Oudeschans

Plaats
Dorp
Westerwolde
Westerwolde
Groningen

Oudeschans

Terug naar boven

Status

- Oudeschans is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerwolde. T/m 31-8-1968 gemeente Bellingwolde. Per 1-9-1968 over naar gemeente Bellingwedde, in 2018 over naar gemeente Westerwolde.

- Onder het dorp Oudeschans vallen ook de buurtschappen De Bult, Koudehoek en Klein-Ulsda.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Olscha(a)nze.

Oudere vermeldingen
Bellingwolderschans.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Oudeschans grenst in het ZW aan Blijham, in het NW aan de A7 en Beerta, in het NO aan Bad Nieuweschans en in het O en ZO aan Bellingwolde, en ligt O van Winschoten, ZZW van Nieuw Beerta, W van de Duitse plaats Wymeer en NO van Oude Pekela.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Oudeschans 50 huizen met 263 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 70 huizen met ca. 160 inwoners. Ca. de helft van de inwoners is nog in het dorp geboren, de andere helft is 'import'.

Terug naar boven

Geschiedenis

Deze nederzetting is midden 16e eeuw ontstaan rond een toen aangelegde zijl (sluis) in de Westerwoldse Aa. In 1593 is hier een schans (vesting) aangelegd, die aanvankelijk Bellingwolderschans werd genoemd. Na aanleg van (de) Nieuweschans in 1628 komt voor Bellingwolderschans de naam Oudeschans in gebruik. De militaire funtie van de schans is in 1814 formeel opgeheven.

Op de wallen heeft een standerdmolen gestaan die in ieder geval van vóór 1616 dateerde, omdat hij op een kaart uit dat jaar staat afgebeeld. Waarschijnlijk is de huidige Molenstraat in het dorp aan deze molen gerelateerd. De molen is rond 1818 ontmanteld. De wieken van de molen zijn verwerkt in de gebinten van het pand op Voorstraat 32 en zijn nog zichtbaar.

In Vestingmuseum Oudeschans worden naast deze schans ook de omliggende schansen aan beide zijden van de grens belicht. Daarnaast is er een expositie van bodemvondsten uit de 16e, 17e en 18e eeuw.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oudeschans heeft 10 rijksmonumenten.

- Het Garnizoenskerkje uit 1626 en de 18e-eeuwse pastorie huizen onder één dak. Een zeldzaamheid in Nederland. Het is tegenwoordig in gebruik als trouwlocatie, daarnaast vinden er van september t/m mei maandelijks op zondagochtend concerten plaats.

- Het Kruydenbastion is een voormalig verdedigingswerk waar ooit een kruithuis stond, nu in gebruik als boomgaard met oude fruitrassen en tevens een prima plek voor een picknick.

- Het Dodenbastion is een begraafplaats zoals er tegenwoordig niet veel meer zijn. Deze nog duidelijk als vestingwerk herkenbare plek biedt een weidse blik over de velden.

- Monumentale boerderijen; één aan de Poortweg uit 1770, geheel gerenoveerd. De ander aan de Dijkwal dateert uit 1875 en is nog altijd in gebruik als boerenbedrijf.

- Brandspuithuisje naast het pand aan de Achterstraat 11. Binnen staat een originele antieke brandspuit.

- Dorpsput en dorpspomp op het dorpsplein in de Voorstraat. De oorspronkelijke plek van de put is met de wichelroede teruggevonden.

- Telefoon- annex wachthuisje op de hoek Voorstraat / Achterstraat, naast de oude schoolmeesterswoning.

- De ophaalbrug is een gereconstrueerd model met barriere, balans en wipgebinten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Runners Oost-Groningen organiseert jaarlijks op een zaterdag begin augustus de Schansenloop (in 2019 voor de 9e keer). Deze trainingsloop over 21 en 30 kilometer is een goede voorbereiding voor de Monnikentocht en voor een najaarsmarathon. Het parcours voert langs schansen en over het randje van Nederland. De route is aangegeven. De start is afhankelijk van de afstand die de lopers lopen bij de muziekkoepel in Bad Nieuweschans (30 kilometer) of bij het Vestingmuseum in Oudeschans (21 kilometer). De finish is voor alle afstanden bij de molen in Vesting Bourtange. De route is grotendeels verhard. De verzorgingsposten zijn om de 5 km. Na afloop kan er op camping Plathuis in Bourtange van een douche worden genoten. Daar verzamelen de deelnemers zich ook voor de start, vanwaar zij met de bus naar hun - hiervoor beschreven - startlocatie worden gebracht." Voor een indruk van dit evenement zie het fotoalbum van de Schansenloop editie 2017.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Via een gemarkeerde route kun je een schitterende wandeling maken over de voormalige verdedigingswallen, langs de oude Westerwoldse Aa en door het pittoreske vestingdorp. Voor de liefhebbers is bij het Vestingmuseum een prachtig boekje verkrijgbaar dat historische informatie verschaft over wat je onderweg allemaal tegenkomt.

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie over Oudeschans.

- Reportage over Oudeschans (RTV Noord, 2012).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oudeschans (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws:- Nieuws uit Oudeschans op Facebook.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oudeschans, met foto's van de grafzerken. - Lidmaten 1626-1811.

Reactie toevoegen