Groningen (provincie)

Provincie
Groningen

Groningen prov blaarkop [640x480].jpeg

Eén van de typisch Groningse 'streekproducten' is de Groninger blaarkop, een koeienras dat overigens ook in de Rijnstreek tussen Utrecht en Leiden voorkomt. Dit ras is er in een zwarte en een rode uitvoering. Kenmerkend zijn de 'blaren' rond de ogen.

Eén van de typisch Groningse 'streekproducten' is de Groninger blaarkop, een koeienras dat overigens ook in de Rijnstreek tussen Utrecht en Leiden voorkomt. Dit ras is er in een zwarte en een rode uitvoering. Kenmerkend zijn de 'blaren' rond de ogen.

Garnwerd-MSD-20051008-30644.jpg

Een ander kenmerk in het landschap van Groningen zijn de vele waterlopen: kanalen, diepen en maren. Op de foto: bij Garnwerd.

Een ander kenmerk in het landschap van Groningen zijn de vele waterlopen: kanalen, diepen en maren. Op de foto: bij Garnwerd.

Garrelsweer-MSD-20060512-53658.jpg

Groningen is ook heel geschikt als je wandel- of fietstochten wilt maken langs honderden in het groen gelegen dorpjes en buurtschapjes. Op de foto: Garrelsweer.

Groningen is ook heel geschikt als je wandel- of fietstochten wilt maken langs honderden in het groen gelegen dorpjes en buurtschapjes. Op de foto: Garrelsweer.

Eenrum-MSDC-20110817-245929.jpg

Je kunt door Groningen ook een thematische fiets- of wandelroute uitzetten langs een bepaald type bezienswaardigheden. Bijvoorbeeld molens, waarvan Groningen er nog ca. 100 heeft. Op de foto molen De Lelie in Eenrum.

Je kunt door Groningen ook een thematische fiets- of wandelroute uitzetten langs een bepaald type bezienswaardigheden. Bijvoorbeeld molens, waarvan Groningen er nog ca. 100 heeft. Op de foto molen De Lelie in Eenrum.

Bourtange-MHD-20110814-246696.jpg

Ook van de oude vestingplaatsen zijn er nog enkele goed bewaard gebleven c.q. weer in goede staat na restauratie. Zoals in dit geval Bourtange.

Ook van de oude vestingplaatsen zijn er nog enkele goed bewaard gebleven c.q. weer in goede staat na restauratie. Zoals in dit geval Bourtange.

Groningen gemeenten anno 2013 en beoogd anno 2018 (Kopie).jpg

Groningen gemeenten anno 2013 en zoals aanvankelijk beoogd anno 2018. Inmiddels zijn hier al wel wat wijzigingen in opgetreden. Hoe dan ook loopt het aantal gemeenten in Groningen per 2018 flink terug.

Groningen gemeenten anno 2013 en zoals aanvankelijk beoogd anno 2018. Inmiddels zijn hier al wel wat wijzigingen in opgetreden. Hoe dan ook loopt het aantal gemeenten in Groningen per 2018 flink terug.

groningen_anno_1753_kopie.jpg

De regionale indeling van de provincie Groningen anno 1753 komt toevallig (?) grotendeels overeen met de voorgestelde gemeentelijke indeling van Groningen per 2018.

De regionale indeling van de provincie Groningen anno 1753 komt toevallig (?) grotendeels overeen met de voorgestelde gemeentelijke indeling van Groningen per 2018.

gr_provincie_groningen_in_ca._1870_kaart_j._kuijper.gif

provincie groningen in ca.1870 kaart J. kuijper

provincie groningen in ca.1870 kaart J. kuijper

Groningen (provincie)

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in de provincie Groningen.

- Boek hier je hotel of B&B in de provincie Groningen.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Groningen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Groningen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Groningen is de meest noordelijke provincie van ons land. De slogan van de provincie is dan ook 'Er gaat niets boven Groningen'. De hoofdstad heet eveneens Groningen.

- Wapen van de provincie Groningen.

- De provincie Groningen omvat anno 2016 nog 23 gemeenten, zijnde Appingedam, Bedum, Bellingwedde, Delfzijl, Eemsmond, Groningen, Grootegast, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Leek, Loppersum, De Marne, Marum, Menterwolde, Oldambt, Pekela, Slochteren, Stadskanaal, Ten Boer, Veendam, Vlagtwedde, Winsum en Zuidhorn.

- De in 2012 verschenen Vlekkenkaarten provincie Groningen (opgesteld door BügelHajema Adviseurs) bieden inzicht in de fysisch-geografische, historische, ruimtelijke, economische, sociale en bestuurlijke verbanden binnen de provincie Groningen. Deze informatie kan gebruikt worden bij de gezamenlijke visieontwikkeling van gemeenten en provincie over de toekomstige bestuurlijke organisatie in de provincie.

- De onafhankelijke Visitatiecommissie Bestuurlijke Toekomst Groningen heeft op 28 februari 2013 het rapport Grenzeloos Gunnen gepresenteerd. Gezien de steeds complexere maatschappelijke opgaven die gemeenten krijgen op het gebied van bijvoorbeeld werk en voorzieningen in relatie tot krimp en vergrijzing, adviseert de commissie om uiterlijk in 2018 te komen tot 6 robuuste, regionaal logisch samenhangende gemeenten in de provincie Groningen. - Reportage presentatie rapport Grenzeloos Gunnen. Zie ook de kaart onderaan deze pagina. - Discussie over herindeling Groningen (zie video aan de rechterkant van de pagina). - Artikel over de herindeling in Groningen van 23 naar 6 gemeenten. - De 7 burgemeesters in Noord-Groningen adviseren d.d. nov. 2013 om daar tot 1 gemeente te komen i.p.v. 2. - 'Makelaars' gaan de gemeenten en de Provincie ondersteunen in de fusieprocessen. - Stand van zaken herindelingen Groningen d.d. januari 2014.

- In februari 2014 is het rapport Grenzeloos gunnen II verschenen, naar aanleiding van discussies die op grond van het eerste rapport hebben plaatsgevonden. Voortschrijdende inzichten leiden tot gewijzigde voorstellen voor het oosten van de provincie. In november 2014 zijn weer wijzigingen opgetreden in de herindelingsvoorstellen voor Oost-Groningen.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Grönnen of Grunnen. Streektaalfunctionarissen ijveren anno 2016 voor de erkenning op Europees niveau van het Nedersaksisch, waar het Gronings deel van uitmaakt. In 2013 is dit door de Tweeder Kamer verworpen, maar men gaat het nu opnieuw proberen.

Terug naar boven

Ligging

- Grens tussen ZO-Groningen en NO-Drenthe: grenzen tussen provincies verlopen vaak grillig omdat zij vaak worden bepaald door landschappelijke elementen zoals waterlopen. De grens tussen ZO-Groningen en NO-Drenthe is echter kaarsrecht door landmeters getrokken. Waarom dat zo is, kun je lezen in het artikel Een Gronings grensconflict.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de provincie Groningen, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven is het informatiecentrum voor de geschiedenis van stad en provincie Groningen.

- De site GroningerArchiefNet vermeldt welke archieven er zijn in de provincie Groningen.

- Stad en Lande bestaat sinds 1924 en is een vereniging voor iedereen met interesse voor de geschiedenis van stad en provincie Groningen. Jaarlijks is de vereniging verantwoordelijk voor meerdere publicaties, excursies en restauraties van monumenten. Daarnaast participeert de vereniging in verschillende samenwerkingsverbanden met andere instellingen zoals bij het organiseren van lezingen in het najaar en voorjaar én de Dag van de Groninger Geschiedenis. Leden ontvangen 4x per jaar het cultuurhistorisch Tijdschrift Stad & Lande en ieder najaar krijgt men het Historisch Jaarboek Groningen.

- De Verhalen van Groningen biedt een reeks verhalen over plaatsen in de provincie Groningen, verdeeld in thema's. Stichting De Verhalen van Groningen vertelt op een verrassende en laagdrempelige manier verhalen over de cultuur en de geschiedenis van de provincie. Die verhalen maken zij samen met inwoners en bezoekers van Groningen en met de (cultuur)historische organisaties in de provincie. Zij vertellen de verhalen online, maar ook met activiteiten en op locatie. Op hun website kun je struinen door het (culturele) erfgoed van de stad en provincie Groningen. Lees herinneringen aan Groningen ten tijde van grote gebeurtenissen en belangrijke periodes, bekijk foto’s en beelden van heel vroeger tot vrij recent en leer over de ontstaansgeschiedenis van het unieke Groninger landschap. Naast historische verhalen laat de site je kennismaken met de vele instellingen die zorgdragen voor het behoud en beheer van de cultuur en historie van de provincie Groningen. Waar zijn ze te vinden? En wat staat er bij hen op de agenda?

- Sociaal-economisch erfgoed Groningen en Ostfriesland.

- Stichting Historie Joods Groningen.

- Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG) is het educatie- en documentatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog in stad en provincie Groningen. OVCG houdt de herinnering aan deze tijd levend door het organiseren van educatieve projecten, het maken van publicaties en documentaires, voorlichting en beheer van collecties.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Binnen de provincie Groningen hebben of krijgen met name de regio´s Oost Groningen en Eemsdelta en de gemeente De Marne te maken met krimp (= bevolkingsdaling), vaak nog gecombineerd met ontgroening (minder jongeren) en vergrijzing (meer ouderen). Al met al heeft dit grote invloed op aspecten als wonen, werken en voorzieningen. Om hier tijdig op te anticiperen hebben Rijk, Provincie en de regio´s in kwestie in 2012 het Convenant Bevolkingsontwikkeling Groningen ´Groningen op Koers´ opgesteld. Het convenant omvat afspraken over samenwerking tussen genoemde partijen en een reeks acties ter bevordering van een duurzaam goede leefbaarheid en economie van de regio´s in kwestie.

- De Omgevingsvisie provincie Groningen 2016-2020 is een nota waarin de provincie het beleid vastlegt voor de inrichting en het beheer van de leefomgeving in de provincie Groningen. De Omgevingsvisie gaat over milieu, verkeer en vervoer, ruimte, en water en vormt de basis voor de meeste plannen die de provincie de komende jaren maakt. De nieuwe Omgevingsvisie is de opvolger van het Provinciaal Omgevingsplan (POP), dat tot juni 2015 liep.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Stichting Libau heeft als doelstelling het bevorderen en instandhouden van de landschappelijke en gebouwde schoonheid in de provincie Groningen.

- De Vereniging voor Terpenonderzoek heeft als doel het bevorderen van het archeologisch onderzoek naar de activiteiten van de bewoners van de kwelders langs de Waddenzee.

- Borgen in Groningen beschrijft de nog bestaande alsmede de verdwenen borgen in de provincie Groningen.

- Stichting Oude Groninger Kerken zet zich in voor het materiële en functionele behoud van de monumentale Groninger kerken en hun omgeving.

- Ronald Schipper heeft op zijn site Oude Groninger Kerken de kerken in de provincie van vóór 1700 beschreven, doorgaans met veel mooie foto's van exterieur en interieur.

- Het Groninger Molenhuis is de koepelorganisatie voor de ca. 80 molens in Groningen. Dat houdt in: het ondersteunen van moleneigenaren bij het optimaal houden of maken van de conditie van de molens; het ondersteunen van de vrijwilligers op de molens; en het fungeren als informatie- en kenniscentrum voor overheden en het geïnteresseerde publiek. De geschiedenis, foto’s en documenten van bestaande en verdwenen molens in Groningen kun je vinden op de site Groninger Molens.

- In 1874, anderhalve eeuw nadat de provincies Groningen en Friesland hun grenzen hebben bepaald, wordt de scheidslijn tussen de beide provincies gemarkeerd met 25 ijzeren grenspalen. Inmiddels weer bijna anderhalve eeuw verder, zijn vandaag de dag 4 palen verdwenen, maar is de rest nog terug te vinden, in allerlei toestanden: van prachtig, historisch verantwoord, gerestaureerd of fantasievol opgeschilderd tot volkomen vervallen en onttakeld. Onder de link worden alle exemplaren beschreven.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Tocht om de Noord (weekend eind september) is een 2-daagse wandeltocht van in totaal 80 km door heel Groningen. De route is ieder jaar anders.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in de provincie Groningen, vind je in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Groningen (125 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Groningen, Groen van Wad tot Westerwolde. Beleidsnota Natuur 2013-2021.

- Natuurbeheerplan provincie Groningen 2016.

- Provinciale natuurbeschermingsorganisatie Het Groninger Landschap. - Pronkjewailtjes is een serie filmpjes (totaal ca. 500 stuks!) van RTV Noord (uitgezonden in 2011 en 2012) waarin Alex Vissering ons bijzondere natuurgebiedjes van Het Groninger Landschap laat zien.

- Film (30 min.) met toer door het Groningse landschap anno 1940.

- Op de Vismigratiekaart Groningen vind je de belangrijkste knelpunten bij gemalen en wanneer daar iets aan wordt gedaan om vissen veilig te kunnen laten passeren.

- Natuur- en Milieufederatie Groningen staat midden in de Groningse maatschappij en werkt toe naar een duurzame samenleving die rekening houdt met de draagkracht van natuur, landschap en milieu. Samen met de aangesloten organisaties en partners zet zij zich in voor een mooi en duurzaam Groningen.

- Vereniging Avifauna Groningen heeft als doel het onderzoeken en beschermen van de in het wild levende vogels in de provincie Groningen.

- De Provincie Groningen werkt middels het Programma Landelijk Gebied aan een mooi en vitaal Gronings platteland.

- De site Natuur op kerkterreinen biedt informatie over planten en dieren die voorkomen op kerkhoven en begraafplaatsen die eigendom zijn van Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK).

- Het Reitdiep kronkelt vanuit de stad Groningen in NW richting en komt bij Zoutkamp uit in het Lauwersmeer. Het Reitdiepgebied is uniek in Europa omdat de kenmerken van eeuwen her nog in het landschap herkenbaar zijn. Het gaat daarbij om de meanderende maren, die hun vorm hebben gekregen door de invloed van eb en vloed. Daar kwam rond 1300 een eind aan, toen de monniken van Aduard overgingen tot het aanleggen van dijken. Tot in de stad Groningen was sprake van eb en vloed. De maren variëren van een smalle sloot tot het brede Reitdiep. In 2009 zijn in het Reitdiep dammen en stuwen aangelegd nabij Paddepoel en Koningslaagte, in het N van de stad Groningen. Deze maken het Reitdiepgebied natter, zodat de oorspronkelijke situatie langzaam maar zeker terugkeert. Stichting Het Groninger Landschap werkt al jaren aan het zo veel mogelijk terugbrengen van de meanders van het Reitdiep. Het gebied moet er natter worden, zodat de weidevogels in groten getale terugkeren.

- Alles wat Groningen te bieden heeft voor de cultuurliefhebber wordt genundeld in de Cultuurkalender Groningen. Nieuwe exposities, dans en theater, rondleidingen, kinderactiviteiten en nog veel meer.

- "Landschapsbeheer Groningen maakt zich sterk voor een visueel, ecologisch, cultuurhistorisch en aardkundig aantrekkelijk landschap. Een landschap met sterke streek- en identiteitsgebonden eigenschappen, dat mensen kunnen beleven en waarbij ze zich betrokken voelen. Landschapsbeheer Groningen verbindt mens en landschap. Mensen hebben het landschap gemaakt tot wat het is. Mensen bepalen ook hoe het landschap er in de toekomst uit zal zien. Wij werken samen met iedereen die het Groninger cultuurlandschap een warm hart toedraagt aan behoud, herstel en beheer van dat landschap. Met grondeigenaren, overheden en vrijwilligers realiseren we projecten die ervoor zorgen dat het landschap aantrekkelijk, afwisselend en beleefbaar is."

Terug naar boven

Beeld

- De Bibliotheek van de Rijksuniversiteit Groningen is gespecialiseerd in het noorden des lands (Groningen, Fryslân, Drenthe). Maar zij heeft ook veel materiaal van elders in het land en van de wereld. De Bibliotheek heeft veel oude kaarten ook digitaal beschikbaar gesteld.

- Op de Fotosite Groningen vind je foto's van heel veel steden, dorpen en buurtschappen in de provincie Groningen. De foto's zijn gemaakt door Riny Weistra, die de foto's heeft gemaakt tijdens haar fietstochten in de provincie in de periode 2004 tot heden. Regelmatig worden nog nieuwe foto's geplaatst.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de Provincie Groningen.

- Vereniging Groninger Dorpen zet zich in voor de leefbaarheid van het Groninger platteland. Voor de mensen, hun omgeving, initiatieven en ontmoetingsruimten. Dorpsbewoners weten bij uitstek wat goed is voor hun dorp. Ze doen veel zelf; omdat ze dat willen en - steeds meer - moeten. Groninger Dorpen helpt dorpsorganisaties en relevante partijen graag op weg bij het ontdekken en benutten van mogelijkheden in dorpen en op het platteland, en het vinden van oplossingen voor knelpunten. De vereniging is in 2006 ontstaan uit een fusie tussen de Vereniging Kleine Dorpen Groningen (opgericht 1978) en de Vereniging Groninger Dorpshuizen (opgericht 1984).

- Groningen op Maat 2007 (CBS) (er is nadien nog geen nieuwere versie van verschenen).

- Seniorenkrant Groningen.

- Op de site Dideldom.com vind je heel veel informatie over en in het Gronings: bijnamen van plaatsen en hun inwoners, gedichten, liedjes, legenden, mopjes, recepten, schrijvers, verhalen en links, oftewel 'verbindens' zoals dat in het Gronings heet.

- Sanne Meijer blogt in tekst en beeld over dorpjes en buurtschappen in Groningen, o.a. in de artikelenreeksen 'Van Lauwerszee tot Dollard tou' en 'Verdwenen dorpen'.

Terug naar boven

Trivia

- Pagina met voorbeelden van het Gronings als vermeend kortste taal van ons land (satirisch).

- Nog een soortgelijke leuke: managementjargon op z'n Grönnings.

Reactie toevoegen