811.

Bezienswaardigheden
- Elden heeft 6 rijksmonumenten.
- Bonifatiuskerk uit 1866.
- Lucaskerk uit 1961.
- Voormalige RK Waterstaatskerk, tegenwoordig Gelredomezicht, uit 1836.
- Restant van 19e-eeuws fort 't Hoefijzer.
- Molen De Hoop (site van de molenaar). Molen De Hoop op de site van Ver. De Hollandsche Molen.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Elden (online te bestellen).

Links
- Site van en over Elden met o.a. veel informatie over verleden en heden van het dorp, actualiteiten, evenementenagenda, verenigingsleven en lokale links.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Elden RK.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Elden bonefatius.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)