Daniken

Plaats
Buurtschap
Sittard-Geleen Schinnen
Westelijke Mijnstreek
Limburg

Daniken-MSD-20120128-253469.jpg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken-MSD-20120128-253465.jpg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken-MSD-20120128-253455.jpg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg

Daniken-MSD-20120128-253466.jpg

Daniken, Geleen, Zuid Limburg, De Geleenbeek

Daniken, Geleen, Zuid Limburg, De Geleenbeek

daniken_steenfabriek_plinthos_i.jpg

Daniken, steenfabriek Plinthos.

Daniken, steenfabriek Plinthos.

daniken_steenfabriek_plinthos_ii.jpg

Daniken, steenfabriek Plinthos.

Daniken, steenfabriek Plinthos.

daniken_danikerbos_i.jpg

Daniken, Danikerbos.

Daniken, Danikerbos.

daniken_danikerbos_iii.jpg

Daniken, Danikerbos.

Daniken, Danikerbos.

Daniken

Terug naar boven

Status

- Daniken is een buurtschap in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, in grotendeels gemeente Sittard-Geleen (t/m 2000 gemeente Geleen), gedeeltelijk gemeente Schinnen.

- De buurtschap Daniken valt, ook voor de postadressen, grotendeels onder de stad Geleen, deels onder het dorp Sweikhuizen.

- De buurtschap Daniken heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Danike.

Oudere vermeldingen
1253 Danheike, 1276 Danechehem, 1442 Danekem.

Naamsverklaring
Ontstaan uit het Germaanse Daningaheim* ‘woonplaats van de lieden van de persoon Dano’.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Spelling
Topografisch bijzonder aan deze buurtschap is dat zij grotendeels geacht wordt ‘in’ Geleen te liggen, en gedeeltelijk ‘in’ Sweikhuizen en dat de buurtschap daarmee ook onder 2 gemeenten valt. Ook bijzonder is dat de weg onder Geleen Daniken heet en onder Sweikhuizen Daneken werd genoemd, een en ander mogelijk om de gemeentelijk verschillende gebiedjes van elkaar te kunnen onderscheiden. Vermoedelijk sinds 2009 (de invoering van de gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen BAG, waarbij alle plaatsnamen en straatnamen formeel moesten worden vastgesteld) heet het gedeelte onder Sweikhuizen nu ook Daniken. Lastig lijkt ons dat er voor een deel ook nog sprake is van identieke huisnummers. Bij een vergelijkbare situatie in de omgeving (buurtschap Windraak / Wintraak) heeft de gemeente Schinnen de naam niet aangepast in het kader van de genoemde BAG en ligt het ene pand in de gemeente Schinnen nog steeds aan de weg Wintraak.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Daniken ligt rond de gelijknamige weg, O van Geleen, N van Sweikhuizen, NW van Puth, aan de voet van de Danikerberg (met het Danikerbos).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Daniken 22 huizen met 115 inwoners, waarvan 15/61 (= huizen/inwoners) onder de gemeente Schinnen en 7/54 onder de gemeente Geleen. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De voormalige steenfabriek Plinthos in buurtschap Daniken, met unieke ringoven, is sinds 2003 gerestaureerd. In het gebouw zijn onder meer Landschapspark De Graven, IVN Schinnen en de gehandicaptenstichting Buitenkans ondergebracht. En vleermuizen niet te vergeten… Plinthos is gelegen in natuurgebied Danikerbos, in beheer bij Natuurmonumenten als onderdeel van het Geleenbeekdal. De activiteiten vanuit het gebouw hebben een directe relatie met die omgeving en andersom. De organisaties en de activiteiten vervullen een belangrijke rol in de vitalisering van het omliggende gebied. Belangrijke aspecten hierin zijn de (ecologische) verbetering van de beken, de ontwikkeling van meer natuur en bos, het aanleggen van fiets- en wandelpaden en het combineren van zorg met natuurbeheer.

Het terrein in de directe omgeving van de steenfabriek is ongeveer drie hectare groot. Er bevinden zich een parkeerterrein voor bezoekers, de oorspronkelijke ringoven met schoorsteen, een restant van een droogschuur, een woning en de voormalige portiersloge. Verspreid over het terrein liggen resten steen, dakpannen en hout. Tussen deze resten heeft zich een half-natuurlijk landschap ontwikkeld met een vegetatie van bomen, struweel, kruiden en grassen. Hier bevinden zich vele verschillende soorten planten en dieren, waaronder beschermde en zeldzame.

De ovenindustrie heeft een belangrijke rol gespeeld in de Limburgse industriële ontwikkeling. In Geleen was dit de eerste industrie samen met de staatsmijnen. De ringoven, met de bijbehorende vrijstaande schoorsteen, is rond 1920 gebouwd. De ligging van het bedrijf aan de rand van de dorpskom aan het open veld en in een hooggelegen situatie is typisch voor de ringovens. De klei werd afgegraven achter de steenfabriek. De klei werd gemengd met water en zand tot een kleideeg in een langwerpige vorm van zes stenen. De inhoud van de vorm werd op een plank gekiept, die in een rek werd geschoven. Dit rek werd in de droogschuur (sjop) geplaatst zodat de kleiblokken gedurende enkele dagen konden drogen. Daarna werden de kleiblokken in de ringoven gedurende een maand gebakken tot sterke bakstenen. In de beste jaren werden 12 miljoen stenen per jaar geproduceerd. (3116)

T/m 2013 was hier ook het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie (CNME) Plinthos gevestigd. Deze is opgevolgd door CNME De Rollen in Born.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Streekboerderij Daniken is een speel-en-doe-boerderij voor de streek. Op de boerderij worden traditionele en rasechte boerderijdieren zoals kippen, konijnen, geiten en duiven gehouden. Oud-Hollandse veesoorten begrazen de omliggende, publiek toegankelijke weilanden. Verder is er o.a. een tentoonstelling over het honingslingeren. De streekboerderij speelt een belangrijke rol bij de voorlichting en educatie van scholieren uit het lager en middelbaar onderwijs.

Reactie toevoegen