Neerbeek

Plaats
Dorp
Beek
Westelijke Mijnstreek
Limburg

neerbeek_rommelmarkt.jpg

Op een zondag eind oktober is er de jaarlijkse Rommelmarkt van Muziekkorps Sint Callistus in het Gemeenschapshuis. De opbrengst is voor het 'goede doel'; voor de instrumenten en uniformen van het korps.

Op een zondag eind oktober is er de jaarlijkse Rommelmarkt van Muziekkorps Sint Callistus in het Gemeenschapshuis. De opbrengst is voor het 'goede doel'; voor de instrumenten en uniformen van het korps.

neerbeek_repair_cafe.jpg

Sinds 2017 is er in Neerbeek maandelijks het Repair Café. Je kunt er gratis o.a. je kleine elektrische apparaten en kleding laten repareren die je zonde vindt om weg te doen. De bedoeling ervan is dat we langer met onze spullen doen en minder weggooien.

Sinds 2017 is er in Neerbeek maandelijks het Repair Café. Je kunt er gratis o.a. je kleine elektrische apparaten en kleding laten repareren die je zonde vindt om weg te doen. De bedoeling ervan is dat we langer met onze spullen doen en minder weggooien.

neerbeek_kindervakantiewerk_kopie.jpg

Kindervakantiewerk Neerbeek bestaat uit een groot aantal vrijwilligers die regelmatig activiteiten organiseren, met als hoogtepunt natuurlijk ieder jaar de activiteiten tijdens de laatste vakantieweek van de kids.

Kindervakantiewerk Neerbeek bestaat uit een groot aantal vrijwilligers die regelmatig activiteiten organiseren, met als hoogtepunt natuurlijk ieder jaar de activiteiten tijdens de laatste vakantieweek van de kids.

neerbeek_plaatsnaambord_hf.jpg

Neerbeek is een dorp in de gemeente Beek.

Neerbeek is een dorp in de gemeente Beek.

neerbeek_brede_school_de_bron.jpg

Brede School De Bron in Neerbeek is een basisschool, kinderdagverblijf, peuterspeelzaal en BSO onder één dak. Dat is wel zo handig.

Brede School De Bron in Neerbeek is een basisschool, kinderdagverblijf, peuterspeelzaal en BSO onder één dak. Dat is wel zo handig.

DK_20120406_8245_Neerbeek_voormalige_gesloten_hoeve.jpg

Neerbeek, voormalige gesloten hoeve

Neerbeek, voormalige gesloten hoeve

DK_20120406_8247_Neerbeek_rk_kerk_Heilige_Calistus.jpg

Neerbeek, RK kerk Heilige Callistus

Neerbeek, RK kerk Heilige Callistus

Neerbeek

Terug naar boven

Status

- Neerbeek is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Beek.

- Het dorp Neerbeek heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Beek. Dat geldt overigens voor alle kernen in de oorspronkelijke gemeente Beek.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Nirbik.

Oudere vermeldingen
- 1225 Nederbeke. Het dorp heeft ook zekere tijd Hollands Neerbeek geheten, ter onderscheiding van de nabijgelegen voormalige buurtschap Spaans Neerbeek. Zie verder onder Geschiedenis.

Naamsverklaring
Betekent het neder ´lager´ (= stroomafwaarts) gelegen Beek.(1) Met de beek in kwestie wordt gedoeld op de Keutelbeek, die ontspringt in het Kelmonderbos.

Terug naar boven

Ligging

Neerbeek ligt NO van Beek, Z van Geleen en grenst in het N aan de A76. Tegenwoordig loopt de grens tussen de gemeenten Beek en Sittard-Geleen hier N langs Neerbeek. Oorspronkelijk had de gemeente Beek hier nog een smalle noordelijke uitloper, waarin het Beekse mijnwerkersdorpje Kerensheide lag.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Neerbeek 103 huizen met 516 inwoners, waarvan 75/380 (= huizen/inwoners) onder de gemeente Beek en 28/136 onder de gemeente Geleen (dit gedeelte werd Spaans Neerbeek genoemd. Zie verder bij Geschiedenis). Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
In de akkers tussen Beek en Neerbeek, tussen de Spaubeekerstraat en de Oude Pastorie, zijn de afgelopen decennia verschillende vondsten uit de IJzertijd gedaan. De meeste vondsten zijn aangetroffen in een fossiele bedding van de Keutelbeek. De vondsten waren onder andere een afvalkuil, mantelspelden, glazen ‘La Tène’-armbanden, fragmenten van aardewerk, natuurstenen, waaronder een maalsteen, spinklosjes (waarmee indirect is aangetoond dat de IJzertijd-boeren schapen hielden), botfragmenten van mensen en dieren: runderen, schapen/geiten, paarden, varkens, honden, edelherten en een haas. Dat deze botfragmenten zo goed zijn bewaard is redelijk uniek voor deze regio, waar skeletten normaliter helemaal vergaan in de lössgrond. In dit geval zijn ze bewaard gebleven omdat ze in de beekbedding snel zijn afgedekt door een laag slib. De vondsten geven ons een mooi inkijkje in het boerenleven in de IJzertijd: runderen, varkens, schapen en geiten werden gehouden voor vlees, melk, wol en huiden. De relatief lage hoeveelheid vondsten van wild laat zien dat men (nog maar) weinig op wild jaagde. Hoewel een nederzetting op deze plek nog niet is ontdekt, is de kans groot dat deze wel op deze plek heeft gelegen. (© Beeks Verleden)

Hollands en Spaans
De oude kern van Neerbeek is ontstaan rond een middeleeuwse hoeve, de Neerbeekerhof. Deze lag tussen de tegenwoordige Keulsteeg, Neerbekerstraat en Hofstraat. De kern groeide in noordelijke richting en overschreed daarbij de gemeentegrens met Geleen. Toen na de verovering van een gedeelte van Zuid-Limburg door Frederik Hendrik in 1632, het Land van Valkenburg in 1661 werd verdeeld middels het zogeheten Partagetraktaat, kwam Beek onder Hollands bestuur, terwijl Geleen onder Spaans bewind bleef staan. Daardoor ontstond er een dorp Hollands Neerbeek onder Beek en een buurtschap Spaans Neerbeek onder Geleen.

Het voorvoegsel 'Hollands' is in de loop der tijd verdwenen. De naam Spaans-Neerbeek is wél lang gehandhaafd, ook nadat Geleen begin 18e eeuw onder het gezag van Oostenrijk was gekomen. Na 1965 is deze buurtschap opgeslokt door de stadsuitbreidingen van Geleen. Daarmee is deze plaatsnaam met de bijbehorende plaatsnaambordjes ook verdwenen. Er is sprake geweest van een voorstel om de Dorpsstraat in het dorp te hernoemen in Hollands Neerbeek (zoals de dorpsstraat aan de Geleense kant wel is hernoemd in Spaans Neerbeek), maar na protesten is dit de Neerbeekerstraat geworden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Beek heeft in verband met de aanleg van een bergbezinkbassin nabij de Oude Pastorie in Neerbeek, in 2003 opgravingen laten verrichten. Bij de aanleg van een bedrijventerrein aan de andere kant van Beek in 2000, zijn overigens al ondekkingen gedaan uit de tijd van de Bandkeramiekers. Omdat er vermoedens waren dat ook in Neerbeek een opmerkelijke vondst zou kunnen worden gedaan, is een archeoloog ingeschakeld. De vondsten zijn van een verrassend goede kwaliteit. Kalkrijke lössgronden tasten namelijk archeologische resten aan, maar rivierbeddingen in beekdalen, zoals hier het geval is, brengen een beschermend laagje aan.

Zo zijn bijvoorbeeld varkenspoten, paardenbotten en - voor het eerst - een gewei van een edelhert goed geconserveerd gebleven. Een ander opvallend object is een minuscuul stukje blauw glas. Volgens de archeologen gaat het om een onderdeel van een glazen armband. De Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) heeft vastgesteld dat het om waardevolle vondsten gaat. De gemeente Beek heeft plannen om de vondsten permanent tentoon te stellen. (3020 5-2-2003) (is hier inmiddels al meer over bekend?, red.)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Neerbeek heeft 2 rijksmonumenten: de Sint Callistuskerk met pastorie, en de hoeve uit 1863 aan de Spaubeekerstraat 8.

- De Sint Callistuskerk, in 1933 gebouwd naar een ontwerp van architect Alexander Kropholler uit Wassenaar, torent hoog boven de woningbouw van het dorp uit. Architectuur en lichtgebruik zijn zo geraffineerd op elkaar afgestemd dat een sfeervolle kerkruimte is ontstaan. De keuze van Sint Callistus als patroon van deze kerk is niet toevallig. Volgens een legende zou hij slaaf in de mijnen zijn geweest en daar het mijnwerkersvak hebben geleerd. Het is dan ook voor de hand liggend dat hij als patroon voor Neerbeek gekozen werd, alwaar destijds zovele mijnwerkers riante huisvesting vonden.

De kerk is gebouwd in een onder invloed van de Delftse School staande sobere traditionele bouwtrant, die een nieuwe interpretatie van de traditionele normen en waarden uit het verleden nastreefde als reactie op de moderne architectuur van het Nieuwe Bouwen. Ingenieursbureau Henri Huydts te Maastricht trad op als constructeur. De beoogde noordelijke kruisarm van de kerk is niet gerealiseerd. In 1982 is de zuidelijke kruisarm ingericht als dagkapel, waarbij de spitsboogvormige scheiboog tussen koor en kruisarm met geel schoon metselwerk is gedicht.

De Callistuskerk is van grote architectonische waarde vanwege de door de Delftse School beïnvloede traditionele bouwstijl. De Callistuskerk is ook van belang voor het oeuvre van de landelijk bekende architect Kropholler, die geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Delftse School. Verder worden de architectonische waarden bepaald door de esthetische kwaliteiten van het ontwerp en het bijzondere materiaalgebruik.  De kerk is vanwege de situering ten zeerste verbonden met de ontwikkeling van het dorp Neerbeek en van belang voor het aanzien van streek en dorp. De kerk beschikt - afgezien van de niet gerealiseerde noordelijke kruisarm - over een hoge mate van architectonische gaafheid en is van belang voor de visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien beschikt de Callistuskerk in regionaal opzicht over een hoge mate van architectuurhistorische zeldzaamheid: het betreft hier het gaafst bewaard gebleven kerkgebouw van de twee, die Kropholler gedurende het Interbellum in Limburg heeft gebouwd.

- Kapel op de hoek Spaubeekerstraat-Fattenbergstraat.

- Beeld in hardsteen ‘Staats en Spaans Neerbeek’* (Gène Eggen, 1991) in het plantsoen op de hoek Spaubeekerstraat / Krijgershoek.
* Zie bij Geschiedenis voor een toelichting op deze begrippen.

- Het oorlogsmonument bij de Callistuskerk dateert uit 1946 en is ontworpen door de Maastrichtse kunstenaar Jean Weerts.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag in april organiseert het wandelcomité van Muziekkorps St. Callistus de jaarlijkse Notenkrakerstocht. Je kunt kiezen uit de afstanden 9, 12, 18 en 23 km. De wandeltochten voeren allemaal door een afwisselend landschap met hellingbossen en open vlaktes, met prachtige vergezichten. Ook kom je langs de Geleenbeek, die recentelijk is verlegd en weer meanderend is gemaakt. Vertrek vanaf café De Keulsteeg. Kosten €2,50 per persoon, leden van KWBN betalen op vertoon van lidmaatschapspas € 1,50. Het rustpunt waar je kunt genieten van koffie, fris, vlaai, belegde broodjes en soep, is in het gebouw van IVN Spau-Beek, waar je eventueel een rondleiding kunt krijgen en vragen kunt stellen over de natuur waar je die dag bent geweest.

- Buurtvereniging 't  Kepelke organiseert jaarlijks op een zondag in juni de Straatkermis. Voor de kinderen zijn er diverse gratis attracties. Voor een natje en een droogje wordt gezorgd. Er is een drank- en eetbuffet. Er is een tombola waarmee leuke prijzen zijn te winnen. Daarnaast steun je er de buurtvereniging mee, waardoor zij de attracties voor de kinderen gratis kunnen aanbieden.

- Kindervakantiewerk Neerbeek bestaat uit een groot aantal vrijwilligers die regelmatig activiteiten organiseren, met als hoogtepunt natuurlijk ieder jaar de activiteiten tijdens de laatste vakantieweek van de kids.

- Op een zondag eind oktober is er de jaarlijkse Rommelmarkt van Muziekkorps Sint Callistus in het Gemeenschapshuis. De opbrengst is voor het 'goede doel'; voor de instrumenten en uniformen van het korps.

Terug naar boven

Beeld

- Film van Neerbeek anno 1957 deel 1. - Deel 2. - Anno 1967. Al deze 3 films duren ca. 45 minuten.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Neerbeek.

- Dorpshuis: - In Gemeenschapshuis Neerbeek is uiteraard regelmatig van alles te doen van uiteenlopende aard. Voor actualiteiten zie de link. Sinds 2017 is er ook maandelijks, op de 1e zaterdag van de maand van 10.30-14.30 uur, het Repair Café Beek. Je kunt er gratis je kleine elektrische apparaten en kleding laten repareren die je zonde vindt om weg te doen. De bedoeling ervan is dat we langer met onze spullen doen en minder weggooien. Dat is beter voor het milieu en voor je portemonnee.

- Onderwijs en kinderopvang: - Brede School De Bron omvat naast de basisschool ook een kinderdagverblijf, een peuterspeelzaal en BSO De Bron. Basisschool De Bron biedt eigentijds modern onderwijs aan waarbij de talenten van kinderen kansen krijgen, groot kunnen en mogen worden. Waar een ieder, ongeacht achtergrond of afkomst , welkom is, gekend en erkend wordt in authenticiteit en autonomie. Basisschool De Bron verzorgt onderwijs dat altijd dienstbaar is aan het ontwikkelingsproces van kinderen, daagt kinderen uit nieuwsgierig te zijn, houdt rekening met individuele mogelijkheden en zorgt voor onderwijskwaliteit die hoger is dan de landelijke inspectie normen.

- Muziek: - Muziekkorps Sint Callistus is opgericht in 1938. - Gemengd Koor Neerbeek is opgericht in 1956. - Vocal & Instrumental Group The Questions. - De Krijgershofzängers zijn opgericht in 1987 en zijn een graag geziene groep in Limburg, die vol enthousiasme een leuk repertoire en herkenbare liedjes ten gehore brengt.

- Sport: - v.v. Neerbeek (voetbal) is opgericht in 1978, en in 1983 komt ook nog zaalvoetbalvereniging ZVV erbij. - Al sinds 1974 is de grote kracht van Centrum Weng het overbrengen van de karatecultuur op kinderen, jongeren en volwassenen, al dan niet met een verstandelijke, zintuiglijke en/of lichamelijke beperking. Karate is een verdedigingssport met een verhaal, een geschiedenis. Een allesomvattende sport. Wil je deze levenswijze en lichaamscultuur zelf ervaren? Stap dan eens binnen voor een kennismaking. - Biljartclub Oos Heim. - Sinds 2017 is er een jeu de boulesbaan in Neerbeek.

- Overige verenigingen: - Volksdans- en Folkloregroep De Foekepot is een demonstratiegroep van Nederlandse dansen. De groep is in 1987 ontstaan. De naam van de groep is voortgekomen uit de opmerking "we zijn een allegaartje / rommeltje bij elkaar". Dit slaat op de dansers die uit heel Limburg komen. Zo ontstond het idee de dansgroep de naam Foekepot te geven, wat een andere naam is voor 'rommelpot'. De dansleiding is vanaf het begin in handen van Anneke Smeets uit Neerbeek.

- Zorg: - Gezondheidscentrum Neerbeek is een samenwerkingsverband van vele verschillende vakgebieden binnen de eerstelijnsgezondheidszorg. Door intensieve samenwerking tussen de verschillende disciplines en regelmatig overleg kan men waar nodig snel en gericht naar elkaar doorverwijzen. Je kunt er terecht voor de volgende disciplines: Huisarts, Apotheek, Tandarts, Fysiotherapie, Beweegcoach, Sportmassage, Psychotherapeut, Verloskundige, Diëtist, Maatschappelijk werk, Pedicure, Podotherapie, Ergotherapie, Gewichtsconsulent.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Neerbeek, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen