Sittard-Geleen

Gemeente
Sittard-Geleen
Westelijke Mijnstreek
Limburg

Sittard-Geleen

Terug naar boven

Status

- Sittard-Geleen is een gemeente in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek.

- De gemeente Sittard-Geleen is in 2001 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Born, Geleen en Sittard. - Achtergrondinformatie over de gemeentelijke herindeling van 2001.

- De stad Sittard is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Sittard-Geleen bestaat uit de kernen Born, Broeksittard, Buchten, Einighausen, Geleen, Grevenbicht-Papenhoven, Guttecoven, Holtum, Limbricht, Munstergeleen, Obbicht, Schipperskerk en Sittard (13 kernen in totaal) en de buurtschappen Abshoven (grotendeels), Daniken (grotendeels), Graetheide, Rosengarten en Windraak (grotendeels) (5 buurtschappen in totaal).

- Er zijn plannen geweest om ook de gemeenten Beek en Stein aan de nieuwe gemeente toe te voegen*, maar die zijn door de Tweede Kamer afgeblazen. Ook plannen om het aan Sittard grenzende dorp Nieuwstadt in 2001 of in 2003 aan Sittard-Geleen toe te voegen, zijn niet doorgegaan. Nieuwstadt is in 2003 met de gemeente Susteren waartoe het behoorde, opgegaan in de nieuwe gemeente Echt-Susteren. Ook een idee van journalist F. Ruber om de landelijke kernen Grevenbicht-Papenhoven en Obbicht te laten opgaan in de eveneens landelijke gemeente Echt-Susteren, is niet gerealiseerd.
* Sommigen vonden dat een logischer samenhangend geheel vanwege met name de DSM-haven in Stein en het vliegveld en bedrijventerrein in Beek, die een economische eenheid zouden vormen met de activiteiten in Sittard-Geleen-Born. Bijna twintig procent van de oppervlakte van de gemeente bestaat uit industrie en overige bedrijven.

- Tegenwoordig wordt soms over Sittard-Geleen gesproken alsof dat een stad zou zijn. Het is echter - alleen - een gemeente. Weliswaar worden Sittard en Geleen steeds vaker als ‘dubbelstad’ beschouwd, maar daarnaast zijn er in de gemeente nog 10 kernen, die je geografisch niet als onderdeel van de 'stad' Sittard-Geleen kunt beschouwen. Het is dus qua inwonertal de tweede gemeente van Zuid-Limburg en niet, zoals soms wordt beweerd, de tweede stad van Zuid-Limburg. Oftewel de 'stad' Sittard-Geleen is dus een stuk kleiner dan de gelijknamige gemeente.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Sittard-Geleen.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Zittert-Gelaen.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Sittard-Geleen ligt NO van de stad Maastricht en NW van de regio Parkstad. De gemeente grenst in het W aan de rivier de Maas, België, de Belgische plaatsen Elen, Rotem, Dilsen en Stokkem en de dorpen Berg aan de Maas, Urmond, Stein en Elsloo, in het Z aan de dorpen Beek, Neerbeek, Spaubeek, Sweikhuizen en Puth, in het ZO aan het dorp Doenrade, in het O aan Duitsland en de Duitse plaatsen Hillensberg, Wehr, Tüddern en Millen (de ruïne van Huis Millen, W van Millen, ligt wel in de gemeente) en in het N aan de dorpen Nieuwstadt, Susteren, Dieteren en Roosteren. Het Julianakanaal loopt door het W van de gemeente, en maakt in het NW en midden-W onderdeel uit van de W grens ervan. De A2, die ook onderdeel uitmaakt van de W en bovendien van een klein deel van de NO grens, loopt door het W en ZW, en de A76 door het Z van de gemeente; Knooppunt Kerensheide (A2/A76) ligt in het ZW van de gemeente. De gemeente ligt verder NNO van Maastricht-Aachen Airport, N van de stad Valkenburg, NW van het 'dorp in de stad' Hoensbroek en de steden Brunssum, Heerlen, Landgraaf en Kerkrade, W van de plaats Gangelt in Duitsland, W en NW van Airbase Geilenkirchen en de plaats Geilenkirchen in Duitsland, ZW van de stad Roermond, Z van het dorp Echt en de plaats Maaseik in België, O van de plaatsen Maasmechelen en Genk in België en NO van de plaats Lanaken in België.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- De gemeente Sittard-Geleen is opgericht per 1 januari 2001 en als volgt samengesteld:
van Sittard: 3.120 hectare met 21.134 huizen en 49.483 inwoners;
van Geleen: 2.461 hectare met 15.240 huizen en 33.947 inwoners;
van Born: 2.234 hectare met 5.662 huizen en 14.497 inwoners;
van Susteren: 178 hectare met 8 huizen en 23 inwoners (dat waren panden die voorheen onder de kern Nieuwstadt vielen).

- Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 40.000 huizen met ca. 94.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor de geschiedenis van de afzonderlijke kernen zie bij de pagina's van die kernen. Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de (kernen van de) gemeente Sittard-Geleen, kun je ook terecht bij de volgende instanties en sites:

- De in 2005 opgerichte Federatie Historie Sittard-Geleen-Born is een vereniging die zich op de eerste plaats tot doel stelt “het scheppen van voorwaarden voor en het stimuleren en ondersteunen van het historisch onderzoek, in de breedste zin, van de gemeente en van de relaties die de gemeente met andere plaatsen en regio’s heeft of heeft gehad”. De Federatie wil het gestelde doel onder meer bereiken door het opzetten, in stand houden en ter beschikking stellen van diensten, al dan niet tegen vergoeding, aan de aangesloten lid-organisaties. Lid van de Federatie kunnen die stichtingen, verenigingen en organisaties zijn die dezelfde doelstellingen nastreven en die tevens hetzelfde werkterrein hebben.

Momenteel zijn de volgende stichtingen, verenigingen en organisaties aangesloten bij de Federatie: Heemkundevereniging Bicht; Heemkundevereniging De Lemborgh; Heemkundevereniging Geleen; Kring De Westelijke Mijnstreek (DWM) van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG); Prof. Dr. Timmers Stichting; Stichting Charles Beltjens; Stichting Cultuurhistorisch Born; Stichting Cultuur-Historische Uitgaven Geleen; Stichting Ecrevissecomité Obbicht; Stichting Historisch Jaarboek voor het Land van Zwentibold; Stichting Jacob Kritzraedt; Stichting Kasteel Limbricht; Stichting Monografieën uit het Land van Sittard; Stichting Monumenten Ophoven; Stichting Oude Salviuskerk Limbricht; Veldeke, Kring Gelaen; Veldeke, Kring Sittard; Vereniging Sittards Verleden.

Op basis van een discussiestuk van het bestuur hebben de aangesloten leden te kennen gegeven belangstelling te hebben voor de volgende diensten: het opzetten en up-to-date houden van een website; het ter beschikking stellen van apparatuur (laptop, beamer, projector, scherm); het aanbieden van archief- en opslagruimte; het realiseren van een uitgiftebalie; het uitgeven van een contactblad. Voor de aangesloten leden wordt driemaal per jaar een Algemene Vergadering gehouden. Aansluitend wordt dan telkens een wisselende activiteit georganiseerd rond een thema dat gebaseerd is op of gelieerd is aan het historisch onderzoek van de gemeente Sittard-Geleen. Het begint een traditie te worden dat de vergadering van december plaatsvindt in de vorm van een minisymposium dat in samenwerking met het Stadsarchief wordt georganiseerd en waarbij ook ander belangstellenden welkom zijn.

Samen met het Stadsarchief wordt jaarlijks ook een “Maaltijd van de Geschiedenis” georganiseerd en in het kader van de “Week van de Geschiedenis” een “Open Archievendag”. Als koepelorganisatie van de cultuurhistorische organisaties wil de Federatie het overleg met de gemeente Sittard-Geleen en met de gemeentelijke diensten verbeteren. Daartoe participeert de Federatie onder meer in het Monumentenplatform, een driemaandelijks overleg met de portefeuillewethouder(s), en in de Externe Klankbordgroep “Zitterd Revisited”. De Federatie wil verder komen tot een meer intensieve samenwerking met het Stadsarchief, het Historisch Museum en met de mensen die binnen de gemeente verantwoordelijk zijn voor monumentenzorg en archeologie. Uitgangspunt daarbij is dat de zaken die een stadsdeel betreffen, het aandachtsgebied zijn en blijven van de betreffende leden, desgewenst met ondersteuning vanuit de Federatie, maar dat zaken die de hele gemeente betreffen, door de Federatie zullen worden opgepakt."

- "In Erfgoedcentrum De Domijnen (voortgekomen uit Archief De Domijnen en Museum Historie en Archeologie De Domijnen) komen een aantal functies samen die te maken hebben met onze geschiedenis. Om het heden en de toekomst te begrijpen moet je je verleden kennen. Zo is er in het Erfgoedcentrum de studiezaal van het stads- en streekarchief. Hier vind je tal van geschiedkundige bronnen die gebruikt kunnen worden voor vele doeleinden zoals historisch en/of archeologisch onderzoek, genealogie, kadastrale en/of bevolkingsraadplegingen etc.

Het zijn primaire en secundaire informatiebronnen van de gemeenten Sittard-Geleen, Stein, Beek, voormalige gemeente Schinnen en de omliggende Euregio, die worden behouden, beheerd, ontsloten en ter beschikking gesteld. Daarnaast worden archieven beheerd van maatschappelijke organisaties zoals parochies en stichtingen, maar ook van kastelen en families die van belang zijn geweest voor de identiteitsvorming van stad en streek. Dankzij intensieve samenwerking binnen en buiten de landsgrenzen kun je honderdduizenden scans van archiefstukken kosteloos inzien. Zo vind je er bidprentjes, affiches, kranten, afbeeldingen, uitgaven van Het Blauwe Boekje, zegels, bouwdossiers en recepten van streekgerechten. Het archief vervult ook een functie als spil op het gebied van historische activiteiten zoals symposia, Open Monumentendagen en Maand van de Geschiedenis.

Het archief is openbaar en gratis toegankelijk. Wil je meer te weten komen over een onderwerp of bijvoorbeeld in de wereld van de genealogie duiken en je eigen stamboom onderzoeken? Kom dan zeker eens langs. Er zijn tijdens de openingsuren altijd mensen aanwezig om je te begeleiden bij het opzoeken en verwerken van gegevens."

- De doelen van de in 1980 opgerichte Stichting Historisch Jaarboek voor het Land van Zwentibold zijn: het kweken van belangstelling voor lokale en regionale geschiedenis, eigen folklore, volkscultuur, zeden en gewoonten; het bevorderen van de lokale en regionale geschiedschrijving. De stichting beoogt deze doelen te bereiken door het bevorderen van manifestaties die binnen de werkingssfeer vallen, en door het uitgeven van een historisch jaarboek. Onder de link vind je de inhoudsopgaven van de sinds 1980 verschenen jaarboeken. De jaarboeken 1980 t/m 1995 zijn, door op het gewenste jaartal te klikken, ook online te lezen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- IVN afd. Sittard-Geleen zet zich in voor het behoud van wat de gemeente nog aan natuur bezit. Bovendien is er het streven om het milieubewustzijn bij de inwoners te vergroten. Daartoe worden wandelingen, excursies, lezingen, cursussen en jeugdactiviteiten georganiseerd.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Sittard-Geleen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Sittard-Geleen. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Lokale links: - Linkspagina m.b.t. de kernen in de gemeente Sittard-Geleen.

- Media / nieuws: - Streekomroep Start voor de gemeenten Sittard-Geleen en Beek.

Reactie toevoegen