Westerwolde

Streek
Westerwolde
Groningen

westerwolde_ca._1791_kopie.jpg

Kaart van Westerwolde anno ca. 1791

Kaart van Westerwolde anno ca. 1791

Westerwolde

Terug naar boven

Status en ligging

- Westerwolde is een streek in het zuidoosten van de provincie Groningen.

- De streek Westerwolde omvat de gemeenten Vlagtwedde en Bellingwedde, en (globaal genomen) het landelijk gebied van de gemeente Stadskanaal. Zoals veel streken is ook deze streek niet hard af te bakenen, omdat door de eeuwen heen de omvang deze streek aan wijzigingen onderhevig is geweest, en ook vandaag de dag er geen eenduidigheid is over wie welke delen (van de gemeente Stadskanaal) tot deze streek vindt horen. Bestuurlijk en qua samenwerkingsverbanden wordt die (hele) gemeente tot de Kanaalstreek en tot de Veenkoloniën gerekend.

- Per 1-1-2018 ontstaat er ook een gemeente Westerwolde. Omdat die gemeente kleiner is dan de gelijknamige streek en dus niet hetzelfde gebied beslaat, hebben wij daarvoor een aparte pagina aangemaakt. Zie de link (vergelijk vergelijkbare streken met kleinere gelijknamige gemeenten zoals Utrechtse Heuvelrug, Krimpenerwaard, Oldambt, Waterland).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de streek Westerwolde, kun je terecht bij de volgende instantie en publicatie:

- Historische Vereniging Westerwolde (van 1980-2011 Vereniging voor Genealogie en Historie Westerwolde geheten) stelt zich ten doel de belangstelling voor de historie en familiegeschiedenissen betreffende deze streek te bevorderen en daarop stimulerend te werken. Zij bestaat uit leden die in alle delen van het land en zelfs het buitenland wonen, maar die hun gemeenschappelijke belangstelling voor Westerwolde door geboorte, herkomst of familiebanden voor het gebied delen. De vereniging komt 4x per jaar bijeen en heeft als thuisbasis het gebouw De Ekkelkaamp, het verenigingsgebouw van de hervormde kerk in Onstwedde. Het archief en de bibliotheek van de verenging zijn gevestigd in het Streekhistorisch Centrum in Stadskanaal.

De vereniging bleek direct een schot in de roos. De leden stroomden toe, aangemoedigd door de belangstelling voor de eigen regionale historie. Dat was in die tijd overal in Nederland bezig een trend te worden. Inmiddels heeft de belangstelling voor de regionale geschiedenis zich een duidelijke plaats veroverd binnen het totale historisch gebeuren in Nederland. Overal in het land bestaan - inmiddels bijna 1.000 - bloeiende historische verenigingen. ‘Westerwolde’ is er een van. De vereniging geeft 1x per kwartaal een tijdschrift uit vol met artikelen over de historie van Westerwolde, familiegeschiedenissen en genealogieën. In de loop van het bestaan van de vereniging hebben allerlei regionale leden/onderzoekers tal van interessante feiten over het gebied boven water weten te krijgen. Zij brachten hun bevindingen in de regel naar buiten via een of meer artikelen in het verenigingsblad. Soms resulteerde hun onderzoek zelfs in een boek. Zonder enige overdrijving kan worden gezegd dat de oprichting van ‘Westerwolde” in sterke mate de geschiedschrijving over dit Groninger gebiedsdeel heeft gestimuleerd.

- De masterscriptie Landschapsgeschiedenis van Geert Volders uit Onstwedde, Het enige en afdoende middel tot bloei en welvaart. Mens en landschap tijdens de lange weg naar een gekanaliseerd Westerwolde, 1880-1920 (RUG, 2014) (via de link ook online te lezen) heeft weliswaar de achtergronden van de kanalisaties in Westerwolde als hoofdonderwerp, maar behandelt ook de geschiedenis en het landschap van de streek in bredere zin.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het doel van de Grunneger Weke (week in maart) is het onder de aandacht brengen van de Groninger taal en cultuur bij de inwoners van de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde. Gedurende de week zijn er tal van toepasselijke activiteiten, waaronder het Grunneger Laidjesfestival, waarbij o.a. leerlingen van ca. 10 basisscholen liedjes in het Gronings instuderen en uitvoeren.

- De Westerwolde Bosloop (hardlopen, maart) gaat over wegen en paden en langs vennetjes in de Sellingerbossen. U kunt kiezen uit de afstanden 5 en 10 km.

- De vele buurtschappen in de gemeente Sellingen hebben Loopsport Sellingen geïnspireerd tot het organiseren van de 14-Gehuchtenloop (eind april). Een wandeltocht evenals een recreatieve hardloopwedstrijd, onderdeel van het Schutrups-loopcircuit. De afstanden bedragen 5, 10 of 21,1 km (halve marathon). De loop voert langs 14 gehuchten in de omgeving van Sellingen. Over wegen, paden, lanen, fietspaden, langs vennetjes, riviertjes en kanalen, wordt u een aantrekkelijke route voorgeschoteld. Het kleinschalige eslandschap met het meanderende riviertje Ruiten Aa dat zich kronkelend een weg zoekt richting Dollard, afgewisseld door de ruime open landschappen met korenvelden en aardappelvelden.

- Struundagen (2e weekend van april en oktober).

- 3-Etappen Marathon (mei of juni) op 3 verschillende plaatsen in Westerwolde.

- Tijdens Westerwolde rijgt (10 dagen in juni) vormen ca. 20 tuinen en bijzondere locaties elk een podium voor (regionale) kunst en cultuur. De tuinen zijn stuk voor stuk uniek door de verscheidenheid in aanleg, sfeer en grootte en inmiddels bekend om hun kwaliteit. Er zijn royaal aangelegde tuinen en intieme kleine. Strakke of juist romantisch vormgegeven tuinen, park- en landschapstuinen. Tuinen met het accent op kunst of juist op kunstig tuinieren en plantcollecties. Ook binnen de uitingen van kunst is de variatie groot. Keramiek, schilder- en glaskunst, ambachtelijke producten, maar ook muziek, dans- en dichtkunst. Iedere tuin zal daarom een verrassing zijn. De tuinen liggen dicht bij elkaar, de meeste zelfs op fietsafstand en kunnen aan elkaar geregen worden door (fiets)routes.

- Het Westerwolde Wandelweekend wordt jaarlijks gehouden in het 4e weekend van juni. Struinen door een van de mooiste wandelgebieden van Nederland. Wandelen door en langs een van de mooiste beekdalen van Europa; de Ruiten Aa en de Westerwoldse Aa. Zaterdag is de struin- en theaterdag dag met een route van 10 kilometer. De route wordt ’s avonds gelopen. Theater, muziek en verhalen in de bijzondere sfeer van de avonduren. Zondag is de wandeldag met een route van 12,5 en 25 kilometer. Lekker wandelen en genieten van de omgeving. Voor beide routes geldt dat er ongeveer halverwege een rustpunt is. Een plek waar het aangenaam verpozen is, de mogelijkheid voor een natje en droogje, toiletten, enz. Je kunt één of twee dagen komen wandelen.

- Het evenement Strandvolleybal Westerwolde (weekend begin juli) is in 1988 van start gegaan en inmiddels uitgegroeid tot hét strandvolleybal evenement van het jaar. Ieder jaar is het strand in de Wedderbergen te Wedde van vrijdagochtend tot zondagavond het decor voor meer dan 1000 enthousiaste volleyballers en volleybalsters, zowel op hoog als recreatief niveau. Het gros van de deelnemers blijft tevens overnachten en geniet van 2 nachten met muziek of andere feestelijke activiteiten.

- De Westerwolde Trail (op een zaterdag in november) is een recreatieve hardloopwedstrijd over geaccidenteerde lanen en paden van de Sellingerbossen. Dwars door natuurgebieden rondom Sellingen. Ter Breedwisch, natuurgebied De Vennekampen, door het beekdallandschap van en over maaipaden van het riviertje Ruiten Aa. Langs de oude nederzetting Laude, met oude boerderijen. Een pingo aan de Poststruikenweg. Zandzuigerij De Beeste. Jipsingboertange. Theater der Natuur. Fraaie vennetjes waar de in herfsttooi gekleurde Amerikaanse eiken zich spiegelen in het vlakke heldere water. In deze fraaie omgeving zijn routes uitgezet van 10, 22 en 32 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Site met ca. 30 wandelroutes in Westerwolde.

- Natuurgebieden in Westerwolde van Staatsbosbeheer. - Mooi artikel van 2 Staatsbosheheer-vrijwilligers over hoe zij natuurgebieden in Westerwolde onderhouden.

- IVN Westerwolde.

- Site over de herinrichting van het beekdal van de Ruiten Aa.

- Buurtbus Westerwolde is een kleine (8-persoons) bus, die door ca. 35 vrijwilligers wordt gereden. De bus rijdt tussen de plaatsen Sellingen, Jipsinghuizen, Jipsingboertange, Kopstukken, Mussel, Vledderveen en Stadskanaal.

- Inwoners van de buurtschappen Veele, Oud Veele, Wessinghuizen, Höfte, Ter Wupping, Sterenborg en Holte zijn al jaren zeer begaan met het landschap rond hun woningen. Om die reden was er al de Boermarke Essen en Aa’s opgericht. Het historisch rijke landschap wordt naast de boeren grotendeels beheerd door Staatsbosbeheer. Het is mooi en kan nog rijker aan natuur worden, zo vinden de bewoners. Oftewel ze willen de biodiversiteit nog verder versterken. Daartoe hebben ze in 2016 de Coöperatie Markebeheer opgericht. In nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer gaan de bewoners de boswallen en bosjes aanpakken.

Dat wil zeggen stamhout wordt gezaagd en verwijderd en de takken blijven achter. Soms worden bomen enkel maar geringd om de insecten en vogels – in de langzaam afstervende boom – aan voeding en schuilplaatsen voor bijvoorbeeld spechten) te helpen. Ze gaan ook struiken en nieuwe bomen planten om het landschap te versterken. De oogst aan hout wordt onder de leden verdeeld. Volgens Kenny Tolboom, voorzitter van Markebeheer, hebben ze het beste met het het gebied voor: "In wezen is het onderhoud de taak van Staatsbosbeheer. Maar het bewustzijn en de betrokkenheid van de bewoners zijn veel groter. Het is hun eigen 'achtertuin'. Staatsbosbeheer heeft er een ander gevoel bij. Die kijken vooral technisch naar het onderhoud." (bron: RTV Noord en het Streekblad)

- De afgelopen jaren is een groot deel van de natuurgebieden in Westerwolde heringericht om betere omstandigheden te creëren voor water, flora en fauna. Een laatste grote herinrichting, een gebied van 450 ha tussen de buurtschappen Ter Walslage Z van Sellingen en Renneborg bij Vlagtwedder, beoogt medio 2018 te beginnen en medio 2020 gereed te komen. Het riviertje de Ruiten Aa gaat waar nodig weer meanderen. Aan beide zijden van de waterloop komt meer ruimte voor natuur en waterberging. Bij Jipsinghuizen krijgt de Ruiten Aa bovendien een zijtak die om de buurtschap heen gaat lopen. Ook worden oude landschapselementen zoals poeltjes hersteld.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Westerwolde (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Westerwolde.

- Muziek: - Westerwolds Volkslied.

- Welzijn: - Ruilwinkel Westerwolde.

Reactie toevoegen