Veelerveen

Plaats
Dorp
Westerwolde
Westerwolde
Groningen

veelerveen plaatsnaambord.jpg

Veelerveen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerwolde. T/m 31-8-1968 grotendeels gemeente Vlagtwedde, deels gemeente Bellingwolde. Per 1-9-1968 in zijn geheel over naar gem. Bellingwedde, in 2018 over naar gem. Westerwolde

Veelerveen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerwolde. T/m 31-8-1968 grotendeels gemeente Vlagtwedde, deels gemeente Bellingwolde. Per 1-9-1968 in zijn geheel over naar gem. Bellingwedde, in 2018 over naar gem. Westerwolde

veelerveen_niemans_meuln.jpg

De prachtige Nieman's Meuln in Veelerveen van dichterbij gezien, anno 2016 (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

De prachtige Nieman's Meuln in Veelerveen van dichterbij gezien, anno 2016 (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

veelerveen_toneelvereniging_vip.jpg

Toneelvereniging VIP uit Veelerveen speelt jaarlijks begin maart een voorstelling in dorpshuis Ons Noabershoes.

Toneelvereniging VIP uit Veelerveen speelt jaarlijks begin maart een voorstelling in dorpshuis Ons Noabershoes.

Veelerveen

Terug naar boven

Status

- Veelerveen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerwolde. T/m 31-8-1968 grotendeels gemeente Vlagtwedde, deels gemeente Bellingwolde. Per 1-9-1968 in zijn geheel over naar gemeente Bellingwedde, in 2018 over naar gemeente Westerwolde. Middels een grenscorrectie is per 1-9-1968 het Vlagtwedder deel van het dorp, samen met het Bellingwolder deel, overgegaan naar de nieuwe gemeente Bellingwedde. Het van de gemeente Vlagtwedde afgesplitste deel betrof op dat moment 317 hectare met 385 inwoners.

- Onder het dorp Veelerveen vallen ook de buurtschappen De Kuilen, De Vennen en Verbindingsweg.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1781 gebied: Veelder vennen, 1899 Veelerveen.

Naamsverklaring
Betekent veen 'veengebied' behorend bij of ontgonnen vanuit Veele.(1)

Terug naar boven

Ligging

Veelerveen ligt NO van Vlagtwedde, ZW van Bellingwolde, ZO van Vriescheloo. De kern van het dorp is een lintbebouwing langs het Ruiten A Kanaal en het B.L. Tijdenskanaal. Het dorpsgebied beslaat tevens een grote horizontale strook van 4 km breedte, in het O lopend tot aan een W deel van de J. Buiskoolweg. De panden aan die weg vallen overigens niet onder het dorp maar deels onder Bellingwolde, deels onder Vriescheloo, deels onder Vlagtwedde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Tot rond 1900 heeft Veelerveen nog maar een geringe omvang. In 1903 wordt vermeld dat "alle 12 gezinnen de burenplicht kennen" *. Meer dan 100 inwoners zal de nederzetting toen dus niet hebben omvat. De meeste huizen in dit dorp dateren uit de tijd tussen 1900 en 1940. De plaats groeit vooral na de aanleg van de 3 kanalen alhier en door de vestiging van industrie. Zie verder bij Geschiedenis. In 1930 omvat het dorp 107 huizen met 497 inwoners onder de gemeente Vlagtwedde en 77 huizen met 356 inwoners onder de gemeente Bellingwolde. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 250 huizen met ca 600 inwoners.
* Wat o.a. inhield dat als iemand uit de buurtschap overleed, de buren van de overledene hem of haar ten grave droegen. Om die reden zou in dat jaar ook de lokale begrafenisvereniging zijn opgericht.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tussen 1910 en 1920 komen de - onder zware omstandigheden met de hand gegraven - kanalen B.L. Tijdenskanaal, Mussel Aa Kanaal en Ruiten Aa Kanaal gereed. De kanalen zijn bedoeld voor de waterafvoer van Westerwolde en om vrachtvaart mogelijk te maken. Het dorp Veelerveen is gegroeid rond het punt waar deze kanalen bij elkaar komen. Industrie komt er in 1914 middels Aardappelmeelfabriek Westerwolde en een turfstrooiselfabriek in 1916. De op dat moment in ontwikkeling zijnde hiervoor genoemde kanalen zijn een belangrijke vestigingsfactor, want de aardappelen worden veelal per schip aangevoerd, in de begintijd nog vaak vanaf de wal met menskracht voortgetrokken.

De fabrieken en de vervening leiden tot groei van Veelerveen. Er worden tientallen huizen gebouwd voor de fabrieksarbeiders en voor de veenarbeiders. En dat leidt weer tot de vestiging van middenstanders. Zo zijn er in de jaren zestig in het dorp 4 cafés, 3 bakkerijen, een smid, verschillende kruideniers, een fietsenmaker en 2 schoenmakers. De aardappelmeelfabriek is in 1963 gesloten. Na de vervening krijgt het dorp een voornamelijk agrarisch karakter.

De genoemde kanalen zijn na de Tweede Wereldoorlog gesloten voor de beroepsvaart en hadden sindsdien alleen nog een functie voor de waterhuishouding. Inmiddels zijn de kanalen ook toeristisch ontsloten voor pleziervaart en kanovaart.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Veelerveen, waaronder een beschrijving van de vroegere Veelerveense buurtschap Nienoordstreekje, die een 10-tal - in 1958 afgebroken - vervenershuisjes omvatte.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2017 is de Dorpsvisie Veelerveen verschenen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De bebouwing in Veelerveen is nog redelijk intact. Juist vanwege de sociaal-economisch historische betekenis van de structuur van deze jonge ontginningsnederzetting kan het dorp aangeduid worden als een gebied met bijzondere waarde.

- De buurtschap Veelerveen wordt in 1917 een dorp door de bouw van Hervormde evangelisatie Uw Koninkrijk Kome (Veelerveensterweg 104), van Evangelisatievereniging Uw Koninkrijk Kome, die onder de Hervormde Gemeente Vlagtwedde viel. De kerk is een mooi voorbeeld van de architectuurstijl Amsterdamse School. In 1962 wordt de plaatselijke aardappelmeelfabriek gesloten en sindsdien ging het al bergafwaarts met het kerkbezoek, omdat veel voormalige fabrieksarbeiders met hun gezinnen naar elders verhuisden. De luidklok hing vroeger in de kerk van het Zeeuwse Philippine. Stichting Oude Zeeuwse Kerken wilde de luidklok graag weer terughebben voor Philippine. De klok is te zwaar voor die kerktoren, maar er zou wel een klokkenstoel naast de kerk gebouwd kunnen worden voor de klok. De kerkklok is in juni 2005 teruggegaan naar haar oorspronkelijke plek, de Hervormde kerk van Philippine. Hij was namelijk niet meer nodig, omdat de kerk na de laatste kerkdienst in januari 2005 wegens het teruggelopen kerkbezoek aan de eredienst is onttrokken.

Het leeggekomen kerkgebouw en de pastorie zijn gekocht door de toenmalige pastorale werker van Veelerveen, P.H.A. Meijer. Hij verhuurde de kerk sinds mei 2007 aan Iet Wissink of Geerdink, onder de voorwaarde dat het gebouw een maatschappelijke en sociaal-culturele functie zou houden. De huurster heeft er vervolgens het Spaanse en Portugese specialiteitenrestaurant Tapas Tres Marias in gevestigd. Eind 2007 begon Meijer een rechtzaak tegen de huurster. Hij vond namelijk dat de tapasbar niet de hoofdactiviteit mocht zijn in het oude 'huis van God'. Het gebouw moest een maatschappelijke, sociaal-culturele functie hebben. Wissink of Geerdink vond dat een restaurant daarmee niet in strijd is. Hoe dit is afgelopen, is ons niet bekend. Wat ons wél bekend is, is dat kerk en naburige pastorie anno 2013 te koop hebben gestaan. Inmiddels zijn ze verkocht. De huidige functie van deze panden is ons niet bekend.

- Wie Veelerveen aan de noordkant binnenrijdt, wordt aangenaam verrast door de aanblik van de prachtige stellingkorenmolen Nieman’s Meuln. De molen staat aanvankelijk als poldermolen in de buurt van Midwolda, en wordt hier in 1916 als korenmolen met stelling herbouwd. De molen is decennia lang eigendom geweest van de familie Nieman. Vandaar de naam. Molenaar Geert Nieman is in 2009 overleden, maar nog altijd woont een telg uit dit molenaarsgeslacht naast de molen. Tegenwoordig is de molen eigendom van de gemeente. De molen is in 2002 geheel gerestaureerd en wordt sindsdien regelmatig door een vrijwillig molenaar in bedrijf gesteld. Bijzonder aan de molen is verder nog dat het de kleinste echte korenmolen is van de provincie Groningen en wellicht zelfs van heel Nederland.

- De in 1989 aangelegde fietsbrug Noabers Badde is vermoedelijk de enige brug in ons land die 3 kanalen met elkaar verbindt, waar je middels de ene brug over de 3 kanalen kunt lopen of fietsen, en waar je in het midden op de 'kruising' van de 3 kanalen staat. De brug ligt namelijk midden in het dorp op het punt waar B.L. Tijdenskanaal, Mussel Aa Kanaal en Ruiten Aa Kanaal bij elkaar komen, en van de 3 'poten' van de brug ligt in ieder van de 3 kanalen één poot. Gezien de driepotige stervorm van de brug heeft de brug als bijnaam de Mercedesbrug.

- Bij de sluis/stuw N van Veelerveen staat een obelisk ter herdenking van B.L. Tijdens, de ontwerper van het plan ter kanalisering van Westerwolde.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Toneelvereniging VIP brengt jaarlijks in maart een nieuw stuk op de planken in Ons Noabershoes.

- Op een zaterdag half mei is er de Driedorpenwandeling vanuit het dorpshuis, georganiseerd door Stichting Sportdorp Wedde-Veelerveen. Je kunt kiezen uit de afstanden 9 en 18 km. De kosten zijn €6,00. Daarvoor krijg je bij aanvang koffie met cake en bij terugkomst een heerlijke kop soep.

- Rommelmarkt op een zaterdag in juni, georganiseerd door de voetbalvereniging.

Terug naar boven

Beeld

- Mooie foto's van flora, fauna en andere bezienswaardige objecten in Veelerveen en omgeving, door Harry Perton.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Veelerveen.

- Nieuws: - Nieuws uit Veelerveen op Facebook. - De laatste editie van de tweemaandelijkse nieuwsbrief de Kraante is via de link ook online te lezen.

- Dorpsraad: - Plaatselijke Belangen Veelerveen functioneert als een dorpsraad voor het dorp en behartigt de belangen van de inwoners. Het is de officiële gesprekspartner voor o.a. het gemeentebestuur en voert dan ook met enige regelmaat overleg met B&W en/of ambtenaren over zaken betreffende het dorp, zoals o.a. de jaarlijkse 'schouw'. Naast het doorgeven van klachten over diverse zaken adviseren zij de gemeente in voorkomende gevallen, zowel gevraagd als ongevraagd. Daarnaast beogen zij de leefbaarheid in het dorp op peil te houden door periodiek activiteiten in Ons Noabershoes te organiseren. Verder verzorgen ze 6x per jaar de 'Kraante' met nieuws van en over het dorp.

- MFA: - Multifunctionele accommodatie (MFA) Ons Noabershoes omvat een dorpshuis, eetcafé, peuterspeelzaal en sportzaal.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Zuidvenne in Veelerveen is na afloop van schooljaar 2011-2012 gesloten. De school had nog maar 16 leerlingen en was te klein om nog zelfstandig verder te kunnen. De school is gefuseerd met basisscholen De Bron (destijds 22 leerlingen) en 't Vrieske Honk (destijds 45 leerlingen) in Vriescheloo. De nieuwe school, die De Driesprong heet, is gevestigd in het pand van voorheen 't Vrieske Honk.

- Peuterspeelgroep 't Hummelhofke is gevestigd in de MFA van Veelerveen. "Hummelhofke is maandag- en donderdagochtend van 8.30-12.30 uur geopend, voor maximaal 16 kinderen. In peuteropvang ’t Hummelhofke werken we zoveel mogelijk volgens de pedagogiek van Reggio Emilia. Deze pedagogiek gaat uit van wat de peuter is en kan en niet van wat de peuter nog niet is en kan. We kiezen ervoor de peuter zelf van alles te laten ontdekken, op zijn eigen wijze en in zijn eigen tempo. Op deze manier stimuleren we zijn zelfvertrouwen en zelfredzaamheid. Door in kleine groepjes te werken/spelen is er voor de peuters voldoende gelegenheid op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo te spelen. Onze ervaring is dat er meer interactie is in een kleiner groepje. Er is aandacht voor elkaar en de concentratie wordt op deze manier meer gestimuleerd. Daarnaast is het groepsgebeuren ook belangrijk. In een groter groep wordt de peuter aangemoedigd zijn interesses, belevenissen, etc. met de ander peuters te delen. De gezamenlijke activiteiten stimuleren bijvoorbeeld de taalontwikkeling en de belevingswereld van de peuter. Het samen eten, gesprekjes voeren, kringspelletjes doen, muziek maken, zingen, het geluidenspel en voorlezen zijn dan ook belangrijke en steeds terugkerende groepsactiviteiten."

- Muziek: - "Gemengd koor D.E.S. is opgericht in 1930. Onze dirigent is mevr. G. v.d. Molen. Ons koor zoekt net als vele andere koren nieuwe leden. Je bent van harte welkom op de woensdagavond tijdens de wekelijkse repetitie van 19.30 tot 21.30 uur in dorpshuis Ons Noabershoes. In januari vindt onze jaarlijkse uitvoering plaats. D.E.S is het koor voor Veelerveen en omgeving. In 2020 bestaat het koor 90 jaar."

- Sport: - "De voetbalsport werd voor het eerst in Veelerveen gespeeld na de Eerste Wereldoorlog.Toen tegen het einde van deze oorlog het Nederlandse leger voor het grootste deel werd gedemobiliseerd, kwamen enkele jongens die soldaat waren, naar het dorp terug. In hun diensttijd hadden ze het voetbalspel geleerd en terdege hun spelletje meegespeeld. Toen deze drie ex-soldaten elkaar troffen in de fabriek of op de fabrieksboerderij, werd er dikwijls over het voetballen gesproken. Doordat deze gesprekken zich steeds herhaalden en men graag weer zou willen voetballen, besloten zij een club op te richten. In 1919 was het zover. De club kreeg de naam VVC: Veelerveenster Voetbal Club. Het clubcafé werd Café Warnberg, toen gelegen naast de nu niet meer aanwezige kunstmestloods. Het voetbalveld werd een stuk grasland, dat gehuurd werd van boer Y. Haayer, tegenover de brug.

Men speelde het zogeheten ‘wilde voetbal’, want in bijna alle plaatsen werden toen voetbalclubs opgericht. Deze ‘wilde’ verenigingen speelden allerlei wedstrijden tegen elkaar. VVC was in de jaren 1919 t/m 1922 een geduchte en veel gevraagde tegenstander. Helaas was het leven van VVC maar van korte duur. In 1923 brak er brand uit in het clubcafé, waarbij alle materialen en medailles verloren gingen. Tot overmaat van ramp bleek de kas leeg te zijn, zodat er geen nieuwe materialen gekocht konden worden. VVC ging door deze rampspoed ter ziele. In 1932 is de vereniging heropgericht. Om aan een voetbal te komen, werd er door alle toenmalige leden ‘gelapt’. Het 1e speelveld van de nieuwe VVC lag op het land van Hoving, wiens schuur aan de Veelerveensterweg in 2006 is afgebroken. De eerste doelpalen werden beschikbaar gesteld door bakker Brockschmidt. Lang is er niet op het eerste veld gespeeld, want al snel verhuisde men naar het veld achter de fabrieksboerderij. Dit veld was niet bepaald egaal, maar gespeeld kon er worden, nadat eerst een sloot was gedicht, die dwars over het veld liep. In 1933 werd een aanvraag bij de G.V.B. gedaan, om te worden toegelaten tot de Groninger Voetbal Bond. Het plan was om onder de naam VVC in de competitie uit te komen. Na een verzoek van de Groninger Voetbal Bond werd dit veranderd in v.v. Veelerveen."

- "Badmintongroep De Meppers speelt wekelijks op dinsdagavond en donderdagavond in de sportzaal van de MFA. Het badmintonnen is bedoeld als een gezellige ontspanning. Mocht je twijfelen of badminton echt wel iets voor je is, dan kun je een gratis proefles nemen. Dus kom gerust eens langs!"

- "Iedere maandagavond komt een groep dames samen in Ons Noabershoes in Veelerveen. Ze doen tussen 19.00 en 20.00 uur aan Steps. Onder leiding van Gerda Bunt wordt er flink gewerkt aan de conditie, de bovenbeenspieren en een goede houding. Ook doen ze vooraf grondoefeningen om de andere spiergroepen te trainen. Het groepje dames zoekt versterking (m/v)! Wil jij ook een uurtje per week lekker sportief bezig zijn, kom dan vrijblijvend eens kijken."

- Crea: - "Ruim twintig jaar geleden besloten enkele dames in het toenmalige dorpshuis De Wenakker in Veelerveen een naaiclub op te richten. Afgesproken werd om op woensdagmorgen bij elkaar te komen. Dat de oprichting van destijds succesvol genoemd mag worden, blijkt uit het feit dat het clubje nog altijd bestaat, zij het dat het nu is omgedoopt tot de Creatiefclub. De creatiefclub houdt zich met zeer uiteenlopende creatieve zaken bezig. Voorbeelden daarvan zijn naaien, haken, breien, borduren, maar ook prachtige kaartjes maken behoort tot de mogelijkheden. Daarnaast zijn nieuwe ideeën altijd van harte welkom. Eén ding staat voorop en dat is dat men plezier heeft. Dat lukt nog elke week. Het grootste bewijs daarvan zijn wellicht de dames die inmiddels hoog en breed uit het dorp verhuisd zijn, maar toch iedere week weer aanwezig zijn als de creatiefclub de deuren opent. Het seizoen van de creatiefclub begint in oktober en eindigt in april."

- Zorg: - Dagcentra PUK biedt dagbesteding voor jongeren en volwassenen met een ernstig meervoudige beperking. Daarnaast biedt PUK plaats aan mensen met een licht verstandelijke beperking zoals PDD-NOS of ADHD.

- Welzijn: - In diverse dorpen in het Oldambt is een Steunstee. Zo ook in Veelerveen. Steunstee biedt een kleinschalige voorziening voor dorp en buurt en is een ontmoetingsplaats voor iedereen. Je kunt bij Steunstee terecht met je vragen en problemen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Steunstee is een algemene voorziening die zorgt voor een verbetering van de leefbaarheid in een dorp of een buurt. Steunstee is er op gericht dat je langer thuis kunt blijven wonen en opname in een tehuis veelal kan worden voorkomen. Samenwerkende woon-, welzijns- en zorginstellingen en gemeenten in het Oldambt maken de realisatie van het Steunsteemodel mogelijk en zorgen voor de benodigde onderlinge afstemming en het gezamenlijke beleid.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Veelerveen.

Reactie toevoegen