Einighausen

Plaats
Dorp
Sittard-Geleen
Westelijke Mijnstreek
Limburg

Einighausen-MSD-20110307-228631.jpg

Einighausen is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. T/m 1981 gemeente Limbricht.

Einighausen is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. T/m 1981 gemeente Limbricht.

Einighausen-MSD-20110307-228626.jpg

Einighausen, standbeeld in het centrum

Einighausen, standbeeld in het centrum

Einighausen-MSD-20110307-228627.jpg

Einighausen, standbeeld in het centrum

Einighausen, standbeeld in het centrum

einighausen_rk_kerk_o.l._vrouw_ten_hemelopneming.jpg

Einighausen, RK Kerk O.L. Vrouw ten Hemelopneming

Einighausen, RK Kerk O.L. Vrouw ten Hemelopneming

einighausen_kerkhof_1.jpg

Einighausen, kerkhof, met grafstenen die opvallen door hun eenvoud en ondubbelzinnigheid: slechts twee soorten in twee verschillende uitvoeringen, om en om geplaatst.

Einighausen, kerkhof, met grafstenen die opvallen door hun eenvoud en ondubbelzinnigheid: slechts twee soorten in twee verschillende uitvoeringen, om en om geplaatst.

einighausen_kerkhof_2.jpg

Einighausen, kerkhof

Einighausen, kerkhof

Einighausen

Terug naar boven

Status

- Einighausen is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. T/m 1981 gemeente Limbricht.

- Onder het dorp Einighausen valt ook het grootste deel van de buurtschap Rosengarten.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Volgens de Plaatsnamelies van Veldeke Einikhoêze, volgens de plaatsnaamborden ter plekke Einekoeze.

Oudere vermeldingen
1496 Einichhusen, 16e eeuw Einickhuysen, 1566 Eynechensen.

Naamsverklaring
De Duitse spelling heeft zich in deze naam gehandhaafd, evenals in Bocholtz, Holz en Siebengewald. De Duitse spelling is uit de zogeheten ‘Gulikse Tijd’. In oudere stukken heet de plaats Enichoven en de betekenis luidt ‘hof van de lieden van de persoon Eino’.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Einighausen ligt ZW van het dorp Limbricht, ZO van het dorp Guttecoven, O van de A2 en het dorp Berg aan de Maas, ONO van het dorp Urmond, N van de stad Geleen en W van de stad Sittard.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Einighausen 111 huizen met 542 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 600 huizen met ca. 1.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Einighausen was oorspronkelijk een agrarische gemeenschap. Het hoorde bij de vrije rijksheerlijkheid Limbricht.

Niet ver van het dorp, nabij Welschenheuvel, vond in juli 1678 een grote veldslag plaats tussen de Franse troepen van Lodewijk XIV en het leger van de Duitse Keizer. Aan de gedeeltelijke verwoesting van het dorp in dat jaar herinnert de naam Brandstraat.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Einighausen heeft 7 rijksmonumenten.

- Einighausen heeft 3 gemeentelijke monumenten.

- De RK Kerk O.L. Vrouw ten Hemelopneming uit 1905 is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de betrokkenheid van architect Caspar Franssen, de esthetische kwaliteiten van diens ontwerp, het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek en de samenhang tussen exterieur en interieur. Bovendien beschikt de kerk in regionaal opzicht over een redelijke architectuurhistorische zeldzaamheidswaarde en binnen het oeuvre van Caspar Franssen vanwege de tweelingtorens over een redelijke typologische zeldzaamheidswaarde. Het kerkhof laat een wat bijzonder fenomeen zien. Vrijwel overal is de keuze van grafmonument redelijk vrij. Hier zien we voor het overgrote deel twee vormen in twee uitvoeringen. De vormen zijn om en om toegepast. De eenvormigheid doet denken aan een oorlogskerkhof.

- Mariakapel uit 1980 aan de Einighauserweg.

- Kapel O.L. Vrouw van Rust (Everstraat bij nr. 68).

- In het dorp bevinden zich nog veel oude boerenhoeven met hun typische toegangspoorten.

- Gevelstenen in Einighausen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - De in 1948 opgerichte CV De Smautbulen is de vasteloavesvereniging van Einighausen. "Doel van de Raod van Ellef (mit de blauw jeskes) is het in stand houden van de traditie. Door het organiseren van activiteiten geven ze iedereen van jong tot oud het plezier en gevoel van vastelaovend. Een gevoel en traditie die iedere generatie doorgegeven moet worden. De Raod van Ellef vertegenwoordigt het dorp tijdens de Vastelaovestied." Aldus de vereniging op hun site. - Kapel Neuge Pils en Eine Sjoes is in 2010 opgericht door een 10-tal leden van Fanfare Concordia Einighausen. De naam is afgeleid van de favoriete bestelling van deze leden. Deze 10 muzikanten richtten de kapel op om muziek te combineren met plezier. Uiteraard hadden ze dit ook al binnen de fanfare, maar ze wilden dit tot een ander niveau tillen, met gezelligheid voorop. Vanaf de eerste repetitie zat de gezelligheid er al gelijk goed in, wat er in resulteerde dat ze op het eerste optreden al met 4 man meer op de bühne stonden. Tegenwoordig is het een club van ca. 20 enthousiaste muzikanten, variërend in leeftijd van ca. 18 tot 60+ jaar.

- Jaarlijks op een zondag begin juli is er de Garageverkoop Einighausen, waarbij meer dan 80 garages in het dorp worden omgetoverd tot één grote snuffelmarkt. Deelnemers zijn te herkennen aan de versiering en deelnemersposter.

- "Het idee voor de Oude Ambachten (1e zondag van augustus, in 2020 voor de 40e keer) is ontstaan tijdens de voorbereidingen van het 75-jarig bestaan van onze parochiekerk in 1980. In deze werkgroep was een aantal mensen bezig met het organiseren van een foto-expositie over Einighausen in vroeger tijden. Hier werd toen het idee geboren om naast de foto-expositie ook een dia-klankbeeld over oude gebruiken in het dorp te maken. Maar gaandeweg de voorbereidingen merkte men dat foto’s en dia’s over belangrijke gebruiken zoals de graanoogst, slachten, processie e.d. nauwelijks te vinden waren. Daarom werden deze oude gebruiken in scène gezet om de benodigde opnames te kunnen maken. Zo kwam het dat op een warme zomerdag Pierre Notermans, Frans Kusters, Mia Kurvers en Mie Rennenberg, voor het oog van vele camera’s, het graan gingen zichten, binden en hopen. Lies Heylighen bracht de koffie en de harde werkers gingen, zoals vroeger gebruikelijk, op een paar graanhopen bij elkaar zitten. Op dat moment ontstond voor het eerst die speciale “oude ambachten sfeer” die nu al 40 jaar het succes van onze Oude Ambachten bepaalt.

Door het werken op de ouderwetse manier op dat graanveld ontstond voor deze kleine groep mensen een sfeer zoals vroeger. De gesprekken gingen over vroeger, goede herinneringen werden opgehaald en iedereen die eromheen stond te kijken en te filmen werd als het ware vergeten. Toen was het voor ons duidelijk: dit moesten we ook aan anderen laten zien en nog dezelfde week werd besloten om naast het dia-klankbeeld ook demonstraties van zichten, graan dorsen, vla bakken en houtdraaien te laten zien: de Oude Ambachten waren geboren! Met wat kunst- en vliegwerk hebben we voor de 1e editie zo’n 43 demonstraties bij elkaar gehaald. Echte ambachten zoals o.a. zichten, zichtharen, dorsen, wannen, dakdekker, schoenmaker, kantklossen, vellen looien, schrijnwerker en vlaaien bakken maar ook wat modernere zaken zoals zeeaquarium en diepzeeduiken. Ook was al gezorgd voor het nodige vertier in de vorm van een cafe met muziek, een snoepwinkeltje, een kegel- en beugelbaan en een muziekkiosk.

De toegangsprijs was ƒ 2,- en in dat eerste jaar passeerden zo’n 2000 bezoekers de kassa’s. De organisatie werd door dit aantal totaal verrast; het geld paste niet meer in de ‘sigarenkistjes’ en binnen 3 uur waren de 250 vlaaien helemaal uitverkocht. Ook was er al heel snel een tekort aan alle andere drank- en etenswaren. Bij alle inwoners van de Brandstraat werd aangeklopt voor meel, suiker en koffie om aan de vraag van de vele bezoekers te kunnen voldoen. Na afloop van de eerste Oude Ambachten was er dan ook in de hele Brandstraat, en grote delen van Einighausen geen meel, suiker en koffie meer te vinden. Het was duidelijk: de eerste Oude Ambachten waren meteen een schot in de roos en  na afloop kon een fraai bedrag overgemaakt worden naar de jubilerende parochiekerk.

Besloten werd om in het vervolg ook de plaatselijke verenigingen mee te laten delen in de opbrengst van Oude Ambachten en dat ook geld gereserveerd werd voor bijzondere doelen in Einighausen. Van het eerste batige saldo in 1981 zou de schuld van de nieuw gebouwde kapel in de Brandstraat afgelost worden. Er vond een vergadering met acht verenigingen plaats (SVE, Vitesse, Fanfare Concordia, Toneelver. Juliana, Smautbulen, Judoclub, L.V.B. en de Bejaardenbond). Zij waren direct bereid om medewerkers te leveren, iets dat tot op de dag vandaag nog steeds hetzelfde is gebleven. De populariteit van het evenement groeit snel en de bezoekers stromen van heinde en verre toe. In 1982 tellen we al bijna 10.000 betalende bezoekers op Oude Ambachten en in dat jaar kunnen we iedere deelnemende vereniging ƒ 2000,- overhandigen. Dit leidt ertoe dat steeds meer verenigingen willen meehelpen en in 1984 zijn er dat inmiddels 14. Dan wordt besloten om een andere verdeelsleutel te hanteren waarbij verenigingen met een groter draagvlak ook meer medewerkers moeten leveren en een grotere uitkering krijgen.

Inmiddels zijn ook al diverse goede doelen binnen onze gemeenschap gesteund met “Oude Ambachten geld” o.a. restauratie kapel Everstraat, Zonnebloem, restauratie kerkorgel, feest 110 jaar Fanfare, processiepaaltjes Nuuj Buurt, bijdrage carnavalszitting Smautbulen, renovatie kerk ’87, verbouwing verenigingslokaal, organisatie St. Maartensvuur, verbouwing kantine SVE en vele andere. Ook wat standwerkers betreft groeien de Oude Ambachten voorspoedig. In 1986 doen al bijna 80 standwerkers mee aan de Oude Ambachten. In dat jaar doet ook een nieuwe attractie zijn intrede: de wedstrijd huisversiering. Tot op de dag van vandaag nog altijd een geweldige trekpleister. Ook wordt geprobeerd om de jeugd van Einighausen enthousiast te maken voor de Oude Ambachten. De “Einekoezer dorsschool” wordt opgericht en in 2010 worden zelfs “oude ambachten lessen” op de basisschool gegeven.

In 2015 wordt in het kader van het 35-jarig jubileum het standbeeld van “de rustende boer” opnieuw onthuld. Eenzelfde soort beeld is in 2001 bij het 20-jarig jubileum ook in het centrum van het dorp geplaatst maar helaas na enkele jaren ontvreemd. Dankzij royale bijdragen van Gemeente Sittard, Provincie Limburg en FSI hebben we siersmid Guido Luijten opdracht kunnen geven om deze tweede versie van “Na gedane arbeid is het goed rusten” te maken. De vele duizenden bezoekers die jaarlijks nog altijd de Oude Ambachten bezoeken geven aan dat dit evenement ook na 40 jaar nog altijd kan rekenen op veel belangstelling. Een belangstelling die best wel verwonderlijk is, want de Oude Ambachten worden na 40 jaar  og steeds volgens dezelfde formule en met heel veel dezelfde medewerkers, verenigingen, standwerkers en bestuursleden georganiseerd. Wij zijn van mening dat die grote belangstelling komt door de sfeer die op deze dag door de inwoners van Einighausen, standwerkers, medewerkers en op de vele erven wordt uitgestraald. We hopen dat we op deze manier nog vaak Oude Ambachten kunnen vieren."

- Kermis (drie dagen in augustus).

Terug naar boven

Beeld

- L1 Óngerwaeg-reportage met de familie Lafleur in Einighausen (2017), waar o.a. de dochter een bijzonder vogelvoertableau in de tuin heeft staan, en de ouders in 2017 60 jaar getrouwd zijn..

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Einighausen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Einighausen op Facebook.

- Dorpshuis: - Partycentrum Carna Einighausen organiseert regelmatig evenementen en activiteiten. De zalen (tot ca. 250 personen), waarvan een met podium zijn ook te huur voor bruiloften, verjaardagen, communiefeesten, vergaderingen, workshops etc.

- Onderwijs: - Basisschool De Leeuwerik.

- Muziek en dans: - Fanfare Concordia Einighausen is opgericht in 1872. Ondanks de leeftijd is het nog altijd een jeugdige vereniging, die als hoofddoel heeft zo veel mogelijk mensen, jong en ouder, actief bezig te laten zijn met muziek maken. De vereniging is actief betrokken bij de dorpsgemeenschap, door deel te nemen aan de vele activiteiten die er plaatsvinden, en door er ook zelf een aantal te organiseren.

- "Wat ik, Nanda Claessens, het leuke aan peuters en kleuters vind, is hun speelsheid, nieuwsgierigheid, eerlijkheid, verscheidenheid, creativiteit, levendigheid en hun fantasie! Voor mij is het daarom een uitdaging om op een creatieve en enthousiaste manier te zoeken hoe ik peuters en kleuters plezier kan geven en kan helpen in hun ontwikkeling. Vandaar Peutermoves en Kleutermoves. Wat is Kleutermoves? Het 45 minuten durende lesprogramma is toegespitst op de mogelijkheden en behoeften van een kleuter. Het eerste doel van deze lessen is vooral plezier hebben! Samen heerlijk dansen. Kleuters zijn voortdurend bezig en ontdekken is voor het jonge kind erg belangrijk. Zij kunnen niet stilzitten en de concentratieboog is nog niet zo groot. In de les komen verschillende thema’s en allerlei elementen aan bod: bewegen op muziek, spelen, lekker gek doen, dansjes en verschillende bewegingsvormen.

Bij Peutermoves (peuterdans) gaat het om bewegen/dansen op muziek. Bewegen is plezierig en leuk, maar ook belangrijk voor de totale ontwikkeling van jonge kinderen. Het draagt bij aan de motorische, sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling van het kind. Alles wordt spelenderwijs aangeboden. Ik werk veel vanuit thema’s die aansluiten bij de leefwereld en de belangstelling van de peuter. Spelen is belangrijk voor een peuter. Door spelen ontdekt de peuter zijn eigen wereld. Daarom zal “spelen” tijdens de thema’s ook centraal staan. Door middel van spel leren peuters de wereld om zich heen begrijpen en emoties verwerken. De betrokkenheid van een peuter zal groter zijn als er ingespeeld wordt op de mogelijkheden van de peuter. Bewegen op muziek is erg gunstig voor het besef van ritme, tempo en tijd, het lichamelijk en ruimtelijke bewustzijn, de luistervaardigheid en de visuele vermogens."

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. SVE Einighausen is opgericht in 1945.

- Sanne geeft op maandagavond Zumba lessen in Einighausen.

- Zorg: - "Voor gezinsleden en begeleiders van mensen met een beperking of stoornis is het belangrijk om af en toe afstand te kunnen nemen. De constante zorg en aandacht, die mensen met een beperking nu eenmaal nodig hebben, vraagt veel. Daarnaast is de verandering van omgeving voor die mensen met een beperking of stoornis enorm belangrijk. Op de zorgboerderij van Odigos in Einighausen zijn er geen ‘overmatige’ prikkels van buitenaf. Door regelmatig op de zorgboerderij te zijn, komen cliënten tot rust en kunnen ze volledig zichzelf zijn. Bovendien weten we uit ervaring dat je enorm kunt opknappen van actief bezig zijn in de buitenlucht. Bij Odigos verlenen we dus op meerdere vlakken hulp. Enerzijds door cliënten op onze zorgboerderij te ontvangen en te begeleiden. Anderzijds door ouders en verzorgers tot rust te laten komen. En we zien nóg een groot voordeel. Door de cliënt op de zorgboerderij mee te maken, kunnen wij weer tips en aanbevelingen geven voor de omgang en begeleiding in de thuissituatie. Win-win-win dus!

De meeste activiteiten op de zorgboerderij van Odigos in Einighausen vinden buiten plaats. In het bijzonder op en rond onze mini-boerderij met haar ‘vaste’ bewoners (paarden, konijnen, katten en honden en twee mini-varkens). Bij Odigos geloven wij in het werken met dieren, in het bijzonder met paarden. Door met paarden te werken, én te spelen, kan men meer zelfvertrouwen krijgen. Er ontstaat een band tussen mens en het paard en het paard kan zelfs een echte vriend worden. En een vriend kun je van alles toevertrouwen! Zo leren onze cliënten spelenderwijs omgaan met emoties zoals verdriet, blijdschap of pesterijen. Het paard oordeelt immers niet en biedt de mogelijkheid om veel te delen en volledig jezelf te zijn. Cliënten leren ook verantwoordelijkheden te dragen door zelf voor het paard te zorgen. Door deze bezigheden en afleiding kan een kind bijvoorbeeld betere prestaties boeken op school. Een prima uitlaatklep dus! Al met al is het een vrolijke beestenboel op de zorgboerderij van Odigos. Waar men kan ontspannen, leren en spelenderwijs werken."

- Veiligheid: - Facebookpagina '30 KM Einighausen' beoogt mensen er bewust(er) van te maken dat de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom van het dorp 30 km/uur is, licht met voorbeelden toe waarom het verstandig is je daaraan te houden, en verstrekt stickers met de 30 km-aanduiding aan inwoners die het verkeer hier middels zo'n sticker op bijv. hun kliko extra op willen attenderen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Einighausen.

Reacties

(2)

Zo te zien een prachtig landelijk dorp. Jammer dat ik in augustus de Oude Ambachten gemist heb, hier was ik niet van op de hoogte, maar heb deze zondag voor volgend jaar al vastgelegd. Ik ben dan ook van plan er eerdaags een fietstocht van te maken naar Einighausen, en heb al gezien dat dit lukt vanuit Peer in Belgie. Groetjes

Zeker een prachtig landelijk dorp nog altijd, onder de rook van de drukke steden Sittard en Geleen. Ik ben er ook eens geweest, inmiddels alweer vele jaren geleden, om rond te kijken t.b.v. een boek over Zuid-Limburg, waar deze site de opvolger van is. Ik vond het verhaal op de site van de Oude Ambachten over het ontstaan en ontwikkeling ervan zo mooi, dat ik dat hierboven heb samengevat. Ik hoop dat u er inmiddels geweest bent? En is het u bevallen?
Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen